فهرست مطالب

گنجینه اسناد - پیاپی 114 (تابستان 1398)
  • پیاپی 114 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/04/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • حمید بصیرت منش، مراد مرادی مقدم* صفحات 6-30
    هدف

    بررسی اختلافات ایران و عثمانی بر سر شهر باغسایی و چگونگی و چرایی الحاق آن به امپراتوری عثمانی و کشور عراق. به نقش آب در بروز و تداوم این منازعه مرزی و اثر آن در مهاجرت ساکنان پشت کوه به عراق پرداخته شده است.

    روش/ رویکرد پژوهش

    داده ها با بهره گیری از اسناد آرشیوی و منابع کتابخانه ای گردآوری و تحلیل شده است.

    یافته ها و نتیجه گیری

    دغدغه امنیتی عثمانی ها به خاطر نزدیکی باغسائی به شهرهای مرکزی عراق و رود دجله از یک سو و ضرورت تامین آب برای مناطق پایین دست دو رود کنجان چم و چنگوله در عراق ازسوی دیگر سبب بروز و تداوم منازعات مرزی و بروز ناامنی مداوم و مهاجرت گسترده ساکنان پشت کوه به عراق شد. درنهایت با معاهده 1914 شهر باغسائی از ایران جدا شد.

    کلیدواژگان: ایران، عثمانی، باغسائی، والیان فیلی
  • سمیه بختیاری* صفحات 32-71
    هدف

    بررسی اوضاع اجتماعی و اقتصادی عراق در دوره حکومت هشت ماهه مصطفی قلی خان فراش باشی و علل عزل او از حکومت عراق.

    روش/ رویکرد پژوهش

    توصیفی-تحلیلی و برپایه منابع نسخ خطی، اسنادی، مطبوعاتی، و کتابخانه ای است.

    یافته ها و نتیجه گیری

    یافته های پژوهش نشان می دهد که مصطفی قلی خان، فراش باشی ظل السلطان در دوره حکومت هشت ماهه خود در عراق (اراک امروزی) اقدامات بسیاری درزمینه اجتماعی و اقتصادی انجام داده است؛ ازجمله: ایجاد اطاق تحقیق؛ احیای قنات ها؛ تامین آب از دیگر روستاها برای مردم؛ تعیین نرخ غلات و سایر اجناس با هدف تثبیت قیمت ها؛ کاهش قیمت ها در هنگام بروز بیماری در برخی بلوکات عراق؛ برگرداندن کشاورزان اراضی خالصه و احیای زمین ها؛ حل وفصل اختلافات محلی؛ و دستگیری مجرمان. درزمینه عزل ناگهانی مصطفی قلی خان از منصب فراش باشی و حکومت عراق و مصادره اموالش به دست ظل السلطان به دلایل زیر می توان اشاره کرد: طمع ظل السلطان به ثروت فراش باشی؛ محبوبیت فراش باشی نزد مردم اصفهان و عراق؛ موفق نبودن فراش باشی در پرداخت مالیات تعیین شده؛ و دسیسه متنفذان عراق که قدرتشان در دوران حکومت فراش باشی محدود شده بود.

    کلیدواژگان: مصطفی قلی خان فراش باشی، ظل السلطان، عراق، سلطان آباد، دوره قاجار
  • محمدعلی علوی کیا* صفحات 72-90
    هدف

    گزارش نقش مدرسه آلیانس کرمانشاه درپیشرفت فرهنگی جامعه کلیمیان این شهر.

    روش/ رویکرد پژوهش

    این مقاله با تکیه بر اسناد و مدارک آرشیوی منابع اصلی نوشته شده است.

    یافته ها و نتیجه گیری

    مهم ترین کارکرد مدرسه آلیانس کرمانشاه، ارتقاء سطح دانش و فرهنگ عمومی کلیمیان شهر بود. انجمن آلیانس کرمانشاه از پیشگامان جنبش آموزش زنان در کرمانشاه بود. این انجمن امکان جابه جایی طبقاتی جامعه یهودی را از فرودستان شهری به طبقه متوسط فراهم کرد.

    کلیدواژگان: کرمانشاه، یهودیان، مدرسه آلیانس، نوسازی
  • عبدالودود سپاهی*، محمدحسن رازنهان صفحات 92-123
    هدف

    نحوه اجرا، چالش ها و پیامدهای اجرای قانون سجل احوال در بلوچستان در این مقاله توضیح داده شده است.

    روش/ رویکرد پژوهش

    داده ها از منابع آرشیوی و کتابخانه ای و مصاحبه با آگاهان گرداوری و تحلیل شده است.

    یافته ها و نتیجه گیری

    برنامه سجل احوال در بلوچستان در دو مرحله داوطلبانه  و اجباری اجرا شد. مرحله دوم با پشتیبانی ارتش و زاندارمری آغاز شد. بیشتر مردم از گرفتن شناسنامه خودداری کردند و برای گریز از آن بسیاری به هندوستان، زنگبار و عمان مهاجرت کردند و بخشی از مردم هم به مناطق کوهستانی و صعب العبور گریختند.

    کلیدواژگان: قانون سجل احوال، بلوچستان، پهلوی اول، مخالفت ها و موانع
  • نسیم کوه کش*، کورس سامانیان، مریم افشار پور صفحات 124-148
    هدف

    این پژوهش ضمن اشاره به معضلات استفاده از چسب های سنتزی در مرمت کاغذ و لزوم احیاء چسب های سنتی در این حوزه، به معرفی چسب سریش در صنایع دستی کهن ایران و مشکلات استفاده از این چسب پرداخته است؛ سپس برای افزایش گران روی (قوام) این چسب راهکاری عرضه کرده است.

    روش/ رویکرد پژوهش

    این پژوهش با روش تحلیلی-میدانی انجام شده و اطلاعات آن از منابع کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. برای بهبود کیفیت چسب، براساس روش های متداول در استخراج ترکیبات از گیاهان، بر روی ریشه های گیاه سریش و پودر سریش، عملیاتی انجام شد و آنگاه کیفیت چسب ها با استفاده از روش های آزمایشگاهی بررسی شد. شیوه های به کاررفته شامل تثبیت آنزیم ها در اتانول 70% جوشان، و استخراج پلی ساکاریدهای چسبنده با استفاده از اتانول 96% بود که به طور جداگانه و هم زمان بر روی نمونه ها انجام شد؛ آنگاه پلی ساکاریدهای به دست آمده، با روش انجمادی خشک شدند و از آن ها محلول های 2% تهیه شد. سپس در زمان های مختلف، آزمون های گراوی متری، طیف سنجی مرئی-فرابنفش، و pHمتری روی آن ها انجام شد و نتایج حاصل از چسب های فراوری شده با داده های حاصل از چسب سنتی سریش مقایسه شد.

    یافته ها و نتیجه گیری

    این پژوهش مشخص کرد که تثبیت آنزیمی روشی موثر در افزایش قوام چسب سریش است؛ ولی روش استخراج با اتانول به تنهایی در افزایش این ویژگی تاثیرگذار نیست. هم چنین تثبیت آنزیم ها در ریشه گیاه و سپس استخراج با اتانول، نه تنها موثرترین روش برای بهبود ویژگی های قوام چسب سریش است، بلکه باعث کاهش اسیدیته چسب و حذف رنگ از چسب سریش نیز می شود.

    کلیدواژگان: مرمت کاغذ، چسب، سریش، بهینه سازی گران روی (قوام، چسبناکی)، پلی ساکارید، تثبیت آنزیم، استخراج با اتانول
  • شهرام یوسفی فر* صفحات 150-175
    هدف

    در پژوهش حاضر با استناد به دو مجموعه از اسناد بایگانی دیوان عدلیه اعظم (از حدود سال های 1322ق) روابط این دو حوزه حقوقی و قضایی(عرف و شرع) مستندسازی و تبیین می شود و در پی پاسخگوئی بدین پرسش است که آیا فرایند اصلاحات در عدلیه، روابط بین دو حوزه حقوقی و قضایی شرع و عرف را دگرگون کرد یا تاثیرگذاری آن بیشتر در حوزه حقوق عمومی کشور باقی ماند؟

    روش/ رویکرد پژوهش

    این پژوهش با روش مطالعه تاریخی دو حوزه قضایی سده سیزده قمری (شرع و عرف) و تحلیل اوراق اداری و اسناد آرشیوی انجام شده است.

    یافته ها و نتیجه گیری

    براساس داده های موجود، می توان گفت که به دلیل بعضی تغییرات در آموزه ها و مقررات حقوقی وضع شده ازسوی حکومت، محدودیت هایی بر حدود اختیارات محاکم شرع ایجاد شد؛ ولی ساختار و مجموعه امتیازات این محاکم تا آستانه مشروطیت پابرجا ماند.

    کلیدواژگان: محاکم شرع، دیوان عدلیه اعظم، آیین دادرسی، مجلس اجرا، التزام نامچه
  • زینب رضایی، مریم ناخدا*، علیرضا نوروزی صفحات 176-192
    هدف

    بررسی میزان سواد آرشیوی کاربران مراکز آرشیوی شهر تهران.

    روش/ رویکرد پژوهش

    روش پژوهش توصیفی-پیمایشی است و برای گردآوری داده ها از پرسش نامه محقق ساخته استفاده شده است. این پرسش نامه بین 80 نفر از کاربران توزیع شد. معیار سنجش داده ها، طیف پنج گانه لیکرت است.

    یافته ها و نتیجه گیری

    یافته های پژوهش نشان دادند که سواد آرشیوی کاربران مراکز آرشیوی شهر تهران در سطحی نسبتا مطلوب قرار دارد. نتایج حاکی از آن است که متغیرهای سواد آرشیوی ازجمله: شناخت، ارزیابی و تحلیل، قوانین، جایابی، فرهنگ، و استفاده در وضعیت نسبتا مطلوب، و متغیر اصالت در سطح مطلوب قرار دارد و متغیرهای نقش آرشیویست، و مهارت های پیشرفته در وضعیت نامطلوب قرار دارند.نتیجه آزمون فرضیه ها نشان داد که بین سواد آرشیوی با میزان تحصیلات کاربران و هم چنین مدت زمان آشنایی آنان با مرکز آرشیوی رابطه مستقیم وجود دارد؛ ولی بین میزان سواد آرشیوی و رشته تحصیلی کاربران رابطه ای وجود ندارد.

    کلیدواژگان: سواد آرشیوی، منابع آرشیوی، کاربران، منابع دست اول
|
  • Hamid Basiratmanesh, Morad Moradi Moghadam * Pages 6-30
    Purpose

    This paper reports Iran-Ottoman disputes over the region of Baghsaee, owned by Iran since the Safavid time, and its final anexion to the Ottoman Empire in 1914.

    Methodology and Research Design

    Archival records and library resources were examined for gathering data.  Findings and

    Conclusion

    Security concerns of the Ottomans were due to the proximity of Baghsaee city to the central Mesopotamia cities and the Tigris River. Also, supply of irrigation water flow from Iran to downstream areas of Konjancham and Changooleh was a major concern for the Ottomans. Prologed border disputes resulted in a sense of insecurity among the population and led to widespread immigration from Poshtkooh to the Ottoman territory. Evantually according to the 1914 treaty an area of 7 to 20 km width and more than 200 kilometers length including the city of Baghsae was transferred to the Ottomans.

    Keywords: Iran, Ottoman Empire, Baghsaee, Feli Governors
  • Somayeh Bakhtiari * Pages 32-71
    Purpose

    The mid-western region of Eraagh in Iran now: Ostaan-e Markazi) experienced an extraordinary short period of the governance of Mustafa Gholikhan Farrashbashi, a pioneer reformist. This paper discusses his initiatives and the reasons for his quick dismissal.

    Method and Research Design

    Data was gathered from archival and library resources.

    Findings and Concluاsion

      Farrashbashi actively launched a number of reforms, including setting up a bureau of investigation to facilitate judicial processes, reconstruction of water supply system of the city, supply of irrigation water for rural areas, controlling agricultural products prices, return the ownership of lands to farmers, resolution of local disputes and prosecuting criminals. However, he was unexpectedly dismissed by Prince Zell-e Soltan and his property was confiscated. Apart from the greed of the Prince, dismissal of Farrashbashi is attributed to the increase of his popularity among the people of the region, and his failure to collect taxes to the level that Zell-e Soltan expected, as well as a conspiracy by influential figures in the region.

    Keywords: Mustafa Gholikhan Farrashbashi, Zell-e Soltan, Sultan Abad, Iraq (Region of Iran)
  • Mohammad Ali Alavikia * Pages 72-90
    Purpose

    Reports the role of Alliance School in the cultural development of the Jewish community in Kermanshah.

    Methodology and Research Design

    Archival records and library resources were consulted to collect data. Findings and

    Conclusion

    The School was instrumental in promoting literacy and culture among the members of the community. It was a pioneer of women education in the city and helped the Jewish community to upgrade its status to the middle class.

    Keywords: Kermanshah, Jews, Alliance Scholl, Modernization
  • Abdulvadood Sepahi *, Mohammad Hasan Raznahan Pages 92-123
    Purpose

    This paper reports the Baluch population of Iran resistance to the law of national identity card in the 1930s.

    Method and Research Design

    Data for this research eas collected from archival and library resources as well as an interview with informants.

    Findings and Conclusion

    Implementation took place in two stages.  In the first stages, some parts of the population accepted their national ID cards voluntarily. The second stage was carried out in a compulsory fashion backed by the army and security forces. As a result, a great number of people refused to obtain ID cards. Many migrated to India, Zanzibar, and Oman, and some fled to the mountains and remote areas in the region.

    Keywords: Balochistan, First Party, Opposition, Obstacles
  • Nasim Koohkesh *, Koros Samanian, Maryam Afsharpour Pages 124-148
    Purpose

    This study investigates the problems of using synthetic adhesives in paper restoration and pointing to the importance of resuscitation of traditional adhesives. In addition, it introduces Serish (eremurus) paste and its usage in Iranian ancient industries, besides the problems of applying it on paper. The study then provides methods to increase the viscosity and viscidity of Serish and make it applicable again.

    Research method

    First, the related literature were studied. Then conventional plant extraction methods include enzyme stabilization, and polysaccharide extraction was applied separately and simultaneously on the fresh Serish roots and serish powder. Then the quality of produced samples was examined using experimental methods. Boiling 70% Ethanol was applied to stabilized enzyme and sticky polysaccharides were extracted using 96% Ethanol. Extracted polysaccharides were dried using freeze drying method. Then, 2% solutions of these adhesives were prepared. Finally, the required examination of viscometry, UV-Vis spectroscopy and pH metery were experimented on the produced adhesives in different times and compared to the traditional serish paste.

    Results

    The results of experiments have indicated that the stabilized methods are effective in increasing the viscosity and viscidity of the extracted adhesives. However, the extraction process using just Ethanol is not effective enough. While the method which extracting polysaccharides was applied after stabilizing enzymes is the best approach. In this method, not only the viscidity and viscosity of the serish is at its highest level, but also the pH and brightness of adhesive are increased

  • Shahram Yousefifar * Pages 150-175
    Purpose

    In the present study, based on the two collections of archival documents of the Adliyee Azam(around 1322 AH), the relations between the two organizations are documented and remapped. The question is that the process of reforming justice has changed the relations between the two legal and judicial sections. Or more in public law?

    Methodology and Research Design

    This research has been conducted with the historical study method of two judicial institutions in the thirteenth century and the analysis of administrative papers and archival documents.

    Findings and Conclusion

    According to available data, it can be said that despite changes in the legal doctrines and regulations imposed by the government, restrictions were imposed on the limits of the powers of the Shari'a courts, but the structure and the set of privileges remained until the Constitutional Faith.

    Keywords: Shari&#039, a courts, Divan Adliyee Azam, procedure, Assembly, commitment
  • Zeinab Rezaey, Maryam Nakhoda *, Alireza Norozi Pages 176-192

    The purpose of this study was to investigate the level of archival literacy among the users of the archival centers in Tehran. This research method was surveyed. The statistical population of the study was 80 people from the users of archival centers. Data were collected using literature and also a questionnaire. Since the community size was less than the sampling could be done, a census was used to collect data. At first, the components of archival literacy were extracted from the literatures, then a questionnaire was designed based on them, based on the answers of the Likert Five. The reliability of the questionnaire was 0.881 using Cronbach's alpha. Data were analyzed using descriptive and inferential statistical methods and using SPSS 21 statistical software. The findings of this study showed that the level of archive literacy among users of the archives centers is relatively well-suited. The findings of this study showed that the variables of archival literacy are: knowledge, evaluation, and analysis, rules, location, culture and use in a relatively desirable situation, the level of originality in the desirable level, as well as the role of archivist and advanced skills in an unfavorable situation. Also, the result of the hypothesis test was that there was a direct relationship between archival literacy with the level of education and the period of familiarity with the archival center, but there was no relation between the level of library literacy and the academic field of the users.

    Keywords: Source Primary, Users, Sources Archival, Literacy Archival, Archiv