فهرست مطالب

حفاظت و بهره برداری از منابع طبیعی - سال ششم شماره 2 (پاییز و زمستان 1396)
  • سال ششم شماره 2 (پاییز و زمستان 1396)
  • 180 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1396/12/01
  • تعداد عناوین: 13
|
  • محمد حسنی*، حسین وارسته مرادی صفحات 1-13
    تالاب ها بخش های بحرانی از محیط زیست ما هستند. آن ها در مقابل امواج از ما حمایت کرده، اثر سیلاب ها را کاهش داده، آلودگی ها را جذب کرده و کیفیت آب را بهبود می دهند. آن ها زیستگاهی را برای گیاهان و پرندگان فراهم کرده و دارای تنوع زیستی بالایی هستند، و از گیاهان و پرندگانی حمایت می کنند که در جای دیگر یافت نمی شوند. شناخت زیستگاه و نیازهای زیستگاهی پرندگان به خصوص گونه های آسیب پذیر در جهت حفاظت از آ ن ها و نیز اجرای برنامه های مدیریتی و نظارت پیوسته بر جمعیت آن ها بسیار موثر است. برای این منظور تالاب شیرین سو در استان همدان مورد بررسی قرار گرفت. شناسایی، شمارش و تعیین ترکیب جمعیت پرندگان مهاجر آبزی در این زیستگاه و ثبت تغییرات تعداد گونه ها و تعداد جمعیت به صورت یک هفته در ماه انجام گرفت. نتایج نشان داد که تعداد کل پرندگان 2725 فرد از 54 گونه است. بیشترین جمعیت گونه های مهاجر در آبان ماه و کمترین آن در بهمن ماه مشاهده شد. این مطالعه نشان داد که بیشترین جمعیت را پرستوی دریایی بال سفید با تعداد 295 فرد و کمترین جمعیت را درنای معمولی و چنگر نوک سرخ با یکبار مشاهده در طول یک سال به خود اختصاص داده اند. با توجه به تنوع پرندگان مشاهده شده، این تالاب نقش مهمی در مسیر مهاجرت پرندگان آبزی، کنار آبزی و تولید مثل آن ها دارد.
    کلیدواژگان: تنوع گونه ای، پرندگان آبزی، تالاب شیرین سو
  • محمد هادی آریائی منفرد*، وحید وزیری، رضا دشت بانی خضری صفحات 15-27
    امروزه انرژی به عنوان یک عامل مهم و موثر در گسترش و ایجاد صنایع مختلف از اهمیت زیادی برای کشورها و سازمان های مسئول در بخش صنعت برخوردار است. با توجه به سهم قابل توجه بخش صنعت در مصرف انرژی، مدیریت مصرف انرژی در این بخش از اهمیت زیادی برخوردار است. صنعت خمیر و کاغذ نیز به عنوان یکی از صنایع بزرگ و مهم در بیشتر کشورهای دنیا از این امر مستثنی نمی باشد. صنعت کاغذ، در حال حاضر، با تعداد 12 کارخانه بزرگ فعال و تعداد زیادی واحدهای کوچک صنعتی در سطح کشور بخش قابل توجهی از صنایع فعال کشور را را به خود اختصاص داده است. این صنایع طی سال 1385 بیش از 517 میلیون کیلووات ساعت انرژی الکتریکی معادل 912000 بشکه نفت خام و 800 میلیون مگاژول انرژی فسیلی معادل 1300000 بشکه نفت خام مصرف می کند که در حدود 6/1 درصد مصرف برق و 7/1 درصد مصرف سوخت بخش صنعت کشور را به خود اختصاص می‎دهد (سایت اطلاع رسانی صنایع سلولزی ایران، 2011). برای بهینه سازی مصرف انرژی ابتدا باید یک سری از استانداردهای مصرفی در بخش های مختلف با توجه به آخرین سطح تکنولوژی و دیگر عوامل تاثیرگذار بر مصرف انرژی تعیین شود و سپس آن ها را در قالب راه کارهایی که قابلیت اجرایی داشته باشند به تولیدکنندگان و مصرف کنندگان بخش های مختلف ارائه کرد.
    کلیدواژگان: آلودگی، تکنولوژی، بهینه سازی، توسعه پایدار، کارخانه کاغذ سازی
  • عباس بانج شفیعی*، هادی بیگی حیدرلو، مجید پاتو، نگار مرادزاده آذر صفحات 29-40
    در این تحقیق به منظور مشخص شدن تاثیر قطر قلمه بر وزن خشک ساقه و برگ، قطر یقه و طول ساقه نهال صنوبر (Populus nigra L. 0054) به روش تصادفی سیستماتیک تعداد 51 نهال صنوبر از بستر کاشت خارج شد و سپس با توجه به قطر میانی، قلمه ها به سه کلاسه قطری 2-1، 3-2 و 4-3 سانتیمتری تقسیم شدند. پس از اندازه گیری قطر یقه و طول ساقه و نیز خشک کردن ساقه ها و برگ ها در آزمایشگاه و اندازه گیری وزن خشک آن ها، مقادیر به دست آمده به منظور انجام تجزیه وتحلیل های آماری وارد نرم افزار SPSS شدند. با استفاده از نتایج تجزیه واریانس در کلاسه های قطری و نیز آزمون دانکن، مشخص شد که سه کلاسه در سطح 5 درصد دارای تفاوت معنی داری می باشند، به طوری که بیشترین وزن خشک ساقه و برگ، قطر یقه و طول ساقه مربوط به کلاسه قطری 4-3 سانتیمتری به ترتیب با 96/224 و 73/78 گرم، 75/3 و 89/275 سانتیمتر می باشد. همچنین نتایج نشان داده بین قطر قلمه با معیارهای اندازه گیری شده همبستگی معنی داری در سطح 1 درصد وجود دارد. بر اساس این تحقیق بهترین نتایج رشد نهال از قلمه های با قطر 4-3 سانتیمتر برای گونه فوق حاصل شده است.
    کلیدواژگان: قطر قلمه، وزن خشک ساقه، وزن خشک برگ، تکثیر غیرجنسی صنوبر
  • سیده سمانه عباس میری*، مریم کریمی، علی کرامت زاده، امین آقاجانی صفحات 41-50
    دانشمندان اقتصاد محیط زیست هر چند به دلیل چسباندن یک برگه قیمت بر طبیعت مورد انتقاد قرار می-گیرند، ولی معتقدند انجام ارزشگذاری برای محیط زیست امری لازم و ضروری است و انکار ارزش های آن در درازمدت پیامد های منفی و نامطلوبی برای جامعه در بر خواهد داشت. هدف از انجام این مطالعه محاسبه ی ارزش اقتصادی پناهگاه حیات وحش دشت ناز ساری و ارزش حفاظتی گونه ی در حال انقراض گوزن زرد ایرانی با روش میزان تمایل به پرداخت مردم با روش ارزشگذاری مشروط و پرسشنامه دوگانه است تا به اهمیت حفظ محیط زیست و تنوع زیستی از نگاه مردم پی برده شود. به دلیل کاربرد رایج مدل لاجیت (Logit) در اندازه گیری میزان تمایل به پرداخت افراد از این مدل استفاده شده است و پارامترهای مدل با استفاده از روش حداکثر درستنمایی برآورد شده است. نتایج نشان می دهد که 40 درصد افراد مورد مطالعه، حاضر به پرداخت مبلغی جهت حفاظت از پناهگاه حیات وحش دشت ناز ساری می باشند و متوسط تمایل به پرداخت هر فرد شاغل برای حفاظت از پناهگاه 84،635 ریال می باشد. در حال حاضر امکان بازدید از پناهگاه حیات وحش دشت ناز ساری تنها با اخذ مجوز از سازمان محیط زیست امکان پذیر می-باشد. لذا با اتخاذ تمهیداتی می توان از این پناهگاه بهره برداری توریستی نمود و درآمد حاصله را در حفظ هر چه بیشتر این مکان و گونه با ارزش گوزن زرد ایرانی به کار گرفت.
    کلیدواژگان: پناهگاه حیات وحش دشت ناز ساری، مدل لاجیت، طبیعت گردی، ارزش گذاری حفاظتی
  • بهاره به منش، محمدرضا شهرکی*، نغمه غلامی، حمید مصطفی لو صفحات 51-64
    مطالعات و تحقیقات پژوهشی پیچیده ارتباطات بین گیاهان و فرهنگ مردم (اتنوبوتانی) از جالب ترین و مهم ترین زمینه های تحقیقاتی است. تحقیق حاضر نیز با هدف شناسایی گیاهان مورد استفاده زنبورعسل و تعیین میزان جذابیت گیاهان از دیدگاه زنبورداران در منطقه مرتعی- جنگلی توسکستان در استان گلستان پرداخته است. برای دستیابی به این هدف به جمع آوری اطلاعات با تکمیل پرسشنامه، به صورت تصادفی از 10 زنبوردار با اطلاعات مناسب از گیاهان، پرداخته شد. سپس اطلاعات و دانسته های زنبورداران جمع آوری، مستندسازی و در نهایت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پس از انجام مطالعات 45 گونه گیاهی از 22 تیره که مورد استفاده زنبورعسل بودند، شناسایی گردیدند. با توجه به نتایج به دست آمده از تحقیق، دو تیره Labiatae و Compositae از مهم ترین تیره های گیاهی مورد استفاده زنبورعسل می باشد. همچنین بیشترین فرم رویشی گیاهان مورد استفاده زنبورعسل (11/51 درصد)، گیاهان علفی بودند نتایج به دست آمده از تحقیق حاکی از آن است که زنبورعسل بیشتر از گیاهانی که هم مولد شهد و هم مولد گرده هستند (67/46 درصد)، بیشتر استفاده می کنند. به بیان دیگر، تعداد گیاهانی که مولد شهد و گرده هستند، بیش از تعداد گیاهانی که مولد شهد و یا مولد گرده هستند، به وسیله زنبورعسل مورد استفاده قرار می گیرند. یافته ها در خصوص کلاسه بندی گیاهان از دیدگاه زنبورداران، نشان داد که بیشترین گیاهان با 11/31 درصد، در کلاس خوب مورد ارزیابی قرار گرفتند. لذا شناخت گیاهان و تعیین میزان جذابیت آن ها برای زنبور، می تواند نقش مهمی در مدیریت زنبورستان ها و همچنین میزان و نوع عسل تولیدی داشته باشد.
    کلیدواژگان: دانش بومی، معیشت، زنبورعسل، جذابیت
  • سید علی جوزی*، صدف عطائی، نسیم رونیاسی صفحات 65-82
    این تحقیق با هدف ارزیابی آسیب پذیری آب های زیرزمینی دشت بهار همدان و مقایسه ی پهنه بندی ها با استفاده از روش های GODS,DRASTIC و AVI انجام شده است. پس از شناسایی محیط زیست منطقه و جمع آوری اطلاعات 70 حلقه چاه در محدوه مورد مطالعه، اطلاعات در نرم افزار GIS به لایه های رستری تبدیل گردید. پس از تهیه لایه رستری حاصل از موقعیت چاه ها و اطلاعات مورد نیاز برای سه روش، وزن دهی رتبه دهی و کلاس بندی هر روش صورت گرفته و نقشه های آسیب پذیری سه روش با هم مقایسه گردید. نتایج حاصل از روش DRASTIC که تقریبا کاملترین شاخص برای ارزیابی پتانسیل آسیب پذیری آب های زیرزمینی است، محدوده آسیب پذیری کم را 97/41 درصد و آسیب پذیری متوسط را 68/57 درصد، برآورد کرده است. نتایج روش GODS، حاکی از آن است که دشت مورد مطالعه در دو کلاس آسیب پذیری کم و متوسط به ترتیب با50/81 و 50/18 درصد قرار دارد.
    کلیدواژگان: آسیب پذیری، آب خوان، روش DRASTIC، روش GODS، روش AVI
  • مهرداد نیکوی*، سهیلا سودایی، سرخوش کرم زاده صفحات 83-95
    خروج چوب درختان بادافتاده با تراکتور کشاورزی مجهز به وینچ از متداول ترین روش های خروج چوب به صورت گرده بینه کوتاه در جنگل های حوزه آستارا است. آگاهی از کارایی چنین سیستم هایی مدیران جنگل را در انتخاب بهینه مکانیزاسیون بهره برداری کمک می نماید. بدین منظور عملیات چوبکشی با این ماشین در پارسل های 2 و 10 جنگل های این حوزه مورد مطالعه قرار گرفت. با استفاده از مطالعه کار، اجزای یک نوبت چوبکشی مشخص و زمان هر یک از اجزا با استفاده از زمان سنج اندازه گیری شد. رابطه بین متغیر وابسته زمان چوبکشی و هر یک از متغیرهای مستقل با استفاده از رگرسیون خطی چند متغیره و به روش گام به گام انجام شد. برای محاسبه تولید سیستم از مطالعات زمانی بر پایه شیوه نامه یوفرو و هزینه ساعتی از شیوه نامه سازمان جنگل ها و مراتع کشور استفاده شد. نتایج نهایی نشان داد که متغیرهای فاصله چوبکشی، شیب مسیر وینچ، فاصله وینچ، حجم و تعداد گرده بینه در هر نوبت بیشترین تاثیر را بر روی زمان چوبکشی با تراکتور کشاورزی دارند. هم چنین میزان تولید ساعتی خالص و ناخالص به ترتیب 38/2 و 02/2 مترمکعب بود.
    کلیدواژگان: خروج چوب، تراکتور کشاورزی، درختان باد افتاده، آستارا
  • هاشم حبشی* صفحات 97-109
    سابقه و هدف
    شاخص سطح برگ معادل سطح رویی برگ است که نشان دهنده سطح فتوسنتزکننده برگ است. تخمین سریع و قابل اعتماد شاخص سطح برگ برای مطالعات بوم شناختی موردنیاز است زیرا شاخص سطح برگ اغلب یک پارامتر مهم در مدل هایی است که واکنش رستنی ها و به خصوص درختان را به تغییرات محیطی در مقیاس جهانی و محلی نشان می دهد. روش های متعددی برای تعیین شاخص سطح برگ وجود دارد حال آنکه در ایران از روش های معدودی استفاده شده است؛ بنابراین هدف از مقاله معرفی روش های گوناگون اندازه گیری شاخص سطح برگ، بیان توانمندی ها و محدودیت های هر روش می باشد تا محققین بتوانند متناسب با امکانات و شرایط پژوهش یکی از آن ها را انتخاب کنند.
    مواد و روش ها
    در این مقاله روش های مستقیم و غیرمستقیم برای اندازه گیری شاخص سطح برگ معرفی می شوند. روش های مستقیم در توده های همگن استفاده می شوند بنابراین مناسب جنگل کاری ها هستند. در این روش ها دو گام شامل جمع آوری برگ و سپس اندازه گیری سطح آن ها وجود دارد. در روش های غیرمستقیم مساحت برگ با استفاده از متغیرهای دیگری مانند وضعیت هندسی تاج، میزان ربایش نوری، طول و عرض برگ تخمین زده می شود. این روش ها می توانند برای نمونه هایی در محدوده های جغرافیایی وسیع بکار گرفته شوند.
    کلیدواژگان: شاخص سطح برگ، روش توزین، تله لاشریزه، عکس نیمکره
  • رقیه صفری*، سهراب رضوانی گیل کلایی، علی شعبانی، احمدرضا جبله، مراد محمد شکیبا صفحات 111-121
    وضعیت ذخایر 10 گونه از ماهیان اقتصادی سواحل جنوبی دریای خزر شامل کپور معمولی، کلمه، گاوماهی خزری و سرگنده، سوف ماهی، کلیکا، کفال، سفید، سیاه کولی و اردک ماهی با استفاده از مطالعات انجام شده با نشانگرهای ریزماهواره مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور میزان هتروزیگوستی و فراوانی اللی گزارش شده در این گونه ها با شاخص در نظر گرفته شده توسط دی ودی و آویس مقایسه شد. میزان هتروزیگوستی و فراوانی اللی در گونه های رود کوچ سفید و سیاه کولی به ترتیب بیشتر و کمتر از شاخص در نظر گرفته شده برای ماهیان رودکوچ (هتروزیگوسیتی 68/0 با فراوانی اللی 3/11) بود. در ماهیان کپور و کلمه میزان هتروزیگوستی و فراوانی اللی مطابق و در ماهی سوف بالاتر از شاخص ماهیان آب شیرین (58/0 و 5/7) و در ماهی کفال هر دو شاخص پایین تر از میزان در نظر گرفته برای ماهیان آب شور (79/0 و 6/20) و در گاوماهیان و ماهی کلیکا در رنج شاخص در نظر گرفته شده در ماهیان آب شور و شیرین گزارش شد. نتایج نشان می دهد که علائمی از کاهش تنوع ژنتیکی و بروز تنگنای ژنتیکی در اکثر گونه های مطالعه شده دریای خزر دیده می شود.
    کلیدواژگان: ارزیابی وضعیت ذخایر، دریای خزر، نشان گرهای ریزماهواره
  • سونیا مهری، رئوف مصطفی زاده*، اباذر اسمعلی عوری، اردوان قربانی صفحات 123-137
    آب پایه یکی از اجزاء مهم در تشکیل هیدروگراف جریان است، که از جریان های زیرزمینی یا ذخایر کم عمق زیرسطحی ناشی می شود. هدف این تحقیق، تعیین روش مناسب تفکیک جریان و ارزیابی تغییرات زمانی دبی پایه و رواناب سطحی در فصول مختلف سال در یک دوره 22 ساله از سال 1389-1368 در 22 حوزه آبخیز در استان اردبیل است. در این تحقیق، کارایی روش های ترسیمی و روش های فیلتر دیجیتال برگشتی که در تفکیک دبی پایه جریان مورد ارزیابی قرار گرفت. در ادامه مقدار متوسط رواناب کل و دبی پایه در فصول مختلف محاسبه گردید بر اساس مقایسه نتایج، روش های ترسیمی و فیلتری در مقایسه با تحلیل فروکش مشخص شد که روش تفکیک فیلتری الگوریتم یک پارامتره با ضرایب کارایی 84/0 به عنوان مناسب ترین روش در برآورد دبی پایه مورد استفاده قرار گرفت. با مقایسه فراوانی رواناب کل و دبی پایه نشان داد که کم ترین مقدار دبی پایه مربوط به ایستگاه های مناطق شرقی استان اردبیل، و بیش ترین مقدار دبی پایه مربوط به غرب و جنوب غربی استان است. البته قابل ذکر است که بیش ترین دبی پایه در فصل تابستان فقط در ایستگاه های هیر، سولا و ایریل مشاهده گردید و با تاخیر زمانی در تولید رواناب سطحی مرتبط است. کم ترین مقدار دبی پایه در بخش شرقی منطقه مورد مطالعه مشاهده شد، در حالی که بخش های غرب و جنوب غربی استان اردبیل دارای بیش ترین مقدار جریان پایه بود. لازم به ذکر است که بیش ترین مقدار جریان پایه در فصل تابستان در ایستگاه های هیر، سولا و ایریل را می توان به تاخیر زمانی تولید رواناب سطحی نسبت داد.
    کلیدواژگان: تغییرات فصلی، تفکیک جریان، توزیع زمانی دبی پایه، فیلترعددی برگشتی
  • حسن رضایی*، سیده آسیه رضوی صفحات 139-155
    سابقه و هدف
    رنگ های پایدار آلی از آلاینده هایی هستند که به رغم ماهیت سمی و پایداری بسیار زیاد در محلول های آبی، به طور گسترده در صنایع مختلف استفاده می شوند. از این رو، حذف این گونه ترکیبات سمی از پساب صنایع قبل از ورود به منابع آب پذیرنده امری مهم به نظر می رسد. بین روش های مختلف برای تصفیه، جذب سطحی روشی موثر برای تصفیه آب و پساب است. این فرآیند به دلیل سادگی و سهولت در طراحی برای رنگبری پساب های رنگی به طور گسترده استفاده می شود. کاربرد نانو مواد در تصفیه پساب های رنگی توجه زیادی را در سال های اخیر به خود جلب کرده است. دراین مطالعه هدف بررسی قابلیت نانو مواد در جذب رنگزای آنیونی کنگورد است.
    مواد و روش کار
    این پژوهش از نوع مروری بوده که به روش کتابخانه ای و با استفاده از مدارک و سوابق موجود است، که پیشرفت های اخیر در استفاده از نانو مواد جهت حذف کنگورد از پساب ها را بیان می کند؛ علاوه براین، مکانیسم های جذب خاص، پیشرفت ها مخصوصا برای افزایش ظرفیت جذب، ایزوترم ها و سنتیک های جذب برای نانو مواد بحث شده است.
    یافته ها
    اگرچه نانو مواد و کربن فعال هر دو به شکل قابل ملاحظه ای مساحت سطح بالا دارند، برخی از نانو مواد ها دو مزیت عمده بر کربن فعال به غنوان جاذب دارا می باشند: آن ها می توانند به آسانی با یک هزینه کم تر و مقادیر کوچک تر مورد نیاز برای حذف موثر آلاینده ها سنتز شوند.
    نتیجه گیری
    بررسی ها نشان داد که نانو مواد می توانند به شکل موثر برای تصفیه پساب های حاوی رنگ آزوی آنیونی کنگورد استفاده شوند.
    کلیدواژگان: نانو مواد، پساب های رنگی، جذب، کنگورد
  • افسون رحمان پور*، مریم حسنی نژاد صفحات 157-176
    با توجه به اهمیت حفظ ذخیره های ژنتیکی و افزایش تنوع گونه های گیاهی در ایران و نیز در باغ گیاه شناسی ملی ایران، در این تحقیق گونه های منطقه باغ صخره ای، شناسایی، معرفی و برطبق نتایج مطالعات فنولوژی، بر اساس موارد استفاده هریک در جنگل و فضای سبز تفکیک شدند. بر این اساس بانک اطلاعاتی گونه های مذکور کامل شد تا علاوه بر مشخص کردن موارد استفاده هریک، بتوان در حفظ و تکثیر این گونه های ارزشمند کوشید. در این راستا کلکسیون باغ صخره ای به وسعت 4 هکتار انتخاب و به 8 قطعه تقسیم و نقشه کاشت هریک تهیه شد و گونه های آن شناسایی و مشخص گردیدند. نتایج نشان دادند که 294 گونه و کولتیوار غیر تکراری از 180 جنس و 65 خانواده گیاهی در باغ صخره ای مستقر شده که با اقلیم تهران سازگاری یافتند. با توجه به نحوه رویش به چهار گروه: درختی، درختچه ای، بوته ای، علفی و کفپوش تقسیم و با بررسی فنولوژی آنها، تعدادی از گونه های بومی، غیربومی و زینتی مناسب مناطق مختلف با توجه به شرایط اکولوژیکی و موارد استفاده در جنگلکاری و فضای سبز همچون بیشترین رشد طولی و قطری در سال (35 گونه)، میوه نسبتا" پایا (33 گونه)، همیشه سبز بودن (47 گونه)، تغییر رنگ برگ در فصول مختلف (7 گونه)، مدت زمان گلدهی طولانی (21 گونه) و گلدهی پاییز یا زمستانه (4 گونه) تفکیک و مشخص شدند.
    کلیدواژگان: باغ صخره ای، باغ گیاه شناسی ملی ایران، بانک اطلاعاتی، فنولوژی
  • علی محبی* صفحات 177-185
    سالیان درازی است که طرح های مرتع داری بدنبال تخریب ناشی از ملی شدن اراضی و تبدیل فزاینده آنها به دیم زارهای کم بازده، به عنوان نسخه نجات بخش مراتع کشور تجویز می شوند. این طرحها با دارا بودن برنامه های مشخص، جهت اجرا به بهره برداران ذینفع یا نمایندگان آنها واگذار می گردند. ولی شواهد و گزارشات حاکی از آن است که متاسفانه با وجود تهیه، تصویب در کمیته های تخصصی مربوطه و اجرای آنها، هنوز هم وضعیت مراتع حتی در اکثر عرصه هایی که این طرحها اجرا گردیده اند، مناسب نبوده اند. علت آن را داشتن دید مهندسی ( بالا به پایین ) نسبت به طرحها، نادیده گرفتن دانش بومی، مشکلات قانونی و حقوقی و ساختاری و غیره عنوان نموده اند. لذا در مقاله ما بر آن شدیم با هدف ارائه نقطه نظرات کارشناسی به تصمیم گیرندگان مدیریت مراتع کشور، نسبت به نقد و بررسی مسئله از دیدگاه فنی - مهندسی بپردازیم. بدین منظور تمرکز خود را بر روی مطالب نسخه های تهیه شده طرح های مرتع داری معطوف داشته و تحلیل ها و دیدگاه های پیشنهادی خود را پیرامون فصول مختلف آن ارائه دهیم.
    کلیدواژگان: تحلیل، طرح های مرتع داری، فصول، پایش، مدیریت
|
  • Mohammad Hasani *, Hosein Moradi Pages 1-13
    Wetlands are a critical part of our natural environment. They protect our shores from wave action, reduce the impacts of floods, absorb pollutants and improve water quality. They provide habitat for birds and plants and many contain a wide diversity of life, supporting plants and birds that are found nowhere else. Identifying of habitat ecology and needs of birds, especially those in vulnerable situation is of great importance for protection and management programs as well as continuous monitoring. For conducting this study, the Shirinsoo lagoon was investigated. Random sampling was done for identifying, counting and recording of composition of aquatic migratory birds’ populations in study site with monthly frequency. Variation in number of species was the core part of sampling process. According to the results, total birds of the shirinsoo lagoon are 2725 bird individuals from 54 bird species. Accordingly, the largest population of migratory species was observed in the November and the lowest one was recorded in the February. This study indicated that largest population is Chlidonias leucoptera with a number of 295 and the lowest one is Grus grus and Gallinula chloropus with observed population of only one individual during the whole year. According to observation of birds diversity this lagoon have a major role in the migration course and reproducing of waders and aquatic birds.
    Keywords: species diversity, aquatic birds, Shirinsoo lagoon
  • Reza Dashtbani Khezri Pages 15-27
    Today, energy is known as one of the main factors for the formation and development of industrial societies. Given the significant contribution of the industrial sector in energy consumption, energy management is very important in this part of the pulp and paper industry as well as one of the industry collection subdivision which is not exempted from this provision. Paper industry, currently with more than 12 active factories in the country, consume 517 million kWh of electrical energy equivalent to 912,000 barrels of crude oil and 800 million MJ of fossil energy equivalent to 1.3 million barrels of crude oil that allocate about 1/6 percent of power consumption and 1/7 percent of fuel consumption in the industrial sector of the country. To optimize the energy consumption a series of standards in different parts according to the latest level of technology and other factors affecting the energy consumption should be measured and then present them in ways that can be done for producers and consumers of different sectors. This way, we can somewhat get closer the energy consumption pattern to the determined standards level. As yet, useful proceedings in optimizing power consumption have been done in the country, which include new energy organization activities of Iran and industrial extension and reconstruction organization.
    Keywords: Pollution, Technology, Optimization, Sustainable development
  • Abas Banj* Pages 29-40
    In order to Determining of the effect of cutting diameter on stem and leaf dry weight, collar diameter and stem length of poplar seedlings (Populus nigra L. 62/154), 51 seedlings were selected and removed from planting bed using a systematic random sampling method, Three classes of cuttings based on middle diameter size (1-2, 2-3 and 3-4 cm) were chosen. Collar diameter, stem length, weight of dried stem and leaves were the other parameters measured. All measurements were analyzed using SPSS software and applying Duncan test. Results showed significant differences (P=0.05) among three classes of measurements. Cuttings with 3-4 cm diameter showed high value of stem dry weight, leaf dry weight, collar diameter, and stem length (224.96 g, 78.7276 g, 3.75 cm and 275.89 cm respectively). There was a significant relationship between cutting’s diameter and the other measurements (P=0.01). Based on this study the best results of seedling growth were obtained from cuttings with a diameter of 3-4 cm for this species.
    Keywords: Cutting diameter, Stem dry weight, Leaf dry weight, Vegetative reproduction of Poplar
  • Seyedeh samaneh Abas Miri* Pages 41-50
    Despite existing criticisms of attaching a price tag on nature, environmental economists assert the necessity of valuating environment and warn against negative impact of ignoring its value. The purpose of this study is to calculate economic value of Sari Dasht-e Naz Wildlife Refuge and preservation value of Iranian Fallow Deer in danger of extinction based on individual willingness to pay method using contingent valuation and dichotomous choice to learn about public opinion on importance of environment and biological diversity. Logit model is used to measure individual willingness to pay and the model parameters is estimated using Maximum Likelihood. We found that 40% of peaple who the study is about them are willing to pay for preservation of Sari Dasht-e Naz Wildlife Refuge. The average amount is 84,635 Rls for every employed person. It is now possible to visit the Dasht-e Naz Wildlife Refuge with the authorization of Department of Environment. Hence, providing for tourism use of the Refuge may generate revenue to promote preservation of the area and worthy Persian Fallow Deer.
    Keywords: Sari Dasht-e Naz Wildlife Refuge, Preservation valuation, Logit model, nature tourism
  • Mohammadreza Shahraki* Pages 51-64
    Use of indigenous knowledge and experimental of beekeepers about plants and surroundings has an important role. Because beekeeping is one of the strategies to secure livelihoods in rural areas. So that by dead of these people, indigenous knowledge will destroyed quickly. Research between plants and ethnobotany is one of exciting and most important items to searching. This study is aimed to identification of plants by used bees and determination of plant attractiveness usable for bees at Rangeland and forest areas of Toskestan (Golestan Province). For this reason, collected information of plant attractiveness by questionary. Select 10 beekeepers randomly. By preparing documentation analysis was started. 45 families of plants from 22 order was identified. The results were showed that Labiatae and Compositae are one of most important plants which are used by bees. Also, the most life form of plants for bees (51.11%) was forbs. The results were indicated that bees were using both of plants that produce pollen and nectar (46.67%). In the same way, number of plants that generator of both, more than number of plants which generator only pollen or nectar. Classification of plants in the view of beekeepers, were confirmed that the most plants were at good class with 31.11 percent. Therefore, identification of plants and determination of attractiveness for bees can be play important role in management of bees' yard and kind of production of honey.
    Keywords: Indigenous Knowledge, Livelihoods, Honeybee, Attraction
  • Seyed Ali Jozi *, Sadaf Ataee Pages 65-82
    This research has been conducted with the aim to evaluate the vulnerability of Hamedan’s Dasht-e Bahar groundwater and to compare the zonings through utilizing DRASTIC, GODS, and A VI methods. The data were turned into raster layers in the GIS software after exploring the region’s environment and collecting the data of 70 wells located in the under- study area. Each method was weighed, ranked and classified after the raster layers obtained from the wells’ locations and the essential data were prepared. The vulnerability maps of the three methods were then compared with each other. The results obtained from the DRASTIC method, which is almost the most thorough method for evaluating the groundwater vulnerability potential, estimated that 97.41 percent of the areas have low vulnerability and 68.57 percent of the areas are moderately vulnerable. The results of GODS method indicate that the under- study plain is located in two low and moderate vulnerability classes of 50.81 and 50.18 percent respectively. The results of the A VI method also indicate that 42.53 percent of the aquifer has a low pollution potential and 58.46 percent of it has a moderate pollution potential. Dasht-e Bahar is categorized in low and moderate vulnerability groups however the extent of the development of the vulnerability zones are different. The vulnerability areas were more consistent in DRASTIC and GODS methods and the DRASTIC method estimated the vulnerability of Dasht-e Bahar’s groundwater to be greater than what the GODS method had estimated.
    Keywords: Vulnerability, aquifer, DRASTIC method, GODS method, AVI method
  • Mehrdad Nikoy* Pages 83-95
    Short wood extraction with farm tractor equipped with winch is common method of skidding in forest of Astara watershed. Awareness efficiency of such systems helps to forest harveting managers for optimal choice of mechanized harvesting. Therefore, wood skidding with farm tractor was studied in parcel number 2 and 10 of this watershed. Skidding work elements were specified by work study and time of each element was measured by stopwatch. Relation between skidding time as a dependent variable and each of independent variable was surveyed by multivariate linear regression by stepwise method. IUFRO instructions for time study was used for estimating system production also, FRWO instructions for cost estimation. Final result indicated that skidding distance, winching line slope and distance, log number per turn and volume are most effective factors on skidding time of farm tractor. This study revealed that net and gross hourly production was 2.38 and 2.02 cubic meter.
    Keywords: wood extraction, farm tractor, wind fall trees, Astara
  • Hashem Habashi * Pages 97-109
    Background and Objectives
    Leaf Area Index (LAI) is equal to top leaf surface that demonstrate photosynthetic leaf area. Fast and reliable estimation of LAI is need for ecological studies because LAI is often an important parameter in models that showed vegetation, especially trees response to environmental changes in a global and local scale. There are several methods for determining LAI while few methods have used in Iran. So the goal of article was introducing a variety of ways for measuring LAI, declaring capabilities and limitations of each method, to investigator choose one of them based on facilities and fieldwork conditions.
    Material and Methods
    In this paper, direct and indirect methods to measuring LAI were introducing. Direct methods are convenient for homogenous stands therefore suitable to plantations. Two steps of these methods are collecting leaves and then measuring areas. In indirect methods LAI is estimating using other variables such as geometric crown status, the level of light kidnapping, leaf length and width. These methods can be used in broad geographic regions.
    Keywords: Advantages, disadvantages of leaf area index (LAI) measuring methods in forest ecosystems
  • Roghieh Safari* Pages 111-121
    Stocks variation of 10 economical species of fish in the southern coast of the Caspian Sea including Cyprinus carpio, Rutilus kutum, Neogobious gorlap, Neogobious caspius, Sander lucioperca, Clupeonella cultiventris, Liza aurata, Rutilus frissi, Vimba vimb and Esox lucius were assessed by reviewing related microsatellite studies. For this purpose, the heterozygosity and allelic frequency of these species compared to those reported by DeWoody and Avis. The heterozygosity and allelic frequency in Rutilus kutum and Vimba vimba was respectively higher and lower than those reported for anadramus fish (h = 0.68, α = 11.3). In Cyprinus carpio and Rutilus rutilus , the heterozygosity and allelic frequency was near to fresh water fish (h = 0.58, α = 7.5). Both studied indices in Liza auratus were reported lower than reported in marine fish (h = 0.79, α = 20.6) and within those reported in anadramous and fresh water for Neogobious and Clupeonella cultriventris . The results showed that in most studied species of the Caspian Sea,there are somesymptoms of the genetic diversity reduction and genetic bottleneck
    Keywords: Stock assessment, Caspian Sea, microsatellite markers
  • Sonia Mehri, Raoof Mostafazadeh *, Abazar Esmali, Ouri, Ardavan Ghorbani Pages 123-137
    Base flow is an important component of flow hydrograph which originated from groundwater flow reserves. The aim of this study was to compare graphically and recursive digital filtering techniques in base flow separation and selection of appropriate methods to estimate the base flow contribution in number of rivers over Ardebil Province. Also, temporal changes of base flow and surface runoff through months of the year were analyzed in a 22-year period from 1389 to 1368 over 22 watersheds in the Ardabil Province is another aim of this study. Therefore, the performance graphical methods, and digital filtering techniques, were evaluated in base flow separation. The comparison of separated base flow amounts with recession analysis method indicates that the One-parameter algorithm was the best method in separation of base flow, was used to estimate the base flow contribution through the studied stations. Then the average values of total runoff and base flow were calculated in different seasonal changes of base flow were prepared.The low amount of base flow were observed in the Eastern part of the study area, while the West and Southwest parts of the Ardabil Provinces had the highest base flow component, as well as the maximum amount of the base flow is related to the three months of the spring season. It should be noted that the highest base flow amount were observed in summer season in the Hir, Sola, and Iril stations, the potential variations in the surface runoff and base flow components through seasons in different watersheds.
    Keywords: Seasonal variations, flow separation, Base flow temporal distribution, Recursive digital filter
  • Hasan Rezaie* Pages 139-155
    Background and Objectives
    Organic stable colors are pollutants, despite their toxic nature and high stability in aqueous solution, are widely used in various industries. The elimination of these toxic compounds from industrial waste before its enters the receiving water resources is important. This process is widely used in the design of color removal stages in the wastewater treatment for its simplicity and high efficiency. Application of nanomaterials in dye wastewater treatment has received wide attention in recent years. In this study, highlights recent developments in the use of nanomaterials for the adsorption of Congo red from wastewater. In addition to, Specific adsorption mechanisms, improvements, particularly for increasing adsorption capacities, are discussed for each nanomaterial. The aim of this paper is that the ability of nanomaterials in removal of Congo red from aqueous solutions.
    Materials and methods
    This is a reviewing research which is done by librarian method and using the existing documents. In this paper, highlights recent developments in the use of nanomaterials for the adsorption of Congo red from wastewater. In addition to, Specific adsorption mechanisms, improvements, particularly for increasing adsorption capacities, are discussed for each nanomaterial.
    Result
    Although both nanomaterials and activated carbon have considerably high surface areas, some nanomaterials have two main advantages over activated carbon as adsorbents: they can be easily synthesized at a lower cost and smaller amounts are required for effective removal of pollutants.
    Conclusion
    The results indicated that nanomaterials can be effectively used for treating wastewaters containing Congo red anionic azo dye.
    Keywords: Nanomaterials, Waste water, Adsorption, Congo red
  • Afsoun Rahmanpour * Pages 157-176
    Given the increasing importance of genetic resources and diversity of plant species in Iran and also in the National Botanical Garden of Iran, In this study, some species in Rock garden of the National Botanical Garden of Iran , introduced and were separated according to their phenology studies and uses them in the woods and green spaces. The database was completed. Rock garden with an area of 4 hectare was divided into 8 pieces with map planting. The results showed that there were about 294 species from 180 genera and 65 families and adapted to the climate of Tehran. As a result of growing were divided into four groups: trees, shrubs, herbaceous and floors plants. According to the study of phenology,ecological conditions and usage in forestry and green spaces were separated to such as the fast-growing, fruit relatively stable, evergreen, the leaves change color in different seasons, long flowering period and flowering autumn or winter.
    Keywords: Rock Garden, National Botanical Garden of Iran, database, phenology
  • Ali Mohebi* Pages 177-185
    It is many years that rangelands management projects have been being used as an only prescription after rangelands degradation due land use changing. These projects with the determined programs are transferred to the land users. Unfortunately the evidence showed that these were not useful to rehabilitation of the rangelands condition. The most important reason was up- bottom or engineering view about this area. So we decided to make a critical analyze on the projects, for this we studied many of rangelands management projects of some provinces then wrote our proposition about the matter. It is many years that rangelands management projects have been being used as an only prescription after rangelands degradation due land use changing. These projects with the determined programs are transferred to the land users. Unfortunately the evidence showed that these were not useful to rehabilitation of the rangelands condition. The most important reason was up- bottom or engineering view about this area. So we decided to make a critical analyze on the projects, for this we studied many of rangelands management projects of some provinces then wrote our proposition about the matter. Keywords: Analyze, Rangelands management projects, Chapter
    Keywords: : Analyze, Rangelands management projects, Chapter, Evaluation, Management