فهرست مطالب

  • سال سیزدهم شماره 4 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • فرناز دسترس*، بیژن خواجه نوری صفحات 1-30
    هدف این مطالعه بررسی رابطه ی بین سبک زندگی و رفتار زیست محیطی شهروندان شهر شیراز است. در این پژوهش از نظریات پیر بوردیو به عنوان چارچوب نظری برای تبیین انواع سبک های زندگی استفاده شده است و همچنین رفتار های زیست محیطی را به عنوان مجموعه رفتار هایی در ارتباط با محیط طبیعی که تحت تاثیر جایگاه افراد در فضای اجتماعی انتخاب می شوند، در نظر گرفته ایم. روش پژوهش پیمایش و جمعیت آماری تحقیق شامل کلیه ی افراد بالای 15 سال در 11 منطقه ی شهر شیراز است که بر اساس فرمول کوکران حجم کل نمونه 384 نفر محاسبه گردیده است. نمونه های آماری با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای، داده ها از طریق پرسشنامه جمع آوری شده است. از طریق تکنیک تحلیل عاملی 10 عامل برای متغیر سبک زندگی به دست آمد. سبک های زندگی که بیشترین تاثیر را بر رفتار زیست محیطی داشته اند سبک زندگی مذهبی، سبک زندگی سلامت محور، سبک زندگی ورزشی، سبک زندگی تفریحی فراغتی و سبک زندگی مبادی آداب با رابطه ی مثبت و قوی و سبک زندگی فست فودی (مدرن) و سبک زندگی اینترنتی با رابطه ی منفی و قوی بوده اند.
    کلیدواژگان: سبک زندگی، رفتار زیست محیطی، مصرف فرهنگی، فعالیت فراغت، مدیریت بدن
  • حسین ملتفت*، عبدالرضا نواح، سارا رشیدی صفحات 31-54
    این مقاله با هدف بررسی تاثیر انواع سبک زندگی بر رفتار باروری زنان 49-15 ساله شهر اهواز انجام شده است. در این پژوهش از تئوری اقتصادی باروری گری بکر و تئوری نوگرایی استفاده شده است. حجم نمونه 384 نفر شده است که به شیوه ی نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده متناسب با حجم جمعیت آماری انتخاب شده است. از نظر روش جمع آوری داده ها، این مطالعه پیمایشی بوده و در تجزیه و تحلیل داده ها، از آمار توصیفی و استنباطی از جمله ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چند متغیره استفاده شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که بین متغیر جمعیت شناختی سن و سبک زندگی سنتی با رفتار باروری رابطه ی مثبت و معناداری وجود دارد؛ اما بین میزان تحصیلات و سبک زندگی مدرن با رفتار باروری رابطه ی منفی و معناداری وجود دارد. از میان مولفه های سبک زندگی، بین مصرف فرهنگی با رفتار باروری رابطه ی معناداری وجود ندارد اما میان مصرف مادی با رفتار باروری رابطه ی منفی و معناداری وجود دارد.
    کلیدواژگان: سبک زندگی مدرن، سبک زندگی سنتی، مصرف فرهنگی، مصرف مادی، رفتار باروری
  • فردین محمدی*، کمال خالق پناه، محسن نوغانی دخت، مهدی کرمانی صفحات 55-90

    با توجه به این که بوردیو در آثار تجربی و نظری خویش ایده ی مدرنیته، تحول، توسعه و تکامل جوامع را به طور غیر مستقیم مطرح نموده است، مساله ی اصلی تحقیق حاضر حول این موضوع متمرکز است که توسعه در آثار بوردیو چگونه نمود یافته است؟ و چه ویژگی هایی دارد؟ نتایج مرور نظام مند آرای بوردیو نشان می دهد توسعه از دیدگاه بوردیو عبارت است از تغییر جوامع سنتی یکپارچه و متحد به جوامعی متکثر و منفک به لحاظ میدان، سرمایه و عادت واره که با ویژگی هایی از قبیل استقلال نسبی، کارکرد، حجم سرمایه، منازعه و منطق و روابط ارگانیک همراه است (جوامع مدرن). در این راستا توسعه دارای دو مرحله ی به هم پیوسته است که عبارت است از: «مرحله ی اول: گذار از جامعه ی سنتی به جامعه ی مدرن» و «مرحله ی دوم: تمایزیافتگی در جامعه ی مدرن». به لحاظ ویژگی ها و عوامل موثر بر توسعه ی جوامع، بوردیو معتقد است که توسعه از یک سو، امری ارزشی و از سوی دیگر، واقعیتی چند بعدی است که در چارچوب تغییر مبتنی بر تفکیک همه جانبه قرار دارد.

    کلیدواژگان: بوردیو، توسعه، تمایز، میدان، عادت واره، سرمایه
  • نادر صنعتی *، مرضیه شبیری صفحات 91-114

    نوشتار حاضر برآمده از پژوهشی پیرامون مناسک گرایی در تدوین پژوهش های جامعه شناسی می باشد. روش انجام این پژوهش با توجه به هدف این تحقیق، از نوع ترکیبی و راهبرد مورد استفاده در روش کیفی مطالعه ی موردی جمعی بود. جامعه ی آماری مورد بررسی در بخش کمی پژوهش، 405 نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه های فردوسی و پیام نور مشهد و دانشگاه آزاد قوچان بودند. جامعه ی هدف در بخش کیفی نیز شامل اساتید هیات علمی و پژوهشگران رشته ی جامعه شناسی بود که به شیوه ی نمونه گیری نظری انتخاب شدند. نتایج این تحقیق نشان می داد که مناسک گرایی در تمام مراحل تحقیق و بویژه در بخش ضرورت و اهمیت و پیشینه ی پژوهش وجود داشته، زنان به نسبت مردان و دانشجویان دکتری نسبت به دانشجویان فوق لیسانس بیشتر گرفتار مناسک گرایی شده اند. در بخش کیفی نیز عوامل موثر بر مناسک گرایی محققین شناسایی گردید که بدین شکل می توان آن ها را صورت بندی نمود: در شرایطی که الف) روش شناسی های موجود، عرصه را برای بازنمایی ابهام ها و پیچیدگی ها تنگ می نمایند؛ ب) در اقلیم فرهنگی ما هراس از عریان شدگی ضعف ها همه جا هویداست؛ ج) روش انتقال مطالب بر پایه ی آموزش های خشک یک سویه و نه یادگیری آزاد و خلاق استوار است؛ د) کالای تولید شده در میدان پژوهش برای سایر میدان های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی ارزشمند نیست و ه) پژوهش غیر مناسکی هزینه های مالی و زمانی برای محقق به همراه خواهد داشت؛ مناسک گرایی انتخاب رایج پژوهشگران اجتماعی خواهد بود.

    کلیدواژگان: مناسک گرایی در پژوهش، تعهد علمی، ریسک پذیری در پژوهش، صورت گرایی
  • اسدالله بابایی فرد*، مرتضی بارانی صفحات 115-152

    فردگرایی به عنوان یکی از مسائل اجتماعی و فرهنگی در خور توجه جامعه ی مدرن است. با توجه به اینکه دانشجویان به عنوان قشر جوان و تحصیل کرده ی جامعه ی ایران به شمار می روند، آنان می توانند بهترین جامعه ی آماری برای سنجش پیامدهای مدرنیته باشند. از این رو پژوهش حاضر با روش کمی و با استفاده از پرسش نامه ی استاندارد میزان فردگرایی در بین دانشجویان دانشگاه کاشان و دانشگاه علوم پزشکی کاشان مورد سنجش قرار داده است. متغیرهای مستقل در راستای سنجش فردگرایی عبارتند از سرمایه ی فرهنگی، سرمایه ی اجتماعی، نقش گروه مرجع، سنت گرایی، دینداری، روابط اجتماعی، خودخواهی و عملکرد رسانه های ارتباط جمعی، که غالبا در چهارچوب نظریه های دورکیم، بوردیو، لرنر، کلمن و دیگر نظریه پردازان موضوع فردگرایی مورد بررسی قرار گرفتند. این متغیرها به صورت پرسش نامه از بین 320 دانشجو سنجیده شده و پس از جمع آوری و تحلیل اطلاعات مشخص شد خودمداری، دینداری، مشارکت اجتماعی و روابط اجتماعی بر میزان فردگرایی تاثیر مستقیم و اعتماد اجتماعی و سنت گرایی بر آن تاثیر غیر مستقیم می گذارند. همچنین دینداری، مشارکت اجتماعی و روابط اجتماعی تاثیر معکوس و خودمداری تاثیر مستقیم بر فردگرایی داشتند.

    کلیدواژگان: سرمایه ی فرهنگی، سرمایه ی اجتماعی، سنت گرایی، دینداری، خودمداری
  • کبری نجفی*، مهناز فرهمند صفحات 153-186

    پیشرفت و آینده ی دلخواه و مطمئن هر جامعه ای درگرو توافقی درونی و وفاق برخاسته از اعتقاد مشترک است که مبنای آن بر عدالت همه جانبه، قانون پذیری و فرهنگ شهروندی استوار است. بر همین مبنا هدف تحقیق حاضر بررسی عوامل موثر بر وفاق اجتماعی اقوام لک و لر در بین مردان شهر خرم آباد است. روش تحقیق از نوع پیمایشی، ابزار گردآوری پرسشنامه محقق ساخته است. جامعه ی آماری را مردان 55-20 ساله شهر خرم آباد تشکیل می دهند که از طریق فرمول کوکران 383 نفر به عنوان نمونه (لک و لر) انتخاب شدند. نمونه ی تحقیق با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای متناسب با حجم برآورد شد. میزان پایایی متغیر وفاق اجتماعی با 0/9 از طریق آلفای کرونباخ سنجیده شد و با نرم افزار SPSSاطلاعات جمع آوری شده تحلیل شدند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که بین وفاق اجتماعی و سن، قومیت، وضعیت تاهل، فرهنگ شهروندی، قانون گریزی و محرومیت نسبی رابطه ی معنی داری مشاهده شد نتایج آزمون تحلیل چند متغیره نیز نشان داد که متغیرهای فرهنگ شهروندی، قانون گریزی، محرومیت نسبی و قومیت توانسته اند 0/37 درصد از تغییرات متغیر وفاق اجتماعی را تبیین کنند.

    کلیدواژگان: وفاق اجتماعی، فرهنگ شهروندی، محرومیت نسبی، قانون گریزی، قوم لک و لر
  • محمد ابراهیم مظهری*، فاطمه پودات صفحات 178-208
    نمادها و آیین های مذهبی در طی قرن ها همواره نظم و قواعدی را در ساختار شهر های سنتی جاری کرده اند؛ و از دلایلی بوده که شهر ها پاسخگوی بسیاری از نیازهای روحی و روانی ساکنان خود بوده اند. تحلیل شکل و ساختار شهر بدون توجه به مجموعه ی آیین های مذهبی که در طول سالیان متمادی برگزار می شود امکان پذیر نیست.این تحقیق به بررسی اثر برگزاری آیین های مذهبی بر ساختار شهر سنتی شوشتر می پردازد. هدف از این پژوهش بررسی نقش مراسم عزاداری محرم در کاهش آسیب های حاصل از تصلیب ساختار کهن شهر و هم پیوندی ساختار امروزین شهر می باشد. قواعد حاکم بر این مراسم، ساختار بی روح امروزین شهر را شکسته و به صحنه ای یکپارچه تبدیل می کند. تکایا و امام زاده ها، مساجد به عنوان نقاط کانونی و تاثیرگذار در ساختار شهر می باشند. تطبیق فضاها و عناصر شهری و صحنه های برگزاری مراسم سوگواری ماه محرم با پیکره ی شهر تا حدی است که بدون توجه به آن نمی توان تحلیل کاملی از سازمان فضایی شهر بدست آورد. در این ایام شهر نقش روزمره ی خود را رها کرده و تبدیل به صحنه ی نمایشی عظیم از پیوند بین شهر و مردم را آشکار می سازد. کالبد شهر ناگزیر از تطبیق با نوع مراسم، شکلی یکپارچه خواهد گرفت و عناصر گسست حاصل از در دوره ی مدرن به عاملی مثبت بدل می گردد.
    کلیدواژگان: آیین های مذهبی، ساختار شهر، نماد، شوشتر، هم پیوندی
|
  • Farnaz Dastras *, Bijan Khajenoori Pages 1-30
    The aim of this study is the relationship between lifestyle and environmental behavior of citizens of Shiraz. The "lifestyle theory" of Bourdieu have used in this study related to types of lifestyle using the cocepts such as habitus, sphere and different types of capital; and also environmental behavior have selected as a set of behavior in relation to environment that have affected by individual`s position in social space. The environmental behavior of Kollmuss and Agyeman have used to operate the dimensions of environmental behavior. The survey method is used for this study and statistical population of this study included the people who are over 15 years old in 11 zones of Shiraz According to Cochran formula, the Sample size included 384 people. Statistical samples have obtained through random cluster sampling and the data of this survey have collected through the questionnaire; Ten factors were considered in related to lifestyles through factor analysis; These factors include: management body, cultural lifestyle, sporty lifestyle, leisure lifestyle, religious lifestyle, consciousness and tolerance lifestyle, politely lifestyle, internet lifestyle, high-risk diet, domestic lifestyle and healthy lifestyle. The study shows that, the main effective factors on environmental behavior are: religious lifestyle, healthy lifestyle, sporty lifestyle, leisure lifestyle and politely lifestyle. These lifestyles have a positive and powerful relationship with environmental behavior (the dependent variable) and these independent lifestyle variables, high-risk diet and internet lifestyle; have a negative and powerful relationship with environmental behavior.
    Keywords: Lifestyle, Environmental Behavior, cultural consumptin, leisure activity, management body
  • Hossein Moltafeth *, Abdol Reza Navah, Sara Rashidi Pages 31-54
    The purpose of this study was to investigate the effect of lifestyle on fertility behavior of 15-49 years old women in Ahvaz. In this study, economic theory of pristine reproduction and modernity theory are used. The sample size was 384 people who were selected by stratified random sampling according to the statistical population size. In terms of data collection, this study is a survey and descriptive and inferential statistics such as Pearson correlation coefficient and multivariate regression analysis were used in data analysis. The results show that there is a positive and significant relationship between demographic variables of age and traditional lifestyle with fertility behavior, but there is a negative and significant relationship between education level and modern lifestyle with fertility behavior. Among lifestyle components, there is no significant relationship between cultural consumption and fertility behavior but there is a negative and significant relationship between material consumption and fertility behavior.
    Keywords: Lifestyle, Cultural Consumption, Material Consumption, Childbearing Behavior
  • Fardin Mohammadi *, Kamal Khaleghpanah, Mehdi Kermani, Mohsen Noghani Dokht Pages 55-90

    In that Bourdieu has indirectly raised the idea of modernity, development, and evolution in his experimental in him works, the main problem is how has peresented development theory in bourdieu works? And it what have charactristics? The results of works bourdieu sistematic review showed that development is change from treditional society with charictristics such as integrality to distinctioned society as field, capital and habitus with with charictristics such as function, straggle, law and organic relations. Developments also have two steps that is first step: The transition from treditional society to moden society and second step: distinctioned in modern society. Bourdieu belived that development is value object in one hand, and it is reality of multi-deminitions that is based on all-sided distinctioned in change framwork the other hand. He argues that development obstecle is integralilty belive and unequal relations of society in international field and dominat implemention of powerfull society, development factor are Comprehensive dictinction, increasingly Comprehensive distinction, gathered most capital forms in huge and contribute, and obtain and maintananec Relative independence of differnce fields in modern society. He emphesise on agent role in development to additional structure.

    Keywords: Bourdieu, Development, Distinction, Field, Capital, Habitus
  • Nader Sanati *, Marzi Shobaier Pages 91-114

    The present paper is ritualism between sociological researchers. The method of doing this research was combination methods. The statistical population consisted of 405 undergraduates and Ph.D. students from Ferdowsi University of Mashhad and Azad University of Quechan. The strategy used in the qualitative method was collective case study. The target community included faculty members and researchers in the field of sociology who had long resume in doing research which were selected through theoretical sampling method. The results of this research showed that ritualism was existing at all stages of the research, especially in the area of necessity and importance of the research and the literature of Review. Rituals are much more visible in women. Ph.D. students have been more motivated than masters for ritualism. In the explanatory section; the findings showed Ritualism in social research is great because: existing methodologies hide ambiguities, there is little capacity in the face of ambiguity, emphasis on education rather than learning and the results of the research are not valuable to the political, social and economic fields.

    Keywords: Ritualism in Research, Scientific Commitment, Risk in Research Formalism, Research Culture
  • Asadollah Babaiefard *, Morteza Barani Pages 115-152

    Individualism is considered as one of the main social and cultural issues in Iran which should be analyzed accurately. As Iranian university students are the main bulk of young highly educated people, they can be considered the best group to be analyzed on the consequences of modernism in Iran. Therefore, the present paper by applying a Quantitive research method, through standard questionnaire analyzed Individualism among university students in University of Kashan and Medical University of Kashan. Cultural and social capital, reference group, traditionalism, religious tendencies, social relations, egotism and media are the independent variables of the present paper which are discussed by Durkheim, Bourdieu, Lerner, Coleman and other social scientists. The questionnaire was given to 320 students of both universities, and the results were collected and analyzed by SPSS software. The findings show egotism, religious tendencies, social relations and social cooperation had direct influence while social trust, traditionalism had indirect influence on Individualism.

    Keywords: individualism, Cultural capital, social capital, Religious Tendencies, Traditionalism, Egotism
  • Kobra Najafi *, Mahnaz Farahmand Pages 153-186

    The desire and secure progress and the future of each community is an internal consensus and an agreement based on shared belief, based on the ubiquitous justice, legitimacy and the culture of citizenship. Accordingly, the purpose of this study is to investigate the factors affecting the social consensus among the Lak and Lor peoples among the men of Khorramabad city. The survey method was a researcher-made questionnaire. The statistical population consists of 20-50 year old men in Khorramabad city, which was selected by the Cochran formula of 383 individuals (Lak and Lor). The research sample was estimated using a multi-stage cluster sampling method proportional to the volume. The reliability level of social cohesion variance was estimated by 0.9 through Cronbach's alpha and analyzed using SPSS software. Research findings indicate that there was a significant relationship between social consensus and age, ethnicity, marital status, citizenship culture, legalization and relative deprivation. The results of multivariate analysis show that variables of citizenship culture, legalization, relative privacy, and ethnicity were able to explain 0.37% of the variables of social cohesion.

    Keywords: Social Consensus, Citizenship Culture, Relative Deprivation, Legalization, the Tribe of Lak, Lor
  • Mohammad Ebrahim Mazhary *, Fatemeh Poodat Pages 178-208
    Over the centuries, religious symbols and rituals have dictated the specific order to the structure of traditional cities, the reason by which, many cities in the past were able to respond to psychological needs of the residents. The rituals that are performed during the years, affect the structure of the city without which analyzing the form and structure of the city is not possible. This research aims to study the effect of rituals on the structure of traditional cities and Shushtar is chosen as the case study. This research investigates the role of rituals in particular the ceremony of Moharam in enhancing the disturbances resulted from modification of historical structure of the city and its spatial order. This research shows that the rituals break the modern structure of the city into the integrated stage area. “Takiya”s, shrines, “Hoseinia”s and mosques as religious and ceremonial places are focal points within the city structure. During ceremonies, the city abandons its daily routine and transforms in to an integrated stage for a great Theater. This Theater, performed by the citizens, reveals the connectivity between residents and city more than ever. Furthermore the focal religious points play a critical role in the ritual ceremonies. Therefore the morphology of the city needs to adjust to the ceremony to become connected and homogeneous. In that adjustment, modern urban elements, that fragmented the city structure, applied as an effective element during the ceremonies.
    Keywords: Rituals, city structure, symbols, Shushtar City, Connectivity