فهرست مطالب

تاریخ اسلام - پیاپی 16 (زمستان 1382)
  • پیاپی 16 (زمستان 1382)
  • 214 صفحه، بهای روی جلد: 3,500ريال
  • تاریخ انتشار: 1382/12/15
  • تعداد عناوین: 9
|
  • جامعه ی ایرانی در مواجهه بااعراب مسلمان
    حسین مفتخری صفحه 5
    اوضاع و احوال ایران در قرون نخستین هجری متاثر از ورود اعراب مسلمان به ایران و حاصل مواجهه دو نظام اجتماعی و دو فرهنگ و آیین متفاوت بود. فرهنگ و تمدن ایرانی - اسلامی که محققان ظهور و پدایش آن را از آغاز قرن سوم هجری به بعد در نظر می گیرند، برآیند حداقل دو قرن مواجهه و ارزیابی دو نظام فرهنگی ایرانی و اسلامی با یکدیگر است که سرانجام به وحدت و همسازی آن دو در نظامی جدید منتج شد. هر چند اصول اساسی این تمدن جدید از اسلام نشات می گرفت، اما به واسطه دیدگاه جهان شمول اسلام، عناصر و اجزاء سازنده آن اغلب خاستگاهی ایرانی داشتند که از سوی دیانت جدید تایید شده بود...
    کلیدواژگان: ایران، اسلام، دوره ی اسلامی، دوره ی انتقال، تمدن اسلامی
  • بروآورد کمی غنایم عصر خلفای راشدین و برخی پیامدهای آن
    احمد علی یوسفی صفحه 33
    در طول قریب 30 سال، بعد از وفات رسول الله (ص)، تا پایان حکومت علی (ع)، غنایم نقدی و غیر نقدی فراوانی از راه فتوحات نصیب مسلمانان شد. افزایش حجیم نقدینگی در مدینه ممکن بود در کوتاه مدت سطح عمومی قیمت ها را تحت تاثیر جدی قرار دهد، اما به علت رواج داد و ستدها به نحو کالابه کالا، جریان آزاد تجاری بین عربستان و سایر مناطق، ذوب درهم و دینار و تبدیل آنها به شمش و وسایل زینتی و مصرف بخشی از آنها برای جنگ در خارج از مدینه، بعید به نظر می رسد که در بلند مدت در افزایش سطح عمومی قیمت ها به طور قابل ملاحظه ای مؤثر بوده باشد...
    کلیدواژگان: خلفای راشدین، فتوحات، غنایم، خمس
  • منازعه محمد بن حنفیه باعبدالله بن زبیر و ظهور خشبیه
    روح الله بهرامی صفحه 69
    محمد بن حنیفه معروف به ابن حنیفه، فرزند امام علی (ع) و مادرش زنی به نام خوله ی حنیفه بود. پس از شهادت امام حسین (ع) جماعتی که عمدتا جریان سیاسی رادیکال و غالی شیعه بودند، با مرگ یزید و در جنبش مختار، امامت او را در عراق ترویج کردند. جماعتی معروف به کیسانیه مولود این نظریه بود. این مساله سبب دشمنی سر سختانه ی مدعی زبیری خلافت، یعنی عبدالله بین زبیر با ابن حنیفه شد، چرا که با ظهور مختار او ابن حنیفه را رقیب خود به شمار می آورد. در مقاله ی حاضر نحوه و زمینه های شکل گیری دشمنی عبدالله بن زبیر با ابن حنیفه، روابط و مواضع سیاسی ابن حنیفه و ظهور جماعت خشیبه در حمابت از ابن حنیفه مورد بررسی قرار می گیرد.
    کلیدواژگان: محمد بن حنیفه، عبدالله بن زبیر، مختار ابن ابی عبید ثقفی، کیسیانیه، خشبیه
  • بیعت و کارکردهای آن در عصر جاهلی و صدر اسلام
    حمیدرضا مطهری صفحه 109
    یکی از سنت های عصر جاهلی که مورد تایید و استفاده ی اسلام قرار گرفت بیعت است. شباهت ها و تفاوت هایی میان بیعت در عصر جاهلی و صدر اسلام وجود دارد. شباهت، بیش تر در شکل اجرا و برخی شرایط و خصوصیات و متولیان امر بیعت است، اما تفاوت مهم بیعت در عصر جاهلی با صدر اسلام، تفاوت کارکردی آن است که ریشه در نظام سیاسی و نوع حاکمیت موجود در آن دو عصر دارد. در این نوشتار سعی کرده ایم ضمن بیان معنای بیعت و اشاره ی مختصری به نظام سیاسی و برخی سنت های عصر جاهلی و صدر اسلام، تفاوت کارکردی آن را در این دو عصر بیان کنیم.
    کلیدواژگان: بیعت، سنت، عصر جاهلی، صدر اسلام، کارکرد انشایی، کارکرد تاکیدی
  • جنگ صلیبی هشتم
    محمدرضا پاک صفحه 133
    جنگ صلیبی هشتم (9 - 668 ق) با هدف سرنگونی دولت حفصی در تونس روی داد. این جنگ بزرگ ترین و آخرین جنگ از مجموعه جنگ های کلاسیک صلیبی بود که هم زمان با حمله ی مغول به شرق روی داد. برخی از نویسندگان غربی آن را بیهوده ترین جنگ صلیبی دانسته اند. مقاومت مردم و علمای افریقیه و سر انجام شکست صلبی ها، از مهم ترین حوادث تاریخی دولت حفصی است که نقش اساسی در عرصه ی روابط بین الملل داشت.
    کلیدواژگان: جنگ های صلیبی، بنی حفص، تونس، لوئی نهم، المستنصربالله
  • سفرهای زیارتی پادشاهان صفوی
    محمد علی رنجبر صفحه 155
    با رسمیت یافتن مذهب شیعه در دوره ی صفوی (907 - 1135 ق) توجه و اهتمام شاهان صفوی به زیارت مقابر و ائمه (ع)، امام زادگان، و برخی از بزرگان تصوف (هم چون: شیخ صفی، شیخ زاهد و شیخ شهاب الدین اهری) افرایش یافت. در این نوشتار، بر اساس آگاهی های موجود، به سفرهای زیارتی، در طول دوره ی صفوی، چگونگی انجام سفر و اعمالی که به جا می آورند و اهداف سیاسی و اقتصادی احتمالی که در نظر داشتند اشاره شده است. نکته ی دیگری که در این نوشتار مورد بررسی قرار گرفته است روند انجام سفرهای زیارتی است که از آغاز حکومت صفوی تا دوره ی عباس اول، روز به روز، افزایش و پس از آن کاهش یافت.
    کلیدواژگان: صفویان، زیارت، ائمه (ع)، عتبات عالیات، مشهد، اردبیل، صوفیان
  • ترجمه
  • تحول حکومت در فرون اولیه ای اسلام
    همیلتون گیب ترجمه: حسن حضرتی صفحه 175
    مولف در این نوشتار سعی نموده است تا تحولات ایجاد شده در ساختار قدرت را به طور عام در دوره ی امویان و به طور ویژه در دوره ی هشام، بررسی نموده و تبعات و تاثیرات آن را در تحولات سیاسی و اجتماعی جامعه مسلمانان بررسی نماید. وجه مشخصه ی عمده ی کار او، نگاه نظام مند و تئوریک ایشان به تحولات تاریخ اسلام است که از حیث روش الگویی مناسب برای پژوهشگران تاریخ اسلام می باشد.
    کلیدواژگان: اسلام، امویان، هشام، اندیشه سیاسی، تحول حکومت
  • فرنگی ها
    ب. لوییس، ج.ف.پ. هاپکینز ترجمه: عباس احمدوند صفحه 189
    مقاله ی حاضر گزارش مختصری از تصورات مسلمانان از غرب و غربیان از آغاز تا دوره ی عثمانی، با تکیه بر گزارش های جهان گردان و جغرافیدانان مسلمان است. این مقاله از دو بخش تشکیل شده است: بخش اول به بررسی گزارش ها و آگاهی های مسلمانان مشرق زمین از اروپا و جهان مسیحی می پردازد و بخش دوم به گزارش های مسلمانان اندلس از آنها. امید است که مقاله ی حاضر که شرحی است از تاریخچه ی غرب شناسی مسلمانان، گامی باشد در غرب شناسی ما ایرانیان.
    کلیدواژگان: فرنگی ها، افرنج، اروپا، غرب شناسی، اندلس، جهان گردان مسلمان، جنگ های صلیبی
  • چکیده مقالات به زبان انگلیسی
    صفحه 207
|
  • Iranian society in encounter with Muslim Arabs
    Dr. Hossein Moftakhari Page 5
    The conditions in Iran in the early Muslim centuries were influenced by the entry of the Muslim Arabs and were also the result of the meeting between two different social, cultural and religious systems. The Iranian-Islamic culture and civilization that is perceived by scholars as having been conceived and appeared in early 3rd cenrury AH, was the culmination of at least two centuries of encounter and evaluation of the two Iranian and Islamic cultural systems with and of each other. This interchange finally led to the assimilation and unity of the two systems in a new unique make-up. Although the fundamental principles of this new civilization were derived from Islam, because of Islam's universal view, the new arrangement's building elements and components were often rooted in Iranian grounds thea had been
  • The quantitative Estimate of Spoils of war During The Age of the Rashidin (Upright) Caliphs, and Some of Its Consequences
    Ahmad, Ali Yousefi Page 33
    In the thirty years, following the prophet's demise until the end of Ali's rule, the Muslims gained through their conquests, a great amount of spoils, both in cash and other wise. The rise in the volume of cash in Medina could, in the short term, seriously affect the general price index in the city; nevertheless, because of the prevalence of trade in the form of barter, the free flow of trade between Arabia and other regions, the melting of dirhams and dinars and their transformation into bullions and orramental
  • The Quarel Between Muhammad ibn Hanafiyeh and Abdullah ibn Zubayr, and the Appearance of Khashabiyah
    Dr. Roohollah Bahrami Page 69
    Muhammad ibn Ali ibn Abi-Talin, Known as ibn Hanafiyah, was the son of Imam Ali and a wonan called Khulah al-Hanafiyah. Following Imam Husayn's martyrdom and Yazid's death shortly afterwards, the group which largely formed the radical and Ghali (Exaggerating) political faction of the ShiÄh began to publicly promote the Imamah (leadership) of ibn Hanafiyah Simultaneous with and in Mukhtar's uprising in Iarq.
  • Bayah and its Functions in the Jahiliyah Period and Early Islam
    Hamid, Reza Motahari Page 109
    One tradition of the pre-Islamic Jahiliyah (Ignorance) period that was endorsed and used by Islam was bayah, or paying allegiance.There are similarities and differences between bayah in the Jahiliyah period and early Islam. The similarities exist more in the performance form, some features and conditions, and those responsible to obtain the allegiance, The major difference between bayah in the Jahiliyah period and early Islam is its functional difference that is rooted in the political system and the type of government in the two ages.In this articale, while trying to define, the word bayah and briefly referring to the political system and a number of traditions in the Jahiliyah and early Islamic periods, we have made an effort to present bayah's functioanl difference in these two ages.
  • The 8th Crusade
    Mohammad - Reza P., Auml, K Page 133
    The 8th Crusade (668-69 AH) took place with the aim of toppling the Hafsid Dynasty in Tunisia. This military expedition was the biggest and the last in the series of classic Crusades that started simultaneously with the Mongol invasion of the East. Some Western writers consider this expedition to be the most fruitless of all the Crudades. The people and scholar's resistance in Ifrighiyyah (the Muslim Noth Africa) and the final defeat of the Crusaders are among the most important historical events of the Hasid period that also played an essential role in the area of international relations.
  • Pilgrimage Trips of Safavid Kings
    Dr. Mohammad, Ali Ranjbar Page 155
    With the Shiah branch of Islam becoming the official religion in the Safavid period (907-1135 AH), the Safavid kings paid more attention and showed more interest in pilgrimage to the tombs of the Shiah Imams, their descendants and leading sufi figures such ad Sheikh Safi, Sheikh Zahed and Sheikh Shahabeddin Ahari. Based on the existing records, this article deals with piligrimage tirps in the Safavid period, the methods of travel, the rituals performed, and the probable political and economic goals in such pilgrimages.Another point brought up in this article is the trend of such pilgrimage trips which was constantly on the rise from the establishment of the Safavid dynasty to Abbas i's rule, and which then began to decline gradually.
  • The Evolution of Government in Early Islam
    Hamiltom A.R.Gibb Page 175
    In this paper, the writer has tried to investigate changes in the power structure in the Umayyid period in general, and during Hisham's rule in particular; and reflect upon the consequences and effects of such developments in the political and social developments of the Muslim community The outstanding feature in the writer's work here is his systematic and theoretical look at developments in the history of Islam which from a methodological point of view is an appropriate model for researchers in the field of Islamic history
  • Ifrandj
    J.Fp.Hopkins Page 189
    The present paper is a brief report of the Muslim's image of the West and Westerners from the beginning to the Ottoman period based on reports of Muslim traverlers and geographers. This paper is composed of two parts. The first part deals with reports and knowledge of Muslims in the East of Europe and the Christian World; and the second part with the Muslim Spain's reports of the same issues. It is hoped that this article which is a histoty of Muslim occidentology will open the way for Iranian Occidentilogy.