فهرست مطالب

  • سال سی و دوم شماره 2 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/04/01
  • تعداد عناوین: 20
|
  • آزیتا بهنام، حسین عباسپور، اکبر صفی پور افشار، فاطمه سعیدنعمت پور صفحات 236-247

    یکی از راهکارهای مورد استفاده جهت کاهش تاثیرات منفی ناشی از تنش های مختلف در گیاهان کاربرد تنظیم کننده های رشد از جمله اسید سالیسیلیک می باشد. این پژوهش به بررسی اثر متقابل سالیسیلیک اسید (صفر، 5/0 و 1 میلی مولار) و کلرید کادمیوم (صفر، 100، 200 و 300 میکرومولار) بر صفات رشدی، رنگیزه های فتوسنتزی، فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان، محتوای نسبی آب، میزان پرولین و همچنین مقدار قند گلوکز در دانه رست گندم پرداخته است. نتایج نشان داد که تنش کادمیوم باعث کاهش معنی دار 30 تا 50 درصد در صفات رشدی گیاه در مقایسه با گیاهان شاهد گردید. بعلاوه محتوای نسبی آب 7% و میزان کلروفیل های a و b حدود 2 برابر کاهش معنی دار یافت. تنش کادمیوم باعث افزایش سه برابری در فعالیت آنزیمهای کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز نسبت به شاهد گردید و میزان قند گلوکز با افزایش غلظت کادمیوم به 2 برابر مقدار اولیه رسید. اسپری سالیسیلیک اسید در هر دو غلظت اثرات مثبت قابل ملاحظه ای بر صفات رشدی دانه رست های تحت تنش داشت و بین 20 تا 60 درصد این پارامترها را افزایش داد. همچنین محتوای نسبی آب این دانه رست ها به بیش از 2 برابر رسید. سالیسیلیک اسید بر فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیدان افزود و میزان کلروفیل و گلوکز را بیش از 40 درصد افزایش داد. نتایج این تحقیق نشان داد که سالیسیلیک اسید در کاهش اثرات منفی تنش کادمیوم از طریق افزایش میزان کلروفیل، بهبود فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان و تغییر مقدار گلوکز درگندم تاثیر دارد.

    کلیدواژگان: آنزیم های آنتی اکسیدان، سالیسیلیک اسید، کادمیوم، گلوکز، گندم (Triticum aestivum L.)
  • رویا عابدی صفحات 248-258

    تنوع زیستی به عنوان یکی از پر اهمیت ترین معیارهای مدیریت گردشگری پایدار شناخته شده است و بازدید از مناطق جنگلی یکی از مهم ترین فعالیت ها در بخش گردشگری طبیعت محسوب می شود. بنابراین توجه به این دو موضوع در کنار یکدیگر، کمک قابل توجهی به جنبه های مدیریت جنگل خواهد کرد. مطالعه حاضر به منظور درک بهتری از اثرات گردشگری در مناطق جنگلی ارسباران بر ساختار و تنوع زیستی این اکوسیستم صورت گرفت. نمونه برداری با استفاده از تعداد 60 قطعه نمونه دایره ای (1000 مترمربع) و به روش تصادفی-سیستماتیک در دو منطقه تفرجی (30 قطعه نمونه) و بدون تفرج (30 قطعه نمونه) انجام شد و ویژگی های ساختار جنگل (تراکم، سطح مقطع و تاج پوشش درختان)، شاخص های تنوع زیستی (شانون-وینر، سیمپسون، غنا و یکنواختی) و شاخص ارزش اهمیت گونه محاسبه شدند. نتایج نشان داد که دو منطقه مورد مطالعه از نظر شاخص های تنوع شانون-وینر، سیمپسون و غنای گونه ای دارای اختلاف معنادار (01/0p ≤) هستند درحالی که از نظر یکنواختی و ویژگی های ساختاری تفاوت معناداری بین دو منطقه مشاهده نشد. شاخص ارزش اهمیت گونه کرب (Acer campestre L.) در هر دو منطقه تفرجی و غیر تفرجی و بعد از آن گونه ممرز (Carpinus betulus L.) در منطقه بدون تفرج دارای بیشترین مقدار بود. براساس نتایج حاصل از پژوهش حاضر، گردشگری طبیعت در منطقه جنگلی مورد مطالعه بر ساختار اشکوب درختی اثرات کاهنده معناداری نداشت ولی بر شاخص های تنوع زیستی در این اشکوب اثرات معناداری را نشان داد. این موضوع تاکیدی بر حساس بودن تنوع زیستی در اکوسیستم های جنگلی است.

    کلیدواژگان: تنوع زیستی، ساختار جنگل، جنگل ارسباران، گردشگری طبیعت
  • هاجر صالحی، عبدالکریم چهرگانی راد، احمد مجد، منصور غلامی صفحات 259-271

    آلودگی خاک ها با نانوذرات اکسید فلزی توسط فعالیت های مختلف بشر یک مسئله مهم محیط زیست در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه است. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات نانوذرات اکسید روی و دی اکسید سریم (در چهار غلظت 250، 500، 1000 و 2000 میلی گرم بر لیتر) بر برخی پارامترهای رشد و بیوشیمایی گیاه لوبیا در شرایط گلخانه ای و در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. نتایج نشان داد که نانوذرات اکسید روی تقریبا در همه غلظت ها ارتفاع بخش هوایی را افزایش دادند، در حالی که نانوذرات دی اکسید سریم در بالاترین غلظت باعث کاهش ارتفاع بخش هوایی گیاه شدند. هر دو نانوذره باعث کاهش محتوای کلروفیل کل و آنتوسیانین در مقایسه با گروه شاهد شدند. تفاوت معنی داری در مقدار پروتئین کل در تیمارهای نانوذرات دی اکسید سریم و نانوذرات اکسید روی در مقایسه با کنترل مشاهده نشد. با این وجود، به نظر می رسد که یک نوار پروتئینی با وزن مولکولی 28 کیلودالتون در غلظت 500 میلی گرم بر لیتر نانوذرات اکسید روی در مقایسه با کنترل پدید آمده است. فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان کاتالاز و پراکسیداز در تیمارهای نانوذرات دی اکسید سریم بیشتر از فعالیت آنها در تیمارهای اکسید روی بود. به طور کلی، نتایج نشان داد که پاسخ های گیاه به نانوذرات دی اکسید سریم با توجه به غلظت، دامنه تغییرات بیشتری دارد.

    کلیدواژگان: نانوذرات اکسید فلزی، رنگیزه فتوسنتزی، پروتئین، فعالیت آنزیمی، گیاه لوبیا
  • فرزاد نظری صفحات 272-283

    در این پژوهش اثر تغذیه کلسیم با دو منبع کلرید کلسیم و نانوکلات کلسیم بر ویژگی های رویشی، زایشی و عمر پس از برداشت گل مریم بررسی شد. آزمایش به صورت طرح کاملا تصادفی با 5 تیمار و 4 تکرار انجام شد که در آن تیمارها شامل کلرید کلسیم با دو غلظت 5/1 و 3 درصد و نانوکلات کلسیم 2 و 4 میلی لیتر در لیتر همراه با شاهد (آب مقطر) بودند. با کشت سوخ ها و رسیدن بوته ها به 10 تا 12 برگی، محلول پاشی هر دو منبع کلسیم شروع و با فاصله هر 4 روز یکبار تا 5 مرتبه تکرار شد. نتایج نشان داد که هر دو منبع کلسیم اثرهای مثبتی بر برخی ویژگی های ذکر شده در گل مریم دارند و اثر نانوکلات کلسیم در مقایسه با کلرید کلسیم در بیشتر صفات بهتر بود. بیشترین وزن تر و خشک و سطح برگ ها، وزن تر و خشک سوخک ها (پیازچه ها) و ریشه و نیز تعداد برگ، طول، قطر، تعداد گلچه و عمر پس از برداشت ساقه گل با محلول پاشی نانوکلات کلسیم 4 میلی لیتر در لیتر به دست آمد. وزن تر و خشک سوخ مادری به طور معنی داری تحت تاثیر تغذیه هر دو نوع منبع کلسیم قرار نگرفت و نیز بیشترین تعداد سوخک در تیمار شاهد (بدون محلول پاشی کلسیم) مشاهده شد.

    کلیدواژگان: تغذیه، عمر پس از برداشت، کلسیم، گل مریم، گیاهان سوخوار
  • احمدرضا عباسی فر، بابک ولی زاده کاجی، حسین باقری صفحات 284-295

    بذور پسته به دلیل وجود خفتگی، دارای جوانه زنی نامنظم و با درصد پایین بوده که رشد بعدی دانهال را با مشکل مواجه می-سازد. هدف این آزمایش بررسی اثر غلظت های مختلف تنظیم کننده های رشد گیاهی (اسید جیبرلیک و بنزیل آدنین) بر رفع خفتگی و جوانه زنی بذور پسته رقم بادامی ریز زرند بود. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با 10 تیمار و 30 تکرار، و در شرایط گلخانه انجام شد. نتایج نشان داد که اثر غلظت های مختلف تنظیم کننده های رشد بر همه شاخص های بررسی شده در سطح احتمال یک درصد دارای اختلاف معنی دار است. به طوری که تیمار تلفیقی ppm 100 جیبرلیک و ppm 100 بنزیل آدنین منجر به بیشترین درصد جوانه زنی (100 درصد)، سرعت جوانه زنی (76/0 بذر جوانه زده در روز)، طول شاخساره (33/33 سانتیمتر)، طول ریشه (76 سانتیمتر)، حجم ریشه (83/7 سانتیمتر مکعب)، وزن تر شاخساره (31 گرم)، وزن تر ریشه (16/15 گرم)، وزن خشک شاخساره (52/11 گرم) و وزن خشک ریشه (83/3 گرم) شد. با این وجود، بالاترین میزان کلروفیل a (43/14 میلی گرم بر گرم وزن تر)، کلروفیل b (63/8 میلی گرم بر گرم وزن تر) و کلروفیل کل (06/23 میلی گرم بر گرم وزن تر) مربوط به تیمار صفر پی پی ام اسید جیبرلیک و 100 پی پی ام بنزیل آدنین بود.

    کلیدواژگان: اسید جیبرلیک، بنزیل آدنین، تکثیر، جوانه زنی
  • الهام محجل کاظمی، مینا کاظمیان روحی، فاطمه مجیدزاده، محبوبه علی اصغر پور صفحات 296-307

    شکل گیری دانه یکی از مراحل مهم تولید مثل در گیاهان دانه دار به شمار می رود. در این پژوهش بررسی تکوین تخمک، اندوسپرم و رویان زایی گیاه قیچ با استفاده از تکنیک های میکروسکوپی مدنظر قرار گرفته است. نمونه ها از مراحل مختلف نموی جمع آوری و تثبیت گردیدند، نمونه های تثبیت شده با روش-های رنگ آمیزی مختلف هیستولوژیکی و سیتوشیمیایی مطالعه شدند. مشاهدات اولیه نشان داد که تخمک از نوع واژگون و دو پوسته ای است. پوشش خارجی تخمک در طی تکوین، به تزئینات پوسته دانه تبدیل می گردد؛ بنابراین دانه از نوع تستایی است. در دانه قیچ آندوسپرم ابتدا از نوع هسته ای می باشد؛ این امر ارتباط رویان با بافت اندوسپرم را سهولت می بخشد. با ادامه نمو دانه روند سلولی شدن آندوسپرم دیده می شود. آندوسپرم سلولی شده در این گیاه به-تدریج به سمت فضاهای مرکزی کیسه جنینی توسعه پیدا می کند و کل فضای کیسه جنینی را اشغال می نماید. درواقع دانه از نوع اندوسپرم دار بوده و بافت اندوسپرم تا مرحله رویان بالغ باقی مانده و تحلیل نمی رود. همچنین مراحل رویان کروی، قلبی، اژدری و رویان بالغ به همراه بخش های مریستم انتهای ریشه، هیپوکوتیل، مریستم انتهای ساقه و لپه ها مشخص مشاهده شد. نتایج سیتوشیمیایی نشان داد که با رشد بیشتر دانه، تشکیل دانه های انبوه نشاسته و به دنبال آن ضخیم شدگی دیواره ها اتفاق می افتد که موجب کاهش شدید حفره های سلولی و نیز سخت شدن این بافت می گردد. از طرفی مشخص شد که فراوانی مواد ذخیره ای لیپیدی در بافت اندوسپرم نسبت به مواد پروتئینی بیشتر است. بر خلاف اندوسپرم، در بافت رویان بالغ مواد کربوهیدراتی با رنگ آمیزی PAS تشخیص داده نشد.

    کلیدواژگان: اندوسپرم هسته ای، دو پوسته ای، رویان، روشهای بافت شناسی
  • نظام آرمند، مرتضی توکلی، حسین یوسف نیا، رحام آرمند صفحات 308-318

    آلودگی ناشی از حضور فلزات سنگین در خاک های کشاورزی و محصولات آن، یکی از مهمترین مشکلات اکولوژیک در سطح جهان است. پالایشگاه گازی یکی از منابع آلاینده در هر منطقه بشمار می رود، این منابع از طریق هوا، پساب و روش های دیگر می تواند باعث آلودگی بشود. به منظور تعیین میزان فلزات سنگین در خاک های سطحی و گیاه پنیرک محدوده پالایشگاه بید بلند و ارزیابی ترازهای آلودگی، 54 نمونه خاک سطحی و 30 نمونه گیاه پنیرک جمع آوری شد و مقدار عناصر سنگین کادمیوم، جیوه، وانادیوم، سرب، کروم و آرسنیک با استفاده از روش جذب اتمی (ICP) آنالیز شد. نتایج حاصله از آنالیز نمونه-های خاک بیشترین مقدار میانگین فلز، برای جیوه و آرسنیک و کمترین آن، برای کادمیوم و وانادیوم ثبت گردید. بیشترین ضریب تغییرات مربوط به سرب می باشد در هر صورت، غلظت فلزات سنگین در نمونه های خاک منطقه از روند زیر تبعیت می-کند: As>Hg>Cr>Pb>V>Cd. مقایسه نتایج با محدوده استاندارد جهانی شیل نشان می دهد که غلظت عناصر در منطقه مورد مطالعه کمتر از حد استاندارد است. همچنین برای نمونه های گیاهی، بیشترین مقدار میانگین فلز برای گیاه پنیرک، برای کادمیوم (ppm 64/2) برای جهت شرق، و کمترین آن، جیوه (ppm 47/0) ، و کروم(ppm 61/0) هر دو برای جهت شمال ثبت گردید. در هر صورت غلظت فلزات سنگین در نمونه های گیاهی منطقه از روند زیر تبعیت می کند: Cd>As>Pb>Hg>va>Cr . همچنین بیشترین ضریب تغلیظ زیستی مربوط به عنصر کادمیوم (09/3-98/3) و کمترین مربوط به کروم (66/0-69/1) بوده است.

    کلیدواژگان: عناصر سنگین، تغلیظ زیستی، خاک، پنیرک، پالایشگاه بیدبلند
  • ریحانه رضاپور، علی گنجعلی، پروانه ابریشم چی صفحات 319-331

    چکیده مطالعات قبلی نشان داده است که سدیم نیتروپروساید(SNP) در پاسخ گیاه به تنش شوری نقش مهمی را ایفا می نماید. لذا به منظور بررسی اثر کاربرد خارجی غلظت های مختلف سدیم نیتروپروساید(SNP) بر رشد، صفات فیزیولوژیکی و فعالیت آنزیم های پاد اکسیدان گیاهان کلز ای (Brassica napus L.cv.Modena) مواجه با تنش شوری، آزمایشی طی سال 1394 انجام شد. گیاهان مورد بررسی در غلظت های متفاوت شوری شامل صفر، 120 و 240 میلی مولار (Nacl) قرار گرفتند و سپس با سطوح مختلف سدیم نیتروپروساید شامل: 0، 100 و 200 میکرومولار تیمار شدند، به این ترتیب آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در شرایط کنترل شده اجرا شد. نتایج این مطالعه نشان داد که تنش شوری باعث کاهش معنی دار وزن تر و خشک گیاهان کلزا و افزایش معنی دار محتوای پرولین، پراکسید هیدروژن و فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز شد اما بر محتوای رنگیزه های فتوسنتزی و فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز اثر معنی داری نداشت. کاربرد SNP تاثیر معنی داری بر وزن تر، خشک، محتوای کلروفیلb و مقدار تجمع پرولین در سطح شوری 120 میلی مولار داشت و محتوای پراکسید هیدروژن و فعالیت آنزیم های پاد اکسیدان را درگیاهان تحت تاثیر تنش شوری به صورت معنی داری کاهش داد (05/0P≤) که نهایتا نشان دهنده تاثیر مهمSNP بر افزایش تحمل گیاه کلزا در شرایط تنش شوری می باشد.

    کلیدواژگان: تنش شوری، سدیم نیتروپروساید، کلروفیل، آنزیم های پاد اکسیدان و کلزا
  • بهزاد کاویانی، ناصر نگهدار صفحات 332-342

    شمشاد خزری یا شمشاد جنگلی (Buxus hyrcana Pojark.) یک گونه ی زینتی درختی و درختچه ای است که در صنایع مختلف کاربرد دارد. رشد و نمو شمشاد خزری بسیار کند است، ریشه زایی سختی دارد و خطر انقراض، این گیاه را تهدید می کند. بنابراین، هدف از انجام این تحقیق، بررسی اثر غلظت های مختلف BAP و IBA (صفر، 5/0، 1، 5/1 و 2 میلی گرم در لیتر، از هر دو) روی ریزازدیادی در شرایط درون شیشه ای شمشاد خزری بود. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 4 تکرار انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد که بیشترین تعداد شاخساره (200/6 در گیاهچه)، در ریزنمونه های سرشاخه ی تیمارشده با 1 میلی گرم در لیتر BAP همراه با 5/0 میلی گرم در لیتر IBA به دست آمد. ریزنمونه های سرشاخه در محیط های کشت حاوی 1 میلی گرم در لیتر BAP بیشترین تعداد گره (100/4 در گیاهچه) و همراه با 5/1 میلی گرم در لیترIBA ، بیشترین تعداد برگ (با میانگین 566/6 عدد در گیاهچه) را تولید کردند. همچنین بیشترین تعداد ریشه (466/6 در گیاهچه)، در ریزنمونه های تیمارشده با 1 میلی گرم در لیتر BAP همراه با 5/1 میلی گرم در لیتر IBA اندازه گیری شد. گیاهچه ها جهت سازگاری به گلدان های حاوی پیت و پرلیت به نسبت 1 به 1 منتقل شدند. گلدان ها در یک گلخانه با دمای 26-24 درجه ی سانتی گراد و رطوبت نسبی 70 درصد با آبیاری دوره ای نگهداری شدند. حدود 90 درصد از گیاهچه ها سالم ماندند. این گیاهچه های سازگارشده، از نظر ریخت-شناسی شبیه پایه های مادری بودند.

    کلیدواژگان: اکسین، سیتوکینین، ریزنمونه، گیاهان زینتی، کشت درون شیشه ای
  • سیده حمیرا سلیمانی، فرانسواز برنارد، سمیه فاضلی نژاد صفحات 343-354

    گیاه نرگس Narcissus tazetta L. از خانواده لیلیاسه، گیاهی است که علی‌رغم تقاضای زیاد در بازار، تکثیر رویشی بسیار کندی دارد. به منظور تکثیر سریع، در این مطالعه ریزازدیادی گیاه نرگس از طریق کشت بافت تحت تاثیر هورمون های متفاوت و انتقال به خاک گیاهچه‌ها بررسی گردید. ریزازدیادی این گیاه در سه مرحله القا اندام‌های هوایی، تکثیر آنها و تولید پیاز و ریشه از قطعات جدا‌کشت صورت گرفت. نتایج نشان داد بهترین محیط برای القا اندام‌های هوایی محیطMS تغییریافته دارای 4 میلی‌گرم بر لیتر BAP و 12/0 میلی‌گرم بر لیتر NAA است و در‌صورت انتقال اندام‌های هوایی القا شده به محیط MS دارای 2 میلی‌گرم بر لیتر BAP و 12/0 میلی‌گرم بر لیتر NAA بیشترین تکثیر حاصل شد. با انتقال این اندام‌ها به محیط کشت MS دارای 9% ساکارز و 1/0 میلی‌گرم بر لیتر NAA حداکثر تعداد پیازها به دست آمد که پس از گذشت 4 ماه قطر آنها به mm 20-12 رسید. ریشه‌های تولید شده در قاعده پیاز‌ها، در این محیط نسبت به محیط دیگر (محیط فاقد هورمون)، کوتاه و ضخیم‌تر بودند. گیاهان پیاز‌دار حاصل با سالیسیلیک‌اسید تیمار و به خاک منتقل شدند و در خاک تحت تاثیر قارچ‌کش کاربندازیم قرار گرفتند. کاربندازیم موجب افزایش درصد زنده‌مانی گیاهان (100%) شد ولی سالیسیلیک‌اسید تاثیری بر روی موفقیت انتقال به خاک نداشت. تعداد بالای پیاز‌های به دست آمده و درصد بالای بقای گیاهان باززایی شده در خاک نشان می‌دهد ریزازدیادی یک روش مناسب جایگزین برای کشت سنتی است.

    کلیدواژگان: گیاه نرگس، ریزازدیادی، تولید پیاز، هورمون ها، انتقال به خاک
  • خسرو پرویزی، عبدالله نوایی صفحات 355-365

    این پژوهش به منظور بررسی پاسخ های رشدی گیاهچه های حاصل از ریزغده در سیب زمینی و همچنین عملکرد آن ها در تلقیح با قارچ میکوریز و در شرایط تنش خشکی آزمایشی گلخانه ای در قالب فاکتوریل با طرح پایه کاملا تصادفی در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی همدان به اجرا درآمد. فاکتورهای مورد بررسی شامل سطوح مختلف تنش آبی (100، 85، 75 و 65 درصد نیاز آبی) و دو سطح مایه زنی با قارچ میکوریز گونه Glomus intraradices و عدم تلقیح با آن بود. صفات مورد اندازه گیری شامل طول و قطر ساقه، تعداد گره و طول میانگره، سطح برگ، وزن تر و خشک اندام هوایی، مقدار کلروفیل برگ و تولید ریز غده در گیاهچه بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات اصلی تلقیح با میکوریز و سطوح تنش آبی در کلیه شاخص های رشد معنی دار شد. اثر متقابل میکوریز و سطوح آبیاری منحصرا در میزان کلروفیل، وزن خشک ریشه و سطح برگ معنی دار شد. مقایسه میانگین ها نشان داد که در اغلب شاخص های رشد و عملکرد تیمار میکوریزی با 85% تامین آب در ظرفیت مزرعه بالاترین سطح را داشت هرچند با تیمار میکوریزی با 100% آبیاری تفاوت ها معنی داری نشد. بیشترین تولید ریزغده با تیمار میکوریزی با 85% آبیاری حاصل شد. در مجموع در تیمارهای میکوریزی با تامین 75 و 65 درصد نیاز آبی سیب زمینی (با کاهش 25 و 35 درصد از آب مصرفی) در اغلب شاخص های رشد و همچنین تولید ریزغده، وضعیتی هم سطح و قابل رقابت با عدم کاربرد میکوریز در تیمارهای 100 و 85 درصد سطح آبیاری ایجاد شد.

    کلیدواژگان: سیب زمینی، شاخص های رشد، قارچ میکوریز، تنش آبی
  • خدیجه بهلکه، مهدی عابدی، قاسمعلی دیانتی تیلکی، عاطفه قربانعلی زاده صفحات 366-378

    روابط زیستی تاثیر زیادی بر کارکرد زیست بوم دارد. این مطالعه به دنبال بررسی تغییرات روابط زیستی تحت تاثیر بوته میری در جهت های مختلف است. برای این منظور در دو جهت شمالی و جنوبی 20 بوته اسپرس زنده و مرده و به صورت جفتی به همان تعداد پلاتی در بیرون به طور تصادفی انتخاب و گونه های زیراشکوب آن ها بررسی شد. برای تعیین اصلی ترین عامل تاثیرگذار بر گونه ها، از مدل خطی ترکیبی عمومی و مقایسه بین جهت ها و سلامت بوته از آزمون تی غیرجفتی استفاده شد. نتایج نشان داد در زیر بوته زنده و مرده، پهن برگان چندساله به ترتیب (35/6، 8/2 درصد) و بوته ای ها (25/3، 60/0 درصد) کاهش معنی-داری داشتند. در دامنه جنوبی به ترتیب در زیر بوته زنده و مرده درصد پوشش مجموع گونه ها (55/17، 85/6 درصد)، گندمیان چندساله (70/1، 98/5 درصد)، پهن برگان چندساله (38/2، 28/5 درصد) و بوته ای ها (18/1، 40/3 درصد) در زیر بوته مرده کاهش معنی داری نشان دادند. بر اساس نتایج مدل، در مجموع گونه ها، سلامت بوته (0001/0; P<25/21F=) بیش ترین تاثیر را بر روی شاخص روابط زیستی گونه ها داشت. در دامنه جنوبی در زیر بوته مرده (58/0- درصد) میزان رقابت بیش تر از زنده (14/0- درصد) می باشد. همچنین در گندمیان چندساله، جهت (0001/0; P<47/551F=) بیش ترین تاثیر را داشت. در هر دو بوته زنده و مرده پوشش در دامنه شمالی بیش تر از جنوبی می باشد. بر پهن برگان چندساله سلامت بوته (009/0; P<22/7F=) بیش ترین تاثیر را دارد به طوری که در دامنه شمالی پس از مرگ بوته (36/0- درصد) پوشش گونه ها نسبت به قبل (004/0- درصد) کاهش معنی داری داشت. به طور کلی بوته میری باعث افزایش رقابت می شود.

    کلیدواژگان: اسپرس، بوته میری، علفزار، رقابت، روابط زیستی
  • علیرضا زارع صفحات 379-391

    به منظور احداث مجموعه رویشی آسیای میانه در باغ گیاه شناسی مشهد، برخی گیاهان مانند شیرخشت از طریق بذر تکثیر شدند. میوه های شیرخشت سکه ای Cotoneaster nummularioides Pojark از ارتفاعات منطقه کوهستانی کپه داغ در شمال شرقی خراسان رضوی و همجوار با مرز ترکمنستان جمع آوری شد. بر روی بذرها 25 تیمار در سه تکرار در قالب طرح کاملا تصادفی انجام گردید. تیمارها شامل دو فاکتور بودند که به تنهایی و توام با یکدیگر اعمال شدند، سرما دهی 4 درجه سانتیگراد شامل 5 سطح صفر، 1، 2، 3 و 4 ماه، و خراش دهی شیمیایی در 5 سطح، شامل عدم خراش دهی، اسید کلریدریک، اسید کلریدریک- نیترات پتاسیم، اسید سولفوریک و اسید سولفوریک- نیترات پتاسیم بودند. پس از اتمام زمان اعمال تیمارها، بذرها در شرایط گلخانه ای در بستر کوکوپیت - پرلیت کشت شدند. تیمار اسید سولفوریک- نیترات پتاسیم به مدت 4 ماه سرمادهی با 3/18 درصد جوانه زنی بهترین نتیجه را نشان داد که اختلاف معنی داری (001/0p<) با دیگر تیمارها داشت. در تیمارهای شاهد، سرما دهی 1، 2 و 3 ماه بدون خراش دهی و سرمادهی 1 ماه همراه با خراش دهی هیچگونه جوانه زنی مشاهده نشد. از آنجایی که مشکل خواب بذرهای شیرخشت تحت تاثیر توام خراش پوسته و چینه سرمادهی رفع گردید، می توان نتیجه گرفت که دو عامل فیزیکی و فیزیولوژیکی بر خواب بذر این گونه تاثیرگذار هستند.

    کلیدواژگان: شیرخشت، جوانه زنی، چینه سرمایی، خراش دهی شیمیایی
  • مجید آقاعلیخانی، بیتا عدل وندی، فائزه قناتی صفحات 392-404

    کاربرد علفکش های شیمیایی برای کنترل علف های هرز در مزارع، نگرانی هایی را در مورد سلامت انسان و محیط زیست برانگیخته است. این در حالی است که تجزیه بقایای برخی از گیاهان در خاک ترکیباتی بر جای می گذارد که ممکن است رویش علف های هرز در زراعت بعدی را محدود و کاربرد علفکش برای کنترل علف های هرز را منتفی سازد. به منظور مدیریت غیر شیمیایی علف های هرز و بررسی واکنش ذرت شیرین به دفن بقایای گندم و چاودار(مقادیر کم، متوسط و زیاد) آزمایشی به صورت بلوک های کامل تصادفی اجرا شد. نتایج نشان داد که بقایای گندم نسبت به چاودار در کنترل علف های هرز و افزایش عملکرد ذرت شیرین برتری دارد، ضمنا تیمار مقدار کم کلش گندم موثرتر از مقدار زیاد آن بود. علاوه بر این بیش ترین شاخص سطح برگ (33/7) و عملکرد علوفه تر ذرت شیرین (24693 کیلو گرم) در این تیمار به دست آمد. این تیمار با 22% افزایش نسبت به شاهد بیشترین عملکرد دانه(3/2251 کیلوگرم در هکتار) و تیمار چاودار با کلش کم با 2/6% کاهش کمترین عملکرد دانه (8/1653 کیلوگرم در هکتار) را تولید کرد. به این ترتیب می توان اذعان داشت که کشت ذرت شیرین در تناوب با گندم به دلیل فرونشانی علف های هرز در اثر دگرآسیبی کاه و کلش گندم(در مقدار کم) با علف های هرز کمتری مواجه می شود و افزایش عملکرد ذرت شیرین را به همراه خواهد داشت شد.

    کلیدواژگان: تناوب زراعی، مدیرت علف های هرز، غلات زمستانه، بقایای گیاهی، آللوپاتی
  • گونه های همروکر محیط های آنتروپوژن (با مثالی از شهر همدان)
    حمید نظری، عباس شاهسواری، ندا قربانی صفحات 405-415

    نتایج حاصل از بررسی های فلوریستیکی و اکولوژیکی 48 گونه از تیره هایی چون خشخاش (Papaveraceae)، شاه تره (Fumariaceae)، سیب زمینی (Solanaceae)، تاج خروس (Amaranthaceae)، پیاز (Alliaceae)، گاوزبان (Boraginaceae)، شمعدانی (Geraniaceae) و پنیرک (Malvaceae) در محدوده درون شهر همدان که طی چند سال گذشته صورت گرفتند، نشان می دهند که بسیاری از گونه های مشاهده شده این تیره ها تنها شامل عناصر همروکر رودرال و زگتالی می باشند که عموما شاخص طبیعت و اکوسیستم درون شهری هستند و حضور اکثر آنها خارج از محدوده شهری یا کلا مشاهده نمی شوند و یا تنها در برخی از مناطق و در حد بسیار ناچیزی رویش نشان می دهند. بنابراین، اکثر گونه های گیاهی مشاهده شده خودرویی که از مناطقی چون حاشیه خیابان ها، پاگرد درختان، باغ ها، مزارع، زمین های زراعی رها شده، مخروبه ها، پارک ها و دیگر بیوتوپ های موجود درون شهری جمع آوری شدند، شامل عناصر غیربومی (همروکر) خودرویی می گردند که تا میزان قابل توجهی فقط در طبیعت شهری رویش دارند. در این صورت، شناخت طبیعت شهری، به همراه گونه های بیولوژیکی آن و شهر نیز به عنوان یک اکوسیستم منحصر به فرد و ناپایدار، امروزه از اهمیت و جایگاه پژوهشی و زیست محیطی بسیار ارزشمندی برخوردار گردیده که دیگر نمی توان شناخت و محافظت بیوتوپ های آن را بدون اهمیت دانست و تنها به تحقیقات زیست محیطی برون شهری اکتفا نمود.

    کلیدواژگان: رودرال، زگتال، اکوسیستم شهری، طبیعت شهری، همروکر
  • حمید مقبلی، احمد غلامی، محمدرضا عامریان، حمید عباس دخت صفحات 416-427

    به منظور بررسی اثر شدت (20- 30 و 40 کیلو هرتز) و مدت زمان استفاده از امواج فراصوت (2- 4- 6 و 8 دقیقه) بر خصوصیات جوانه زنی، فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی کنجد، دو آزمایش جداگانه به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی در آزمایشگاه و گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود انجام شد. در آزمایش اول، درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، میانگین زمان لازم برای جوانه زنی، متوسط جوانه زنی روزانه، ضریب یکنواختی جوانه زنی، درصد جوانه های غیر طبیعی، بنیه گیاهچه، طول ریشه چه و ساقه چه و برخی شاخص های فیزیولوژیکی از جمله میزان فعالیت آنزیم های کاتالاز و سوپراکسیددیسموتاز اندازه گیری شد. در آزمایش دوم درصد و سرعت سبز شدن و شاخص های مورفولوژیکی شامل ارتفاع بوته، تعداد و سطح برگ، طول ریشه و ساقه، نسبت طول ریشه به ساقه و بیوماس کل اندازه گیری شد. فاکتور مدت زمان استفاده از امواج فراصوت به طور معنی داری تمام صفات مورد مطالعه در هر دو آزمایش را تحت تاثیر قرار داد به گونه ای که بیشترین و کمترین میانگین بدست آمده به ترتیب مربوط به سطح 8 و 2 دقیقه کاربرد امواج فراصوت بود. عامل شدت امواج مورد استفاده نیز بر اکثر صفات مورد بررسی معنی دار بود و بیشترین و کمترین میانگین صفات به ترتیب در شدت 40 و 20 کیلو هرتز بدست آمد. اثر متقابل شدت و مدت زمان کاربرد امواج فراصوت نیز در اغلب صفات معنی دار گردید. بر طبق نتایج بدست آمده می توان چنین نتیجه گیری کرد که کاربرد امواج فراصوت توانست تا حدود زیادی خصوصیات جوانه زنی، مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی را در گیاه کنجد بهبود بخشد.

    کلیدواژگان: آنزیم، امواج فراصوت، پرایمینگ، جوانه زنی، کنجد
  • فاطمه نژادحبیب وش، مژده دانشگر صفحات 428-438

    آویشن کوهی (Thymus kotschyanus Boiss. & Hohen.) یکی از گیاهان دارویی بومی ایران است که در مناطق وسیعی از مازندران، گیلان، آذربایجان، کردستان و تهران می روید. در این پژوهش، تغییرات کمی و کیفی اسانس سرشاخه گیاه آویشن کوهی در مراحل مختلف رشد شامل مراحل رویشی، ابتدای گل دهی و گل دهی کامل بررسی شد. سرشاخه خشک شده در سایه با روش تقطیر با آب با استفاده از دستگاه کلونجر اسانس گیری شد. اسانس های حاصل به وسیله دستگاه های GC و GC/MS تجزیه و تحلیل شد. بیشترین مقدار اسانس در سر شاخه در مرحله گل دهی (5/3 درصد) مشاهده شد. در اسانس سرشاخه ها در مراحل رویشی، ابتدای گل دهی و گل دهی کامل، به ترتیب، 21، 25 و 19 ترکیب، شناسایی شد. ترکیبات عمده در اسانس سرشاخه ها در مراحل مختلف، مشترک و شامل کارواکرول، سابینن هیدرات، 1-8 سینئول، پارا- سایمن و بورنئول بودند. نتایج نشان داد که اسانس سرشاخه های kotschyanus Thymusسرشار از منوترپن ها بود (19 ترکیب) و 48/95، 26/95 و 69/90 از کل ترکیبات شناسایی شده به ترتیب، در مراحل رویشی، ابتدای گل دهی و گل دهی کامل را تشکیل می دادند.

    کلیدواژگان: کارواکرول، تیمول، خانواده نعناعیان
  • محمد زینالی، بهرام ملکی زنجانی، پرویز مرادی، فرید شکاری صفحات 439-452

    به منظور بررسی روند تاثیر تنش خشکی بر روی برخی ویژگی های زراعی، فیزیولوژیکی، عملکرد و اجزای آن در چند رقم از گیاه داروئی کدو تخمه کاغذی، مطالعه ای در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک کاملا تصادفی در سه تکرار در مزرعه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی زنجان در سال 1394 انجام پذیرفت. در این طرح پنج سطح از تنش خشکی (S1 یا شاهد، S2 یا آبیاری در وضعیت 75% ظرفیت زراعی مزرعه، S3 یا آبیاری در وضعیت 50% ظرفیت زراعی مزرعه، S4 یا آبیاری در وضعیت 25% وضعیت ظرفیت زراعی مزرعه و S5 یا دیم) به همراه چهار رقم مورد کاشت در چند نقطه از ایران (V1 یا رقم کشت شده در منطقه خوی، V2 یا رقم کشت شده در منطقه اصفهان ، V3 یا رقم کشت شده در منطقه زنجان و V4 یا رقم Styriaca) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر تنش خشکی بر روی همه صفات مورد مطالعه اثرات منفی داشته و باعث کاهش آن ها گردید. با این حال، بالاترین میزان عملکرد میوه و دانه مربوط به رقم Styriaca در حالت شاهد به ترتیب به میزان 15430 و 825 کیلوگرم در هکتار و پایین ترین آن مربوط به رقم منطقه اصفهان در حالت دیم به ترتیب با عملکرد 2758 و 608 کیلوگرم در هکتار گزارش شد. در حضور تنشهای ملایم خشکی، رقم اصفهان دارای بالاترین میزان فتوسنتز، شدت تعرق، هدایت روزنه ای و محتوای نسبی آب بوده و به نظر می رسد رقم کاندید خوبی برای مناطق با تنش ملایم باشد

    کلیدواژگان: تنش خشکی، کدوی تخمه کاغذی، خصوصیات فیزیولوژیکی
  • ضیاء الدین باده یان، محمد بهمنی صفحات 453-463

    پژوهش حاضر با هدف کارایی استبرق در همزیستی قارچ میکوریز آربسکولار در شرایط تنش خشکی انجام شده است. طرح آزمایشی با دو سطح تلقیح (شاهد و قارچ میکوریزی) و شش سطح تنش خشکی (3، 6، 9، 12، 15 و 18 روز براساس ظرفیت زراعی) به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح آماری کاملا تصادفی شکل گرفت. بالاترین درصد کلنیزاسیون در نهال های میکوریزی تحت شرایط بدون تنش با میزان 43 درصد دیده شد. هم چنین نرخ فتوسنتز و تعرق در نهال های تلقیح شده تحت بدون تنش به ترتیب 06/9 و 35/0 نشان داده شد که با افزایش خشکی، روند کاهش پارامتر ها مشاهده می شود. تفاوت معنی داری در غلظت نیتروژن برگ و ریشه در نهال تلقیح شده و شاهد در تمام سطوح تنش نشان داده شد که این میزان در برگ نهال تلقیح شده بیشتر از ریشه نهال های تلقیح شده بود،. کارایی مصرف آبی در نهال های تلقیح شده قارچ میکوریزی تحت تنش خشکی 6 روزه، به بالاترین اندازه 55/0 رسید. نتایج تحقیق آشکار ساخت که استفاده از مایه تلقیح قارچ میکوریزی تا خشکی 9 روزه به-دلیل نقش آن در افزایش و تسهیل جذب آب و عناصر تغذیه ای، افزایش حجم ریشه، ایجاد کلنیزاسیون ریشه ای، بهبود متغیرهای فیزیولوژی نهال استبرق مفید بنظر می رسد.

    کلیدواژگان: کلنیزاسیون ریشه ای، فتوسنتز، نیتروژن، زنده مانی و خشک بوم
  • پویا آروین صفحات 464-473

    در این مطالعه تاثیرات محلول پاشی کود کامل NPK بر روی برخی پارامترهای فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی و اسانس گیاه دارویی مرزه به صورت طرح بلوک کاملا تصادفی با چهار تیمار و در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. تیمارها شامل تیمار شاهد (بدون مصرف کود)، تیمارهای محلول پاشی با کود کامل NPK با نسبت های 20-20-20، 10-50-10 و 36-12-12 بود. بیشترین تعداد برگ، شاخه جانبی، ارتفاع و وزن تر و خشک ریشه و ساقه در تیمار کود با نسبت 36-12-12 بدست آمد. این گونه به نظر می رسد که نقش پررنگ تر پتاسیم نسبت به فسفر و نیتروژن با ترکیب کودی (36-12-12) توانست باعث افزایش معنی دار در این صفات گردد. بیشترین میزان کلروفیل a با mg g-1 F. W 161/0 و بیشترین مقدار کاروتنوئید با mg g-1 F. W 571/0 در ترکیب تیماری کود کامل 20-20-20 حاصل شد. تیمار شاهد با مقدار mg g-1 F.W 682/37 بیشترین میزان آنتوسیانین را به خود اختصاص داد. کم بودن میزان آنتوسیانین در تیمارهای محلول پاشی با کود کامل نسبت به نمونه عدم کاربرد کود، شاید به خاطر نقش کود در ایجاد شرایط بهینه برای گیاهان باشد. محتوای اسانس کل نیز در تیمارهای مختلف تغییراتی را از خود نشان داد، به این ترتیب که میزان تولید اسانس در گیاهان تحت تیمار کود با نسبت (36-12-12) در مقایسه با نمونه شاهد و سایر گروه های تیماری بیشتر بود. نتایج تجزیه رگرسیون گام به گام نشان داد که صفات کلروفیل a، تعداد برگ و ارتفاع بیشترین تاثیر را روی وزن خشک ساقه داشتند و توانستند 85% وزن خشک ساقه را توجیه کنند.

    کلیدواژگان: آنتوسیانین، اسانس، تعداد برگ، رنگیزه های فتوسنتزی، کود کامل
|
  • Azita Behnam, Hossein Abbaspour, Fatemeh Saeid Nematpour Pages 236-247

    One of the strategies used to reduce the negative effects of various stresses on plants is the application of growth regulators such as salicylic acid. This study investigated the interaction between salicylic acid (0, 0.5 and 1 mM) and cadmium chloride (0, 100, 200 and 300 µM) on growth traits, photosynthetic pigments, antioxidant enzymes activity, relative water content, proline and glucose content in wheat seedlings. The results showed that cadmium stress reduced growth treats of plants from 30 to 50 percent compared to control untreated plants, significantly. Moreover, relative water content decreased by 7% and the chlorophylls a and b levels were about 2 times lower. Cadmium stress caused a three-fold increase in the activity of catalase and superoxide dismutase enzymes and also glucose levels dropped by 2 times. Salicylic acid spray had significant positive effects on growth traits of cadmium-stressed seedlings and between 20% to 60% increased these parameters. The relative water content of these seedlings also increased 2 times. Salicylic acid has increased the activity of antioxidant enzymes and increased levels of chlorophyll and glucose by over 40% compared to control plants. The results of this study showed that salicylic acid is effective in reducing the negative effects of cadmium stress by increasing the amount of chlorophyll, improving the activity of antioxidant enzymes and changing the amount of glucose in Wheat.

    Keywords: Antioxidant enzymes, Cadmium, glucose, salicylic acid, Wheat (Triticum aestivum L)
  • Roya Abedi Pages 248-258

    Biodiversity is recognized as one of the main criteria of sustainable tourism management. In addition, forest-based recreation is one of the most important activities in nature –based tourism. Consider these two issues together will provide a significant contribution to the forest management. This study conducted to understand the impacts of nature–based tourism on the structure and biodiversity of Arasbaran forest. Sampling was carried out by using of 60 circular sampling plots (1000 m2) and systematic-random sampling method in two recreational and non-recreational areas. Forest structural characteristics (density, basal area and canopy coverage), biodiversity indices (Shannon-Weiner, Simpson, richness and evenness) and species importance value index (SIV) were calculated. The results showed that there was significant difference between the study areas in terms of Shannon-Wiener, Simpson and species richness indices, while there was no significant difference between two regions in terms of evenness and forest structural characteristics (p≤ 0.01). The value of SIV showed that Acer campestre L. was the most important tree species in the recreational and non-recreational regions and followed by Carpinus betulus L. in non-recreational region. Based on the results of the present study, nature–based tourism in the forest area did not have a significant effect on the tree layer structure, but showed significant effects on biodiversity indices. This result emphasizes the sensitivity of biodiversity in forest ecosystems.

    Keywords: Arasbaran forest, biodiversity, Forest structure, Nature-based tourism
  • Hajar Salehi, Abdolkarim Chehregani Rad, Ahmad Majd, Mansour Gholami Pages 259-271

    Contamination of soils with oxide metals nanoparticles, by various human activities, is an important environmental issue in both developing and developed countries. The aim of the present study was to investigate the effects of ZnO and CeO2 NPs (250, 500, 1000 and 2000 mg L-1) on some growth and biochemical parameters of bean plants growing under greenhouse conditions in a completely randomized design. The results indicated that ZnO NPs almost, at all concentrations, enhanced plant height, while CeO2 NPs at high concentration did not. Both NPs at all concentrations decreased chlorophyll and anthocyanin content in the experimental plants compared to control ones. There was no significant differences in total protein content in both treatments compared to control. However, a protein band with molecular weight of 28 KDa seems to be appeared in the group treated by 500 mg L-1 ZnO NPs. The activity of antioxidant enzymes in CeO2 NPs-treated plant was higher than those in ZnO NPs treatments. Altogether, the results showed that plant responses to CeO2 NPs were more subject to change upon to concentration than ZnO NPs.

    Keywords: metal oxide nanoparticles, photosynthetic pigment, protein, enzyme activity, bean plant
  • farzad nazari Pages 272-283

    In this study, the effect of calcium nutrition with two sources of calcium chloride and nano-calcium chelated on vegetative, reproductive and postharvest life of tuberose (Polianthes tuberosa L.) was investigated. The experiment was a completely randomized design with 5 treatments and 4 replications. Treatments included calcium chloride with two concentrations of 1.5 and 3%, nano-calcium chelated of 2 and 4 ml L-1 with control (distilled water). By planting of bulbs and reaching the plants to 10 to 12 leaves, the spray of two sources of calcium was started and repeated every 4 days to 5 times. The results showed that both calcium sources had positive effects on some of the properties mentioned in tuberose, and the effect of nano-calcium chelated was better in most traits than calcium chloride. The highest leaves fresh and dry weights, leaf area, fresh and dry weights of bulblets and root, and also leaf number, length, diameter, number of florets, fresh weight and postharvest life of flowering stem and were obtained with 4 ml L-1 nano-calcium chelated spraying. The fresh and dry weights of mother bulbs did not significantly affected by the nutrition of both sources of calcium and also the highest number of bulblets were observed in the control treatment (without calcium spraying).

    Keywords: Nutrition, Postharvest life, Calcium, Tuberose, Bulbous plants
  • Ahmad Reza Abbasifar, Babak ValizadeKaji, Hosein Bagheri Pages 284-295

    Pistachio seeds have irregular and low percentage germination due to dormancy, which causes the next growth of seedlings to be difficult. The purpose of this experiment was to investigate the influence of different concentrations of plant growth regulators (Gibberellic acid and Benzyladenine) on seed dormancy breaking and germination of pistachio Cv. ‘Badami Rize Zarand’. This experiment was carried out as a completely randomized design with 10 treatments and 30 replicates in condition of greenhouse. Results showed that different concentrations of plant growth regulators had a significant difference on all parameters investigated (P<0.01), as the treatment of 100 ppm GA3 in combination with 100 ppm BA resulting in the greatest seed germination percentage (100%), germination rate (0.76 seeds per day), shoot length (33.33 cm), root length (76 cm), root volume (7.83 cm3), shoot fresh weight (31 g), root fresh weight (15.16 g), shoot dry weight (11.52) and root dry weight (3.83). Nevertheless, the highest content of chlorophyll a (14.43 mg/g fresh weight), chlorophyll b (8.63 mg/g fresh weight) and total chlorophyll (23.06 mg/g fresh weight) was related to the treatment of 0 ppm GA3 in combination with 100 ppm BA.

    Keywords: GA3, BA, Propagation, Germination
  • Mina Kazemian, Fatemeh Majidzadeh, Mahbubeh Aliasgharpour Pages 296-307

    The formation of the seed is part of the process of reproduction in seed plants. The study of the ontogeny of endosperm and embryogenesis was considered in current research using microscopic techniques. The samples were collected from different developmental stages. Then, the fixed samples were studied by different histochemical methods. The observations indicated that the ovule was of the anatropous and bitegmic type. The outer layers were removed in the early stages. Thus, the seeds of Z. fabago were categorized of testal type. During the early developmental stages, the endosperm was of nuclear type and then changed into the cellular type. This makes it easier for the embryo to connect with endosperm tissue in early stages. The endosperm develops gradually toward the central spaces and occupies the entire space of the embryo sac. In fact, the endosperm tissue remains until mature embryo stage and was not degenerated. Also globular, heart-shaped, torpedo-shaped and mature embryo stages along with the RAM, hypocotyl, and SAM were observed. Cytochemical tests indicated that in the later stage of seed development, the formation of starch grains and the strongly thickening of cell walls were occurred, causing considerable reduction of cell cavities as well as hardening of this tissue. In the other hand, the cell storage in the endosperm tissue was more lipid-based than proteinaceous compounds. But in mature embryo no carbohydrate was detected.

    Keywords: bitegmic, embryo, histological techniques, nuclear endosperm
  • Mortaza tavakoli, hossein yousofnia, raham armand Pages 308-318

    The presence of heavy metals pollution in agricultural soil and its products, one of the most important ecological problems in the world. Refinery gas pollutants in the region, is one of these resources through the air, waste and other methods can be contaminated. In order to determine the amount of heavy metals in surface and hock (Malva Silvestris) Soil samples Bidboland and evaluation of refinery pollution levels, with 54 surface soil samples and 30 samples were collected and the amount of heavy elements hock (Malva Silvestris) cadmium, mercury, vanadium, lead, chrome and arsenic using atomic absorption spectrometry (ICP) were analyzed. The results of analysis of soil samples The average value of the metal, mercury and arsenic, while the lowest was recorded for cadmium and vanadium. The maximum coefficient of variation of lead in any case, the concentration of heavy metals in soil samples from the process following cl aim As> Hg> Cr> Pb> V> Cd. Comparing these results with international standards shale shows that the concentration of Elementsin the study area is less than standard. The plant, for example, the highest average value of the metal to hock, for cadmium (ppm 2/46) to the East, and the lowest mercury (ppm 0/47), and chromium (ppm 0/61) both for North was recorded. In any case, the concentration of heavy metals in plant samples follow the process below: Cd> As> Pb> Hg> va> Cr. Also the highest concentration of biological index related to the element cadmium (3/09-3/98) and the lowest in chrome (0/66-1/69) respectively.

    Keywords: Heavy metals, concentration biological, soil, hock (Malva Silvestris), refinery Bidbolnd
  • reyhane rezapour, parvane abrishamchi Pages 319-331

    Previous studies have shown that sodium nitroprusside (SNP) plays an important role in the response of plants subjected to salt stress. Therefore an experiment was conducted during 2015 in controlled condition to investigate the impact of exogenous sodium nitroprusside on the growth, morpho- physiological traits and antioxidant activity of canola plants (Brassica napus L.cv.Modena) grown under salinity stress. Different concentrations of sodium nitroprusside (SNP) contains: 0, 100 and 200 µM, were applied on canola plants exposed to different levels of salinity (0, 120 and 240 mM Nacl), so experiment was conducted as a factorial based on completely random design with three replications. The result showed that salinity decreased fresh and dry weight and had a significant increase in proline and hydrogen peroxide content and superoxide dismutase activity, but had no significant effect on photosynthetic pigments content and Ascorbate peroxidase activity. SNP had a significant increase on fresh weight, dry weight, chlorophyll b and proline content in 120 mM of salinity. H2O2 content and antioxidant enzymes activity of plants under salt stress significantly reduced (P <0.05). Finally results showed that SNP significantly improved salinity tolerance of canola plants.

    Keywords: Salinity stress, Sodium nitroprusside, Chlorophyll, Antioxidant enzymes, Canola
  • Naser Negahdar, behzad kaviani Pages 332-342

    Box tree (Buxus hyrcana Pojark.), is an ornamental tree and shrub species that has application in various industries. Growth and development of box tree is very slow, its rooting is hard and is under danger of extinction. Thus, the purpose of this research was investigation of the effect of different concentrations of BAP and IBA (0, 0.5, 1, 1.5 and 2 mg l-1 form each two) on micropropagation of box tree. The experiment was carried out as factorial based on a randomized complete block design in four replications. Results of the present research showed that the largest number of shoots (6.200/plantlet) was obtained in apical buds expalnts treated with 1 mg/L BAP along with 0.5 mg/L IBA. Apical bud explants were produced the maximum node number (4.100/plantlet) in medium containing 1 mg/L BAP and the largest number of leaf (with average of 6.566/plantlet) along with 1.5 mg/L IBA. Also, the largest number of root (6.466/plantlet) was calculated in explants treated with 1 mg/L BAP plus 1.5 mg/L IBA. Plantlets were transferred to pots containing peat and perlite with ratio of 1:1 for acclimatization. The pots were kept in a greenhouse with temperature of 24-26ºC and relative humidity of 70% and periodic irrigation. Around 90% of those were healthy. These acclimatized plantlets were similar to mother plants.

    Keywords: Auxin, Cytokinin, Explant, Ornamental plants, In vitro culture
  • Seyedeh Homeira Soleimani, Francoise Bernard, Somayyeh Fazeli Nejad Pages 343-354

    Narcissus tazetta L. of the Liliaceae family, despite the high demand market has very slow vegetative propagation. For the rapid propagation, in this study micropropagation of Narcissus under different hormones and soil transfer of plantlets was investigated. Micropropagation of this plant was done in three procedures: induction, proliferation and bulb production from explants. It was found that the best medium for shoot induction is modifiedMS+ 4 mg l-1 BAP +0.12 mg l-1 NAA and shoot clumps which were cultured on the MS+2 mg l-1 BAP +0.12 mg l-1 NAA medium, showed the most proliferation. Transferring these shoot clumps to MS+ 9% sucrose + 0.1 mg l-1 NAA medium resulted in maximum bulbs production. After 4 months, the bulbs were 12–20 mm in diameter. In this medium, roots were thicker and shorter than the ones grown without NAA. The bulbous plants treated with salicylic acid and transferred to soil and then treated with Carbendazim fungicide. Carbendazim increased survival percent (100%) but salicylic acid did not have any effect on success of transferring to soil. The high number of bulbs and high percentage of survival of regenerated plants in soil indicated that micropropagation is an effective alternative method compare to traditional method.

    Keywords: Narcissus tazetta, Micropropagation, Bulb production, Hormones
  • Khosro Parvizi Pages 355-365

    This experiment had been carried out to evaluate the potential of mycorrhiza fungus on growth rate and performance of plantlets derived minituber in water deficiency condition. The test was conducted in a factorial experiment based on completely randomized design with four replications. The factors included four level irrigation regimes (100%, 85%, 75% and 65% of water field capacity), inoculation of potato minituber by mycorrhiza sp. Glomus intraradices and non-inoculated ones. Growth indices such as stem length and diameter, internode number and length, stem and root fresh weight, leaf area and chlorophyll content were measured. Analysis of variance showed that the main effect of mycorrhiza and water irrigation regimes had significant effect by probability of 1% α level on stem length, leaf area, chlorophyll content, colonization percentage, fresh and dry stem weight, fresh and dry root weight and number of minituber. Interaction effect of two factors was significant only in leaf area, chlorophyll content and dry root weight. By mean comparisons demonstrated that the highest internode and stem length, fresh and dry stem weight, fresh root weight, leaf area and chlorophyll content were accomplished in mycorrhizal inoculation with 85% FC providing water. Totally, the results demonstrated that mycorrhization of minituber in two lower water available levels produce plantlets that had same situations as compared with non-inoculated of 100% FC providing water.

    Keywords: Growth indices, Potato, Mycorrhizal fungus, Water stress
  • Ghasemali Dianati Tilaki, Atefeh Ghorbanalizadeh Pages 366-378

    The biotic interactions have the strong impact on the ecosystem function. This study aims on the investigation of biotic interactions influenced by shrub death in two exposures. Therefore, 20 alive and 20 dead Onobrychis cornuta cushions were selected in each exposure and for each of the plots one plot with the same size in open space were selected (in total 160 plots) and their plant species were recorded. In order to determine the main effects, GLMM were applied and T test were used to compare mean between shrub health and exposures. Our results showed that under alive and dead shrubs, perennial herbs (2.8 and 6.35 %) and shrubs (0.6 and 3.25 %) were significantly reduced, respectively. In the southern exposure, total cover of species (17.55 and 6.85), perennial grasses (1.70, 5.98), perennial herbs (2.38, 5.28) and shrubs (1.18, 3.40) were declined under dead shrubs respectively. GLMM results showed that shrub health has the strongest effects (F=21.25; P<0.009) on RII. In the southern exposure, competition was higher under dead shrubs (-0.58) than alive shrubs (-0.14). Exposure had strongest effects on the perennial grasses (F=551.47; P<0.0001) which in both dead and alive shrubs the cover in the northern exposure is higher than southern exposure. Shrub health has highest effects on perennial herbs (F=7.22; P<0.009) and in the northern exposure shrub death (- 0.36) reduced RII significantly compare to alive shrubs (- 0.004).

    Keywords: Onobrychis Cornuta, Shrub death, Grasslands, Competition, Biotic interactions
  • Alireza Zare Pages 379-391

    In order to build middle Asia collection in the Mashhad Botanical Garden, some plants such as Cotoneaster were produced by seed. Cotoneaster nummularioides Pojark fruits were collected from kopet dag highlands mountainous region in northeastern Khorasan Razavi. The seeds were performed on 25 treatments in a factorial randomized complete block design with three replications. In this study the effect of different chilling and different scarified treatments was investigated. Studied treatments zero (control), 1, 2, 3 and 4 months cold stratification and chemical scarification, including without scarification (control), hydrochloric acid, hydrochloric acid - Potassium nitrate, sulfuric acid and sulfuric acid - Potassium nitrate. After the end of the treatments, the seeds were sown in a greenhouse in bed of coco peat – perlite. The results showed that there was significant difference (P<0.01) among the studied treatments and sulfuric acid - Potassium nitrate with 4 months cold stratification had had the highest average germination (18.3 percent). In controls, chilling in 1 and 2 and 3 month without scarification and chilling 1 month with scarification treatments; no germination was observed. The problem dormancy Cotoneaster resolved under the combined effects of scratches Shell and cold stratification, As a result, the physical and physiological factors influence the dormancy of this species.

    Keywords: Cotoneaster, Germination, stratification, chemical scarification
  • majid agha alikhani Pages 392-404

    Weed control in crop lands using herbicide raised several concerns for human health and environment. Decomposition of some plants residues leave special compounds in the soil which may prevent weed emergence and prohibit the use of herbicides for weed control. In order to non-chemical weed management and investigation of the sweet corn response to wheat and rye residues (low, medium and high) a field experiment was conducted using RCBD. Results showed that wheat straw was more beneficent than rye in weed control and increasing the sweet corn yield, meanwhile wheat in low residue treatment was more effective than others. Indeed this treatment produced the highest leaf area index (7) and fresh forage yield of the crop (24693 kg.ha-1). The highest (2251.3 kg/ha) and the lowest (1653.8 kg/ha) amount of kernel yield were obtained under low wheat residue and low rye residue treatments respectively with +22% and -6.2% change from control treatment. Therefore it should be stated that sweet corn planting after wheat rotation will confront to less weed (density and biomass) due to allopathic effects of low wheat residue which indirectly increased sweet corn economical yield.

    Keywords: crop rotation, weed management, winter cereals, plant residues, allelopathy
  • the Hemerochor species of anthropogen environments (with an example from Hamedan)
    abbas shahsavri, neda ghorbani Pages 405-415

    The result of floristic and ecological research about 48 species from families of Papaveraceae, Fumariaceae, Solanaceae, Amaranthaceae, Alliaceae, Boraginaceae, Geraniaceae and Malvaceae in interior confine of Hamedan city which researched during few past years showing most of observed species of this families are just segetal and ruderal hemerochor elements which mostly are indicator of the urban environments and most of them do not see outside of urban environments or rarely seen in a few region and in a few number. Therefore, most of observed wild plant species which collected from margin of streets, beside of trees, gardens, farms, unbound farms, rains, parks and other interior urban environments are including non-indigenous elements which usually growing in the urban natures. In this case, to recognize the urban nature as well as its biological species and city as an unstable and unique ecosystem is so important and now days have the valuable researchable and environmental importance in which urban biotopes can not consider unimportant and should not rely on suburban researches.

    Keywords: Ruderal, Segetal, Urban ecosystem, Urban landscape, Hemerochor
  • hamid moghbeli, ahmad gholami, Mohamadreza Amerian, hamid Abbasdokht Pages 416-427

    In order to evaluate the effects of ultrasound intensity (20-30, 40 kHz) and ultrasound exposure time (2- 4- 6 and 8 minutes) on germination, physiological and morphological characteristics of sesame, two separate experiments were performed in laboratory and research greenhouse of Shahrood University of Technology. The trials arranged in a factorial experiment based on a randomized complete block design with four replications. In the first experiment, germination percentage, the speed of germination, mean germination time, mean day germination, seed vigor index, root and shoot length, the coefficient of uniformity of germination, abnormal seedling percentage and some physiological characteristics including the activity of catalase and superoxide dismutase enzymes were evaluated. In the second experiment, emergence percentage, speed of emergence and morphological characteristics including plant height, leaf number and leaf area, root length, root to shoot ratio and total biomass were measured. Based on results, ultrasound exposure time had significant effects on all studied characteristics in both experiments, so that the highest and lowest mean value was related to the 8 and 2 minute respectively. Ultrasound intensity significantly influenced most of the studied characteristics and the highest and lowest mean was obtained at 40 and 20 kHz respectively. The interaction of ultrasound intensity and ultrasound exposure time were significant on most of traits. According to the results, it can be concluded that the use of ultrasound irradiation could greatly improve the germination, morphological and physiological characteristics of sesame.

    Keywords: Enzyme, Germination, Priming, Sesame, ultrasound
  • Pages 428-438

    Thymus kotschyanus Boiss.& Hohen. is an Iranian medicinal plants that grows in different areas of Iran such as Mazandaran, Gilan, Azerbaijan, Kurdistan and Tehran. In this study, variation in the quantity and quality of the essential oil of Thymus kotschyanus Boiss.& Hohen. apical shoots at different developmental stages including vegetative, early flower opening and full flowering stages is reported. The obtained oils by hydro distillation of dried samples were analyzed by GC and GC/MS. The maximum percentage of oil was in full flowering stage (3.5%). 21, 25 and 19 compounds were identified in the oils of apical shoots in vegetative, early flower opening and full flowering plants, respectively. The major components of the branches essential oils were similar in all stages which included carvacrol, sabinene hydrate, 1,8-cineole, p-cymene and borneol. Results showed that the essential oil of T. kotschyanus apical shoots were rich in monoterpenes (19 compoiunds). 95.48%, 95.26% and 90.69% of the total identified compounds were monoterpens in vegetative, early flower opening and full flowering stages, respectively.

    Keywords: carvacrol, thymol, Lamiaceae
  • Parviz Moradi Pages 439-452

    For investigation the impact of drought stress on several Agronomic, physiological, yield and yield component in various varieties of medicinal pumpkin (Cucurbita pepo L.), an experiment was conducted as a factorial based on complete randomized block design with three replications at Agricultural and Natural Resources Research Center of Zanjan during spring and summer of 2015. The effects of water stress in five levels ( S1 or control, S2 or irrigation in 75% of Field Capacity (FC), S3 or irrigation in 50% FC, S4 or irrigation in 25% FC and S5 or without irrigation (dry farming )) and four varieties that cultured in multiple points of Iran ( V1 or unknown variety from khoy, V2 or unknown variety from Isfahan, V3 or unknown variety from Zanjan and V4 or var. Styriaca) were considered. The results showed that the effects of drought stress on traits was significant and cause decrease in all investigated parameters. However, the highest grain and fruit yield were obtained in control treatment or full irrigation in Styriaca variety with 825 and 15430 kg.ha-1, respectively and lowest were obtained from Isfahan variety in dry farming condition with 680 and 2758 kg.ha-1 respectively. In the presence of moderate drought stress, the highest rate of photosynthesis, transpiration, stomatal conductance and relative water content was for Isfahan unknown variety and seems that it is a good candidate variety for areas with mild stress.

    Keywords: drought stress, pumpkin, Physiological traits
  • mohammad bahmani Pages 453-463

    Present study aimed to enhance resistance to drought stress Calotrope Seedlings Using AMF is conducted under greenhouse conditions for six months. So an experiment with two levels of inoculum (Control and AMF) and six levels of water stress (3, 6, 9, 12, 15 and 18 days irrigation interval) as a factorial experiment in a completely randomized design with three replications was formed. The highest percentage of mycorrhizal colonization in seedlings under drought 3 days was showed at a rate of 43 percent. The rate of photosynthesis and transpiration in plants 9.06 and 0.35 respectively that with increasing intensity of drought has resulted in a reduction parameters. N concentration in leaves and roots of the seedlings were inoculated and control showed significant differences in stress levels. Water use efficiency amount is 0.55 under drought stress 6-day mycorrhizal fungi inoculation was observed. Results of this study indicated that, with regard to the role of Arbuscular mycorrhizal fungi in Enhance and facilitate the uptake of water and elements of the nutritional, increasing the volume of the roots, creating root colonization and improvement of physiological variables interval of drought to 9 days.

    Keywords: Root Colonization, Photosynthesis, N Concentration, Survival, arid biome
  • pouya arvin Pages 464-473

    In present study, effects of foliar of NPK fertilizer on some physiological, morphological parameters and essential oil of medicinal plant of savory (Satureja hortensis L.) were studied. Experimental design was Randomized Complete Block design (RCB) with 4 treatment and 3 replications. Treatments were including control and foliar of NPK fertilizer with proportions of 20-20-20, 10-50-10 and 12-12-36. Highest number of leaves, lateral branches, height and wet and dry weight of roots and shoots was obtained by fertilizer treatment with ratio of 12-12-36. It seems that eminent role of potassium rather than nitrogen and phosphorus in fertilizer composition of 12-12-36 could lead to significant increases in these traits. The highest content of chlorophyll a with 0.161 mg g-1 F.W and the highest rate of carotenoid with 0.571 mg g-1 F.W were captured in fertilizer with ratio of 20-20-20. Control treatment revealed the most content of anthocyanin with 37.682 mg g-1 F.W. Low levels of anthocyanin in foliar application treatments in comparison with control sample may be because of creation the optimum condition for plants by application of fertilizer. Total essential oil content demonstrated fluctuations in different treatments so in plants with fertilizer treatments with ratio of 12-12-36 had the most essential oil productions rather than control and other fertilizer treatments. Outcomes of regression analysis by stepwise method showed that chlorophyll a, number of leaf and height had the most effect on dry weight of stem and could justify 85% of dry weight of stem.

    Keywords: Anthocyanin, Complete fertilizer, essential oil, Number of leaf, photosynthetic pigments