فهرست مطالب

مطالعات راهبردی بسیج - پیاپی 74 (بهار 1396)
  • پیاپی 74 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/01/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مقالات علمی پژوهشی
  • محسن حبیبی، محسن باقری نصرآبادی صفحه 5

    یکی از مهم ترین مسائل کشور، ضعف در کارآمدی اقتصادی است. جهت رفع این مسئله، سیاست ها و اسناد بالادستی در راستای کارآمد کردن اقتصاد جهت داده شده است. وجه مشترک این جهت گیری ها مشارکت دادن بخش عمومی و مردم در عرصه اقتصادی است. زیرا از یک سو حاکمیت به تنهایی از عهده و توان این ناکارآمدی برنمی آید و از سوی دیگر مردم ظرفیت بالقوه برای مشارکت در عرصه اقتصاد را دارا هستند. با توجه به نظریه معروف «جریان های سه گانه کینگدون» در خط نگاری، برهه کنونی زمان حیاتی برای جهشی معنادار جهت بهره گیری از ظرفیت عمومی و توان مردم در عرصه ی اقتصاد است. گره خوردن مشارکت مردم با جهاد اقتصادی، موانع و مشکلات خاص خود را به همراه داشته و سازوکارهای خاصی نیاز دارد. با استفاده ازنظرات نخبگان موانع مشترک بین این دو حوزه در 12 مورد احصا شده است. با توجه به محدودیت های مختلف دستگاه های حاکمیتی امکان اینکه در کوتاه مدت تمام این موانع رسیدگی شده و مرتفع گردد بعید به نظر می رسد. لذا این سوال اساسی وجود دارد که با چه چارچوب منطقی می توان این موانع را اولویت بندی کرد؟ و در ادامه اینکه چه رویکرد مفیدی برای پرداختن به این موانع کلیدی قابل توصیه است؟ بدین منظور این موانع در قالب پرسشنامه در اختیار نخبگان مربوطه قرارگرفته تا میزان اهمیت هر مانع و وضعیت عملکرد دستگاه های حاکمیتی در آن مورد سنجیده شود. با استفاده از ماتریس اهمیت- عملکرد در مدل اهمیت-عملکرد، مهم ترین موانع مشارکت اقتصادی احصا شده و وضعیت اهمیت-عملکرد در هر مورد مشخص شده است. درنهایت با استناد به مدل سه رکنی نهادی، پیشنهادهایی جهت رفع موانع ارائه شده است.

    کلیدواژگان: مشارکت مردم، جهاد اقتصادی، جریان های سه گانه کینگدون، مدل سه رکنی نهادی
  • محمدحسین دانشفر، محمدرضا مقدم، الله مراد سیف، علی مبینی دهکردی، علی اصولی صفحه 29

    هدف از مقاوم سازی اقتصاد دستیابی به اقتصادی است که متکی به دانش و فناوری، عدالت بنیان، درون زا و برون گرا، پویا و پیشرو باشد. هدف اصلی از ابلاغ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی (ابلاغی مقام معظم رهبری (مدظله العالی)) همین مفهوم مقاوم سازی اقتصاد است. یکی از مهمترین زیرساختهای اقتصادی کشور ایران، صنعت نفت و گاز است که جهت اجرایی شدن اقتصاد مقاومتی در آن لازم است تا تجارب سایر کشورها در این خصوص مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به پیچیدگی هسته فعالیت های صنعت نفت و گاز و اثرگذاری عوامل مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فناورانه بر آن، جهت بررسی جنبه های متنوع در ساختار و عملکرد صنعت نفت و گاز، از رویکردی جامع نگر یعنی مبانی نظام نوآوری و مطالعه تطبیقی استفاده شده است. در این راستا برنامه ها و اقدامات دو کشور منتخب نروژ و نیجریه مورد بررسی قرار گرفت و ساختارها و کارکردهای هر کدام از کشورها که با هر بند اقتصاد مقاومتی تطابق داشت ارائه گردیده است. نتایج این تحقیق می تواند به عنوان مبنایی جهت تدوین راهبردهای اقتصاد مقاومتی در صنعت نفت و گاز مورد استفاده قرار گیرد.

    کلیدواژگان: اقتصاد مقاومتی، صنعت نفت و گاز، مطالعه تطبیقی، بررسی تجارب، صنعت نفت و گاز نروژ و نیجریه
  • حمیدرضا عامل اردستانی، محمد تقی امینی، لطف الله فروزنده دهکردی، محمد محمودی میمند صفحه 61

    مدیریت جهادی یک مکتب فکری است که فرد با انتخاب و آگاهی در مسیر دستیابی به یک هدف متعالی و در مقابل دشمن حرکتی مجاهدانه را آغاز می کند و برای رسیدن به مقصد خود، نهایت فکر و تلاش خود را به کار می بندد. اگر مدیریت جهادی یا همان کار و تلاش با نیت الهی و مبتنی بر علم و درایت حاکم باشد، مشکلات کشور قابل حل است و کشور حرکت رو به جلو را ادامه خواهد داد.
    این پژوهش اکتشافی با هدف تبیین ویژگی های ابعاد چهار گانه مدل مدیریت جهادی فرماندهان دوران دفاع مقدس و با استفاده از روش نظریه پردازی داده بنیاد انجام شد. در این راستا پژوهشگران ابتدا با بررسی منابع کتابخانه ای به تدوین ویژگی های آن پرداختند. سپس با مراجعه به آراء صاحب نظران از طریق مصاحبه هایی با فرماندهان دوران دفاع مقدس و مستندات سرداران شهید، ویژگی های مدیریت جهادی تبیین شد، مفاهیم و مقولات مصاحبه ها به روش کدگذاری باز استخراج، به کمک نرم افزار 11 Nvivo، با تبیین روابط بین مفاهیم و مقولات محوری، مدل مدیریت جهادی آن استنتاج گردید و مقولات و مولفه ها به ابعاد چهار گانه طرز فکر، سبک زندگی اسلامی، سبک مدیریت و عملکرد اجرایی دسته بندی گردید

    کلیدواژگان: مدیریت جهادی، طرز فکر، سبک مدیریت، عملکرد اجرایی، تحلیل داده بنیاد
  • سجاد شکوهیار، روح الله تولایی، لیلاسادات فاطمی صفحه 91

    هدف اصلی از انجام تحقیق حاضر اولویت بندی مولفه های سیستم اطلاعاتی ارزیابی عملکرد مدیریت جهادی در سازمان می باشد. مدیریت جهادی به عنوان مدلی مبتنی بر ارزشهای ایرانی- اسلامی، با وجود فصل مشترک با سایر الگوهای مدیریتی، به دلیل دارا بودن برخی ابعاد و مولفه های خاص، از دیگر الگوهای مرسوم و متداول علم مدیریت متمایز می گردد.
    ارزیابی عملکرد، موضوع اصلی در تمامی تجزیه و تحلیل های سازمانی است و تصور سازمانی که شامل ارزیابی و اندازه گیری عملکرد نباشد مشکل است. از آن جایی که هدف مدیریت جهادی رسیدن از وضع موجود به وضع مطلوب است، دارا بودن سیستم اطلاعاتی ارزیابی عملکرد برای تحقق این هدف امری ضروری به شمار می رود.
    از همین رو، تحقیق حاضر به لحاظ هدف، کاربردی بوده و از نظر جمع آوری داده، کیفی می باشد؛ بنابراین در ابتدا با روش مطالعات کتابخانه ای و مطالعات اسنادی مولفه های موثر بر ارزیابی عملکرد مدیریت جهادی استخراج شده و پس از دسته بندی آن ها در ابعاد سیستم اطلاعاتی، اولویت و جایگاه هر مولفه پس از نظرسنجی از خبرگان با استفاده از نقشه شناخت ادراکی فازی تعیین می شود.
    در این روش هر گره که مجموع وزن ورودی و خروجی (مرکزیت) بیشتری داشته باشد، درجه بیشتری دارد و لذا از اهمیت بیشتری برخوردار است و بزرگ تر نشان داده می شود. همچنین یال ها که روابط علی و میزان تاثیر روابط را نشان می دهند، با توجه به وزنشان تیره و روشن هستند. لذا هر چه وزن یال به عدد یک نزدیک تر باشد، تیره تر نشان داده می شود.

    کلیدواژگان: مدیریت جهادی، عملکرد، عملکرد سازمانی، سیستم اطلاعاتی
  • محمدمهدی اسماعیلی صفحه 119

    جریان های تکفیری با تعریف بخش عمده ای از مسلمانان به ویژه شیعیان به عنوان «دگر» خود و از طریق دوقطبی کردن جهان اسلام می توانند ضمن مخدوش کردن وحدت اسلامی با ایجاد منازعه مذهبی، ثبات و تعادل جوامع اسلامی را برهم زده و از این طریق امنیت کشورهای اسلامی را با چالش مواجه کنند، گرچه بحران به وجود آمده از گسترش داعش با سرمنشا آمریکایی و همکاری دولت های مرتجع منطقه و باهدف تامین امنیت رژیم صهیونیستی و مقابله با انقلاب اسلامی است. هدف این پژوهش، تدوین و ارائه راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با جریان تکفیری است که در محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران قرارگرفته و تهدیدگر امنیت و منافع ملی است. این پژوهش با بررسی و شناخت جریان های تکفیری و تعیین نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدهای پیش روی جمهوری اسلامی ایران نسبت به تعیین جامعه آماری و نمونه مناسب اقدام و با استفاده از روش دیوید (SWOT) راهبردهای مقابله با جریان های سلفی تکفیری توسط جمهوری اسلامی ایران را تدوین و ارائه کرده است. بر اساس نتایج به دست آمده نمودار وضعیت کنونی کشور در ناحیه تهاجمی قرارگرفته پس باید راهبردهایی را در اولویت قرارداد که منجر به توسعه و گسترش دامنه بهره گیری از نقاط قوت و فرصت های در اختیار برای مقابله با جریان های تکفیری گردد.

    کلیدواژگان: راهبرد، جریان های تکفیری، تهدیدات، محیط امنیتی
  • محمد حق شناس گرگابی، طهمورث حسنقلی پوریاسوری، زهرا صالحی ساداتی صفحه 143

    هدف از این پژوهش ضمن تبیین ماهیت جهاد اقتصادی و نقشی مهم و تاثیرگذار بسیج در جهاداقتصادی (به واسطه ظرفیت-های مردمی بسیج)، تدوین الگوی توانمند سازی بسیج در مسیر توسعه جهاد اقتصادی می باشد. در پژوهش حاضر، با استفاده از دو ابزار مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه، به جمع آوری داده ها پرداخته شد. جامعه آماری مورد نظر تحقیق پیش رو، اعضای بسیج می باشند که مبتنی بر رویکرد اشباع نظری، 26 مصاحبه با اساتید بسیجی در دو حوزه ی مدیریت و اقتصاد، صورت گرفته است. داده های خام حاصل از مراحل تحقیق، با استفاده از روش تحلیل تم، کدگذاری و دسته بندی مفهومی شدند و در نهایت، الگوی توانمندسازی بسیج در مسیر توسعه جهاد اقتصادی تدوین گردید. این مدل شامل سه راهبرد اصلی (توانمندسازی زمینه ای ، توانمندسازی سازمانی ، توانمندسازی انسانی) و 6 راهکار (تحول خط مشی دولتی، تحول حقوقی- قانونی، بستر سازی اجتماعی، تحول زیربنایی، تحول ساختاری، نقش حمایتی - ترویجی) می باشد، که هر یک از این راهکارها خود مشمول مجموعه ای از برنامه های اجرایی می باشند. با به کارگیری و پیاده سازی مدل فوق، می توان گامی بزرگ در جهت توانمندسازی بسیج برداشت که اثرات آن، رشد و توسعه جهاداقتصادی و خودکفایی کشور خواهد بود.

    کلیدواژگان: بسیج، توانمندسازی، جهاد اقتصادی
|
  • Authors:Mohsen Habibi, Mohsen Bagheri NasrAbadi Page 5

    One of the most significant issues in the country is the weakness of economic efficiency. To address this issue, policies and instruments are directed towards making the economy more efficient. The common aspect of these orientations is the participation of the public sector and the people in the economic arena. According to the well-known theory of the "Kingdon Triple Currents", the current time is vital for a meaningful leap to take advantage of public capacity and the ability of the people in the economy. People's participation in the economic jihad has had its certain barriers and problems and requires specific mechanisms. Using elite comments, common obstacles between these two domains have been explained in 12 cases. Due to the various restrictions of the governing bodies, it is unlikely that all barriers be addressed and resolved in the short term. For this purpose, these barriers are provided to the relevant elite in the form of a questionnaire to measure the importance of each obstacle and the performance status of the governing bodies in that regard. Using the importance-performance matrix in the importance-performance model, the most important barriers to economic participation have been explained and the importance-performance status is specified in each case. Finally, suggestions are provided for removing barriers based on the three elements of institutional model.

    Keywords: People's Participation, Economic Jihad, Kingdon triple currents, Three elements of institutional m
  • Mohammad Hossein Daneshfar, Mohammad Reza Moghaddam, Ali Mambini Dehkordi Allah Morad Seif, Ali Osuli Page 29

    One of the most important economic infrastructures in the country is the oil industry, which needs to be considered for the implementation of resistive economy policies in order to examine the experiences of other countries in this regard. Due to the complexity of the oil industry activities and the impact of various economic, political, social and technological factors on it, this article seeks to examine the national system of innovations, programs, and actions of the two selected countries of Norway and Nigeria, and finally presents the structures and functions of each country that meets the requirements of the resistive economy. With acquisition of important experiences, the most frequent structures and functions of these two countries have been ranked in terms of announced provisions of resistive economy. Accordingly, it can be said that the implementation of which measures can be more aligned with the operation of the provisions of the resistive economy in the structure of the oil and gas industries of the country. The results of this article, which could be an important source for the study of the status of the Islamic Republic of Iran for researchers, indicate that the most important and basic structures of the countries of Nigeria and Norway are related to the research and development infrastructure in universities and science and technology parks, and the most important and most practical functions of these two countries focus on the research and development and completion of the internal value chain, such as development of petrochemicals.

    Keywords: Resistive economy, Oil, gas industry, Comparative study, Review of experiences, gas industry of Norway, Nigeria
  • Hamidreza Amel Ardestani, Mohammad Taghi Amini, Lotf allah Forouzandeh Dehkordi, Mohammad Mahmoudi Meymand Page 61

    Jihadi management is a school of thought that person begins a heroic movement with the choice and awareness on the road to achieve a transcendent goal against the enemy. He also uses his ultimate thought and effort to reach its destination. If the Jihadi management, or work and effort, is governed by divine purpose, and on the basis of science and tact, the country's problems could be resolved and the country will continue to move forward.
    This exploratory research is carried out with the aim of explaining the characteristics of the four dimensions of the Jihadi management pattern of the commanders of the Holy Defense era by using the grounded theory. In this regard, the researchers firstly studied the library resources by developing their features. Then, by referring to the opinions of the experts through interviews with the commanders of the Holy Defense and the documentation of the martyrs’ commanders, the characteristics of Jihadi management were explained. Concepts and categories of interviews were extracted by open coding method and by explaining the relationship between the concepts and the axial categories, the Jihadi management pattern was extracted. Finally, the categories and components were categorized into four dimensions of mindset, Islamic lifestyle, management style and executive performance.

    Keywords: Jihadi management, Mindset, Management style, Executive function, Grounded theory analysis
  • Sajjad Shokohyar, Ruh allah Tavalaie, Leila Sadat Fatemi Page 91

    The main objective of the present research is to prioritize the components of the information system of Jihadi management executive performance in the organization. Jihadi management as a model which is based on the Iranian-Islamic values, despite the common ground with other management patterns, is distinguished from other conventional management models due to certain dimensions and components.
    Performance appraisal is a major issue in all organizational analyzes and it is difficult to imagine an organization that does not include evaluation and performance measurement. Since the goal of Jihadi management is to reach from the status quo to the ideal situation, it is essential to have information system of executive performance to accomplish this goal.
    The present research is applied in terms of purpose and is qualitative in terms of data collection. Therefore, the effective components of the evaluation of Jihadi management performance are extracted from the background. After categorizing them in the dimensions of the information system, prioritizing and position of each component, and after a survey of experts it has determined by using the fuzzy cognitive map.
    According to the results of the research, in the individual dimension, the component of staff accountability, in the dimension of structure ,the consultative decision-making, in the dimension of culture, attention to satisfaction of the referred person, in the dimension of managers, conscience of the manager, in the dimension of management processes, observance of the principle of meritocracy, and in the dimension of technology, the effectiveness of the information system, are in the top priority.

    Keywords: Jihadi management, Performance, Organizational performance, Information system
  • Mohammad Mahdi Esmaeili Page 119

    Takfiri currents by defining the vast majority of Muslims, particularly the Shiites as "other" ones, and through the bipolarity of the Islamic world distort Islamic unity through religious conflicts. They can also disturb the stability, and balance of Islamic societies, and thereby challenge the security of Islamic countries. The crisis arose from the spread of ISIS with the cooperation of U.S and reactionary governments of the region with the goal of securing the Zionist regime and confronting with the Islamic Revolution.
    The purpose of this research is to formulate and present the defense strategies of the Islamic Republic of Iran in response to the Takfiri current that is in the security environment of the Islamic Republic of Iran that threatens the security and national interests.
    The purpose of this research is to provide strategies for confronting with Takfiri Salafi Currents by the Islamic Republic of Iran. For this purpose, we must study and recognize Takfiri currents and determine the strengths, weaknesses, opportunities, and threats facing the Islamic Republic of Iran. The statistical society and the appropriate sample were determined by applying SWOT matrix tool, so the coping strategies were presented. Based on the obtained results, the current situation in the country is in a mild offensive situation, so those strategies should be prioritized that would lead to the expansion of the scope of utilizing strengths and available opportunities to confront with Takfiri currents.

    Keywords: Strategy, Takfiri Currents, Threats, Security Environment
  • Mohammad Haghshenas Gargabi, Tahmores HasanQuliPour Yasuri, Zahra Salehi Sadati Page 143

    The purpose of this study is to explain the nature of economic Jihad and the important and effective role of Basij in the economic jihad (by mobilizing popular capacities) to formulate a pattern of Basij empowerment in the development of economic jihad. To collect data two tools of library studies and interviews were applied. The target population of the study is the members of the Basij, based on theoretical saturation approach, 26 interviews with Basiji faculty members in the two areas of management and economics. The raw data obtained from the research stages were coded and categorized by using content analysis method. Consequently, the model of Basij empowerment was formulated in the context of economic Jihad. This model includes three main strategies (background empowerment, organizational empowerment, human empowerment) and six strategies (state policy change, juridical-legal change, social integration, infrastructure development, structural transformation, supportive-promotional role), each of which includes a set of executable programs. By utilizing and implementing the above model, a great step towards Basij empowerment can be taken, and results would be the realization of economic Jihad and self-sufficiency of the country.

    Keywords: Basij, Empowerment, Economic jihad