فهرست مطالب

علوم تربیتی از دیدگاه اسلام - سال پنجم شماره 1 (پیاپی 8، بهار و تابستان 1396)
  • سال پنجم شماره 1 (پیاپی 8، بهار و تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/04/19
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد جهانبخت، فریبرز باقری* صفحه 5
    این پژوهش با هدف تعیین جایگاه فکری رویکرد «پذیرش و تعهد» در اطلس فکری رویکردهای متنوع روانشناختی، با معرفی و یاری گرفتن از معیار «هنجار و کارکردهایش» در هستی جهت ترسیم مرزها و حدود روان شناسی توحیدی در برابر روانشناسی غیرتوحیدی در نقشه روان شناسی دنیای امروز انجام شده است. روش پژوهش در این مقاله به شیوه توصیفی تحلیلی مبتنی بر منابع و متون مرتبط با موضوع پژوهش است. نتایج و یافته ها نشان می دهد رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد[1] که تقریبا از سال 1999 در آمریکا پا به عرصه گذاشت با معرفی «ارزش ها» و «تعهد به ارزش ها» در مبانی و ساختار نظام فکری آن، از تفکر فلسفی صرفا مکانیک ماتریالیستی و زیستی، که نگاه غالب فلسفی و معرفت شناسی رویکردهای روان شناختی دنیای معاصر را تشکیل می دهد، فاصله گرفته، و یک گام به پیش، به سمت روان شناسی توحیدی و هنجارمدار برداشته است. از جمله یافته های دیگر این پژوهش ناآشنایی، موشکافی و معرفی «معیار»ی موثق در مبانی فلسفی و معرفت شناختی رویکردهای روان شناختی است که منجر به خلط بحث های نظری شده و در نتیجه آن امکان رصد نزدیک یا دور شدن رویکردهای متنوع این حوزه از یکدیگر را از دست می دهیم.
    کلیدواژگان: روا نشناسی توحیدی، هنجار، نابهنجاری، رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد
  • جواد مداحی*، محمدرضا شرفی جم، خسرو باقری نوعپرست صفحه 35
    این پژوهش درصدد بررسی معنای زندگی و مبانی انسان شناختی در دیدگاه جعفری است تابتواند اصول تربیت و مبانی آن را از نظریه حیات معقول ایشان استخراج کند. این پژوهش رویکرد توصیفی تحلیلی دارد و از روش های استنتاج عملی و تحلیل استعلایی استفاده شده است. یافته ها بیانگر این است که جعفری با تاکید بر رویکرد دینی، زندگی معنادار را در چارچوب نظریه حیات معقول ترسیم می کند. ایشان دو عنصر بنیادین عقل و وجدان را در تصعید حیات تکاملی دخیل می داند که انسان را تحت تعالیم پیامبران الهی از مرحله ناخودساخته به خودساخته و درنهایت به خداساختگی نائل می کند. ایشان میان معنا و هدف زندگی قائل به ترادف و نظریه او در باب معنای زندگی منطبق بر نظریه هدف الهی است که براساس آن زندگی به آن اندازه که به تحقق هدف الهی از خلقت آدمی، که همانا قرار گرفتن در جاذبه ربوبی است، مدد رساند، معنادار خواهد بود و این معناداری در سایه خروج از حیات طبیعی محض و ورود به حیات معقول تحقق می یابد. در نهایت اصول به دست آمده در این پژوهش عبارت از تصعید احساسات، تصعید آزادی رو به اختیار، برتری کردار بر گفتار، پرورش وجدان، تلازم تعقل با تهذیب و مسئولیت پذیری است.
    کلیدواژگان: انسان شناسی، معنای زندگی، اصول تربیت، حیات معقول، علامه جعفری
  • اکبر صالحی*، شهربانو حسنی صفحه 59
    این پژوهش با هدف تبیین پدیدارنگاریفلسفه تربیتی عبادت از دیدگاه معلمان و اولیای دانش آموزان مدارس ابتدایی در استان البرز و به روش پدیدارشناسی است. برای این پژوهش 17 نفر از معلمان و 15 نفر از اولیای دانش آموزان دوره ابتدایی به صورت هدفمند انتخاب شدند تا در این پژوهش شرکت کنند. در این مطالعه برای گردآوری داده ها از مصاحبه (عمیق و نیمه ساختاریافته) استفاده شد. تمام مصاحبه ها پس از توضیح اهداف پژوهش به مصاحبه شوندگان و کسب مجوز از ایشان، ضبط و پیاده سازی شد. میانگین مدت هر مصاحبه حدود 55 دقیقه بود. در این پژوهش 5 پرسش اصلی برای مصاحبه در رابطه با هدف طراحی، و متناسب با پاسخ شرکت کنندگان پرسش های بعدی جهت تعمیق اطلاعات مطرح شد. برای تحلیل داده ها از رویکرد توصیفی تحلیلی با استفاده از کدگذاری در دو سطح باز و محوری استفاده شد. یافته ها نشان داد که عبادت در بعد فردی کارکردهایی شامل افزایش اعتماد به نفس، معنایابی در زندگی، سعادتمندی و تعالی انسان و در بعد عاطفی شامل احساس لذت و افزایش آرامش دارد؛ در بعد جامعه شناختی نیز دربرگیردنده ارتقای ارزش های اخلاقی و کاهش جرائم اجتماعی است، همچنین در بعد خانوادگی، پایداری شخصیت و کاهش مشکلات خانوادگی از جمله کارکردهای تربیتی عبادت به شمار می رود.
    کلیدواژگان: فلسفه تربیتی عبادت، معلمان، اولیا، پدیدارنگاری
  • منصوره حاج حسینی*، فاطمه جعفری، مریم محمدی صفحه 81
    این پژوهش با هدف شناسایی اثربخشی آموزش مهارت های مثبت اندیشی مبتنی بر رویکرد اسلامی بر بلوغ عاطفی و شکیبایی به روش نیمه آزمایشی، پیش آزمون پس آزمون با گروه گواه انجام پذیرفت. جامعه آماری دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوره اول شهرستان ساوه از یک دبیرستان در دسترس برگزیده شده است، و نمونه ای شامل 30 نفر از نمرات پایین تر از میانگین در اجرای پیش آزمون به تصادف در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش هشت جلسه تحت آموزش مهارت های مثبت اندیشی با رویکرد اسلامی قرار گرفت. هر دو گروه پیش و پس از اجرای متغیر مستقل به واسطه مقیاس بلوغ عاطفی و پرسش نامه شکیبایی سنجیده شدند. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری تحلیل شد. یافته ها نشان داد بین دو گروه در میزان شکیبایی، نداشتن ثبات عاطفی و بازگشت تفاوتی معنی دار وجود دارد؛ بنابراین آموزش گروهی مهارت های مثبت اندیشی سبب کاهش دو مولفه عدم بلوغ عاطفی یعنی بی ثباتی عاطفی، بازگشت عاطفی و همچنین افزایش شکیبایی شده است. نتایج بیانگر اثربخشی آموزش مهارت های مثبت اندیشی مبتنی بر رویکرد اسلامی در افزایش شکیبایی و بلوغ عاطفی است.
    کلیدواژگان: آموزش گروهی، مهارت های مثبت اندیشی مبتنی بر رویکرد اسلامی، بلوغ عاطفی و شکیبایی
  • مجید امیری، ستاره موسوی* صفحه 99
    هدف از این پژوهش بررسی میزان تاثیر برنامه درسی معنوی در بهزیستی روان شناختی از دیدگاه دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و برای اجرای آن از روش پیمایشی- توصیفی استفاده شد. جامعه ی آماری شامل دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان (1136نفر) بود. 324 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان به روش تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته برنامه درسی معنوی استفاده شد. همچنین روایی پرسشنامه محقق ساخته از طریق نظرات متخصصان بررسی شد و پایایی آن نیز از طریق ضریب آلفای کرونباخ 96/0 برآورد شده است. نتایج به دست آمده نشان داد که از دیدگاه دانشجویان کارشناسی ارشد: 1- میزان تاثیر برنامه درسی معنوی بر بهزیستی روان شناختی در بعد اهداف، بیشتر از سطح متوسط است 2- میزان تاثیر برنامه درسی معنوی بر بهزیستی روان شناختی در بعد محتوا، بیشتر از سطح متوسط است.3- میزان تاثیر برنامه درسی معنوی بر بهزیستی روان شناختیدر بعد روش تدریس، کمتر از سطح متوسط است.4- میزان تاثیر برنامه درسی معنوی بر بهزیستی روان شناختی در بعد ارزشیابی، در سطح متوسط است.
    کلیدواژگان: برنامه درسی معنوی، بهزیستی روان شناختی، دانشجویان
  • سید ابوالقاسم مهری نژاد، مهشید شریفی* صفحه 117
    این پژوهش با هدف تعیین رابطه مکانیسم های دفاعی و دینداری در دانشجویان، و مقایسه مکانیسم های دفاعی و سطح دینداری پسران و دختران دانشجو با روش پژوهشی همبستگی انجام گرفت. در این مطالعه 798 نفر (423 دختر و 375 پسر) از دانشجویان کارشناسی رشته های غیرپزشکی دانشگاه های شهر تهران با روش نمونه گیری در دسترس شرکت داشتند. شرکت کنندگان پرسش نامه مکانیسم های دفاعی (40DSQ) و باورهای مذهبی (برای سنجش دینداری) را تکمیل کردند. داده های به دست آمده با آزمون آماری همبستگی پیرسون و t در گروه های مستقل تحلیل شد. تحلیل داده های پژوهش نشان داد که همبستگی مثبت و معنادار میان سبک دفاعی پخته و سطح دینداری وجود دارد، به این معنا که افزایش میزان باورهای مذهبی موجب رشد فزون تر سبک دفاعی پخته می شود. رابطه بین سبک های دفاعی روان آزرده (ناسازگار) و دینداری منفی و معنادار است، ولی همبستگی معنادار بین دینداری و بعد دیگری از مکانیزم های دفاعی ناسازگارانه (سبک های دفاعی ناپخته) وجود ندارد. همچنین نتایج نشان داد که میانگین نمره های دختران در مکانیسم های دفاعی سازگارانه (پخته) و میانگین نمره های پسران در مکانیسم های دفاعی ناسازگارانه (روان آزرده) بیشتر است. تفاوت معناداری بین میانگین نمره های پسران و دختران در بعد دیگری از مکانیزم های دفاعی ناسازگارانه یعنی مکانیسم های دفاعی ناپخته وجود ندارد. همچنین تفاوت معناداری میان میانگین نمره های باورهای مذهبی در دختران و پسران وجود دارد، و میزان دینداری دختران بیش از پسران است.
    کلیدواژگان: دینداری، سبک دفاعی سازگارانه، سبک های دفاعی ناسازگارانه
  • بتول فقیه آرام* صفحه 151
    هدف از این تحقیق بررسی رابطه رهبری معنوی با خودکارآمدی مدیران و کارکنان و با روش تحقیق توصیفی همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران و کارکنان مدارس متوسطه شهر ری است. نمونه مورد مطالعه در این پژوهش به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند؛ به این صورت که 248 نفر (151نفر زن و 97 نفر مرد) دو پرسش نامه رهبری معنوی فرای (2003) و خودکارآمدی شرر (1982) را تکمیل کردند. برای تحلیل داده ها از روش همبستگی پیرسون و آزمون t در گروه های مستقل استفاده شد. یافته ها نشان داد که رهبری معنوی با خودکارآمدی مدیران و کارکنان رابطه ای معنادار و مثبت دارد، همچنین میان چشم انداز عشق به نوع دوستی، ایمان در کار، عضویت سازمانی، تعهد سازمانی، معناداری در کار و بهره وری و بهبود مستمر با خودکارآمدی رابطه مستقیم و معنا داری وجود داشت. یافته ها بیانگر این بود که میانگین نمرات رهبری معنوی و خودکارآمدی در مدیران و کارکنان زن به طور معناداری بیش از مدیران و کارکنان مرد است. می توان بیان کرد که رهبران معنوی با ایجاد جو حمایتی درصدد افزایش بهره وری و اثربخشی سازمان و کارکنان گام برمی دارند و زمینه پرورش خودکارآمدی را در ایشان فراهم می کنند.
    کلیدواژگان: رهبری معنوی، خودکارآمدی، مدیران و کارکنان مدارس متوسطه
|
  • Mohammad Jahanbakht, Fariborz Bagheri * Page 5
    This study aimed to determine the position of " acceptance and commitment approach” that is based on Acceptance and Commitment in Various psychological approaches. In this study, first we introduce a criterion as norm and its functions in existence, for outlining the boundaries of Mind map of monotheism psychology approaches against Non-monotheistic psychology. The research method in this paper was descriptive - analytical approach that is based on sources and relevant literature on the subject. the results and findings of this study show ACT, which was founded about 1999 in America with the introduction of “values and commitment to the values” in the foundations and structure of his thought, that the philosophical thinking purely mechanical - materialistic and biological- that gives prevailing view in philosophy and epistemology of psychological approaches in the contemporary world- is a step forward towards monotheistic and based on norm psychology.
    Among the other findings of this research was that the lack of familiarity, scrutiny and introducing a reliable "criteria" in the Philosophical Foundations and epistemological foundation of Psychological approach, leading to confusion in the theoretical debate and Thereby we lose the Ability to monitor a variety of approaches in this area close to or away from each other.
    Keywords: Monotheistic psychology, norm, Disorder, Acceptance, Commitment Therapy
  • Javad Maddahi *, Mohammad Reza Sharafi, Khosro Bagheri-Noparast Page 35
    This paper tries to investigate the anthropological foundation of Jafari on the meaning of life and then some educational and basic principles taken from his viewpoints will be discussed. The present study is descriptive – analytical approach, and the practical deduction and analytical Transcendental methods have been used. The findings indicate that Jafari emphasizing on the religious approach, tries to trace it within the framework of reasonable life. He thinks that two basic elements of wisdom and conscience is very important in the elevation of life perfection of man that under the guidance of prophet's training, changes the man from the non self-made level into self-made and finally to God-mades. He knows the meaning of life and the purpose of life are synonyms and His viewpoints on the meaning of life are based on the theory of God's goal which means life will be meaningful to the extent that it will fulfill the God's goal in creation of man that is to be within the God's attraction. This is significant shift from "pure natural life" to "reasonable life" will be meaningful. The principles that are discussed here are as follows: elevation feelings, elevation of voluntary freedom, superiority of deed over speech, training of conscience, Reasoning along with refinement and accepting responsibility.
    Keywords: anthropology, meaning of life, educational principles, reasonable life, Allameh Jafari
  • Akbar Salehi *, Shahrbanoo Hasani Page 59
    This study aims to explain the phenomenogeraphical philosophy of education worship was conducted from the perspective of elementary school teachers and parent’s students. This study is a qualitative research, and participants in this project are 17 teachers from elementary schools and 15 parents of elementary school students in Alborz province who were chosen purposively. In this study, the researcher with regard to the purpose of the research, kind and nature of research questions has used interview (deep interview and semi-structured interviews). All interviews after the stated objectives of the study participants were recorded and transcribed immediately to provide feedback for the next interview and quality of data saturation. The average duration of each interview with participants was about 55 minutes. To analysis the data descriptive and analytical approach using both open and axial coding is used. In this study five main questions about the purpose of the interview was developed and several sub- questions during the interview to deepen the information was raised. The first question began with a general question. “What is educational philosophy of worship from your point of view?” And the next questions was raised proportional to response of participants. Addition to the encodings, the review was also used by experts and specialists. The results indicate that educational philosophy of worship from point of participants view in a continuum fear of God, do homework, is that do the heavenly reward, that is same closeness to Godº and worship from the perspective of interviewees has the individual sociological, emotional and familial functions
    Keywords: educational philosophy of worship, teachers, parents, phenomenography
  • Mansureh Hajhosseini *, Fateme Jafari, Maryam Mohammadi Page 81
    Emotional maturity and patience necessary for growth and the achievement of individual conscious effort to manage their emotions. This study aimed to identify the effectiveness of positive thinking skills, emotional maturity and tolerance based on Islamic approach quasi-experimental, pretest-posttest control group design was used. Experimental group received eight sessions of positive thinking skills based on Islamic approach, was both due to emotional maturity scale and patient questionnaires before and after the implementation of the independent variables were assessed. Data were analyzed using multivariate analysis of variance and the results showed a significant difference between the two groups patience, emotional instability, and emotional return. The results show the effectiveness of training optimism is based on Islamic approach in patience and emotional maturity.
    The results show the effectiveness of training optimism is based on Islamic approach in patience and emotional maturity.group training, positive thinking based on Islamic approach, emotional maturity and patience.
    Keywords: group training, positive thinking based on Islamic approach, emotional maturity, patience
  • Setare Mousavi * Page 99
    Spiritual curriculum is a curriculum that always want to achieve higher levels of awareness and grandfather the meaning of life. The aim of this study was to investigate the effect of spiritual curriculum on the well-being of MA student's master of the university of Isfahan . This study is applied and descriptive method has been used to implement it. Statistical population included all graduate students of Isfahan University (1136). Method of Sampling was Stratified random sampling. According to the Morgan table sample size formula 324 graduates were chosen as sample. Research instruments was questionnaire of which designed by researcher. The content validity of questionnaire was determined using the specialist`s views and the reliability of the questionnaire was estimated 0.96 by using Coronbach`s Alpha method .The results show that (1- In the aim’ dimension, the effect degree of Spiritual curriculum on the well-being is “more than average.”, 2- In the content’ dimension, the satisfaction degree of Spiritual curriculum on the well-being is “more than average.”3- In the teaching method’ dimension, of Spiritual curriculum on the well-being is less than average.4- In the evaluation’ dimension, of Spiritual curriculum on the well-being is average.
    Keywords: curriculum, spiritual, psychological well-being
  • Seyed Abolghasem Mehrinejad, Mahshid Sharifi * Page 117
    The aim of this study was investigation of harmony between mechanism styles and religious among two groups of girl and boy students. This study was correlation. Participants were 798 students (432 girls and 375 boys) of Tehran universities that were studied non-medical undergraduate courses and chose them by available sampling method. Devises used in this study were Defense Style Questionnaire- 40 for measure of defense mechanisms and operation to religious belief scale of Golzari.Data were analyzed by using Pearson correlation and independent T-test. Results show positive correlation between adaptive defense mechanisms and religious belief whiles there is negative correlation between maladaptive defense mechanisms and religious belief. There is significant different (P
    Keywords: religious, adaptive defense style, maladaptive defense style
  • Batool Faghih Aram * Page 151
    The aim of this study was to investigate the relationship between the spiritual leadership with the self-efficacy of managers and staffs. The research method is descriptive-correlation. The study population consisted of high school managers and staffs in Shahre Rey. The sample in this study was randomly selected based on the sampling table Bola (1970) of 248 persons (151 female and 97 males). For data collection, two questionnaires spiritual leadership of Fry (2003) and self-efficacy of Scherrer (1982) was used. The Pearson correlation coefficient was used to analyze the data. Results showed that moral leadership is a significant positive relationship with the self-managers and employees. Also, the landscape, the love of friendship, faith in work, organizational membership, organizational commitment, significant improvement in work productivity and direct and there was a significant relationship with the efficacy. In addition, the findings showed that the mean scores of spiritual leadership and efficacy in women managers and employees is significantly higher than male managers and employees. It can be said that spiritual leaders by creating a supportive atmosphere seeks to increase the productivity and effectiveness of the organization and staff walk in their self-education.
    Keywords: Spiritual leadership, Self-efficacy, High school managers, staffs