فهرست مطالب

  • پیاپی 69 (پاییز و زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/07/25
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محسن قدیر، زهرا مهدوی *، محمد ستایش پور صفحات 5-30
    خشونت جنسی علیه زنان، از دیرباز وجود داشته و امروزه نیز جامعه بین المللی نظاره گر ارتکاب آن است. محاکم بین المللی کیفری که رسالت خود را مقابله با بدون کیفر ماندن جنایات بین المللی در معنای عام آن می دانند، اندک اندک، به سمت و سویی رفته‏اند که به‏صراحت، خشونت علیه زنان را به مثابه جرم، داخل در صلاحیت ذاتی دادگاه دانسته اند؛ حال آن که پیش تر، این گونه نبوده است. روند تکاملی این مهم به سویی است که کسانی را که درصدد بر هم زدن نظم بین المللی باشند، از تعقیب در امان نگذارد. مقاله پیش رو از رهگذر تدقیق در اسناد نسل های چهارگانه این مراجع قضایی به امکان سنجی مقابله بین المللی کیفری با پدیده شوم خشونت جنسی علیه زنان در انحای گونا گون آن پرداخته و دریافته است سازوکارهای بین المللی در مقابله با بی کیفرمانی خشونت جنسی به رغم دستاوردهایی که داشته، نتوانسته است مانع از تحقق هرگونه خشونت جنسی گردد. در این راه مقتضی است با به کارگیری عبارت های دقیق و روشن و دور از کلی گویی، به جرم‏انگاری مصادیق گونا گون خشونت جنسی علیه زنان پرداخته شود.
    کلیدواژگان: حمایت از زنان، خشونت جنسی، نسل های محاکم بین المللی کیفری، بدون کیفر ماندن، سازوکارهای حقوقی بین المللی
  • محمد صادقی* صفحات 31-52
    قانون مدنی و قوانین مرتبط، غالبا نسبت به تعهدات پیش قراردادی و ابعاد آن مسکوت بوده و یا اساسا متعرض نشده است؛ حقوق دانان نیز فراتر از شقوق قانونی وارد بحث از مذاکرات پیش از عقد نشده اند. مساله اصلی در این خصوص آن است که مذاکراتی که منتهی به عقد نکاح می شود چه ماهیتی دارد و تاثیر حقوقی آن چگونه است؟ در نوشتار حاضر ماهیت موضوع مورد نظر را دائر بر احتمالاتی از قبیل شرط، مقدمه لازم، مقدمه واجب، قول و موضوع قرارداد مورد بحث قرار داده و به سبب گستردگی مصادیق مذکرات پیش از نکاح، حسب مورد مصادیقی متصور خواهیم بود. با این حال چون مفاد مذاکرات پیش از قرارداد ارزش حقوقی یکسانی ندارد و ضمانت اجرای مترتب بر آن منوط به نحوه مراوده طرفین است، باید متناسب با ماهیت هر یک از شقوق ناظر به مذاکره ضمانت اجرای خاصی را در نظر داشت تا علاوه بر رعایت موقعیت طرفین عقد نکاح، تاثیر شرایط بر تداوم عقد به نحو استقلال مشخص شود. بنابراین، بر اساس تقسیم بندی ارائه شده، در صورت تخطی از مفاد مذاکره پیش از ازدواج، ضمانت اجراهایی از قبیل صحت، حق فسخ و انحلال نکاح قابل إعمال خواهد بود که البته روش های جایگزینی نیز وجود دارد تا مانع اختتام عقد نکاح به سبب عدول از مفاد مقرر در مذاکرات گردد.
    کلیدواژگان: مذاکرات پیش از عقد، عقد نکاح، شرط، قول و عهد، عرف، روش های جایگزین حل اختلاف
  • حمید رفیعی هنر، علی بیات* صفحات 53-77
    هدف پژوهش حاضر، بررسی مساله پنهان کاری و اظهار خلاف در موضوعات پیشاازدواج (روابط دوستی و روابط جنسی پیش از ازدواج، ازدواج سابق و فقدان پرده بکارت) در ابواب فقهی تدلیس، و صدق و کذب با روش اجتهاد دینی است. یافته ها نشان می‏دهد اولا اظهار صفت کمال با علم به فقدان آن، تدلیس و غش بوده، حکم آن حرمت است؛ اما سکوت از بیان صفت کمالی که فرد فاقد آن باشد، مصداق تدلیس نیست. ثانیا سکوت در برابر چیزی که به لحاظ عرفی در فرد عیب و نقص محسوب می شود، درصورتی که همراه با التزام به سلامت باشد، تدلیس است، و سکوت از آنچه صفت کمال باشد یا سکوتی که التزام از آن فهمیده نشود، تدلیس نخواهد بود. ثالثا هرگونه خبر، فعل یا سکوتی که جنبه حکایت از خلاف واقع در زمینه مسائل پیشاازدواج داشته باشد، کذب و حرام است و از باب تنقیح مناط، توریه نیز مفاسد کذب را دارد و اجتناب از آن در امر ازدواج لازم است.
    کلیدواژگان: پنهان کاری، اظهار خلاف واقع، تدلیس، کذب، روابط پیشاازدواج
  • سید محمد تقی علوی، مهدی اشرفی * صفحات 79-104
    یکی از نهادهای حقوق خانواده و قانون حمایت از خانواده، نهاد طلاق توافقی است. طبق این نهاد زن و شوهر توافق خود را برای انحلال عقد نکاح و نیز حل و فصل تمام وابستگی های مالی و مسائل فرزندان مشترک به محکمه خانواده برده، با تحصیل گواهی عدم امکان سازش، زمینه جدایی خود را از یکدیگر فراهم می کنند. حقوق خانواده از شرع و فقه اقتباس شده است؛ ولی طلاق توافقی تا آنجا که مورد بررسی قرار گرفته است، از شرع و فقه اقتباس نشده است و در حال افزایش تدریجی قابل توجهی است. ماهیت این توافق به‏درستی معلوم نیست؛ برخی محققان آن را همان طلاق خلع و مبارات و برخی دیگر نهادی ویژه می دانند. در این مقاله سعی شده است ماهیت توافق و مقایسه آن با خلع و مبارات از منظر فقها و حقوق‏دانان به‏طور نظری مورد بررسی قرار گیرد. نظریه مقرون به صواب این است که طلاق توافقی متفاوت با خلع و مبارات است؛ از طرفی خود ماهیت خلع و مبارات در نظر حقوق‏دانان مضطرب و اختلافی است. اکثریت ایشان با پیروی از قانون مدنی آن را طلاق می‏دانند، اما از فحوای کلامشان عقد بودن آن حاصل می‏شود. باید گفت این توافق نه طلاق است، نه فسخ نکاح؛ بلکه خود دارای احکام و شرایط است و فقط از آثار طلاق تبعیت می‏ کند.
    کلیدواژگان: طلاق، طلاق توافقی، خلع، مبارات
  • بنت الهدی جعفری نجف آبادی *، علی تولایی صفحات 105-121
    یکی از احکام طلاق از نوع رجعی، رجوع در زمان عده استو مطلق می تواند با رجوع، به زندگی با همسرش ادامه دهد. رجوع دارای ضوابطی است که باید طبق شرع انجام گیرد. ممکن است بین زوجین در این زمینه اختلاف شود. به دلیل گسترش طلاق در جامعه امروزی، رجوع و مسائل مربوط به آن اهمیت دارد؛ از سوی دیگر، قانون مدنی که مبتنی بر فقه امامیه است، مقررات و جزئیات مربوط به رجوع را مورد توجه کامل قرار نداده است. پژوهش حاضر به بررسی نظریه‏های موجود در مذاهب پنجگانه در خصوص اختلاف زوجین در دعاوی مربوط به رجوع با تکیه بر فقه امامیه و راه‏حل‏های آن با مبانی فقهی و اصولی پرداخته است. گفتنی است حل دعاوی از طریق استناد به مبانی فقهی، موجب تسریع در رسیدگی به پرونده‏ها و ایجاد وحدت رویه میان قضات می‏گردد. همچنین بررسی تطبیقی میان مذاهب، موجب یافتن نزدیکترین حکم به واقع است. البته مقصود در این پژوهش، ارائه راه حل مقبول از نظر موازین فقهی است. نتیجه حاصل تحقیق عبارت است: در اختلاف بین زوجین غالبا قول زوجه پذیرفته می‏شود و در برخی موارد، نیازمند سوگند اوست. طلاق یکی از مهم‏ترین اسباب انحلال نکاح است.
    کلیدواژگان: رجوع، زمان عده، مطلق، دعاوی زوجین
  • ابوالفضل علیشاهی قلعه جوقی *، فرزانه اسکندری صفحات 123-147

    این مقاله به بررسی ضمانت اجرای فقهی- حقوقی عدم ثبت ازدواج می پردازد. در ایران فقط ازدواج هایی به رسمیت شناخته می شوند که در قانون ثبت شود و از آنجایی که طبق قانون مجازات اسلامی از جمله ماده 871، ازدواج و طلاق باید در دفاتر اسناد رسمی ثبت شود و در غیر این صورت جرم می باشد و هر جرمی هم مجازات دارد. از آن سو برای تحقق یافتن عمل مجرمانه لازم است که عناصر تشکیل دهنده جرم تحقق پیدا کند. به این دلیل قانون گذار برای عدم ثبت ازدواج مجازات و ضمانت اجرایی کیفری در نظر گرفته و با این کار، حقوق کیفری را وارد حوزه خانواده کرده است که در قانون مجازات، این ضمانت اجرای عدم ثبت، ناظر بر مردان است. از آنجایی که ثبت نشدن نکاح شرط صحت نمی باشد، بنابراین با عدم ثبتش هم نکاح صحیح می باشد و آثار وضعی زوجیت بر آن بار می شود. این پژوهش به بررسی دلایل ثبت نکاح به سبب اهمیت آن می پردازد و عناصر تشکیل دهنده جرم را مورد واکاوی قرار می دهد و همچنین مشکلاتی را که عدم ثبت ازدواج برای زنان و فرزندان پدید می آورد، را روشن می سازد.

    کلیدواژگان: ثبت ازدواج، جرم، ضمانت اجرایی، قانون مجازات اسلامی، قانون حمایت خانواده
  • محمد باقر مقدسی *، جواد یزدانی صفحات 149-176
    علی رغم دیدگاه مخالفان، امروزه دیدگاه پذیرش مداخله کیفری در حوزه خانواده در عرصه قانون گذاری اجرایی شده است. با این حال، موافقان مداخله کیفری نیز معتقدند اختیار دولت در مداخله محدود است و باید از کیفر به عنوان آخرین راهکار استفاده شود. مداخله کیفری که از رهگذر جرم انگاری صورت می گیرد، موجب تحدید آزادی شهروندان می شود؛ فلذا، خلاف اصل بوده، اجرای آن نیازمند توجیه است. در این راستا اصول و مبانی چهارگانه آسیب، پدرسالاری قانونی، اخلاق گرایی و کمال گرایی، جهت توجیه جرم انگاری مطرح شده است. جست وجو در قوانین کیفری حوزه خانواده در ایران نشان می دهد ردپای این مبانی را در برخی جرم انگاری ها می توان مشاهده کرد. به طور خاص اصل آسیب آثار بیشتری نسبت به سایر مبانی بر قوانین کیفری می‏گذارد و بسیاری از جرم انگاری های حوزه خانواده متاثر از این اصل است. این مقاله تلاش دارد با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی، ضمن بیان مبانی جرم انگاری، مصادیق مداخلات کیفری در حوزه خانواده در ایران را بررسی و تحلیل کند. از این رو، پس از بیان مقدمه ای در خصوص لزوم یا عدم لزوم مداخله کیفری، مبانی جرم انگاری بیان می‏شود و مصادیق جرم انگاری هایی که ذیل هر مبنا قرار می گیرد، مطرح می‏گردد.
    کلیدواژگان: خانواده، مبانی جرم انگاری، اصل آسیب، مداخله کیفری
|
  • Mohsen Ghadir, Zahra Mahdavi*, Mohammad Setayeshpur Pages 5-30
    Sexual violence against women has been existed from long ago however the current international community has been silent in this regard. Combating impunity in its general meaning, the international criminal courts gradually have tended to explicit sexual violence against women Court- based Jurisdiction crime contradictory to the common trend. The evolutionary process of this important has facilitated the prosecution of those who seek to disrupt the international legal order. Analyzing the documents of the four generations of these judicial bodies, the present paper addresses the feasibility of international mechanisms to combat impunity against sexual violence, although according to this research, they have not been so much successful in all aspects. It seems that violence against women should be dealt with a great concern of scrutiny in terms of the cases as well as documentation.
    Keywords: Protections of Women, Sexual Violence, Generations of International Criminal Courts, Impunity, International Law Mechanisms
  • Mohammad Sadeghi* Pages 31-52
    Civil code and related Rules (in Iran) have not been substantially regarded pre-contract obligations and its multiple dimensions. Jurists also have not entered the discussion beyond the legal forum. The main issue in this regard is the nature of pre-marriage negotiations as well as its legal effect with regard to the conditions, prerequisites, obligatory conditions, the promise and the subject of the contract, along with the examples of pre-marital negotiations. Since the provisions of the pre-marriage negotiations do not have the same legal value and the guarantee of implementation depends on the manner in which the parties are interacting, the nature of each case should be observed. In addition to observing the position of the parties, the effect of the conditions on the continuity of the contract is determined independently. Therefore, in case of violation against the provisions of the pre-marriage negotiation, performance guarantees such as validity of contract, right of cancellation of marriage and dissolution can be implementing. However, there are alternative solutions to prevent the dissolution of the marriage contract due to breach of negotiations
    Keywords: Pre-marriage negotiations, marriage contract, legal nature, condition, the promise, custom, Alternative Dispute Resolution
  • Hamia Rafiihonar*, Ali Bayat Pages 53-77
    Using the method of religious ijtihad, this study investigated the issue of concealment and lying about pre-marital matters (friendship and sexual relations before marriage, ex-marriage and the absence of virginity) in the jurisprudential branches about deceit, truth and falsehood. The findings showed that, firstly, claiming the attribute of perfection with the knowledge of its absence is deceit and fraud, and religiously illegal, but concealing an attribute of perfection that the person lacks is not an instance of deceit. Secondly, concealing what is customarily regarded as a flaw in a person; if it is accompanied by a commitment to health, is deceit, but concealing what is an attribute of perfection or concealing what is not considered as commitment, will not be regarded as deceit. Thirdly, any information, deed or concealment which is considered as lying about pre-marriage issues, is regarded as lie and is illegal, and for refinement of the basis of the ruling, dissimulation is as bad as lying and avoidance of it is necessary in marriage.
    Keywords: Concealment, false confession, deception, falsehood, pre-marriage relations
  • Seyyed Mohammad Tagi Alavi, Mehdi Ashrafi* Pages 79-104
    One of the issues in the family protection law is recognized as the uncontested divorce. The title is applied when the couples agree to get divorced in terms of compromise on children’s financial and parental support or settlement agreement. They would officially split up when a judicial certificate of divorce is presented at the family court. Although family law is adopted from Sharia but investigations indicates that in spite of its vast extension in family domains, the term has never been considered in the scripture. For the ambiguous nature of this type of divorce, some jurists consider it as Khul’ or Mobarat whereas some are aware of the peculiarity of uncontested divorce nature. This article, investigating the differences between the uncontested divorce and Khul' and Mobarat, believes that the uncontested divorce has independently no common feature with Khul’ and Mobarat . It is neither divorce nor dissolution, however only in the divorce proceedings it follows the divorce.
    Keywords: Divorce, Divorce by Mutual Consent, Khula, Mobarat
  • Bentol hoda Jafari najaf abadi*, Ali Tavallaei Pages 105-121
    In revocable divorce, the divorcer can continue living with his wife through reversion duringvacuity (waiting term) although the terms and conditions of revocable divorce is mentioned in Islamic jurisprudence, Iran’s Civil law which is based on Imamieh jurisprudence does not meet the requirements in a complete sense..With due attention to spread of divorce in societya common problem is disagreement of the couples about reversion and it’s details. The present research seeking a realistic solution studies the relevant issue in so called Islamic five schools of thought based on Imamieh jurisprudence. It seems that the matter of waiting period in revocable divorce is in most concern for the couples. In addition, the claim of the wife is mostly accepted and her oath is effected in some cases
    Keywords: reversion in marriage, vacuity (waiting period), divorcer, claims of couples
  • Abolfazl Alishahi*, Farzaneh Eskandari Pages 123-147

    This paper studies on the juris-legal sanction for non registered signed marriages in Iran. In Iran, marriage is not recognized unless registered legally. For a criminal act to be recognized, the elements of crime should be observed. For this reason the legislator by determining legal punishment considers the failure to register the marriage as a criminal act on which the man would be in charge. Meanwhile, the act of non-registration does not render marriage invalid. This research investigates on the failure to register the marriage and explores the elements of such crime and highlights the problems that such failure causes for women and coming children.

    Keywords: registration of marriage, sanction, IPC, Family Protection Act
  • Mohammad Bagher Moghaddasi*, Javad Yazdani Pages 149-176
    Today the penal intervention in family domain is becoming common in spite of some contradictory views. The advocates believe that the government's to Intervention must be controlled , and penalties should be used as the last resort Penal intervention, taken from criminalization basis, not only confines citizen’s freedom but also it is contrary to the principles so its implementation needs to be justified. In this regard, the four principles including making harm, building legal patriarchy, moralism and perfectionisicm, all which already exist in criminalization basis, have been raised to justify criminalization. Although, it should be pointed that the principle “making harm” has the most impact on family criminalization laws rather than other above principles. This paper tries to analyze the instances of Penal intervention in family domain using the descriptive and analytical method, while expressing the principles of criminalization. Hence, after expressing an introduction to the necessity penal intervention the principles, as well as relevant examples, will be mentioned accordingly.
    Keywords: Family, Principles of criminal law, Principle of making harm, penal Intervention