فهرست مطالب

توسعه اجتماعی - سال دوازدهم شماره 4 (تابستان 1397)
  • سال دوازدهم شماره 4 (تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/05/30
  • تعداد عناوین: 9
|
  • مقاله پژوهشی
  • وجیهه جلاییان بخشنده، وحید قاسمی*، محمدتقی ایمان صفحات 7-32
    زندگی در اجتماع امروزی با وجود اندیشه ها و رفتارهای متفاوت، مستلزم احترام، رعایت حقوق دیگران، همزیستی مسالمت آمیز و مدارا است. این مقاله با استفاده از نظریه ی ساختاربندی گیدنز به دنبال بررسی رابطه ی اعتماد اجتماعی و مدارای اجتماعی می باشد. گیدنز در نظریه ی ساختاربندی معتقد است به همان اندازه که عامل برای انجام امور خود نیازمند ساخت است، ساخت نیز برای ایجاد و بقای خود نیازمند عامل است. جهت بررسی این رابطه، داده های مورد نیاز با استفاده از روش پیمایش و ابزار پرسشنامه و با انتخاب نمونه ی 600 نفری از جوانان 18 تا 29 ساله ی شهر اصفهان به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبی بدست آمد. یافته های تحقیق نشان داد متغیر اعتماد اجتماعی و ابعاد آن به ترتیب 64 و 46 درصد از واریانس متغیر مدارای اجتماعی را تبیین می کند؛ بنابراین می توان گفت متغیر اعتماد اجتماعی و ابعاد آن در حد بالایی توان تبیین واریانس متغیر مدارای اجتماعی را دارد.
    کلیدواژگان: اعتماد اجتماعی، مدارای اجتماعی، نظریه ی ساختاربندی، گیدنز
  • جهانگیر جهانگیری*، نسرین محمدی صفحات 33-56
    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ی بین شجاعت اجتماعی و فرهنگ سیاسی در میان دانشجویان دانشگاه شیراز انجام گرفته است. در این مطالعه از نظریه ی لاتانه و دارلی و همچنین نظریه ی آلموند و وربا به عنوان چهارچوب نظری استفاده شده است. این تحقیق به روش تحقیق پیمایش بوده که با ابزار پرسشنامه در میان یک نمونه ی 400 نفری از دانشجویان و با روش نمونه گیری طبقه ای انجام شده است. برای آزمون فرضیات پژوهش از تکنیک های همبستگی پیرسون، آزمون مقایسه ی میانگین و آزمون واریانس یک طرفه استفاده شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن بود که فرهنگ سیاسی 6/17 درصد از دانشجویان مشارکتی، 5/58 درصد تبعی و 8/23 درصد، محدود بوده است؛ همچنین نتایج به دست آمده نشان داد که شجاعت اجتماعی با فرهنگ سیاسی رابطه دارد و نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون به روش گام به گام، نشان داد؛ متغیرهای شجاعت اجتماعی به همراه متغیرهای جنسیت و محل سکونت 11 درصد از فرهنگ سیاسی را تبیین می کنند.
    کلیدواژگان: شجاعت اجتماعی، فرهنگ سیاسی، لاتانه و دارلی
  • عباسعلی رستگار، بهنام گلشاهی*، ناهید درستکار احمدی صفحات 57-78
    بروز آسیب های اجتماعی گوناگون و فقدان برنامه ریزی در این حوزه، امکان ادامه ی رشد طبیعی و زندگی کودکان را مختل و جوامع را با پدیده ی نوظهور کودکان کار و خیابان روبرو ساخته است. بر این اساس، پژوهش حاضر در پی بررسی عوامل موثر در توانمندسازی کودکان کار و خیابان بر مبنای مطالعه ای توصیفی همبستگی بوده است. جامعه ی آماری پژوهش شامل کارکنان ستادهای توانمندساز شهر تهران به تعداد 600 نفر می باشد. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه ی 39 سوالی است که روایی آن به دو روش محتوایی و سازه و پایایی پرسشنامه با روش آلفای کرونباخ (908/0) تایید گردیده است. نتایج نشان داد که گر چه وجود مولفه های سرمایه ی اجتماعی اعم از اعتماد، انسجام و مشارکت در بین کارکنان ستادهای توانمندساز به شکل مستقیم بر ارتقاء توانمندی های کودکان کار و خیابان تاثیرگذار نبوده است، ولی شکل گیری روابط اجتماعی مستحکم بین مددکاران موجب خلق شبکه های گسترده ی ارزش ساز اجتماعی با رویکرد کارآفرینانه گردیده و ظرفیت سازی در کودکان آسیب پذیر را به صورت غیر مستقیم فراهم ساخته است.
    کلیدواژگان: کودکان کار و خیابان، توانمندسازی، کارآفرینی اجتماعی، سرمایه ی اجتماعی
  • علی مرادی * صفحات 79-112
    یکی از موضوعات مورد مطالعه ی جامعه شناسان، مسئولیت پذیری اجتماعی است. این پژوهش سعی دارد به بررسی رابطه ی بین پایگاه اقتصادی اجتماعی کارکنان و رفتارهای نوع دوستانه با تاکید بر کارکنان شرکت نفت کرمانشاه بپردازد. برای این کار از روش پیمایش و ابزار پرسشنامه استفاده گردید. جامعه ی آماری کارکنان شرکت نفت کرمانشاه است که تعداد کل آنها برابر 1265 نفر در سال 1391 می باشد. برای سنجش متغیر نوع دوستی از 12 گویه استفاده گردید. نتایج حاصل با استفاده از نرم افزار SPSS و با استفاده از آزمون های t و تحلیل واریانس انجام گرفت. نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس نشان می دهد که پایگاه اقتصادی اجتماعی پاسخگویان (وضعیت شغلی، میزان درآمد، طبقه ی اجتماعی، میزان تحصیلات، میزان برخورداری از امکانات رفاهی و وضعیت استخدامی) بر روی میزان رفتارهای نوع دوستانه کارکنان تاثیر معناداری دارد. می توان نتیجه گرفت که تفاوت میانگین میزان رفتارهای نوع دوستانه برای کارکنان با پایگاه اقتصادی اجتماعی مختلف ناشی از شانس نبوده و تاثیرگذاری آن بر روی رفتارهای نوع دوستانه بر اساس آماره ی مجذور اتا، می توان انتظار داشت 601/0 از واریانس رفتارهای نوع دوستانه ی افراد ناشی از پایگاه اقتصادی اجتماعی آنها بوده است.
    کلیدواژگان: رفتارهای نوع دوستانه، پایگاه اقتصادی - اجتماعی، کارکنان، شرکت نفت
  • عبدالمجید آهنگری*، حسین عسکری پور لاهیجی صفحات 113-130
    این پژوهش، فقر نسبی در مناطق شهری استان گیلان طی سال های 1391-1380 را بررسی نموده است. بدین منظور خط فقر نسبی بر اساس روش های 50 و 66 درصد میانه ی مخارج خانوارها برای خانوار های چهار نفره ی شهری محاسبه و با تکیه بر آن دو شاخص مرتبط با فقر شامل اصابت فقر و شدت فقر برای خانوارهای مذکور با روش 66 درصد برآورد گردیده است. نتایج محاسبه ی شاخص هانشان می دهد بر اساس روش 50 درصد در سال 1380 خط فقر نسبی 10583739 ریال بوده که در سال 1391 به 68591706 ریال افزایش یافته است و بر اساس روش 66 درصد در سال های 1380 و 1391 به ترتیب خط فقر نسبی 13970536 و 90541052 ریال برآورد شده است. همچنین، میزان اصابت فقر نسبی سالانه ی خانوارها در مناطق شهری در فاصله ی مذکور با روش 66 درصد میانه ی مخارج با 3 درصد کاهش از 2/32 به 6/29 درصد تنزل یافته است؛ اگر چه در این فاصله،با افزایش شدت فقر،متوسط شکاف درآمدی یک خانوار دارای فقر نسبی از 15 درصد خط فقر نسبی به 19 درصد افزایش یافته است. مقایسه ی خط فقر نسبی محاسبه شده با مطالعات در سطح کشوری نشان می دهد که خط فقر در مناطق شهری استان گیلان در سال 1391 از خط فقر مناطق شهری کل کشور پایین تر است.
    کلیدواژگان: فقر نسبی، خانوارهای شهری، روش 50 و 66 درصد میانه مخارج خانوار، شدت فقر، اصابت فقر
  • بهشته محمدی*، محمود شارع پور صفحات 131-166
    ارتباطات اجتماعی یکی از مهم ترین عوامل در برطرف کردن نیازهای افراد می باشد. هدف این مقاله بررسی ارتباطات اجتماعی جوانان در فضای پارک می باشد. روش این پژوهش پیمایش و جامعه ی آماری تحقیق شامل کلیه ی جوانان 29-15 سال ساکن شهر آمل می باشد و حجم نمونه تحقیق برابر با 300 نفر از جوانان شهر است. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ی محقق ساخته استفاده شده است یافته ها نشان می دهد که بین جنس و ارتباطات اجتماعی در فضای پارک ارتباط معناداری وجود دارد به طوری که پسران در این فضای شهری از ارتباطات اجتماعی بیشتری برخوردار می باشند. رابطه ی متغیرهای میزان تحصیلات و ارتباطات اجتماعی معنادار بوده است به طوری که افراد با تحصیلات بالاتر، ارتباطات اجتماعی کمتری برقرار می کنند. سن نیز رابطه ی معناداری با ارتباطات اجتماعی در محیط پارک دارد. البته در این تحقیق رابطه ی پنج متغیر مستقل با ارتباطات اجتماعی در پارک نیز سنجیده شده است. یافته ها حاکی از آن بود که مهم ترین عامل در ایجاد ارتباطات اجتماعی در فضای پارک دارا بودن سرمایه ی اجتماعی بالا می باشد.
    کلیدواژگان: ارتباطات اجتماعی، فضای پارک، انواع سرمایه، جوانان
  • امیرعلی درستی *، مهدی ادیبی سده، عبدالرضا ادهمی صفحات 167-186
    هدف این پژوهش تحلیل فرهنگی اجتماعی نقش سرمایه ی اجتماعی بر توسعه ی پایدار شهری در استان اصفهان است. در این پژوهش با روش پیمایشی روایی پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ محاسبه و تایید شده است. بر اساس یافته های تحقیق رابطه ی معنی داری بین متغیرهای، سرمایه ی اجتماعی (41/0=r)، تحصیلات (69/0=r)، درآمد (51/0=r)، سن (14/0=r) و مشارکت اجتماعی (33/0=r) با سطح توسعه ی پایدارشهری در استان اصفهان وجود دارد.
    کلیدواژگان: توسعه ی بومی، سرمایه ی اجتماعی، برنامه های توسعه محور، سنت گرایی، پیشرفت، تحصیلات
  • علی روحانی*، سمیه هاشمی، مسعود انبارلو صفحات 187-220
    تعداد کاربران اینترنت در طی دو دهه ی اخیر از سه میلیون نفر به بیش از سه میلیارد نفر افزایش یافته است. افزایش استفاده از اینترنت در میان نوجوانان و جوانان بسیاری از ارزش ها، هنجارها، عادات، منش، سبک های زندگی و ویژگی های افراد را تحت تاثیر قرار داده است. بر این اساس در این پژوهش سعی شده است رابطه ی بین استفاده از اینترنت و نظام ارزش های نوجوانان و جوانان مورد بررسی قرار گیرد. در این مسیر 400 نفر از نوجوانان و جوانان شهر شیراز بر اساس نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای انتخاب شدند و به سوالات پرسش نامه ی محقق ساخته پاسخ دادند. متغیر وابسته تحقیق دسته های متفاوت و گسترده ای از ارزش ها شامل 8 دسته از ارزش های بومی، ملی، جهانی، دینی، اقتصادی، علمی، اجتماعی / فرهنگی و خانوادگی را در بر می گرفت. استفاده از اینترنت نیز به طور مبسوط مورد بررسی قرار گرفت. یافته های تحقیق نشان داد که بین استفاده از اینترنت و چهار دسته از نظام ارزش های نوجوانان و جوانان شامل ارزش های ملی (218/0-:r)، دینی (235/0-:r)، اقتصادی (207/0:r) و فرهنگی / اجتماعی(179/0-:r) رابطه ی معناداری وجود دارد و بین سایر ارزش ها رابطه ی معناداری وجود ندارد.
    کلیدواژگان: اینترنت، نظام ارزش های نوجوانان و جوانان، تغییرات تکنولوژیکی
  • منوچهر کردزنگنه * صفحات 221-239
    هدف از این مقاله بررسی وضعیت اقتدار با تاکید بر نزاع های دسته جمعی و تحقیقی توصیفی است. گردآوری اطلاعات از روش اسنادی و مطالعه روی 100 مورد نزاع جمعی به عنوان نمونه، 40 مورد باغملک و 60 مورد در رامهرمز صورت گرفته است.دیگر نمونه ی تحقیق 16 مورد برگزاری گردهماییبا تمایل قومی و مدنی در باغملک و 19 مورد در رامهرمز صورت گرفته است. نتایج نشان می دهد که پیامد نزاع از جمله قتل در روستاهای باغملک بیش از شهر و برابر 25/81 درصدمی باشد. یافته هاوضعیت نزاع در شهر رامهرمز را 75 درصد و پیامد نزاع از جمله قتل در شهر را برابر با 95/88 درصد نشان می دهد. نکته ی حائز اهمیت اینکه وضعیت نزاع و پیامد نزاع به ترتیب در شهر رامهرمز و روستاهای باغملک، بیش از شهر باغملک و روستاهای رامهرمز نگران کننده است. یافته هاگرایش به طایفه در شهرستان باغملک و رامهرمز را بیش از 63 درصد در مقابل37 درصد گرایش به نهادهای مدنی نشان داده اند. با اینکه نقشمیانجی «اقتدار پیرسالاری» رو به دگرگونی رفته است، اما نتایج نشان داده اند که تمایل به طایفه گرایی پررنگ تر، نزاع و خشونت رو به افزایش و توسعه ی مدنی پایدار کمرنگ تر بوده است. در نتیجه عرصه ی عمومی با وضعیت«پاندولی» و بعضا «تعلیق اقتدار» و با کاهش سرمایه ی اجتماعی گرفتار است. با ادامه ی چنین وضعیتی بروز نزاع وخشونت دور از انتظار نخواهد بود. وضعیتی که نگران کننده و قابل هشدار است.
    کلیدواژگان: اقتدار پيرسالاري، اقتدار مدني، عرصه ي عمومي، نزاع دسته جمعي، باغملک، رامهرمز
|
  • Vajihe Jalaeian Bakhshande, Vahid Ghasemi *, Mohammad Taghi Iman Pages 7-32
    In the theory of structuration, Giddens believes that structures facilitate the actions and also can not be reproduced without the agencies. The assumption of this study is that social trust and its dimensions (basic, interpersonal and institutional) can be affect social tolerance and its dimensions (structuration, expectations of the structure and expectations of the agency). The data obtained by using survey method and questionnaires with stratified random sampling (based on age, gender and area of residence) of 600 young people aged 18 to 29 in Isfahan. The results showed that 64% of variance of social tolerance explained by social trust and this variable has a high explanatory power. Social trust effect on social tolerance was also statistically significant (05/0 ≥ p). Respectively 62, 69 and 63 percent of social tolerance' dimensions variance explained by social trust. As a whole, the dimensions of social trust explained 46 percent of social tolerance variance.
    Keywords: Social Trust, Social Tolerance, Structure Theory, Giddens
  • Jahangir Jahangiri *, Nasrin Mohammadi Pages 33-56
    The current research was done, aiming at the analysis of the relationship between social courage and political culture among Shiraz University students. In the current study Latane and Darley's ideas, as well as Almond and Verba's theory have been used as the theoretical framework. The method used in this research was of a surveys one which has been implemented choosing structured questionnairs as a tool for data collection among a sample of 400 people of university students and sampling method was stratified. To test the research hypotheses we used Pierson correlation, mean comparison test and ANOVA test. According to the findings, the political culture of %17.6 of the students was participant, that of %58.5 was subject and the political culture of %23.8 of them was limited. Research findings were presented in two levels of descriptive and inferential statistics. Research findings were presented in two levels of descriptive and inferential statistics. According to the findings, the political culture of %17.6 of the students was collaborative, that of %58.5 was subordinative and the political culture of %23.8 of them was limited. On the basis of the research inferential findings, the relationship between social courage, gender and place of residence with political culture was confirmed and significant. Also, findings gained from regression analysis using stepwise method showed that variables social courage, gender and place of residence explain %11 of political culture.
    Keywords: Social Courage, Political Culture, Latane, Darley
  • Abbasli Rastgar, Behnam Golshahi *, Nahid Dorostkar Ahmadi Pages 57-78
    Apearing various Social pathology and lack of strategic planning in countries have been disturbed the possibility of natural growth and living for some children. So, it made a new phenemonon as street and working children. Acordingly, the aim of this paper is investigating effective factors on impowering of street and working children based on the role of social capital and social entrepreneurship. The statistical population of this paper including 600 persons of managers and employess of impowering staff in Tehran. Data were gathered by a 39-questions questionare which its validity was confirmed by content and construct method. Its reliability was approved by Chron-Bakh alfa (0.908). Data analyze were done by Amos21 software and based on structural equation modeling. The result of analyzing research hypothesis revealed that though components of social capital including trust, cohesion and participation among employees of empowering staff do not have direct effect on enhancing the street and working childrenʽempowerment but forming strong social relationship among employees and creating social values vast networks with entrepreneurial approach and also it provide capacity in vulnerable children indirectly.
    Keywords: Street, Working Children, Impowering, Social Entrepreneurship, Social Capital
  • Ali Moradi * Pages 79-112
    Social responsibility is one of case study topics for sociologists. This research is trying to study the relationship between, staff’s economic-social position and humanism behaviors by stress on Kermanshah oil corporation staffs. We have used scaling method and questionnaire tool. Statistical society is Kermanshah oil corporation staff that total number of them in 1391 was 1265. For humanism variable evaluation 12 species were used. The result was gathered by using of SPSS software and T tests and variance analysis. The result of variance analysis test shows that economic-social position of responders (profession situation, income balance, social class, education level, welfare facilities, and employment situation), has meaningful impact on humanism behaviors of staffs. We can conclude that average difference of humanism behavior of staffs in different economic-social position was not by chance and with its impact on humanism behaviors according to square 1 statistic , we will except that ./601 of humanism behavior is the result of their economic-social position.
    Keywords: Altruism Behaviors, Economic-Social Position, Staffs, Oil Corporation
  • Abdolmajid Ahangari *, Hossein Askaripour Lahiji Pages 113-130
    In this research investigates rellative poverty in urban area of Gilan provinces during 2001-2012 Rellative poverty line has been calculated by 50 and 66 percentage of median families’ expenses methods for families who include four persons in this province. Also index of poverty severity and indicator of poverty point have been considered. Two indexes have been calculated by 66 percentage of median families’ expenses method. From the results viewpoint, 50 percentage of median families’ expenses method shows that the rellative poverty line is increased from 10583739 to 68591706 Rial during 2001 to 2012 correspondingly. Other method shows that the rellative poverty line is increased from 13970536 to 90541052 Rial during 2001 to 2012 respectively. Also, the index poverty point is decreased in this method from 32/2 percentage to 29/6 percentage that shows 3 percent reduction of rellative poverty over that times. As result, poverty severity is increased in such a way that the average of family’s income gap index is raised from 15 to 19 percentage of relative poverty line in contrast with indicator poverty point. Additionally, comparing the poverty point callcalatd for the provinces of Iran in 2012 shows us that the poverty point in urban area of Gilan is lower than other provinces of Iran.
    Keywords: Rellative Poverty, Urban Families, 50, 66 Percentages of Median Families Expenses Methods, Poverty Severity, Incidece Poverty Point
  • Beheshteh Mohammadi *, Mahmoud Sharepour Pages 131-166
    Social relationship is one of the most important factors in satisfying people’s needs. The purpose of this article is to investigate individuals’ social relationships in park. This is a survey research and the population includes all the youth aged from 15-29 in Amol and 300 youth in this city were chosen as the sample of the study. A questionnaire was administered by the researchers to collect data. Findings of the research show that there is significant difference between the measuring variables. Investigation of background variables such as gender, age, education, marital status, and occupation shows a significant difference between gender and social relationships in park space in that way boy enjoy more social relationship. The relationship between education and social relationship was significant in that people with higher levels of education bear less social relationship. Age also had a significant relationship with social relationships in park space. Five independent variables were also measured with social relationship in this research, including socio-economic base, cultural capital, social capital, spatial desirability, and the extent to which space is used. It was found that the most important factor in building social relationships in park space was having a high social capital.
    Keywords: Social Relationship, Park's Space, Capital Types, Youth
  • Amirali Dorosti *, Mehdi Adibi Sadeh, Abdolreza Ahhami Pages 167-186
    The purpose of this research is to analyze the socio-cultural analysis of the role of social capital in sustainable urban development in Isfahan province. In this research, the validity of the questionnaire was calculated and validated through Cronbach's alpha. According to research findings, there is a significant relationship between variables, social capital (r = 0.41), education (r = 0.69), income (r = 0.51), age (r = 0.14) and social participation (r = 0.33) with the level of development in Isfahan province.
    Keywords: Indigenous Development, Social Capital, Developmental Plans, Traditionalism, Progress, Education
  • Ali Rouhani *, Somayeh Hashemi, Masoud Anbarlou Pages 187-220
    The number of internet users has been increased from three million people to more than 3 trillion people in two last decades. The increased use of internet among youth and teenagers has impressed many values, norms, manners, life styles, and features of them. Accordingly, this study has attempted to study the relationship between use of internet and value system of youth and teenagers. For this purpose, 400 adolescents (youth and teenagers) of Shiraz city were selected based on multi-stage cluster sampling and answered to the questions of researcher-made questionnaire. The dependent variable of the research included different categories and a range of values composed of eight categories namely native, national, global, religious, economic, scientific, social/cultural, and familial values. The use of internet also was analyzed in detail. The findings of the study showed that there is a meaningful relationship between use of internet and national, religious, global, economic and social/cultural values.
    Keywords: Internet, Value System of Youth, Teenagers, Technological Changes
  • Manouchehr Kord Zangeneh* Pages 221-239
    This paper reviews the authority status with an emphasis on collective strife and it is a descriptive research. Data collection is done by documentary method and to study on100 cases of communal strife as a sample, 40 in Baghmalek and 60 in Ramhormoz. The other sample is that 16 assemblies in Baghmalek and 19 cases in Ramhormoz have been held with the ethnic and civil desire. The results show that the consequences of conflict, including murder, are more in the Baghmalek’s villages over the town and equals to 25/81%. The findings indicate strife situation in Ramhormoz 75% and strife consequence is, including murder, 95/88% in the city. Importantly, the strife situation and the strife consequence are alarming in Ramhormoz and villages in Baghmalek over Baghmalek and villages of Ramhormoz, respectively. The results have shown a tendency to the clan more than 63% versus 37 % tendency to civil organization in Baghmalek and Ramhormoz. The mediating role "gerontocracy authority" is changing, but the results have shown a tendency to greater sectarian, strife and violence is on the rise and the development of sustainable civil organizations has been diluted. As a result, the public domain is involved with the "pendulum" situation and sometimes "suspending authority" and the decline of social capital. By following such a situation, outbreak of strife and violence was not unexpected. The situation is alarming and disturbing.
    Keywords: Gerontocracy Authority, Civil Authority, Public Domain, Collective Battles, Baghmalek, Ramhormoz