فهرست مطالب

مطالعات برنامه درسی - پیاپی 50 (پاییز 1397)

فصلنامه مطالعات برنامه درسی
پیاپی 50 (پاییز 1397)

  • تاریخ انتشار: 1397/09/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • نعمت الله موسی پور صفحات 1-4
  • پوران خروشی*، احمد رضا نصر اصفهانی، ابراهیم میرشاه جعفری صفحات 5-44
    ارزشیابی برنامه درسی شامل فرآیند بررسی ارزش و شایستگی عناصر و جنبه های خاص برنامه درسی؛ و هم کل برنامه درسی است. از این رو، این پژوهش با هدف تبیین شیوه های ارزشیابی از شایستگی های موردانتظار از دانشجومعلمان در برنامه درسی تربیت معلم شایسته محور انجام شد. بدین منظور، با استفاده از رویکرد کیفی و راهبرد داده بنیاد، با 15 نفر از صاحب نظران حوزه برنامه درسی تربیت معلم، که براساس نمونه گیری هدفمند از نوع موارد مطلوب شناسایی شدند، مصاحبه نیمه ساختاریافته به عمل آمد. روایی محتوایی سوالات مصاحبه، توسط متخصصین تایید شد. میزان پایائی کدگذاری مجدد 93/0 به دست آمد. تجزیه و تحلیل داده ها، با نرم افزار تحلیل کیفی مکس کیو دی آنسخه 2007 طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت پذیرفت. یافته های پژوهش مدل مفهومی ارزشیابی شایستگی های مورد انتظار از دانشجومعلمان در برنامه درسی تربیت معلم شایسته محور در قالب سه مضمون و شش مولفه حاصل شد. بدین منظور، لزوم تدوین برنامه درسی مناسب به منظور تربیت معلمان شایسته و ایجاد نظام آموزشی کارآمد به همراه شیوه های مناسب ارزشیابی از شایستگی های معلمان، خاطر نشان گردید.
    کلیدواژگان: شایستگی، ارزشیابی، برنامه درسی، تربیت معلم، دانشگاه فرهنگیان
  • مریم قاسمی*، نعمتاللهموسی پور، غلامرضا حاجی حسین نژاد، علی حسینی خواه صفحات 45-72
    مقاله حاضر با هدف معرفی الگوی برنامه درسی تربیت استاد تربیت معلم مبتنی بر شایستگی عمل فکورانه، تدوین شده است. با استفاده از روش «پژوهش تلفیقی: سنتز پژوهی» متن اسناد و دست نوشته های در دسترس از اندیشمندان بزرگ و برجسته در حوزه تعلیم و تربیت، تربیت معلم و کارگزار فکور مورد مداقه قرار گرفت و پس از تحلیل گزاره های مستخرج از مبانی تعلیم و تربیت، مضامین «چندبعدی‎نگری، جامعیت و تعمق، توسعه خرد و فراشناخت و یادگیری تجربی و عمل در موقعیت» استخراج شد. در راستای رسیدن به چنین ویژگی های کلیدی در اساتید تربیت معلم، «رسیدن به خبرگی، کشف روش های جدید با تجربه مستقیم، ایجاد رغبت و انگیزه یادگیری، ارتقا قابلیت های شخصی و گروهی» موجب تحقق اهداف و «بسط مفاهیم آموزشی و اصول تعلیم و تربیت، تمایل به نشر دانش و تجربه معلمی، ساخت دانش جدید و همسویی با علوم انسانی و اخلاق» موجب تحقق دانش نظری و «ایجاد توانایی های فردی در کنار همکاری هایگروهی، عضویت در تشکل های نامتجانس، تحلیل موقعیت تربیتی و بسط تفکر در عمل» موجب تحقق دانش عملی و «ارزشیابی برای یادگیری بجای ارزشیابی از یادگیری، بازخوردازارزشیابی، نگاه به چند جوابی بودن مسائل برنامه درسی و ارزشیابی متمرکز بر موقعیت و بر پایه مبانی اخلاقی و ارزشی» موجب تحقق روش ارزشیابی خواهد شد.
    کلیدواژگان: الگوی برنامه درسی، استاد تربیت معلم، شایستگی عمل فکورانه
  • مهدی محمدی*، مریم صابری، قاسم سلیمی، نوشین نوری صفحات 73-106
    فراترکیب، تفسیر یکپارچه و ترکیب یافته های حاصل از مطالعات کیفی است به گونه ای که تصویری کلی از پدیده ها، مفاهیم یا وقایع ایجاد کند. با گسترش روزافزون مقالات کیفی و به سبب تنوع یافته های آنها، ضرورت انجام پژوهش‎های فراترکیب به منظور دستیابی به سطح ادراکی و مفهومی جدید و یا توسعه ی نظریه های موجود آشکارتر شده است. در مقاله ی حاضر اصول، گام ها، فنون و جزئیات روش فراترکیب با مبنا قراردادن گام های شش گانه ی فراترکیب، معرفی شده توسط سندلوفسکی و باروسو (2007)، شرح داده شده است. همچنین به عنوان مصداقی برای چگونگی انجام پژوهش فراترکیب، 50 مقاله با هدف کشف الگوی شایستگی‎های حرفه‎ای معلمان در تدریس ماهیت علم، مورد بازنگری قرار گرفته اند که در نهایت، این الگو با سه مولفه ی شایستگی های دانشی، شایستگی های مهارتی و شایستگی های نگرشی ارائه شده است. این مقاله می تواند به عنوان راهنمای علمی برای پژوهشگرانی که به دنبال ارائه ی مدل های مفهومی از مطالعات موجود هستند، مفید باشد.
    کلیدواژگان: فراترکیب، تدریس ماهیت علم، شایستگی های حرفه ای معلمان
  • آیدین مهدیزاده تهرانی، علیرضا عصاره*، محمود مهرمحمدی، محمدرضا امام جمعه صفحات 107-138
    هدف این پژوهش، طراحی الگوی نظام دستیابی به صلاحیت های موردانتظار معلمان هنر (دوره های ابتدایی و اول متوسطه) در دوره کارشناسی آموزش هنر است. برای نیل به این مقصود از رویکرد پژوهش آمیخته و روش کیو استفاده شده است. برای جمع آوری اطلاعات، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به حد اشباع نظری، نمونه ای به حجم 15 نفر از متخصصین دانشگاهی در رشته های هنر و برنامه درسی انتخاب شده و با ایشان مصاحبه نیمه ساختار یافته کیفی انجام شد. در بخش دوم (کمی) از مشارکت 15 نفر از معلمان هنر باسابقه برای وزن دهی و دسته بندی صلاحیت ها کمک گرفته شد. داده های گردآوری شده با روش تحلیل کیو مورد تجزیه و تحلیل و کدگذاری قرار گرفت. یافته های این پژوهش، صلاحیت های موردانتظار دانش آموختگان دوره کارشناسی رشته آموزش هنر را در چهارسطح به صورت یک نظام مارپیچی معرفی می کند و آنها را با نظام صلاحیت های معلمی معرفی شده توسط کهلر (2006) و مهرمحمدی (1392) مقایسه می کند. یافته های این پژوهش علاو ه براینکه می تواند در مراحل مختلف برنامه ریزی درسی  مبتنی بر صلاحیت های معلمان هنر مورد استفاده قرار گیرد، چشم اندازی جامع نسبت به آنچه که در طی دوره کارشناسی رشته آموزش هنر باید کسب شود، ارائه می دهد.
    کلیدواژگان: طراحی الگو، الگوی مفهومی، صلاحیت های معلمی، معلم هنر، آموزش هنر، تربیت معلم
  • معصومه فتحی* صفحات 139-166
    ماموریت دانشگاه فرهنگیان، تربیت معلم فکور و شایسته است. هدف این مقاله بررسی موفقیت برنامه های درسی دانشگاه فرهنگیان در دستیابی دانش آموختگان به شایستگی های حرفه ای معلمی است و با روش علی- مقایسه ای انجام شده است. جامعه آماری، کلیه دانش آموختگان علوم تربیتی و علوم پایه پردیس های تهران در سال 97-1396 به تعداد 1592 نفر بوده است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 310 نفر با روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. از پرسشنامه برای گردآوری داده ها، و از آزمونهای تحلیل واریانس و تی برای تحلیل داده ها، استفاده شد. یافته ها نشان داد دستیابی به شایستگی های معلمی در برنامه هایموضوعی تربیتی (PCK) در هر دو گروه بررسی شده، از برنامه های عمومی بیشتر است و دستیابی به شایستگی ها در دانش آموختگان علوم تربیتی در هر دو حوزه برنامه های عمومی و برنامه هایموضوعی تربیتی به طور معنی داری بالاتر از گروه علوم پایه است.
    کلیدواژگان: شایستگی حرفه ای معلم، دانش آموختگان دانشگاه فرهنگیان، برنامه درسی عمومی، برنامه درسی موضوعی تربیتی
  • نرگس رستگاری*، نعمتاللهموسی پور، فائزه ناطقی صفحات 167-196
    هدف این مقاله، تحلیل ساختاری مولفه های آموزش بالینی در آموزش دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان است و بدین منظور، از روش توصیفی برای جمع‎آوری اطلاعات از جامعه آماری مدرسان دانشگاه فرهنگیان استفاده شد و از نمونه ای به تعداد 123 نفر با بکارگیری یک پرسشنامه کسب اطلاع گردید. اعتبار ابعاد این مقیاس به روش ضریب آلفای کرونباخ (87/.) به دست آمد. برای تجزیه و تحللیل اطلاعات از مدل معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار ایموس (نسخه 24) استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که نتایج مدل یابی معادله ساختاری ضمن تایید برازش مدل نشان داد هر یازده مولفه مورد بررسی دارای تاثیر معناداری بر اجرای آموزش بالینی در تربیت و آماده سازی دانشجومعلمان هستند و از بین مولفه های تاثیرگذار، «ایجاد محیط آموزشی تعاملی» بیشترین تاثیر را بر اجرای آموزش بالینی دارد و سایر متغیرها در درجات بعدی اهمیت قرار می‎گیرند.
    کلیدواژگان: آموزش بالینی، قضاوت بالینی، تجویز مداخله گرای تشخیصی، دانشجومعلم، نظارت بالینی
|
  • Pooran Khorooshi *, Ahmad Reza Nasr Esfahani, Ebrahim Mirshah Jafariy Pages 5-44
    Evaluating curriculum includes the process of examining the value and competency of the elements and specific aspects of the curriculum, as well as the entire curriculum. Therefore, the aim of this research was to explain the evaluation methods of the expected competencies of the teacher-students in the competency-based teacher education curriculum. Hence a semi-structured interview was carried out using a qualitative approach and discovery of grounded theory with 15 teachers in the teacher education curriculum who were identified by targeted sampling of desirable cases. The content validity of the interview questions was confirmed by experts. The re-encoding reliability was 0.93. The data analysis was performed with Max QDA software version 2007 through three stages of open, axial and selective coding. The findings of this study were presented in the form of three themes and six components. Based on the obtained results we could highlight the necessity of developing a proper curriculum for educating competent teachers and creating an effective educational system along with suitable methods for assessing the competencies of teachers.
    Keywords: Competency, evaluation, Curriculum, teacher education, Teacher Training University
  • Maryam Ghasemi *, Gholamreza Haji, Hosseinnejad Pages 45-72
    The purpose of this study was to Designing of Curriculum Model for Training Teacher Educator based on Competencie’s Reflective Practice. Using the method (Integrative Inquiry: The Research Synthesis), the text of the documents and handwritten texts available from the great scholars, in the field of education, teacher training was studied and after analyzing the propositions extracted from the foundations of education, The themes of "multidimensional negligence, comprehensiveness and meditation, micro-development and metacognition, and experimental learning and action in the position" were extracted. In order to achieve such key characteristics in educators,"reaching out to experiencing, discovering new methods with direct experience, creating learning willingness and motivation, Enhancing personal and team capabilities "accomplishes goals and "Extension of educational concepts and principles of education, The desire to expand knowledge and experience of teachers, build new knowledge and align with humanities and ethics " Promotes theoretical knowledge and "to create individual abilities along with group collaboration, membership in the organization Disparity, Educational Situation Analysis and Expansion of Thinking in Action" Practical knowledge realization and "Evaluation for learning rather than learning assessment, feedback from evaluation, looking at the multiple questions of the curriculum and position-based assessment based on ethical and value orientations" will lead to the implementation of the evaluation method.
    Keywords: Curriculum Model, Teacher Educator, Competencie’s Reflective Practice
  • Mehdi Mohammadi *, Maryam Saberi, Ghasem Salimi, Noushin Noori Pages 73-106
    Qualitative meta-synthesis is a new interpretive integration of qualitative findings that provide coherent descriptions or explanations of phenomena, events, or concepts. Considering the increasing rate of qualitative research, such interpretive synthesis is vital to provide a cohesive vision or a new theory with putting all scattered research together. Therefore, in the present study, the practical guide to the methodology, principles, steps, and other details of the meta-synthesis are explained using the six steps of meta-synthesis presented by Sandelowski and Barroso (2007). Along with each step of the methodological description, the process of presenting a model for the professional competencies of teachers in teaching the nature of science with reviewing 50 articles is also provided as an example for clarifying the methodology. The model suggests that teachers should have knowledge, skills, and attitudes competencies to be able to teach nature of science properly. This article can be used as a guideline by researchers who want to offer a comprehensive model of existing studies in their field of interest.
    Keywords: Meta-Synthesis, nature of science, teachers' professional competencies
  • Aidin Mehdizadeh Tehrani, Alireza Assareh *, Mahmood Mehrmohammadi, Mohammadreza Imamjomeh Pages 107-138
    The purpose of this study is to achieve the expected qualifications of graduate students in arts education. To reach this goal, mixed research approach was used. To collect information, using a targeted sampling method and reaching the theoretical saturation limit, a sample of 15 Professionals in the field of art and curriculum was selected and a qualitative semi-structured interview was conducted with them. In the second part (Quantitative), the participation of 15 experienced art teachers was assisted in weighting and categorizing the qualifications. Collected data was analyzed and coded by Q analysis method. The findings of this study indicate the expected qualifications of graduate students in the field of art education at four levels, in a spiral system, and compare these qualifications with the teacher qualification system introduced by Kohler (2006) and Mehrmohammadi (1392). The findings of this study, which can be used in various stages of curriculum development based on the expected competencies of art education graduates, also provide a comprehensive perspective on what should be achieved during the Bachelor of Arts education.
    Keywords: Framework design, Conceptual Framework, Teacher competency, undergraduate degree, Art Education, art teacher training
  • Masoomeh Fathi * Pages 139-166
    The mission of the Teacher Training University is educating reflective and competent teachers who are one of the essential components of education. This study aims to investigate the success of Teacher Training University Curriculum for developing professional competencies in teachers using causal-comparative method. The statistical population of this article included 1592 graduates of the educational and basic sciences from the Teacher Training University of Tehran during the year of 2017-18. A sample of 310 graduates was selected through random sampling Based on Cochran formula. The data collection tools was a researcher made questionnaire. The analysis of variance and T-test were used to analyze the data. The results indicate that achieving the teacher's competencies in Pedagogical Content Knowledge (PCK) curriculum in both groups are more than general programs and the achievement of competencies in graduates of the educational sciences in both areas of general and Pedagogical Content Knowledge (PCK) is significantly higher than the graduates of the basic sciences.
    Keywords: teacher professional competency, graduate, Teacher Training University, general curriculum, Pedagogical Content Knowledge (PCK) curriculum
  • Narges Rastegari *, Nematolah Mosapour, Faezeh Nateghi Pages 167-196
    The purpose of this paper is structural analysis of the components of clinical education in the teaching of students of the University of Farhangian University. For this purpose, a descriptive method was used to collect information from the statistical community of the teachers of Farhangian University. A sample of 123 people using a questionnaire for obtaining information It turned out The validity of the scale of this scale was obtained by Cronbach's alpha coefficient (0.87). Structural equation modeling was used to analyze the information using the software of Imus (version 24). The results of structural equation analysis showed that the results of structural equation modeling confirming the fit of the model showed that each of the eleven components had a significant effect on the implementation of clinical education in the education and preparation of students of science, and among the influential components, "Creating an interactive educational environment" It has the greatest impact on the implementation of clinical education, and other variables are important in the next stages.
    Keywords: Clinical Education, Clinical judgment, Diagnostic interventional intervention, Student, Clinical supervision