فهرست مطالب

دانش حسابداری - پیاپی 37 (تابستان 1398)
  • پیاپی 37 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/05/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • دکتر علی ثقفی، ایرج اصغری*، دکتر اعظم مهتدی صفحات 1-20
    هدف
    هدف این مقاله، بررسی و تحلیل هموارسازی سود تقسیمی در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1388 تا 1395 است.
    روش
    داده ها با مراجعه به بانک های اطلاعاتی حرفه، جمع آوری و با نرم افزارهای اکسل واستاتا تحلیل شده است. جهت آزمون فرضیه های پژوهش الگوی داده های ترکیبی مورد استفاده قرار گرفته است.
    یافته ها
    نتایج، هموارسازی سود تقسیمی را در بورس تهران مورد تایید قرار داده و نشان می دهد در صورت استفاده از الگوی لینتنر(1956) و «سود تقسیمی نقدی» سطح هموارسازی شناسایی شده افزایش می یابد.همچنین تنها زمانی که از الگوی لینتنر(1956) و «سود تقسیمی اعلامی» استفاده شد، نتایج، در دو دوره مورد بررسی، تفاوت معناداری، در سطوح هموارسازی نشان داد.
    نتیجه گیری
    پدیده «هموارسازی سود تقسیمی» در بورس تهران وجود دارد ولی درک مناسب آن مستلزم توجه به نوع سود تقسیمی و مدل مورد استفاده است.
    کلیدواژگان: هموارسازی سود تقسیمی، لینتنر، لیری و میشله
  • مهدی خزایی*، دکتر حسن زلقی، دکتر عباس افلاطونی صفحات 21-42
    هدف
    هدف این پژوهش، بررسی تاثیر توانایی مدیر بر ویژگی قابلیت مقایسه صورت های مالی در 120 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1384 تا 1396 است.
    روش
    در این پژوهش برای سنجش توانایی مدیریت، از الگوی دمرجیان و همکاران (2012) و به منظور سنجش قابلیت مقایسه، از الگوی دیفرانکو و همکاران (2011) استفاده شده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه پژوهش از الگوی رگرسیون چندمتغیره استفاده شده است. همچنین، به عنوان آزمون های تکمیلی، از دو معیار جایگزین برای سنجش قابلیت مقایسه استفاده شده و الگوی اصلی مجددا برآورد گردیده است. نتایج آزمون های تکمیلی، یافته های پژوهش را تایید می کنند.
    یافته ها
    نتایج نشان می دهد که توانایی مدیریت، تاثیر مثبت و معنا داری بر قابلیت مقایسه صورت های مالی دارد.
    نتیجه گیری
    با توجه به یافته های پژوهش می توان دریافت که شرکت ها می توانند با به کارگیری مدیران تواناتر، قابلیت مقایسه صورت های مالی را تقویت کنند.
    کلیدواژگان: قابلیت مقایسه، توانایی مدیریت، کارایی مدیر، مدیریت سود
  • دکتر محسن غلام رضایی*، دکتر محمد حسنی صفحات 43-76
    یکی از مهم ترین اصول مطرح شده در حسابرسی، تردید حرفه ای است. تردید حرفه ای نوعی نگرش است که لازمه ی آن وجود ذهن پرسشگر و ارزیابی نقادانه شواهد توسط حسابرس است و ویژگی های شخصیتی و در نتیجه، اختلالات شخصیت بر آن تاثیرگذارند. طبق تعریف انجمن روان پزشکی آمریکا، اختلالات شخصیت از الگوهای رفتاری و ذهنی تشکیل می شود که مشخصه ی اصلی این الگوها، بروز اختلال در شناخت و تنظیم هیجانات است که منجر به اضطراب چشمگیر یا ایجاد اختلال در عملکرد افراد می شوند. در این پژوهش اثر ناشی از اختلالات شخصیت حسابرسان بر تردید حرفه ای آنها مورد بررسی قرار گرفته است. نمونه ی آماری این پژوهش متشکل از 293 نفر از حسابرسان است که حسابدار رسمی بوده یا حائز شرایط شرکت در آزمون حسابدار رسمی هستند. این پژوهش از حیث روش پیمایشی است که با استفاده از تحلیل آماری معادلات ساختاری و رگرسیون انجام می-شود. به منظور سنجش تردید حرفه ای حسابرسان مستقل، از پرسشنامه ی تردید ذاتی هارت (2010) که مبتنی بر مقیاس شش مولفه ای تردید ذاتی است استفاده شده است و اختلالات شخصیتی حسابرسان نیز با استناد به فرم خلاصه شده ی پرسشنامه ی راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روان شناختی- نسخه ی پنجم (PID-5-BF) که توسط انجمن روان پزشکی آمریکا (2013) تدوین گردیده است مورد سنجش قرار گرفته است. نتایج بررسی ها نشان داد که میان اختلال های شخصیتی حسابرسان مستقل و تردید حرفه ای آنان رابطه ای منفی و معنادار وجود دارد. همچنین، اختلالات شخصیتی دارای بیشترین رابطه ی منفی با معیار درک میان فردی تردید حرفه ای است.
    کلیدواژگان: تردید حرفه ای، اختلالات شخصیت، حسابرس مستقل
  • دکتر اسفندیار ملکیان*، دکتر حسین فخاری، منیر جفایی صفحات 77-112
    هدف
    این پژوهش با هدف بررسی تاثیر ویژگی های هیئت مدیره شرکت بر میزان گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی طی دوره زمانی 5 ساله از سال1391 تا سال 1395 انجام شده است.
    روش
    روش گردآوری داده ها، روش اسنادکاوی و مراجعه به بانک های اطلاعاتی و روش تحلیل داده ها از نوع استنباطی می باشد. این پژوهش از جهت تحلیل آماری از نوع همبستگی و مبتنی بر الگوی معادلات ساختاری است.
    یافته ها
    نتایج نشان می دهد که از بین هشت متغیر هیئت مدیره، متغیرهای نسبت اعضای غیرموظف هیئت مدیره، نسبت مالکیت هیئت مدیره و نسبت زنان هیئت مدیره و نسبت ثبات اعضای هیئت مدیره بر میزان گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی تاثیر مثبت و معنادار و دوگانگی وظیفه مدیرعامل و نسبت تحصیلات هیئت مدیره بر میزان گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی تاثیر منفی و معنادار دارند. بین اندازه هیئت مدیره و تعداد جلسات هیئت مدیره با میزان گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی، رابطه ای مشاهده نشده است.
    نتایج
    نتایج فرضیه های پژوهش، اهمیت نقش ویژگی های هیئت مدیره را بر میزان گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی شرکت و در نتیجه بهبود شفافیت اطلاعات را نشان می دهد.
    کلیدواژگان: تحلیل محتوا، گزارشگری پایداری، گزارشگری زیست محیطی، اجتماعی و راهبری شرکتی، ویژگی های هیئت مدیره
  • دکتر داریوش دموری*، فرحناز هژبری صفحات 113-135
    هدف
    هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر چرخه عمر بر تجدید ساختار شرکت در شرایط درماندگی مالی است.
    روش
    جهت طبقه بندی اطلاعات از تجزیه و تحلیل خوشه ای استفاده شد. همچنین چرخه عمر با روش الگوهای جریان نقد دیکینسون (2011) و درماندگی مالی با الگوی تعدیل شده زیمسکی (1384) محاسبه گردید. بدین منظور داده های 100 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1389 تا 1393، مورد مطالعه قرارگرفتند.
    یافته‎ها
    یافته های پژوهش حاکی از آن است که چرخه عمر تاثیر مثبت و معناداری روی تجدید ساختار شرکت دارد. همچنین چرخه عمر و تجدید ساختار شرکت روی سطوح درماندگی مالی، تاثیر مثبت و معناداری دارد. سایر نتایج نشان داد چرخه عمر شرکت روی تجدید ساختار مالی، تجدید ساختار عملیاتی و تجدید ساختار دارایی تاثیر مثبت و معناداری دارد، درحالی که چرخه عمر روی تجدید ساختار مدیریتی تاثیر معناداری نداشت.
    نتیجه‎گیری
    کلیه شرکت ها در طی چرخه عمر خود از تجدید ساختار استفاده می کنند و شرکت های درمانده در مراحل پایانی چرخه عمر خود از استراتژی های تجدید ساختار بیشتری استفاده می کنند. بنابراین، هر چه شرکت ها به مراحل پایانی چرخه عمر خود نزدیک می شوند، تمایل بیشتری به استفاده از این استراتژی ها نشان می دهند، درحالی که طی مراحل مختلف چرخه عمر، نسبت به وجود یا عدم وجود تغییرات مدیریتی نمی توان اظهار نظر کرد.
    کلیدواژگان: تجدید ساختار شرکت، چرخه عمر، درماندگی مالی
  • دکتر ساسان مهرانی*، فاطمه سمیعی صفحات 137-156
    هدف
    شناسایی زودهنگام تر زیان ها در مقایسه با سودها (محافظه کاری مشروط) می تواند باعث اتخاذ تصمیمات سرمایه گذاری کاراتری توسط مدیریت شود که این امر از طریق کاهش عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیریت و سرمایه گذاران و فراهم آوردن سیگنال هایی زودهنگام درباره سودآوری پروژه هایی که پذیرفته شده است، امکان پذیر می شود. بنابراین، هدف این تحقیق بررسی اثر محافظه کاری بر یکی از تصمیمات بسیار مهم سرمایه گذاری که نادیده گرفته شده است، یعنی سرمایه گذاری در نیروی انسانی است.
    روش
    این پژوهش از نوع توصیفی، همبستگی و پس رویدادی است. در این پژوهش جامعه آماری تمامی شرکت های پذیرفته شده در بازار اوراق بهادار تهران هستند که از آن میان 1449 سال- شرکت درسال های 1396-1388 انتخاب شده است.
    یافته ها
    بر اساس نتایج برآورد الگوها، رابطه منفی و معناداری میان محافظه کاری و کارایی سرمایه گذاری در نیروی انسانی یافت شد. نتایج نشانگر این بود که محافظه کاری از طریق کاهش عدم تقارن اطلاعاتی، تصمیمات ناکارا در بازار نیروی انسانی را کاهش می دهد.
    نتیجه گیری
    بر اساس یافته ها محافظه کاری به عنوان مکانیسمی نظم دهنده و سیگنالی زودهنگام درباره سودآوری تصمیمات باعث کاهش اقدامات مدیریت سود بد می شود و به شناسایی زودتر اخبار بد نسبت به اخبار خوب را سرعت می بخشد.
    کلیدواژگان: محافظه کاری مشروط، کارایی سرمایه گذاری در نیروی انسانی، عدم تقارن اطلاعاتی
  • جلال بهارستان*، دکتر محمدحامد خان محمدی، دکتر شهره یزدانی صفحات 157-182
    هدف
    در این پژوهش با مرور مبانی نظری و تحقیقات پیشین، به دنبال این هستیم که ابتدا روش های مختلف اندازه گیری شفافیت گزارشگری مالی را شناسایی و سپس با استفاده از روش تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، این روش ها و نیز ویژگی های کیفی مرتبط با آنها را رتبه بندی کنیم.
    روش
    روش های اندازه گیری شفافیت گزارشگری مالی که در این تحقیق مورد بررسی و رتبه بندی قرار گرفته، شامل شاخص شفافیت بورس تهران، چارچوب بوشمن و همکاران (2004)، معیار S&P و کیفیت سود است. بدین منظور ابتدا یک نمونه 20 نفری از مدیران مالی و کارشناسان به عنوان خبرگان انتخاب گردید و پرسشنامه در اختیار آنها قرار گرفت.
    یافته ها
    یافته های تحقیق نشان می دهد که که از میان ویژگی های کیفی مرتبط با اندازه گیری شفافیت گزارشگری، قابلیت اتکا، بالاترین رتبه و به موقع بودن و مربوط بودن در رده های بعدی قرار دارند. همچنین تجزیه و تحلیل نهایی نشان می دهد گزینه شاخص شفافیت بورس تهران رتبه اول، چارچوب بوشمن و همکاران (2004) رتبه دوم، معیار S&P رتبه سوم و کیفیت سود رتبه چهارم را کسب کرده است.
    نتیجه گیری
    با توجه به یافته های تحقیق می توان بیان کرد که از نظر خبرگان، بهترین روش برای اندازه گیری شفافیت گزارشگری مالی، استفاده از شاخص شفافیت بورس تهران و روش های چارچوب بوشمن و همکاران (2004)، معیار S&P است. از دلایل این امر را می توان سادگی و سهولت در دسترس بودن این معیار دانست، چرا که سایر روش ها دارای شاخص ها و تجزیه و تحلیل های بیشتری است.
    کلیدواژگان: شفافیت گزارشگری مالی، روش تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی، شاخص شفافیت بورس تهران، چارچوب بوشمن و همکاران، معیار S&P
  • دکتر قدرت الله برزگر*، جمیل ابراهیمی صفحات 183-220
    هدف
    این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و اجتناب مالیاتی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1384 الی 1395 انجام شده است.
    روش
    در این پژوهش، نمونه ای شامل 103 شرکت مورد بررسی قرار گرفت که اطلاعات آنها با استفاده از روش اسنادکاوی و مراجعه به بانک های اطلاعاتی به دست آمد و روش تحلیل داده ها از نوع استنباطی است. برای آزمون فرضیه پژوهش از الگوی داده های ترکیبی استفاده شد.
    یافته ها
    نتایج به دست آمده نشان دهنده عدم ارتباط بین سرمایه اجتماعی و اجتناب مالیاتی بود. نتایج نشان دادند که سرمایه اجتماعی ارتباط منفی با اجتناب مالیاتی بر اساس هزینه مالیات شرکت دارد ولی این ارتباط معنادار نیست و همچنین سرمایه اجتماعی ارتباطی با میزان مالیات پرداختی توسط شرکت ندارد.
    نتیجه گیری
    نتایج بیانگر این نکته هستند که شرکت ها برای تصمیمات داخل سازمانی خود، همچون تصمیمات مربوط به اجتناب مالیاتی، توجهی به خارج شرکت و جامعه ای که در آن فعالیت می کنند، ندارند و بالا یا پایین بودن سرمایه اجتماعی نمی تواند تصمیمات مربوط به اجتناب مالیاتی شرکت ها را تحت تاثیر قرار دهد.
    کلیدواژگان: اجتناب مالیاتی، سرمایه اجتماعی، همتایان شرکتی، هنجارهای اجتماعی
|
  • Ali Saghafi (Ph.D), Iraj Asghari *, Azam Mohtadi (Ph.D) Pages 1-20
    Objective
    This study aims to analyze the dividends smoothing phenomenon in the Tehran Stock Exchange, TSE, during 2009-2016.
    Method
    Data have been collected and analyzed by referring to the professional databases and using Excel and Stata software. Panel data model was applied to test the research hypotheses.
    Result
    Findings verified dividends smoothing in the TSE and showed when the Lintner model (1956) and cash dividends pattern were used, the level of identified smoothing increases. Also, when the Lintner model and announced dividends pattern were used, the levels of smoothing in two sub-periods are different.
    Conclusion
    In the TSE, there exists dividend smoothing phenomenon, and better understanding of it requires consideration of the type of dividends and the model used.
    Keywords: Dividend Smoothing, Linter Model, Leary, Michaely
  • Mahdi Khazaei *, Hasan Zalaghi (Ph.D), Abbas Aflatooni (Ph.D) Pages 21-42
    Objective
    This study examines the impacts of management ability on financial statement comparability in 120 firms listed in the Tehran Stock Exchange, during 2005-2017.
    Method
    In this study, the measure developed by Demerjian et al. (2012) was used to assess management ability, and the measure introduced by DeFranco et al. (2011) was used to specify accounting comparability. Panel data and multivariate regression models were taken to test the study hypothesis and analyze the results. Also, two alternative proxies for financial statement comparability were specified to re-test the hypothesis.
    Result
    Findings from the above tests verified the findings of the study showing that the management ability has positively significant impact on financial statement comparability.
    Conclusion
    This study suggests that firms can improve their financial statement comparability by employing higher quality managers.
    Keywords: Comparability, Management Ability, Managerial Efficiency
  • Mohsen Gholamrezaee *, Mohammad Hassani Pages 43-76
    Professional skepticism is among those crucial subjects introduced in auditing. It requires the auditor to enjoy a questioning mind while critically assessing the evidences, and it is affected by personality traits, and hence, personality disorders. According to American Psychiatric Association (APA), personality disorders include behavioral, as well as, mental patterns which are characterized by impairment of recognition and setting excitements that result in impressive anxiety and performance disorder. The aim of this study is to investigate the effects of auditors’ personality disorders on their professional skepticism. For this purpose, in a survey study, a sample of 293 auditors, including CPAs and those eligible to sit for CPA exam, are investigated. This study is conducted by using scrolling approach and applying statistical analysis of structured equations and regressions. Hurtt’s (2010) trait skepticism questionnaire is applied for testing participants’ professional skepticism, and their personality disorders are tested by using a brief form of the Personality Inventory for Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders- fifth edition (PID-5-BF) which is published by APA (2013). The results indicate that all dimensions of auditors’ personality disorders, negatively affect their professional skepticism. Also, the most negative association can be witnessed between personality disorders and interpersonal understanding criterion of professional skepticism.
    Keywords: professional skepticism, personality disorders, independent auditor
  • Esfandyar Malekian *, Hosein Fakhari, Monir Jafaei Pages 77-112
    Objective
    This study investigates the effects of board of directors' characteristics on environmental, social and corporate governance, ESG, reporting in the companies listed in the Tehran Stock Exchange during 2012-2016.
    Method
    Data was collected using document mining method and referring to databases. This is inferential with correlation-based statistical analysis research, based on structural equation model.
    Results
    The results showed that among the eight variables explaining board of directors' characteristics, the ratios of non-executive members of the board, corporate ownership in the board, board of directors stability and number of women in the board have positive and significant impacts on ESG reporting; and CEO duality and level of education of the board have negative and significant impacts on ESG reporting. But the variables of the size of the board and the number of meetings of the board are uncorrelated with the ESG reporting.
    Conclusion
    The results of the research hypotheses show many of the board of directors' characteristics have important role in the ESG reporting. This indicates the factors needed to be considered to improve the transparency of information.
    Keywords: Board of Directors Characteristics, Content analysis, Environmental, Social, Corporate Governance Reporting, Sustainability Reporting
  • Dariush Damoori (Ph.D) *, Farahnaz Hozhabrie Pages 113-135
    Objective
    The aim of this study is to investigate the impact of life cycle on corporate restructuring while in financial distress.
    Method
    This study uses cluster analysis to classify data, and the Dickinson cash flow patterns (2011) to calculate life cycle as well as the Zmijewski modified pattern (2005) to determine financial distress. A sample of 100 companies listed in the Tehran Stock Exchange during 2010 to 2014 was surveyed.
    Result
    The results indicated life cycle has positive and significant effect on corporate restructuring. Also, life cycle and corporate restructuring have positive and significant effects on the level of financial distress. Additionally, results showed that corporate life cycle has positive and significant effects on financial restructuring, operational restructuring and asset restructuring, whiles life cycle lacks significant effects on managerial restructuring
    Conclusion
    The companies use restructuring during their life cycle, and distressed companies use more restructuring strategies in the last stages of their life cycle. Hence, as companies reach the final stages of their life cycle are more likely to use these strategies. We cannot comment on presence or absence of managerial changes during different stages of the life cycle.
    Keywords: corporate Restructuring, Life cycle, Financial Distress
  • Sasan Mehrani (Ph.D) *, Fateme Samie Pages 137-156
    Objective
    Timely detection of losses versus gains (known as conditional conservatism) may make investment decisions of management efficiently by reducing the information asymmetry between management and investors and providing early signals about the profitability of the accepted projects. This study examines the effects of conservatism on the most important neglected aspect of investment decision, namely investment in manpower.
    Method
    This is a descriptive, correlational and post-event study. The statistical population is all of the companies listed in the Tehran Stock Exchange, and the sample consists of 161 companies during 2009-2017, or totally 1449 company-years.
    Results
    Findings showed that there is significant and negative relationship between conditional conservatism and manpower investment efficiency. This implies that the conservatism reduced inefficient investment in the labor market by reducing asymmetric information.
    Conclusion
    Based on the findings, conservatism, as the regulatory mechanism and the early signal about the profitability of decisions, reduces damaging practices of bad earning management, and speeds up the identification of bad news earlier than good news.
    Keywords: Conservatism, labor investment efficiency, information asymmetric
  • Jalal Baharestan *, Mohamadhamed Khanmohamadi (Ph.D), Shohre Yazdani (Ph.D) Pages 157-182
    Objective
    In this research, different methods of measurement of reporting transparency are identified by reviewing the literature. The methods are ranked by applying the Analytical Hierarchy Process, (AHP).
    Method
    The methods of measuring reporting transparency in this study are the Transparency Index in the Tehran Stock Exchange, TSE, the Bushman et al (2004) framework, and the S&P criterion. A sample of 20 financial managers and experts was selected, and a questionnaire was distributed among them. Then, the experts' views were analyzed by Expert Choice software.
    Result
    Findings indicate that among qualitative properties related to the measurement of reporting transparency, reliability is in the highest rank and timeliness and relevance in the next, respectively. Also, the final analysis showed that the Transparency Index in the TSE is ranked first, the Bushman et al (2004) framework is second, the S&P criterion is third and earning quality is fourth.
    Conclusion
    According to the results, it can be argued that based on the experts' view, the best method of measuring report transparency are the Transparency Index in the TSE the Bushman et al method (2004), and the S & P benchmark. It is due to the simplicity and easy availability of that benchmark, while other methods require more indicators and analyses.
    Keywords: Financial Reporting Transparency, AHP method, Tehran exchange transparency index, Bushman et al (2004) framework, S&P criterion
  • Ghodratollah Barzegar (Ph.D) *, Jamil Ebrahimi Pages 183-220
    Objective
    This study aimed to investigate the relationship between social capital and tax avoidance of the companies listed in the Tehran Stock Exchange, TSE, in the years 2005-2016.
    Method
    In this study, a sample consisting of 103 companies was reviewed by document mining method, and inferential data analysis method was used to analyze the data. Eviews software and Panel Data method were used to test the research hypothesis.
    Result
    Findings showed that there is no relationship between social capital and tax avoidance in the TSE. The results also indicated that social capital has a negative correlation with tax avoidance based on tax expense. However, this relationship is not significant, and also, social capital is not related to the amount of tax payment of company.
    Conclusion
    The results indicate that companies do not consider the external environment and the society in which they are active, when they are involved in taking internal decisions such as tax avoidance, and that low and high levels of social capital cannot affect the decisions on corporate tax avoidance in the firms.
    Keywords: Tax Avoidance, Social Capital, peer companies, social norms