فهرست مطالب

توانمندسازی کودکان استثنایی - سال دهم شماره 2 (تابستان 1398)
  • سال دهم شماره 2 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/04/01
  • تعداد عناوین: 10
|
  • فاطمه امیری، حسن علی ویسکرمی*، محمد علی سپهوندی صفحات 137-148
    هدف

    تکالیف درسی و شناختی زیاد در مدارس تیزهوشان، ممکن است فرایندهای روان شناختی و هیجانی دانش آموزان تیزهوش را دچار آسیب نماید. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان ذهن آگاهی بر اضطراب و  تنظیم هیجانی دانش آموزان تیزهوش دوره اول متوسطهانجام گرفت.

    روش

    روش پژوهش حاضر آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل دانش آموزان تیزهوش دوره متوسطه اول شهر خرم آباد در سال تحصیلی 97-1396 بود. در این پژوهش از روش نمونه گیری هدفمند و گمارش تصادفی استفاده شد. بدین صورت که تعداد 30 دانش آموز به روش نمونه گیری هدفمند از بین دانش آموزان تیزهوش دوره متوسطه اول شهر خرم آباد انتخاب و به صورت تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش مداخله درمانی را طی سه ماه در 10 جلسه 75 دقیقه ای دریافت نمودند. پرسشنامه های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب (بک و همکاران، 1988) و پرسشنامه تنظیم هیجان (گروس و جان، 2003) بود. داده های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر توسط نرم افزار آماری SPSS23</sub> مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که درمان ذهن آگاهی بر اضطراب و تنظیم هیجانی دانش آموزان تیزهوش تاثیر معناداری داشته است (0001/0>P). علاوه بر این نتایج نشان داد که این مداخله توانسته تاثیر خود را در طول زمان نیز به شکل معناداری حفظ نماید (0001/0>P). میزان تاثیر درمان ذهن آگاهی بر اضطراب و تنظیم هیجانی دانش آموزان تیزهوش 86 و 76 درصد بود.

    نتیجه گیری

    بر اساس یافته های پژوهش حاضر می توان چنین نتیجه گرفت که درمان ذهن آگاهی با بهره گیری از فنونی همانند افکار، هیجانات و رفتار آگاهانه می تواند اضطراب و تنظیم هیجانی را تحت تاثیر قرار دهد. بر این اساس درمان ذهن آگاهی می تواند به عنوان درمانی کارآ برای کاهش اضطراب و بهبود تنظیم هیجانی دانش آموزان تیزهوش مورد استفاده قرار گیرد.

    کلیدواژگان: اضطراب، تنظیم هیجانی، تیزهوش درمان ذهن آگاهی
  • عباسعلی حسین خانزاده*، شهربانو ابراهیمی، شیما حسینی، فائزه خداکرمی صفحات 149-164
    هدف

    هدف این پژوهش بررسی تاثیر آموزش ریاضی از طریق برنامه های آموزشی رایانه ای بر یادگیری مفاهیم ریاضی و علاقه به ریاضی دانش آموزان دیرآموز بود.

    روش

     این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دیرآموز پایه دوم ابتدایی شهر سنگر در سال تحصیلی 1395-1396 بود، که 30 نفر از آنها به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه کنترل). گروه آزمایش تحت تاثیر متغیر مستقل آموزش از طریق برنامه های آموزشی رایانه ای (طی10جلسه 45دقیقه ای) قرار گرفت، اما گروه کنترل هیج مداخله ای را دریافت نکرد. ابزارهای مورد استفاده ی پژوهش عبارت اند از پرسشنامه توانمندی های یادگیری ریاضی پایه دوم (تبریزی، 1389)، مقیاس هوشی وکسلر کودکان ویرایش چهارم (وکسلر، 2004) و پرسشنامه علاقه به ریاضی (نعمتی، 1388). در نهایت، داده های حاصل از پژوهش به روش تحلیل کوواریانس یک متغیره و چندمتغیره و با استفاده از نرم افزار SPSS 16.0 تحلیل شدند.

    یافته ها

    نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش ریاضی از طریق برنامه های آموزشی رایانه ای باعث بهبود یادگیری مفاهیم ریاضی و افزایش علاقه به ریاضی در دانش آموزان دیرآموز شده است (001/0>P).

    نتیجه گیری

     با توجه به تاثیر این برنامه آموزشی، استفاده از فناوری آموزشی با کمک کامپیوتر در آموزش دانش آموزان دیرآموز ضروری است.

    کلیدواژگان: آموزش ریاضی، برنامه های آموزشی رایانه ای، یادگیری ریاضی، علاقه به ریاضی، دانش آموزان دیرآموز
  • سعید حسن زاده*، کوروش امرایی، صبا صمدزاده صفحات 165-177
    هدف

    اختلال کاستی توجه و بیش فعالی از جمله شایع ترین اختلال های رفتاری دوران کودکی است که اثرات قابل ملاحظه ای بر کودک، خانواده و جامعه دارد. هدف پژوهش حاضر فراتحلیلی بر شیوع اختلال کاستی توجه و بیش فعالی در ایران بود.

    روش

    با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی داخلی شامل SID، Magiran، Irandoc،Iranmedex  و جستجوگر گوگل 136مقاله فارسی با موضوع اختلال کاستی توجه و بیش فعالی بدست آمد. بر اساس پروتکل مطالعه مروری نظامدار، متن کامل 38 مقاله نهایی که تعداد 35036 کودک را در 18 استان کشور مورد بررسی قرار داده بودند، برای فراتحلیل انتخاب شدند. از نرم افزارGraphPad Prism 5 برای فراتحلیل استفاده شد.

    یافته ها

     نتایج نشان داد که دامنه شیوع اختلال کاستی توجه و بیش فعالی در سطح کشور حداقل 95/0 درصد و حداکثر 17 درصد و میانگین آن 7/8 درصد و فاصله اطمینان آن](11.23-6.10) 95 %:   [CIاست. بیشترین نرخ شیوع مربوط به شهر تهران و کمترین میزان مربوط به مطالعه انجام شده در ایلام بود. بر اساس داده های حاصله، شیوع این اختلال در پسران نزدیک به دو برابر دختران است.

    نتیجه گیری

     به نظر می رسد میزان شیوع این اختلال در ایران تفاوت قابل ملاحظه ای با میانگین جهانی نداشته باشد و تفاوت های حاصل از متفاوت بودن نرخ شیوع در استان های مختلف ناشی از تفاوت در پروتکل های بررسی و تشخیص است.

    کلیدواژگان: اختلال کاستی توجه و بیش فعالی، ایران، فراتحلیل، شیوع
  • احمد صابری راد، حسن حیدری*، حسین داوودی صفحات 177-188
    هدف

    این پژوهش با هدف تعیین میزان اثربخشی برنامه فرزندپروری بر اساس مدل بارکلی بر تعامل مادر و کودک با اختلال رفتاری در شهر ورامین انجام شد.

    روش

    پژوهش حاضر نیمه آزمایشی و طرح مورد استفاده در این پژوهش طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری در این پژوهش کلیه مادران کودکان با اختلال رفتاری مراجعه کننده به کلینیک مشاوره ارمغان در سال 1398 بودند. گروه نمونه مشتمل بر 30  نفر بود که به صورت در دسترس انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 80 دقیقه ای، هفته ای دو بار در جلسات گروهی فرزندپروری بر اساس مدل بارکلی شرکت کرد و گروه کنترل هیج مداخله ای دریافت نکرد.  ابزار به کار گرفته شده در پژوهش حاضر مقیاس رابطه کودک-والد رابرت سی. پیانتا (1992) بود. داده های پژوهش با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نسخه 24 نرم افزار SPSS تحلیل شد.

    یافته ها

    نتایج این پژوهش نشان داد که برنامه فرزندپروری بر اساس مدل بارکلی تاثیر معناداری بر تعامل و همچنین خرده مقیاس های تعارض، نزدیکی و وابستگی مادر و کودک با اختلال رفتاری داشت (001/0P<).

    نتیجه گیری

    آموزش برنامه فرزندپروری بر اساس مدل بارکلی می تواند تعامل مادر و کودک با اختلال رفتاری را بهبود بخشد؛ بنابراین، برنامه ریزی به منظور استفاده از این برنامه اهمیت خاصی دارد.

    کلیدواژگان: اختلال رفتاری، تعامل مادر و، کودک فرزندپروری
  • الهام شفیعی، سوگند قاسم زاده*، غلامعلی افروز صفحات 189-199
    هدف

    هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه آموزشی روابط درون خانوادگی بر رضامندی زوجیت مادران و تاب آوری خواهران کودکان با اختلال طیف اتیسم بود.

    روش

    این پژوهش یک مطالعه شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مادران و خواهران کودکان با اختلال طیف اتیسم ساکن شهر تهران در سال 1397 بودند که از میان آنها نمونه ای به حجم 24 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (12نفر) و کنترل (12نفر) گمارده شدند. از هر دو گروه پیش آزمون به عمل آمد و گروه آزمایش برنامه آموزشی روابط درون خانوادگی را در 9 جلسه دریافت کردند.  ابزار پژوهش حاضر شامل مقیاس رضامندی زوجیت افروز (1389) و مقیاس تاب آوری کونور و دیویدسون (2003) بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از تحلیل کوواریانس با اندازه گیری مکرر در نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفتند.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان داد که برنامه آموزشی روابط درون خانوادگی بر متغیرهای رضامندی زوجیت و تاب آوری اثربخش بوده و اثر این تغییر تا مرحله پیگیری پایدار مانده است (05/0>P).

    نتیجه گیری

    با توجه بهنتایج پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که برنامه آموزشی روابط درون خانوادگی رضامندی زوجیت مادران و تاب آوری خواهران کودکان با اختلال طیف اتیسم را افزایش می دهد.

    کلیدواژگان: اختلال طیف اتیسم، تاب آوری، رضامندی زوجیت، روابط درون خانوادگی
  • طراحی بسته توان بخشی شناختی خانواده محور و بررسی تاثیر آن بر کارکردهای اجرایی دانش آموزان نارساخوان
    سولماز قاسمی، علی اکبر ارجمندنیا*، مسعود غلامعلی لواسانی صفحات 200-215
    هدف

    پژوهش حاضر با هدف طراحی بسته توان بخشی شناختی خانواده محور و بررسی تاثیر آن بر کارکردهای اجرایی دانش آموزان نارساخوان بود.

    روش

    این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون _ پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دارای اختلال نارساخوانی بود که در سال تحصیلی 1397- 1396 در مراکز دولتی اختلال یادگیری شهر تهران مشغول به تحصیل بودند. از بین مراکز دو مرکز انتخاب و سی دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای دو مرحله ای در دو گروه 15 نفره آزمایشی و کنترل تخصیص یافتند. گروه آزمایشی 12 جلسه مداخله توان بخشی شناختی خانواده محور را به مدت 1 ساعته در هر هفته به مدت 3 ماه دریافت کردند. هر دو گروه قبل و بعد از اجرای مداخله با آزمون سنجش بازداری شناختی  بشرا (رفیح خواه و همکاران، 1395)، آزمون حافظه فعال برای کودکان (حاف بک) (پیکرینگ و گدرکول، 2001)، آزمون یکپارچگی دیداری و شنیداری (سندفورد و ترنر، 1994) و همچنین پرسشنامه رتبه بندی رفتاری کارکردهای اجرایی بریف  (جرارد و همکاران، 2000) مورد ارزیابی قرار گرفتند و از تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری برای تحلیل داده ها استفاده شد. تحلیل داده ها با  SPSS24</sub> انجام گرفت.

    یافته ها

    یافته ها نشان دادند که مداخله توان بخشی شناختی خانواده محور با تاکید بر کارکردهای اجرایی (حافظه فعال، توجه مداوم و بازداری) روی کارکردهای اجرایی دانش آموزان نارساخوان تاثیر معناداری داشت (01/0>P).

    نتیجه گیری

    توان بخشی شناختی خانواده محور مبتنی بر توجه مداوم، حافظه فعال و بازداری بر کارکردهای اجرایی دانش آموزان نارساخوان تاثیرگذار می باشد.

    کلیدواژگان: توان بخشی شناختی، خانواده محور، کارکردهای اجرایی، نارساخوان
  • لیلا افضلی*، سمیه اسماعیلی صفحات 216-226
    هدف

    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه جهت گیری هدفی (با واسطه گری تاب آوری تحصیلی) با درگیری تحصیلی انجام شده است.

    روش

    روش تحقیق از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهرستان اسلامشهر می باشد.  315 دانش آموز با استفاده از فرمول کوکران و به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای اندازه گیری متغیرها از پرسشنامه های درگیری تحصیلی ریو و تسینگ (2011)، مقیاس تاب آوری تحصیلیساموئلز (2004) و پرسشنامه هدف های پیشرفت میدگلی و همکاران (2000) استفاده شده است. داده های این پژوهش با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزار آماری LISREL  تجزیه و تحلیل شده است.

    یافته ها

    یافته های به دست آمده نشان می دهد که جهت گیری هدفی تبحری و اجتنابی با درگیری تحصیلی به صورت مستقیم و غیر مستقیم (با واسطه گری تاب آوری تحصیلی) رابطه دارد. متغیرهای یادشده 49 درصد از واریانس نمرات در متغیر درگیری تحصیلی را پیش بینی می کنند.

    نتیجه گیری

    جهت گیری هدفی، سازه ای است که همزمان می تواند موجب ارتقای درگیری تحصیلی و تاب آوری تحصیلی شود و افرادی با تاب آوری بالاتر، بهتر می توانند شرایط تنش زا را تحمل کرده و بیشتر خود را درگیر حل مساله و کاوش نمایند.

    کلیدواژگان: تاب آوری تحصیلی، جهت گیری هدفی، درگیری تحصیلی
  • محسن شکوهی یکتا*، سعید اکبری زردخانه، محمد عطاری، مجتبی مهدوی صفحات 227-236
    هدف

    این پژوهش با هدف تهیه بسته آموزشی مدیریت خشم برای دانش آموزان دبیرستانی انجام شد و تاثیر آن بر افسردگی، اضطراب و تنیدگی دانش آموزان را مورد بررسی قرار گرفت.

    روش

     این پژوهش از نوع پژوهش های شبه آزمایشی تک گروهی با طرح پیش آزمون و پس آزمون است.  پس از تدوین برنامه و برای بررسی اثربخشی آن 39 دانش آموز 14 تا 15 ساله  از مدارس غیرانتفاعی شهر تهران به شیوه در دسترس انتخاب و در 5 جلسه کارگاه دو ساعته شرکت داده شدند. سیاهه خشم چندبعدی مدرسه (اسمیت، فورلانگ، باتس و لاگلین، 1998) و پرسشنامه افسردگی، اضطراب و تنیدگی (لویباند و لویباند، 1995) در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون توسط آزمودنی ها تکمیل شد.

    یافته ها

    نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری با طرح اندازه گیری مکرر نشان داد که بسته آموزشی مدیریت خشم دانش آموزان، می تواند تجربه خشم و مقابله منفی با خشم را بهبود بخشد؛ لیکن، تغییری در میزان مقابله مثبت ایجاد نکرد. در ضمن این آموزش توانست افسردگی، اضطراب و تنیدگی را نیز کاهش دهد.

    نتیجه گیری

    در مجموع، می توان بسته آموزشی مدیریت خشم برای دانش آموزان را دارای تاثیرات مثبت روی سلامت روان آنان دانست. بنابراین استفاده از مداخلات مدیریت خشم به خانواده توصیه می گردد.

    کلیدواژگان: مدیریت خشم، افسردگی، اضطراب تنیدگی
  • سارا علی قنواتی، طیبه شریفی*، احمد غضنفری، محمدرضا عابدی، اعظم تقوی صفحات 237-249
    هدف

    تعامل مثبت بین مادر و کودک علاوه بر شکل دهی دلبستگی ایمن در فرزندان، می تواند از بروز بسیاری از آسیب های روان شناختی، تحولی، هیجانی و اجتماعی کودک پیشگیری نماید. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بسته آموزشی تعامل والد- فرزند بر کیفیت دلبستگی کودکان دارای تعامل مادر-کودک ناکارآمد انجام گرفت.

    روش

    پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل مادران دارای کودکان 3 تا 6 سال شهر اصفهان در سه ماهه پاییز سال 1397بود. در این پژوهش تعداد 40 مادر دارای کودکان 3 تا 6 سال با روش نمونه گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل گمارده شدند (20 مادر در گروه آزمایش و 20 مادر در گروه کنترل). گروه آزمایش آموزشی تعامل والد- فرزند را طی سه ماه در 9 جلسه 75 دقیقه ای دریافت نمودند. پرسشنامه مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه کیفیت دلبستگی هالپرن و کاپنبرگ (2006) بود. داده های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر توسط نرم افزار آماری SPSS23</sub> مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که بسته آموزشی تعامل والد- فرزند بر کیفیت دلبستگی کودکان دارای تعامل مادر-کودک ناکارآمد تاثیر معناداری داشته است. به این صورت که این بسته آموزشی توانسته منجر به بهبود کیفیت دلبستگی کودکان دارای تعامل مادر-کودک ناکارآمدشود.

    نتیجه گیری

    بر اساس یافته های پژوهش حاضر می توان چنین نتیجه گرفت که بسته آموزشی تعامل والد- فرزند با بکارگیری شناخت احساسات و افکار و ایجاد بستری برای تجربه هیجانات، می تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت افزایش کیفیت دلبستگی کودکان دارای تعامل مادر-کودک ناکارآمد مورد استفاده گیرد.

    کلیدواژگان: بسته آموزشی تعامل والد- فرزند، کیفیت دلبستگی
  • محمد عاشوری*، اعظم رشیدی صفحات 250-259
    هدف

     پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان اثربخشی آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان بر انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان ناشنوا انجام شد.

    روش

     روش این پژوهش، نیمه آزمایشی و طرح مورد استفاده در پژوهش حاضر، طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری در این پژوهش دانش آموزان ناشنوای مدرسه میر شهر اصفهان در سال 1397 بودند. گروه نمونه شامل 28 نفر از دانش آموزان ناشنوا بودند که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و با روش تصادفی ساده در دو گروه 14 نفری جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 8 جلسه 50 دقیقه ای، هفته ای دو بار در جلسات گروهی آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان شرکت کرد و گروه کنترل هیج مداخله ای دریافت نکرد. ابزار مورد استفاده در پژوهش حاضر پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010) بود. داده های به دست آمده با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تک متغیری در نسخه 24 نرم افزار بسته آماری در علوم اجتماعی تحلیل شد.

    یافته ها

    یافته ها نشان داد که آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان تاثیر معناداری بر انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان ناشنوا داشت.

    نتیجه گیری

    آموزش برنامه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان می تواند انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان ناشنوا را بهبود بخشد؛ بنابراین، پیشنهاد می شود از این برنامه برای بهبود انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان ناشنوا استفاده شود.

    کلیدواژگان: انعطاف پذیری شناختی، دانش آموزان ناشنوا، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان
|
  • Fatemeh Amiri, Hasan Ali Viskarami*, Mohammad Ali Sepahvandi Pages 137-148
    Aim

    Cognitive and homework assignments in gifted schools may hurt the psychological and emotional processes of gifted students. Therefore, the present study was conducted aiming to investigate the effectiveness of mindfulness therapy on the first-grade high school gifted students' anxiety and emotion regulation.

    Method

    The research method was experimental with pretest, posttest, control group and two-month period follow-up design. The statistical population of the present study included all first-grade high school gifted students in the city of KhorramAbad in academic year 2017-18. Purposive sampling and random replacement were used in the present study in a way that 30 students were selected from first high school students in the city of KhorramAbad through purposive sampling method and randomly placed into experiment and control groups. The experiment group received interventions in 10 seventy-five-minute sessions during three months. The utilized tools in the present study included Anxiety Questionnaire (Beck et al, 1988) and Emotion Regulation Questionnaire (Gross and John, 2003). The data from the study were analyzed through repeated measurement ANOVA via SPSS23</sub>.

    Results

    The results showed that the mindfulness therapy has significantly influenced the gifted students' anxiety and emotion regulation (P<0.001). Moreover, the results showed that this therapy was able to significantly maintain its effect in time (P<0.001). The effect of mindfulness therapy on anxiety and emotion regulation of gifted students was 86% and 74% respectively.

    Conclusion

    According to the findings of the present study, it can be concluded that mindfulness therapy concomitant with employing techniques such as thoughts, emotions and mindful behavior can influence anxiety and emotion regulation. Therefore mindfulness therapy can be applied as an efficient therapy to decrease anxiety and increase and emotional regulation in gifted student.

    Keywords: Anxiety, emotion regulation, gifted, mindfulness therapy
  • Abbas Ali Hosein Khanzadeh*, Shahrbano Ebrahimi, Shima Hosseini, Faeze Khodakarami Pages 149-164

    computer training programs on learning mathematics concepts and interest in mathematics of slow learner students.

    Method

    This research was quasi-experimental with pretest-posttest design and control group. The statistical population consisted of all elementary second grade slow learner students of Sangar City in the academic year of 2016-2017, from among whom 30 students were selected through convenient sampling method and were divided into two groups of experiment and control (15 in the experiment group and 15 in the control group). The experiment group was trained through computer training programs (within 10 sessions of 45 minutes), but the control group did not receive any educational intervention. The research tools included the Mental Learning Ability Questionnaire of Secondary Grade (Tabrizi, 2010), Wechsler IQ Scale for Children (Wechsler, 1949) and Interest in Mathematics Questionnaire (Nemati, 2009). Finally, the data were analyzed using one-way and multivariate analysis of covariance and analyzed using SPSS 16.0 software.

    Results

    The results of covariance analysis showed that mathematical education through computer training programs, improves learning of mathematical concepts and increases interest in mathematics in slow learner students (P<0/001).

    Conclusion

    Regarding the effect of this training program, the use of computer-aided teaching technology is essential in teaching slow learner students.

    Keywords: Mathematical education, computer training programs, learning mathematics, interest in mathematics, slow learner students
  • Saeid Hassanzadeh*, Kourosh Amraei, Saba Samadzadeh Pages 165-177
    Aim

    Attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD) is one of the most common behavioral disorders in childhood that has significant effects on the child, family and society. The purpose of this study was to assess the prevalence of ADHD in Iran.

    Methods

    A search of internal databases including SID, Magiran, Irandoc, Iranmedex and also Google search engine obtained 136 Persian articles with ADHD theme. Based on the systematic review study protocol, the full text of the thirty-eight final papers that examined 35,036 children in 18 provinces of the country were selected for meta-analysis. GraphPad Prism5</sub> software was used for meta-analysis.

    Results

    The findings showed that the prevalence of ADHD in the country was at least 0.95% to 17%, with an average of 8.7% and a confidence interval of 95% (6.10-11.23). The highest prevalence rate was in Tehran and the least amount was related to the study in Ilam province. According to the results, the prevalence of this disorder in boys is nearly twice in comparison to girls.

    Conclusion

    It seems that the prevalence of this disorder in Iran is not significantly different from the global average, and the differences resulting from the different rates of prevalence in different provinces are due to the difference in the examination and diagnostic protocols.

    Keywords: Attention Deficit, Hyperactivity Disorder, Iran, Meta-analysis, Prevalence
  • Ahmad Saberi, Rad, Hassan Heydari*, Hossein Davoudi Pages 177-188
    Aim

    The aim of this research was to investigate of parenting program based on Barkley model on interaction of mother-child with behavioral disorder in Varamin City.

    Method

    The present research was a quasi-experimental study with pre-test, post-test design and control group. The participants were 30 mothers of children with behavioral disorder from consultation clinic of Armaghan in 2019 academic year who were selected by convenient sampling method. Subjects were divided into experiment and control groups, each group consisting of 15 mothers randomly. The experiment group participated in 10 sessions of parenting program based on Barkley model (twice a week; each session lasted 80 minutes), while the control group did not. The research tool included Robert C. Piyanta’s Child-Parent Relationship Scale (1992). Multivariate analysis of covariance was used by SPSS24</sub> for analyzing the data. 

    Results

    The results showed that parenting program based on Barkley model had a significant effect on the interaction and also conflict, closeness and dependency subscale in mother-child with behavioral disorder (P<0/001).

    Conclusion

    The parenting program based on Barkley model can increase interaction of mother-child with behavioral disorder. Therefore, planning for providing this program has a particular importance.

    Keywords: Behavioral disorder, Mother-child Interaction, Parenting
  • Elham Shafiee, Sogand Ghasemzadeh*, Gholam, Ali Afrooz Pages 189-199
    Aim

    The purpose of the present study was to evaluate the effectiveness of educational program of intra-family relationships on the marital satisfaction of mothers and the resiliency of sisters of children with autism spectrum disorder.

    Method

    This research was quasi-experimental study with pre-test, post-test and follow up design. The statistical population of this research included mothers and sisters of autistic children, living in Tehran in 2018. From among this population, 24 individuals were selected by the available sampling method and randomly assigned to two groups; experiment (12 people) and control (12 people). Both groups answered the pre-test and then experiment group received the educational program of intra-family relationships in 9 sessions. The tools of the present study were Afrooz Marital Satisfaction Scale (2010) and Connor & Davidson Resiliency Scale (2003). The obtained data were analyzed using repeated measurements of analysis of covariance with SPSS.

    Results

    The results showed that educational program of intra-family relationships was effective on the marital satisfaction and the resiliency variables and the effect of this change was stable in the follow up (P<0/05).

    Conclusion

    According to the finding of the present study, it can be concluded that the educational program of intra-family relationships can increase the marital satisfaction of mothers and the resiliency of sisters of children with autism spectrum disorder.

    Keywords: Autism spectrum disorder, resiliency, marital satisfaction, intra-family relationships
  • Designing family-based cognitive rehabilitation package and evaluating its effectiveness on executive functions of dyslexic students
    Solmaz Ghasemi, Ali akbar Arjmandnia *, Masood Gholamali lavasani Pages 200-215
    Aim

    The present research aimed to design a family-based cognitive rehabilitation package and evaluating its effectiveness on executive functions of dyslexic students.

    Method

    The research was semi-experimental with pre and post-test and a control group. Statistical population contained all students who were studying in governmental centers for learning disorders in Tehran in 2017-2018. From among these centers, two centers were selected and 30 students were selected by random multi- stages clustering and were assigned into two groups (15 in experiment group and 15 in control group). Experiment group received 12 one-hour sessions of intervention once a week for 3 months. Both groups were evaluated by Boshra Cognitive Inhibition (Rafihkhah et al., 2016), Working Memory Test Battery for Children (Pickering & Gathercole, 2001), Integrated Visual and Auditory Continuous Performance Test (Sandford & Turner, 1994), and Behavior Rating Inventory of Executive Function (Jerard, 2000). MANCOVA and ANCOVA were used for analyzing the data whith SPSS24</sub>.

    Findings

    Findings showed that family-based cognitive rehabilitation with emphasize on sustained attention, working memory and inhibition had significant effects on executive functions of dyslexic students (P>0/01).

    Conclusion

    The family-based cognitive rehabilitation with emphasize on sustained attention, working memory and inhibition is effective for dyslexic students.

    Keywords: Cognitive rehabilitation, family-based, Executive Functions, dyslexia
  • Leyla Afzali*, Somayeh Esmaili Pages 216-226
    Aim

    The purpose of this study was to investigate the relationship between goal orientation (with mediator role of educational resilience)and academic engagement.

    Method

    The research method was correlation. The statistical population of the study consisted of 2nd grade high school students in Islamshahr City. 315 students were selected using Cochran formula and stratified random sampling. To measure the variables, Academic Engagement Questionnaire (Reeve and Tseng, 2011), Resiliency Scale (Samuels, 2004) and Goal OrientationQuestionnaire (Midgley et al, 2000) was used. Data were analyzed using Pearson correlation coefficient and path analysis of LISREL statistical software.

    Findings

    Findings showed that the goal orientation of mastery and avoidance is directly related to academic engagement (through educational mediation). The variables predict 49% of the variance in the academic curve variable.

    Conclusion

    Target orientation is a structure that can simultaneously promote academic engagement and academic resilience, and people with higher resilience can better tolerate stressful situations and are more involved in problem solving.

    Keywords: Academic resilience, goal orientation, academic conflict
  • Mohsen Shokoohi, Yekta*, Saeed Akbari, Zardkhaneh, Mohammad Attari, Mojtaba Mahdavi Pages 227-236
    Aim

    This study aimed to design an anger management package for high school students and to assess its effectiveness on their depression, anxiety, and stress.

    Method

    The study was a single group quasi-experimental research with pretest-posttest design. A total of 39 students aged between 14 and 15 (M = 14.33 and SD = 0.48) were chosen using convenient sampling from Tehran City’s private schools and took part in 5 sessions based on cognitive-behavioral therapy. Multidimensional School Anger Inventory (MSAI, Smith, Furlong, Bates, and Laughlin, 1998) and Depression, Anxiety & Stress Scale (DASS, Lovibond & Lovibond, 1995) were answered by the participants before and after the intervention.

    Finding

    The results of repeated measures illustrated that anger management training improved destructive expressions and anger experience; however, positive coping did not change significantly. In addition, depression, anxiety and stress were also significantly diminished.

    Conclusion

     In sum, it can be concluded that the designed anger management package for high school students has positive effects on students’ mental health. Therefore, anger management training for families is recommended.

    Keywords: Anger control, depression, anxiety, stress
  • Sara Ali, Ghanavati, Tayebeh Sharifi*, Ahmad Ghazanfari, Mohammad, Reza Abedi, Azam Naghavi Pages 237-249
    Aim

    Positive interaction between mother and the child can prevent the emergence of psychological, evolutional, emotional and social damages in children besides creating safe attachment in them. Therefore, the present study was conducted aiming to investigate the effectiveness of parent-child interaction package on attachment quality of children with inadequate mother-child interaction.

    Method

    The present study was quasi-experimental with pretest-posttest, control group and two-month follow-up design. The statistical population of the present study included mothers of 3-6-year-old children in the City of Isfahan in the autumn of 2018. 40 mothers of 3-6-year-old children were selected through purposive sampling method and they were randomly replaced into experiment and control groups (20 mothers in the experiment and 20 in the control group). The experiment group received nine 75-minute sessions of parent-child interaction training. The tool used in the present study was Kappenberg & Halpern’s Attachment Quality Scale (2006). The data were analyzed by repeated measurement ANOVA method via SPSS23 software.

    Results

    The results showed that parent-child interaction training package has significantly influenced children’s self-control in inadequate mother-child interaction (f=76/67, p<0/001). In a way that this training package could lead to the improvement of dimensions of mother-child interaction.

    Conclusion

    According to the findings of the present study, it can be concluded that training package of parent-child interaction by employing the recognition of emotions and thoughts and creating a context for experiencing emotions, can be applied as an efficient method to increase attachment quality of children with inadequate mother-child interaction.

    Keywords: Teaching package of parent-child interaction, attachment quality
  • Mohammad Ashori*, Azam Rashidi Pages 250-259
    Aim

    The aim of the present research was to investigate of the effectiveness of cognitive emotion regulation strategies training on cognitive flexibility in deaf students.

    Method

    This study was a quasi-experimental study with pre-test, post-test design and control group. The participants were 28 deaf students from Mir School in Isfahan City in 2019 academic year who were selected by convenient sampling method. Subjects were divided into experiment and control groups, each group consisting of 14 students who were assigned randomly. The experiment group participated in 8 sessions of cognitive emotion regulation strategies training (two times a week; each session lasted 50 minutes), while the control group did not. The tool used was Dennis & VanderWal’s Cognitive Flexibility Inventory (2010). Univariate analysis of covariance was used by SPSS24</sub> for analyzing the data.

    Results

    The results showed that cognitive emotion regulation strategies training had a significant effect on the cognitive flexibility of deaf students.

    Conclusion

    Cognitive emotion regulation strategies training can increase cognitive flexibility of deaf students. Therefore, it is recommended that this program be used for improvement of cognitive flexibility in deaf students.

    Keywords: Cognitive emotion regulation strategies, deaf students, cognitive flexibility