فهرست مطالب

پژوهش حقوق خصوصی - پیاپی 22 (بهار 1397)
  • پیاپی 22 (بهار 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/02/19
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مقاله پژوهشی
  • عیسی امینی، عباس منصوری* صفحات 9-35
    قانون گذار برای رای داوری داخلی در قانون آیین دادرسی مدنی شکل و قالب خاصی تعریف نکرده، ولی در ماده 482 این قانون بر لزوم موجه و مدلل بودن آن تاکید نموده است؛ بنابراین از نحوه انشای ماده مزبور استنباط می گردد، این موضوع از ارکان رای داوری محسوب می شود و دقیقا همان الزامی که برای قضات وجود دارد برای داور هم مقرر شده؛ اما در هیچ قانونی، موجه و مدلل بودن رای داوری تعریف نشده و ضمانت اجرایی هم برای آن تعیین نشده؛ به همین دلیل دکترین و رویه قضایی دراین باره دچار تردید هستند و هرکس از دیدگاه خود، تعریف و ضمانت اجرایی ارائه کرده است. بعضی موجه و مدلل نبودن رای داوری را از موارد بطلان آن دانسته وعده ای هم با تاکید بر حصری بودن موارد ابطال رای داور در ماده 489 قانون آیین دادرسی مدنی قائل به عدم بطلان رای غیرموجه وغیرمدلل داور هستند. به نظر می رسد که موجه و مدلل نبودن رای داوری، موجب بی اعتباری رای شده و طبعا از موارد بطلان رای داوری است.
    کلیدواژگان: رای داوری داخلی، موجه، مدلل، مستند، بطلان، اسباب موجهه
  • مهدی زاهدی، زهرا محمودی* صفحات 37-64
    رابطه میان موافقت نامه جنبه های تجاری حقوق مالکیت فکری (تریپس) با کنوانسیون تنوع زیستی بخشی از یک رابطه گسترده تر یعنی ارتباط میان موافقت نامه های چندجانبه زیست محیطی با نظام سازمان تجارت جهانی و یکی از موضوعات مهم حوزه تجارت و محیط زیست است. علی رغم توجه روزافزون به تنوع زیستی و اهمیت آن برای تداوم حیات انسان، موافقت نامه تریپس، در حوزه های مشخصی با کنوانسیون تنوع زیستی در تعارض قرار می گیرد. ثبت اختراعات زیستی در قالب ریزسازواره ها و فرآیندهای زیستی و در نظر نگرفتن حقوق کشورهای مبدا منابع ژنتیکی از مهم ترین مسائل مورد تعارض است. موافقت نامه تریپس، اعطاء گواهی اختراع به اختراعاتی که از منابع ژنتیکی استفاده کرده اند را بدون رعایت اهداف کنوانسیون تنوع زیستی مجاز می داند به علاوه، اجازه ثبت اختراع در حوزه هایی از فناوری زیستی را داده است، بی آنکه محدودیت ها و ضوابط خاصی را برای این قسم از اختراعات قائل شود. ازآنجایی که وضعیت موجود تریپس، تنوع زیستی جهان را تهدید می کند و کشور ایران یکی از کشورهای غنی درزمینه منابع ژنتیکی محسوب می شود، مقاله پیش رو تلاش می کند ضمن مقایسه ناهماهنگی های این دو سند و ارزیابی رویکردهای موجود، راه کارهایی را برای کاهش چالش های زیست محیطی موجود از طریق پیشنهاد هایی با محوریت اصلاح مقررات مرتبط با ثبت اختراع درتریپس ارائه دهد.
    کلیدواژگان: موافقتنامه تریپس، کنوانسیون تنوع زیستی، اختراع، فناوری زیستی، اصلاحات
  • سید محمد طباطبایی نژاد * صفحات 69-92
    به هر میزان که سطح جهانی شدن افزایش می یابد، روابط میان کشورها پیچیده تر می شود. در نتیجه این رشد جهانی شدن در دنیای امروزی ضرورت یکسان سازی قواعد حقوقی به منظور افزایش سطح پیش بینی پذیری بیشتر احساس می شود. در مسئولیت مدنی تفاوت بنیادین نظامهای حقوقی مانع از آن شده است تا این یکسان سازی به صورت مستقیم صورت پذیرد. در نتیجه اقدامات مزبور به یکسان سازی در قواعد شکلی ناظر بر تعیین قانون حاکم در این حوزه خلاصه شود. با اینجال گسترش روابط اقتصادی و پذیرش مفهوم مسئولیت ناشی از فعالیت های اقتصادی باعث شده است تا وحدت گرایی در قواعد مسئولیت مدنی در زمره ضرورت های ایجاد اتحادیه های اقتصادی بین المللی از جمله اتحادیه اروپا درآمده است. تشکیل نظام اتحادیه اروپا و تکیه بر اصل آزادی تردد کالا، خدمات و اشخاص که موجب افزایش روابط میان این کشورها شده است باعث وابستگی عملکرد درست بازار مشترک به یکسان سازی قواعد مسئولیت مدنی شده است. هدف این مقاله این است تا مطالعه ای تحلیلی به بررسی فرایند وحدت گرایی در نظام مسئولیت مدنی در داخل اتحادیه اروپا بپردازد.
    کلیدواژگان: مسئولیت مدنی، وحدت گرایی، اصول اروپایی، اتحادیه اروپا، اصول حقوقی
  • حمیدرضا علومی یزدی*، حمید درخشان نیا صفحات 93-117
    امروزه «مداخله» دادگاه در داوری جای خود را به «مساعدت» در داوری داده است. نبود درک درست از «مبنا» و «حدود» مداخله دادگاه، مانع شکل گیری نظام داوری مستقل و کارآمد در ایران است. یکی از مواردی که مداخله دادگاه ها در داوری موضوعیت می یابد، تعیین داور است. این پژوهش نشان می دهد که قانون و رویه قضایی درخصوص مداخله دادگاه در تعیین داور، ناقص، سرگردان، مضطرب و «خلاف آمد» نیازها و ضرورت های بومی و فراملی است و سعی دارد تا «الگو» یی کارآمد در جهت ترسیم مداخله دادگاه در داوری ارائه دهد. فرایند داوری را از این حیث می توان به دو بخش تقسیم کرد: نخست مداخله دادگاه در مرحله شکل گیری و تداوم هیات داوری و دوم مداخله دادگاه در مرحله رسیدگی ماهوی. در مرحله اول باید اصل را بر مداخله دادگاه و در دومی اصل را بر نبود مداخله دادگاه گذاشت. درست برعکس آنچه شایسته است؛ رویه قضایی ما در ماهیت رسیدگی داوری به مداخله «تمام عیار و کاملی» تمایل دارد و اصل را بر مداخله دادگاه گذاشته است، اما در مرحله شکل گیری هیات داوری و تداوم آن اصل را بر نبود مداخله گذاشته است و لذا به جای چاره اندیشی، بر بن بست های مخل داوری در ایران، بن بستی دیگر افزوده است.
    کلیدواژگان: داوری، مداخله دادگاه، تعیین داور، نظارت دادگاه، الگوی داوری
  • سید مرتضی قاسم زاده، محمد قربانی جویباری* صفحات 115-137
    به موجب مواد 232 الی 246 قانون مدنی، احکام و مسائل شروط ضمن عقد، در قانون مدنی، بر اساس شروط وابسته تنظیم شده است. بر همین اساس، طبق نظر مشهور، در فرض فساد عقد، مطلقا شروط ضمن آن نیز باطل است و شروط از حیث حدوث و بقاء تابع عقد پایه است. درحالی که تفکیک شروط ضمن عقد به شرط وابسته و مستقل، تحلیل مبانی رابطه شرط با عقد، تمییز شروط مستقل از وابسته و اصل حاکمیت اراده و استفاده از وحدت ملاک قوانین نشان خواهد داد که نظریه مشهور با شروط وابسته همخوانی بیشتری داشته و می توان برای شروط مستقل به لحاظ ماهیت، احکام و آثار ویژه مترتب بر آن، حتی در حالت فساد عقد نیز در برخی موارد، اعتبار قائل شد؛ یعنی حالاتی را می توان یافت که عقد پایه باطل است، ولی شرط ضمن آن (شرط مستقل) به اعتبار خود ادامه داده و مابین طرفین لازم الاتباع است.
    این دیدگاه به موجب پرونده کلاسه 9109981810200850 و در تایید دادنامه بدوی، توسط دیوان عالی کشور که مطابق اصل 161 قانون اساسی، وظیفه نظارت‏ بر اجرای‏ صحیح‏ قوانین‏ در محاکم‏ را دارد، پذیرفته شده که در مقاله پیش رو به توجیه و تحلیل آن می پردازیم.
    کلیدواژگان: شرط ضمن عقد، شرط وابسته، شرط مستقل، عقد باطل، رویه قضایی
  • علی مقدم ابریشمی*، مسعود محبوب صفحات 139-168
    نقش دادگاه در داوری بین المللی یکی از موضوعاتی است که قوانین داوری کشورها دیدگاه های متفاوتی را نسبت به آن ابراز داشته اند. دادگاه ها در مرحله پیش از شروع داوری، در جریان داوری و پس از صدور رای ایفای نقش می نمایند. کشورهای طرفدار داوری بین المللی، همواره بر جلوگیری از نقش مداخله جویانه دادگاه ها در داور تاکید نموده اند و معتقدند که دادگاه ها باید نقش حمایت کننده در داوری بین المللی داشته باشند. از طرف دیگر برخی از کشورها، در قوانین داخلی خود قلمروی گسترده ای را برای دخالت دادگاه ها در داوری لحاظ نموده اند. لایحه جامع داوری هم بر داوری داخلی و هم بر داوری بین المللی اعمال می گردد. هدف این مقاله، نقد لایحه جامع داوری از دیدگاه قوانین مدرن داوری بین المللی می باشد و در نهایت نتیجه گیری می نماید که دیدگاه لایحه جامع داوری نزدیک به قوانین داوری کشورهایی است که قلمروی گسترده ای را برای دخالت دادگاه در داوری در نظر گرفته اند.
    کلیدواژگان: داوری بین المللی، قانون داوری، قوانین داوری ایران، نقش دادگاه، لایحه جامع داوری
|
  • Eisa Amini, Abbas Mansoori * Pages 9-35
    The Legislator does not provide any specific structure and definition for awards in the context of domestic arbitration. However, Article 482 of Code of Civil Procedure emphasizes on the requirements of reasoning and justifiability in relation to arbitral awards. Therefore, from the wording of this article, it is implied that this issue is a basic element of arbitration award, and arbitrators have the same obligation as judges in this respect. Having said that, there is no specific rule defining what a reasoned and justifiable award means. Moreover, no sanction has been provided in the event of failing to meet these requirements. For this reason, doctrine and judicial cases are ambiguous. Some lawyers believe that the lack of these requirements would lead the award to be voidable. However, by making reference to article 489, others state that this matter is not a cause for voidability of award. Itseems that the lack of reasoned and justifiable contents may cause invalidity and voidability of award.
    Keywords: Internal Arbitration Award, Logic, Reasonability, Documentary, Voidability, justification causes
  • Mahdi Zahedi, Zahra Mahmoodi * Pages 37-64
    The relationship between TRIPS Agreement and Convention on Biological Diversity (CBD) is part of a broader relationship, that is, the correlation between Multilateral Environmental Agreements (MEAs) together with the World Trade Organization (WTO).In spite of growing attention to biodiversity and its importance for human survival, there is a conflict between TRIPS Agreement and CBD. The environmental patents, such as biological and microbiological processes, micro-organisms in the framework of TRIPS, the possibility of environmental patentsand ignoring the rights of countries, which are the origin of genetic resources, are the most conflicting issues. TRIPS, without observing the objectives of the CBD, has authorized patent to inventions using genetic resources. In addition, the registration of some areas, such as biotechnology inventions, is allowed without considering the adverse effects on biodiversity. The continuity of this situation threatsthe world’s biodiversity. In addition to comparingthe controversial matters in these two documents, this article examines the current approach and presentssome solutions by focusing on TRIPS.
    Keywords: Convention on Biological Diversity, TRIPs, Patent, Biotechnology, Modifications
  • Sied Mohammad Tabatabaei Neghad * Pages 69-92
    Many arguments have been raised to support or reject the idea of unification of law in relation to civil liability. Amongst others, it is claimed that it is impossible to establishment binding principles across different countries. However, in relation to some aspects of tort, the need for unification is necessary due to the process of globalization. Within the European Union, arguments for supporting a unified European civil liability law relate to the emergence of the European Union and an increasingly globalized economy. This issue envisaged in the Treaty of the Union, and the harmonization of tort law is the process of creating common standards across the internal market in relation to tort elements. It is a part of the unified Europe project and a reduction in the significance of national borders. Diversities in national laws may create problem of efficacy in the ever more globalized economy. This article analyzes the importance of harmonization of tort law in the EU, and examines barrier to the harmonization. It concludes that even if this process is of crucial importance, the aim is not to achieve it in all aspects of tort law.
    Keywords: Tort, Unification, EU regulation, European Union, principles of law
  • Hamidreza Holumi Yazdi *, Hamid Derakhshan Nia Pages 93-117
    In the current system of global arbitration, the complete independence envisaged for the arbitration. Nevertheless, it does not mean that the arbitration is completely needless of the court. Misunderstanding of the ‘basis’ and ‘limits’ of the court’s intervention or assistance in the arbitral process will be the most substantial threatening factor in the formation of an independent and efficient arbitration system in Iran. In practice, one factor behind the role of the courts, as supportive or interventionist, is the issue of assigning an arbitrator by the court. The current study shows that the relevant statutes and the judicial cases to the court’s intervention in the process of appointing a judge is imperfect. This article seeks to present an efficient pattern depicting the court’s intervention in the arbitral process based on the division of arbitral process and its various stages. In this regard, arbitration process can be divided into two parts: First, the court’s intervention in the formation and continuation of arbitration tribunal. Second, the court’s intervention in dealing with substantive issues. In the former, the principle is an interventionist role, and the latter is based on non-interventionist role. This is quite contrary to what is deemed as appropriate.
    Keywords: court intervention, arbitrator appointment, court supervision, arbitration pattern, arbitration
  • Seyed Morteza Qasemzadeh, Mohammad Ghorbani Jouybari * Pages 115-137
    Based on Articles 232 and 246 of Iranian Civil Code, issues relating to contract terms and conditions in the Code are provided in accordance with dependent terms. Based on the famous theory, in the event of void contract, its contract terms are also void, since the creation and validity of contract terms depend on the underlying contract. While separating contract terms into independent and dependent terms shows the consistency of the famous theory with dependent terms, it is possible to consider different rules and legal consequences for independent terms due to its nature, even if the contract is regarded as a void contract. In other words, there are cases in which the underlying contract is void, but its independent term(s) is valid and enforceable. This approach accords with the class file 9109981810200850, confirming the initial judgment, and it was accepted by the Supreme Court based on the Principle of 161 of the Constitution. This issue is analysed in this article.
    Keywords: marriage condition, dependent condition, independent condition, void marriage, legal procedure
  • Ali Moghaddam Abrishami *, Masoud Mahboub Pages 139-168
    The role of courts in international arbitration can scarcely be denied. Courts play a crucial role in different stages in international arbitration. Having said that, the extent of court's intervention in international arbitration has been subject to controversy. National arbitration laws have taken different views in this regard. In some countries, courts have a supportive role; however, others have interventionist approach. In Iran, a Comprehensive Draft Bill on Arbitration was recently adopted in order to be presented to the parliament for ratification. It applies to both domestic and international arbitration as a result of making a distinction between international and national arbitration. This article aims to conduct a critical assessment on the Draft Bill by considering modern arbitration rules. It concludes that the Draft Bill is based more on an interventionist approach than the supportive one.
    Keywords: International arbitration, Arbitration law, Iranian arbitration law, Role of court, Arbitration Draft Bill