فهرست مطالب

مطالعات تفسیری - پیاپی 36 (زمستان 1397)
  • پیاپی 36 (زمستان 1397)
  • 218 صفحه، بهای روی جلد: 192,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1397/12/07
  • تعداد عناوین: 10
|
  • مجید معارف، خانم اکرم منتظری* صفحات 7-28
    آیات قرآن بر کرامت ذاتی انسان تاکیدی ویژه دارند؛ برخی از آنها به صراحت بر این مقصود تاکید نموده و برخی دیگر نیز در فحوای خود پرده از این مقصود عالی برای انسان بر می دارد. در همین راستا نبی مکرم اسلام| نیز خود را مبعوث بر اکمال مکارمی می داند که ریشه آنها در نهاد انسان وجود دارد، اما در قرآن آیات دیگری نیز وجود دارد که به ویژگی های منفی انسان ها اشاره داشته و انسان ها را مورد توبیخ قرار داده است. در ابتدا چنین تصور می شود که این دسته از آیات، نافی کرامت انسان است؛ البته فهم دلالت های این دسته از آیات که در ظاهر رویکردی منفی به انسان ها دارند، بدون در نظر گرفتن آیات دسته نخست منجر به درک ناقص و نادرستی از شناخت انسان در قرآن می شود. این نوشتار بر آن است تا مقاصد آیاتی که بیانگر این صفات مذموم هستند را به دست آورد و در نهایت به فهم هرچه بهتر دلالت های این آیات که همگی در راستای ایجاد شناخت بیشتر و خودسازی کاملتر انسان ها نازل شده اند، دست یابد.
    کلیدواژگان: آیات انسان شناسی، کرامت انسان، آیات منافی کرامت
  • عیسی علیان*، محمد فاکر میبدی صفحات 29-46
    قرآن کریم در آیات قصاص؛ بقره / 194، شوری / 40 و غافر / 40 به مساله تناسب جرم با مجازات آن اشاره دارد. بررسی آیات در تفاسیر مفسران اسلامی نشان می دهد که یکی از اصول کیفری اسلام، لزوم رعایت اصل «تناسب جرم با مجازات» است که به طور مستقیم در حکم قصاص نفس و قصاص اعضاء قابل ملاحظه است. قوانین جزایی اسلام، منشا وحیانی و اراده إلهی دارد و بر پایه مبانی انسان شناسی، هستی شناسی و خداشناسی استوار است. نقش مجازات های اسلامی، حفظ اعتدال فرد و جامعه، از طریق حفظ ارزش های ثابت است. در تعیین مجازات های اسلامی، به مولفه هایی مانند: معیار های تناسب میان جرم و مجازات، نوع جرم ارتکابی و خصوصیات شخصیتی مجرم و درجه و نوع تقصیر بزه دیده توجه کامل شده است. بنابراین اهداف کیفرشناختی مانند تنبیه و اصلاح مجرم، پیشگیری عمومی و خصوصی و دفاع اجتماعی را تامین می نماید. روش این پژوهش، با بررسی آیات و روایات فقهی حقوقی مورد بحث در کتب تفسیری و تحلیل داده ها با روش درون دینی به نتایج انجامید. نگارندگان در بررسی آیات مورد بحث، نشان داده اند که حقوق کیفری اسلام مبتنی بر قضاوت به حق، عدل، انصاف و تکریم انسان بوده است و مجازات ها با جرائم در خصوص آیات قصاص تناسب دارد.
    کلیدواژگان: تفسیر فقهی، آیات قصاص، تناسب جرم و مجازات
  • محمدتقی دیاری بیدگلی، سعید مرادی کیاسرایی* صفحات 47-66
    یکی از ایرادهای برخی از معارضان و منتقدان به قرآن این است که در قرآن، در مورد برخی اشخاص و گروه ها تصریح به الفاظ قبیح شده و آنان با نام های زشت و ناپسند مانند: «ابله، نادان، فاسق، بی شعور، حیوان، نجس و...» مورد خطاب و عتاب قرار گرفته اند؛ در حالی که با استناد به آیاتی مانند: «و قولوا للناس حسنا»، «و لا تسبوا الذین یدعون من دون الله ‏...» عدم صحت این مطلب و اینکه از اختصاص های قرآن کریم، عدم تصریح به الفاظ قبیح است، تا جایی که خدای متعال در بیان بسیاری از مسائل، به منظور رعایت ادب به عملی که طبع بشر از ذکر آن امتناع دارد، تصریح نمی کند، ازقبیل: مباشرت، مراوده، إفضاء، إتیان و...، چراکه دعوت قرآن بر پایه ادب و استدلال منطقی استوار است و اشکال این دست از مغرضان به فهم خودشان بر می گردد.
    کلیدواژگان: شبهات قرآنی، رعایت ادب، عفت کلام
  • سکینه آخوند، مائده آخوند* صفحات 67-82
    حسد به معنای آرزوی زوال نعمت از دیگری، افزون بر امور مادی، نعمت های معنوی و کمالات خدادادی یا خودساخته را نیز شامل می‏شود. یکی از آیاتی که به این مطلب اشاره دارد آیه 54 سوره نساء است که در آن سخن از افرادی به میان آمده است که به دلیل فضل خدای تعالی نسبت به ایشان، مورد حسادت قرار گرفته اند. خدای تعالی به این بندگان برگزیده خویش، «ملک عظیم» عطا کرده است. این مقاله که به روش توصیفی تحلیلی گرد آمده، در صدد تبیین معنای ملک عظیم و چگونگی حسادت به آن، با بررسی آیات مرتبط و روایات معصومان^ است و به این نتایج دست یافته که ملک عظیم همان مقام خلیفه اللهی و ولایت تکوینی است که خدای متعال به پیامبراکرم| و خاندان مطهر ایشان عطا نموده و حسادت به ملک عظیم، حسادت دشمنان اهل بیت^ به مقام امامت و خلافتی است که از سوی خدا به آن بزرگواران عنایت شده و از انگیزه های مهم مخالفت با دستور پیامبر اسلام| در مورد امامت و وصایت حضرت علی× است.
    کلیدواژگان: مقام خلافت الهی، ملک عظیم، امامت، ولایت، حسادت
  • محمدحسین ملامیرزایی، مهدی بیاتی، محمد شریفی* صفحات 83-102
    حجاب، با وجود اهمیت بسیارش، در اسلام اصالت ندارد؛ بلکه امر اصیل، عفاف و خودکنترلی است؛ زیرا اگر عفاف نباشد حجاب نیز کارکرد خود را از دست خواهد داد. نتیجه این پژوهش گویای این است که مهندسی تحقق حجاب در جامعه، مبتنی بر نظریه حریم جنسی است که بر اساس آن، همت اصلی بر ایجاد حریم حداکثری بین دو جنس زن و مرد، در تمامی ساحت های زندگی می باشد که در هر ساحتی حریمی متناسب با آن و براساس اقتضاء و واقعیت های زندگی بشری تعریف می شود که حجاب شرعی یکی از همین حریم ها برای ساحت تعاملات اجتماعی در فضای اختلاط است. خدای متعال در این سیر نزول، نظام هنجاری ای را شکل می دهد که ازجمله مهمترین شاخصه هایش، ارزش بودن ارتباط حداقلی با جنس مخالف به عنوان یک گزاره ایده آل است و حجاب در این ساختار هنجاری، تنها قطعه ای از پازل است و خود آن محوریت ندارد. عقبه این ساختار هنجاری مبتنی بر تحکیم روحیه عفت مئابی است. التزام عملی به این ساختار هنجاری باید از طبقه حاکم بر جامعه شروع شود تا سایر اقشار مردم نیز خود را ملتزم بدانند و رویکرد آن کاملا فرهنگی و به دور از تنش های امنیتی باشد و در مدل مهندسی اسلام در امر حجاب، مردان به عنوان سرپرست خانواده ها مسئول مدیریت و نظارت بر این مهم هستند.
    کلیدواژگان: خود کنترلی، سیر نزول آیات حجاب، عفاف، مهندسی حجاب، نظریه حریم جنسی
  • سیده هانیه مومن*، روح الله شهیدی صفحات 103-122
    خدای متعال در قرآن کریم موضوع زنده بودن شهدا را در دو آیه بازگو نموده است. مقصود از شهدا در این آیات تمام کسانی هستند که به مقام شهود حقیقت رسیده و با عمل خود درصدد اعتلای کلمه حق و ریشه کن کردن باطل می باشند؛ اگرچه در جهاد کشته نشوند و با مرگ طبیعی از دنیا بروند. مفسران درباره نوع این حیات دارای دو دیدگاه هستند؛ برخی حیات یادشده را حقیقی و برخی دیگر مجازی می دانند. معتقدان به حیات حقیقی نیز نظرات متفاوتی دارند؛ برخی این حیات را مربوط به جسم مادی در دنیا دانسته و برخی دیگر معتقد به زنده بودن روح در عالم ملکوت می باشند. این مقاله ضمن بررسی دیدگاه های فوق بیان می دارد حیات شهدا حیات حقیقی ویژه ای در برزخ است که انسان های عادی از آن محروم هستند. دیدگاه جامع در مورد مفهوم این حیات ویژه برزخی نیز عبارت از «احاطه نامحدود شهدا بر عوالم ملک و ملکوت از طریق علم و قدرت» است.
    کلیدواژگان: آیات اعتقادی، حیات شهدا، عالم برزخ
  • احمد سعدی، زهره رنجبر تیلکی* صفحات 123-138
    یکی از مباحثی که به مثابه خشت کج در بحث جایگاه زن در اجتماع انسانی بنا نهاده شده، تاثیر عنصر زنانه در پیدایش نخستین گناه است؛ روایاتی در ذیل آیات هبوط در سوره بقره در تفسیر طبری دلالت بر اغواگری حوا و نقش فعال وی در هبوط آدم دارد. در این نوشتار مضمون روایت ها با عرضه بر آیه هایی که هبوط را به تصویر کشیده اند، بررسی شده است، پس از آن زمینه های خرافی روایت ساز در جریان هبوط حضرت آدم معرفی گردیده و مشخص شده است که مطابق آیات هبوط، عنصر زنانه فاقد هرگونه نقش در پیدایش نخستین نافرمانی است و روایات، جملگی دارای ریشه خرافی هستند که میراث فرهنگی پیشینیان و عامل جعل روایاتی با این مضمون، در کتب شیعه و سنی است. آنچه ضروری است پالایش منابع دینی از باور های خرافه در مورد زن است که همتی پاک و نگرشی عاری از تعصب می طلبد؛ چرا که تاثیر وجدانی مخرب این دست روایات بر جامعه اسلامی غیر قابل انکار است.
    کلیدواژگان: آدم و حوا، تفسیر طبری، نقش زن، هبوط
  • سید حسن قاضوی*، سید امین قاضوی صفحات 139-152
    غالب مفسران شیعه و اهل سنت در آیه «و فدیناه بذبح عظیم» گفته اند که مراد از «ذبح عظیم»، «کبش» «قوچ» است و از آن جایی که در قرآن وصف عظیم در چند مورد بیشتر به کار برده نشده است؛ برای خدا «ربکم عظیم‏»، برای قیامت «نبا عظیم‏»، برای عرش خدا «العرش‏ العظیم‏» و سرانجام برای اخلاق پیامبر اسلام| «خلق عظیم‏» به کار رفته است. به نظر می رسد برخی از عالمان و مفسران با چنین پرسشی در ذهن خود مواجه شده اند که چگونه قربانی کردن گوسفند، ذبح عظیم است؟ ازاین رو، تاویلات گوناگونی را بر اساس روایات ذکر نموده اند. در این پژوهش تلاش شده است به روش تحلیلی ضمن بررسی اصل مسئله، مراد اصلی «ذبح عظیم» تبیین گردد. بر اساس روایت پیامبر گرامی اسلام (ص) که می فرماید: «انا من حسین» با توجه به قبول امام حسین× در عالم ذر، ایشان آن قربانی عظیم است.
    کلیدواژگان: ذبح عظیم، حضرت ابراهیم×، حضرت اسماعیل×، امام حسین×
  • سید جواد خاتمی، سیده سمیه خاتمی* صفحات 153-170
    یکی از قصص قرآن که در آن به عاقبت اقوام اشاره شده، داستان قوم ثمود است. خدای متعال هنگامی که می خواهد عملی که نشان از بی تقوایی و عدم اطاعت قوم ثمود از حضرت صالح× دارد، را بیان نماید، به تراشیدن «بیوتی» در دل کوه ها اشاره می فرماید، که حالت قوم ثمود در آن بیوت، با واژه «فارهین» وصف گردیده است. به نظر می رسد تبیین دقیق تر این واژه ها بیش از آنچه تاکنون در تفاسیر قرآن بیان شده است نیازمند تامل در مکان زندگی قوم ثمود است، که این بررسی از طریق مطالعه آثار متعلق به قوم ثمود و سنگ نگاشته های موجود از آنها در منطقه حجر انجام می گیرد. در این تحقیق می توان به نشانه های معابدی دست یافت که محل پرستش بت های قوم ثمود بوده و با خانه های سنگی به جای مانده از آنها انطباق زیادی دارد. در واقع با توجه به آیاتی از قرآن و شواهدی از سرزمین حجر می توان گفت: مراد از «بیوت» در آیات مربوط به قوم ثمود، پرستشگاه هایی برای بت ها است که قوم ثمود در آن عبادتگاه ها به عیش و نوش و رقص مقدس با حالت برهنگی آیینی و روسپی گری در هنگام پرستش خدایان می پرداخته اند و به این ترتیب دلیل وقوع عذاب و مراد از « فارهین» در آیه روشن تر می گردد و خدای متعال آن را به عنوان عبرتی برای تمام مردم در همه زمان ها بیان می نماید.
    کلیدواژگان: فارهین، بیوت، اصحاب الحجر، قوم ثمود
  • سید حسین حسینی کارنامی* صفحات 171-194
    مقوله «قلم»، موضوعی کلامی و قرآنی و مرتبط با شناخت گستره علم الهی است که مفسران قرآن، از نظرگاه های متفاوتی بدان پرداخته اند. از نگاه معناشناختی، قلم را باید در حوزه معنایی اش در کنار تعابیر دیگری چون لوح، کتاب، سطر و تحریر قرار داد. قلم در هم آیی با هر یک از این واژگان، ابزاری است برای نوشتن، ثبت و ترسیم. این پژوهش، به معناشناختی قلم از منظر سه مکتب تفسیر روایی، اجتهادی و عرفانی پرداخته و مبانی و براهین نظریات مطروحه، تحلیل و نقد گرده است. از مکتب تفسیر روایی پنج مفهوم، از مکتب تفسیر اجتهادی پنج مفهوم و از مکتب تفسیر عرفانی شش مفهوم برای قلم دریافت گردید. یافته های این پژوهش، نشان می دهد که تعابیر مفسران در تفسیر قلم، متفاوت بوده و در مصادیق آن نیز در بخشی مشترک و در برخی منفردند. قدر مسلم این است که قلم آن مرتبه علم الهی است که تقدیر مخلوقات را رقم می زند و این معنا و برخی دیگر از معانی مطرح شده، ارتباط ویژه ای با معنای لغوی قلم دارند که آن، جنبه ابزار بودن برای ثبت و ضبط علم یا تقریر حکم است.
    کلیدواژگان: معناشناسی قلم، تفسیر روایی، تفسیر اجتهادی، تفسیر عرفانی
|
  • Majid Ma`aref, Akram Montazeri * Pages 7-28
    The Quranic verses emphasize the inherent dignity of human being; some of them directly emphasize this purpose, while others, reveal it indirectly. In this regard, the prophet of Islam (s) also considers his prophecy to be for completing those ethical values rooted in human being. There are, however, other verses in the Qur'an which refer to the negative qualities of humans and rebuke humans. At first, these verses seem to be against human dignity. Of course, understanding the implications of these verses as carrying a negative attitude toward human dignity regardless of the first verses, leads to an incomplete and incorrect understanding of human recognition in the Qur'an. This paper seeks to attain the purposes of these verses and finally lead to a better understanding of these verses as being a ground for human`s moral growth.
    Keywords: Anthropological Verses, Human Dignity, Verses against Human Dignity
  • Isa Alian *, Mohammad Faker Meibodi Pages 29-46
    The Holy Qur'an refers to the issue of the proportion of the crime with its punishment in the qisas verses: Baqara / 194, Showra / 40 and Ghafir / 40. Studying the verses in the commentaries of Islamic commentators shows that one penal principles of Islam lies in the necessity of acting on the principle of "proportionality of the crime with punishment", which is directly significant in Qisas of the soul and Qisas of the parts of body. The criminal laws of Islam are of revelatory source and based on anthropological, anthropological and theological foundations. The role of Islamic punishments is to preserve the balance of the individual and society through the preservation of unchangeable values. In determining Islamic punishments, such components as proportionality criteria between crime and punishment, the type of crime and personal characteristics of the offender, and the degree and type of victim's fault have been fully brought into consideration. Thus, the penalty`s goals such as punishment and reform of the offender, lead to public and private prevention and social defense. The study has been performed by studying the verses and jurisprudential traditions, discussed in the interpretative books and the analysis of the data. In this way, it has been shown that the criminal law of Islam lies in judging the right, justice, fairness and reverence for human beings, and Islamic punishments are proportionate to the crimes in the case of the Qisas verses.
    Keywords: Jurisprudential Interpretation, Qisas Verses, Proportionality of Crime, Punishment.
  • Mohammadtaqi Diari Bidgoli, Saeid Moradi Kiasara`i Moradi Kiasara`i * Pages 47-66
    One of the objections proposed by some critics and opponents of the Qur'an lies in such insulting words as fool, paramour, stupid, animal, impure used against some people and groups. While such verses as:" and speak kindly to mankind", " Revile not those unto whom they pray beside Allah" oppose the objection. And again, not expressing insulting words may be regarded as one Quranic particularity to such an extent that the Almighty God in many cases as intercourse do not use insulting words in order to observe the politeness. Since the invitation of the Qur'an is based on politeness and rational reasoning. The objection, therefore, comes from misunderstanding.
    Keywords: Objections against the Quran, Observance of Politeness, Chastity of Speech
  • Sakineh Akhund, Maedeh Akhund * Pages 67-82
    Jealousy means desire for the loss of blessings from one another, in addition, it includes material subjects, spiritual blessings, and God-given or self-made perfections. In the verse 54 of Nisa, it has been spoken of some people who were made cases of jealous for the grace of God of excellence towards them. God, the Exalted, has given his chosen servants "great wealth". This paper, being gathered in a descriptive-analytical way and studying the relevant verses and the traditions of the innocent (a), seeks to explain the meaning of this great wealth and the way in which it has become subject to jealous. As explained in the paper, the great wealth is the same as the caliphate of Allah and the natural guardianship granted the Prophet (s) and his pure family. And jealousy in the great wealth, consists in the jealousy of the enemies of the Ahlul-Bayt (a) in the Imamate and the caliphate, which is bestowed on them by the Almighty God and it may be regarded as the important motives against the order of the Prophet Muhammad (s) on Imam Ali Imamate.
    Keywords: the Position of Divine Caliphate, Great Wealth, Imamate, Wilayat, Jealousy
  • Mohammadhosein Mollamirzaei, Mahdi Bayati, Mohammad Sharifi * Pages 83-102
    Hijab, despite its great importance and regarding the authenticity of chastity and self-control, cannot be authentic in Islam; since given lack of chastity, hijab will lose its effect. As made clear in the paper, the establishment of hijab in society is based on the theory of sexual outer limit on which the main goal is to create maximum privacy between men and women in all spheres of life, each being of its appropriate outer limit. On the basis of realities of life, one defines his/her outer limit; hijab is regarded as one of such outer limits for social interactions in the cases of two sexual places. The Exalted God forms a normative system in this descent, one of its most important norms is the value of a minimal communication with opposite sex as an ideal proposition, and hijab in this normative structure is just a piece of the puzzle not being central. The foundation of this normative structure lies in the consolidation of the spirit of spirituality. The practical commitment to this normative structure must start from the ruling class and, following it, other segments of the population also follow them; its approach is purely cultural and far from security tensions. In the model of Islamic engineering of hijab, men as the heads of families are responsible for managing and supervising it.
    Keywords: Self-Control, Hijab Revelation, Chastity, Hijab Engineering, Theory of Sexuality
  • Seyyedeh Haniyeh Mo`men *, Ruhollah Shahidi Pages 103-122
    The Almighty God has described an after-death life for martyrs in two Quranic verses. What meant by martyrs in the two verse lies in all those perceiving the truth intuitively and seek to promote the right word and eradicate the falsehood, although they do not be killed in jihad and die naturally. The commentators have two views about the type of life; some have viewed it as true and some other as virtual. The former also have different opinions; some relate the life to material body in the world, and some other to the soul in the kingdom of the world. This article, while analyzing the above-mentioned views, states that the life of martyrs is a real life in a state of affairs, which ordinary people are deprived of. A comprehensive view of the concept of this particular vital life is "the unlimited encirclement of martyrs on the realms of property and kingdom through science and power."
    Keywords: Verses of Articles of Faith, Life of Martyrs, Purgatory World
  • Ahmad Saadi, Zohreh Ranjbar * Pages 123-138
    One distorted view of the position of women in the human society is the belief in the effect of feminine element in the first sin of Adam; the traditions under the verses of hubut in the Surah al-Baqarah in Tabari's commentary indicate Eve's seduction and his active role in the fall of Adam. In this article, the theme of narratives has been studied with regard to the verses of hubut. Then, the untrue narration-maker grounds in the field were introduced, and it has been determined that according to the verses of hubut, the feminine element lacked any role in the emergence of the first Disobedience and all these traditions as a cultural heritage of the predecessors, have a superstitious leading to the falsification of such traditions in Shiite and Sunni books. What is, therefore, necessary in the field lies in the purification of religious sources from these superstitions about women, which requires a clear and unbiased attitude, because the effect of the destructive conscience of these narratives on the Islamic society is undeniable.
    Keywords: Adam, Eve, Tabari's Commentary, Female Role, Hubut, Falling
  • Seyyed Hasan Qazavi *, Seyyed Amin Qazavi Qazavi Pages 139-152
    Most Shi'ite and Sunni commentators, when commenting the verse, "Then We ransomed him with a tremendous victim", have said that the meaning of " a tremendous victim ", is "ram". Since the word tremendous has been mentioned in a small cases of the Qur'an, including "tremendous calamity", "tremendous message" for Resurrection, "Tremendous Throne" and " Tremendous nature". Some scholars and commentators seem to have faced such a question of: how may to sacrifice a sheep be known as a tremendous victim? Therefore, various interpretations have been made based on narrations. In this research, while analyzing the very problem and using an analytical method, it has been tried to make the main intention of "a tremendous victim" clear. Based on the Prophet Muhammad`s publicly known narration, who said: "I am from Hosein", and with regard to Imam Hussein`s acceptance in the world zarr, he is a tremendous victim.
    Keywords: Tremendous Victim, Prophet Ibrahim (a), Prophet Ismail (a), Imam Hossein (a)
  • Seyyed Javad Khatami, Seyyedeh Somayeh Khatami * Pages 153-170
    One of the Qur'anic stories which deals with the end of the tribes, is that of the tribe of Thamud. When the Almighty God wants to refer to the impurity and disobedience of the Thamud tribe of the Prophet saleh (a), uses the expression hewing dwelling out in the mountains which the state of the tribe of Thamud in it is described by the word "farihin". It seems that the more precise explanation of these terms more than what has already been stated in the Qur'anic interpretations requires reflection on the place the tribe of Thamud lives in. such a reflection is performed through the study of the works belonging to the Thamud tribe and the existing rock inscriptions left in the region of Hajar. In this research, we can find the signs of some synagogues as the place of the worship of the idols of the tribe as being in conformity with the stone houses of their own. Indeed, according to the verses of the Qur'an and the evidence of the land of the hajjar, it can be said that the meaning of "dwellings" in the verses related to the people of Thamud is the temples for the idols; the place where the tribe of Thamud danced as holy ritual and worship of the gods. In this way, the reason of the torment and the meaning of "Farihin" in the verse become more clear, and the Almighty God has mentioned it as a warning to all people in all times.
    Keywords: Farihin, Dwellings, Ashab al-Hajar, the Tribe of Thamud
  • Seyyed Hosein Hoseini Karnam i * Pages 171-194
    Qalam is a theological and Quranic topic having to do with the realm of Divine Knowledge viewed by the commentators differently. Semantically viewed, qalam should be put beside such words as louh, kitab, satr and tahrir. Qalam in this consideration would be a device for writing down, recording and drawing. This paper has studied what presented by the three schools on the semantics of qalam critically. As described in the paper, one may find five meanings of qalam in each of the traditional and mystical schools and six meanings in the inferential school. The comments of the school are different and their extensions of qalam partially are different. All have viewed qalam as the level of Divine knowledge in which the destinations of creatures are determined. This meaning and some other meanings are in connection with its literal meaning as a device for writing.
    Keywords: Semantics of Qalam, Traditional Commentary, Inferential Commentary, Mystical Commentary