فهرست مطالب

  • سال نهم شماره 17 (پاییز و زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/11/01
  • تعداد عناوین: 12
|
  • یحیی معروف*، مریم معصومی صفحات 1-24
    یکی از ویژگی های برجسته ادبیات پایداری، به کارگیری عناصر نمادین در آن است. در این میان، نمادهای طبیعی، نمود زیادی در بیان اندیشه های شاعران مقاومت داشته اند. پرندگان جزئی از عناصر طبیعت هستند که شاعران حوزه ادبیات پایداری برای پربار کردن مضامین اشعار خود و استفاده نمادین، از آنها بهره برده اند. سمیح القاسم به عنوان یکی از شاعران برجسته حوزه ادبیات پایداری از اسطوره و نماد پرندگان، برای بیان اندیشه های مبارزه طلبانه و آزادی خواهانه خود بهره جسته است و آن را به عنوان پوششی برای بیان اعتراض به وضع نامناسب انسان فلسطینی به کار می گیرد؛ وی توانسته به زیبایی، به این هدف خود جامه عمل بپوشاند و با استفاده از نمادهایی با بارهای معنایی مثبت و منفی، از یک سو چهره ستمکاران و زشتی اعمال آنان و از سویی دیگر لزوم مبارزه و پایداری انسان فلسطینی را به تصویر بکشد. از آنجا که مردم و سرزمین، بخش عظیمی از شعر وی را دربرگرفته و صورت های نمادین پرندگان به صورتی غیر مستقیم به آنها اشاره دارد؛ پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی بر آن است تا به واسطه پرده برداری از نحوه کاربرد نماد پرندگان در شعر سمیح القاسم، بخش عظیمی از شعر او را رمزگشایی کند.
    کلیدواژگان: ادبیات پایداری، اسطوره، نماد، پرندگان، سمیح القاسم
  • علی قهرمانی*، آرزو شیدایی، صدیقه حسینی صفحات 25-47
    نقد و تحلیل ساختارگرا، یکی از شاخص ترین روش های تحلیل متون ادبی از دهه 1960م تا کنون محسوب می شود. "رولان بارت" فرانسوی یکی از پایه گذاران اصلی این مکتب به شمار می آید. بارت مدلی را تحت عنوان "رمزگان پنج گانه" برای تحلیل روایات ارائه داده است که شامل شناسایی و کشف واحدهای کنشی، معمایی، معنایی، نمادین و فرهنگی می شود. این رمزگان نشانه ها را به نظام های معنادار تبدیل می سازند و بدین ترتیب باعث ایجاد رابطه بین دال و مدلول می گردند. پژوهش حاضر سعی نموده است تا با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی یکی از داستان های کوتاه "نجیب کیلانی"- از ادبای برجسته معاصر عرب - به نام "الغریب" را بر اساس این الگوی ساختارگرایانه بررسی نموده و واحدهای پنج گانه موجود در آن را استخراج و رمزگشایی نماید. هدف این جستار سنجش میزان بهره گیری نویسنده داستان از اصول روایی برای انتقال اندیشه هایش می باشد. نتایج به دست آمده از تحلیل ها حاکی از آن است که نویسنده یک بیماری اجتماعی به نام نفاق را به عنوان واحد فرهنگی مطرح و قهرمان اصلی داستان را نماد این رذیله معرفی می کند و سپس با اشاره به دوگانه های موجود در ظاهر و باطن شخصیت وی و با بهره گیری از واحدهای معنابنی چون شغل منشی گری که دال بر اطاعت محض است، علل و انگیزه های صاحب این رذیله را برای کنش های منافقانه تبیین می نماید.
    کلیدواژگان: نقد ساختارگرا، رمزگان، رولان بارت، داستان کوتاه الغریب، نجیب کیلانی
  • قاسم ابراهیمی، ابراهیم اناری بزچلوئی*، سید ابوالفضل سجادی، محمد جرفی صفحات 49-72
    تحلیل گفتمان انتقادی به عنوان گرایشی میان رشته ای، در بررسی متون از سطح جمله و کلام فراتر رفته و به بافت موقعیتی که متن در آن شکل گرفته است، توجه می کند. نورمن فرکلاف یکی از نظریه پردازان در این حوزه است که برای نظریه خود سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین را در نظر می گیرد. این پژوهش سعی دارد تا به صورت توصیفی - تحلیلی، سه سطح گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف را در بخش های چهارگانه رمان الخسوف، مورد بررسی قرار دهد. ابراهیم الکونی در رمان حاضر با استفاده از باهم آیی و تکرار واژگان، به کارگیری واژگان متضاد و استفاده از استعاره های مفهومی و بلاغی و با تکیه بر شالوده های رئالیسم و رئالیسم جادویی، ضمن فراخوانی متون مختلف همچون قرآن، روایات، اشعار شاعران قبل و استفاده از ضرب المثل ها، اصطلاحات عامیانه و اسطوره های اهل صحرا، در پی تبیین اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه است. او با گفتمانی ضداستعماری به بیان مسائلی چون زندگی مردم قبایل طوارق، اوضاع نابه سامان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه لیبی در زمان استعمارگران اروپایی، تقابل سنت و مدرنیته و... می پردازد و با تقویت روحیه مبارزه طلبی، به دنبال کسب مفاهیمی چون آزادی و تغییر است.
    کلیدواژگان: تحلیل گفتمان انتقادی، نورمن فرکلاف، ابراهیم الکونی، چهارگانه الخسوف
  • مریم رحمتی*، شهریار همتی، سارا کرمی صفحات 73-97

    ابراهیم نصرالله از برجسته ترین شاعران مقاومت فلسطین است که با استفاده از سمبل و زبان نشانه، آثار شعری فراوانی در دفاع از فلسطین و مبارزه با استکبار و استبداد نیروهای مداخله جو و رژیم اشغالگر سروده است. دو دیوان «فضیحه الثعلب» و «نعمان یسترد لونه» از جمله دیوان های شعری مشهور او در زمینه نقد جنگ و ظلم و ستم استعمارگران و دعوت به مبارزه، ایستادگی و مقاومت مردم فلسطین است که سرشار از نشانه و نماد می باشند. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با هدف کشف کدها و لایه های پنهان تصاویر طرح جلد دو دیوان مذکور، به بررسی و تحلیل تصاویر رسم شده در این دو دیوان، به عنوان بخش فرامتنی کتاب ها، بر اساس نظریه نشانه شناسی می پردازد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که طرح روی جلد هر دو دیوان، بر خلاف طرح جلد بسیاری از کتب که تنها زینت بخش کتاب است، کاملا با محتوا و اندیشه ی اصلی اثر هماهنگ بوده و عامل گسترش دهنده متن است. همچنین رمزگان های تصویری و زیبایی شناختی موجود هر دو دیوان، در راستای هدف و مقصود اصلی نویسنده و پیام اصلی متن طراحی شده اند. عوامل بصری مانند رنگ، خط، بافت، فضا و شکل تصاویر از جمله عناصر ایجاد هماهنگی در تصاویر طرح جلد دو دیوان به شمار می روند که نشان از دانش بصری کتاب ها دارد. شاعر در راستای بیان مقصود خود، درطرح روی جلد هر دو دیوان از رنگ هایی با طیف رنگی و در طراحی تصاویر بخش های فرعی دیوان «نعمان یسترد لونه» از فضای سفید، سیاه، خاکستری بهره برده است.

    کلیدواژگان: نشانه شناسی، نشانه های تصویری، ابراهیم نصرالله، نعمان یسترد لونه، فضیحه الثعلب
  • عادل آزاددل*، جواد گرجامی، نرگس معصومی صفحات 99-122
    گشودن رمان فرآیندی روش مند در جهت ورود به دنیای داستان و همراه شدن با کنش های مختلف آن است. در این میان صحنه آغازین داستان و نحوه پردازش آن، نخستین گام به منظور ارائه نمایی کلی از روایت داستانی است. پردازش هنرمندانه این بخش از داستان، فرایندی است در راستای انتقال اطلاعاتی اولیه از فضای داستان، ارتباط آن (صحنه آغازین) با بقیه رمان و پیرنگی که در ادامه روایت شکل خواهد گرفت. صحنه آغازین رمان " اللص و الکلاب" اثر نجیب محفوظ به گونه ای است که از یک سو سرنخ های ابتدایی از روایت کلی را در اختیار خواننده قرار می دهد و با تعلیق آفرینی در کنش های آغازین داستان وی را نسبت به تعقیب روایت ترغیب می نماید. این مهم به واسطه کاربست تکنیک های مختلف از جمله: انتخاب عنوانی با دلالتی معکوس(وارونگی معنا)، صحنه پردازی رئالیستی و باورپذیر، الگوی ترکیبی در معرفی شخصیت و گزاره های معماگونه با دلالت های منفی، در صحنه آغازین رمان تحقق می یابد. مقاله حاضر با اتخاذ رویکرد توصیفی-تحلیلی به خوانش تحلیلی صحنه آغازین رمان "اللص و الکلاب" نجیب محفوظ پرداخته و مهارت نویسنده را در پردازش موفق این بخش از رمان به تصویر کشیده است.
    کلیدواژگان: گشودن رمان، صحنه آغازین، تعلیق داستانی، نجیب محفوظ، اللص و الکلاب
  • وجیهه گلین مقدم، لیلا قاسمی حاجی آبادی*، کتایون فلاحی صفحات 123-141
    نشانه شناسی از نظریات تحلیلی نیمه دوم قرن بیستم است. مایکل ریفاتر، منتقد فرانسوی تبار آمریکایی، با کتاب نشانه شناسی شعر، این نظریه را برای خوانش شعر پیشنهاد کرد که بر اساس آن می توان شعر را با دو خوانش اکتشافی و پس کنشانه مورد بررسی قرار داد. خوانش اول، معانی محوری شعر را مورد بررسی قرار می دهد اما در خوانش دوم، با توجه به دلالت های زبانی، پس از بررسی عناصرغیردستوری، ارتباط درونی عناصر متن، در قالب انباشت و منظومه های توصیفی تبیین شده، پس از آن، خواننده به دریافت هیپوگرام ها روی می آورد و درنهایت این مباحث به دریافت و کشف شبکه ساختاری شعر می انجامد.این جستار، که مبتنی بر روش توصیفی-تحلیلی است، با تکیه بر نظریه ریفاتر به خوانش بخشی از قصیده «بلقیس» از نزار قبانی شاعر معاصر سوری می پردازد. خوانش اکتشافی این قصیده بیانگر این است که شاعر با اشاره به کشته شدن بلقیس، سعی دارد با کلامی عاشقانه، به رثای محبوب بپردازد. اما خوانش پس کنشانه نشان می دهد، شعر بلقیس دارای دو انباشت و منظومه توصیفی است. در انباشت اول مقصود همان محبوب و منظومه توصیفی آن وطن است و در انباشت دوم مقصود امت عربی و منظومه توصیفی آن هویت عربی است که شاعر با نمادسازی، به جامعه خویش نیز اشاره می کند در نهایت شبکه ساختاری به کمک خواننده می آید. یافته های تحقیق نشان می دهد رویکرد ریفاتر بر قصیده بلقیس منطبق بوده و می توان به وسیله این الگو، دلالت های عمیق تری از جمله عشق، زن، هویت ملی، وطن، آزادی، مبارزه با استبداد و عقب ماندگی را از این قصیده برداشت کرد.
    کلید واژه ها:
    کلیدواژگان: نزار قبانی، مایکل ریفاتر، خوانش اکتشافی، خوانش پس کنشانه
  • محمودرضا توکلی محمدی*، محمدعلی آذرشب صفحات 143-169

    نقد جامعه شناختی، از نظریه هایی است که در عرصه تعامل ادبیات با علوم اجتماعی بروز یافته و سعی بر آن دارد تا رابطه میان ساختار ادبی و جامعه را بررسی نماید. مطابق این نظریه، میان متون ادبی و محیط اجتماعی که متن ادبی در آن متولد شده، تاثیر متقابلی وجود دارد. از یک طرف نویسنده در آفرینش متن ادبی خود از جامعه تاثیر می پذیرد و از طرف دیگر، متن تولید شده نیز بر محیط اجتماعی خود تاثیر می گذارد. جورج لوکاچ و لوسین گلدمن از مهم ترین نظریه پردازان این عرصه هستند. در پژوهش حاضر تلاش بر آن بوده تا به شیوه توصیفی - تحلیلی و بر پایه چارچوب نظری نقد جامعه شناختی، رمان "شیکاگو" اثر علاء اسوانی، نویسنده معاصر مصری بر پایه مکتب ساختارگرایی تکوینی گلدمن مورد بررسی و نقد جامعه شناختی قرار گیرد تا به پاسخ این پرسش کلی که "آیا این رمان قابلیت نقد در چارچوب نظریه ساختارگرایی تکوینی را دارد؟" دست یابد. در این زمینه تلاش شد تا این رمان در دو مرحله دریافت و تشریح و در زمینه هایی مانند شخصیت، درون مایه و بسترهای سیاسی و اجتماعی مورد بررسی قرار گیرد. نتایج به دست آمده نشانگر این واقعیت است که اسوانی با اثرپذیری از محیط اجتماعی مصر در زمان ریاست جمهوری حسنی مبارک، تلاش نموده تا مشکلات قشر روشنفکر و تحصیل کرده مصر را چه در داخل و چه در خارج از کشور مورد نقد و بررسی قرار دهد. رمان های اسوانی و از جمله "شیکاگو"، بعد از انتشار، در آگاهی بخشیدن به ملت مصر نقش اساسی داشته و در به وجود آمدن انقلاب مصر تاثیر بسزایی داشته است.

    کلیدواژگان: نقد جامعه شناختی، ساخت گرایی تکوینی، گلدمن، علاء اسوانی، رمان شیکاگو
  • مزگان بیات کشکولی، علی اصغر حبیبی*، عبدالباسط عرب یوسف آبادی صفحات 171-204
    تمرکززدایی به توانایی ذهنی کودک اطلاق می شود که در آن از یک پدیده به پدیده دیگر گریز می زند و این گریز باعث شکسته شدن تمرکز وی می گردد. این پدیده که کنش های ذهنی را در پی دارد و باعث رشد شناختی وی و تقویت قدرت تفکر و خلاقیت او می شود، به واسطه شگردهای خاصی در ادبیات کودک جلوه می یابد. این شگردها در دو سطح متن و تصویر قابل بررسی است که سطح تصویر آن از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی از تصاویر آثار کودکانه علاوه بر تمرکززدایی، باعث انتظارشکنی مخاطب می گردد، بدین شکل که کودک با دیدن آن ها از حالت معمول خارج و غافلگیر می شود و این فرایند بر تمرکززدایی ذهن او تاثیرگذار است. در پژوهش حاضر تلاش بر آن است که شگردهای تمرکززدایی انتظارشکن تصویری در ده داستان منتخب از یعقوب شارونی (1931-2017م) داستان نویس معاصر مصر، با روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر داده های آماری، مورد بررسی قرار گرفته و چگونگی استفاده از تصاویر انتظارشکن در داستان ها تحلیل شوند. از مهم ترین شگردهای تصویری یافت شده در این داستان ها، می توان به تغییر ناگهانی پس زمینه (32%)، فانتزی سازی (18%) و کادرهندسی در تصویر (13%) اشاره کرد.
    کلیدواژگان: داستان های کودکانه عربی، شگردهای تمرکززدایی تصویری، تمرکززدایی انتظار شکن، تغییر ناگهانی پس زمینه، فانتزی سازی
  • مجتبی قنبری، فاطمه قادری*، بهنام فارسی صفحات 205-230

    ادبیات هر ملتی از مولفه هایی تشکیل شده که در واقع بهترین و شاخص ترین گزینه برای آشنایی با نگرش ها و جهان بینی آن ملت ها است. وقتی سخن از نگرش یک ملت در برابر استعمار به میان می آید، ادبیات پسااستعماری سهم بزرگی در بیان رویکردها و موضع گیری آن ملت، در برابر استعمار بیگانه داشته و پیامدهای حضور استعمار در عرصه های گوناگون فکری و فرهنگی را به تصویر می کشد. الجزایر از جمله کشورهایی است که حضور طولانی مدت فرانسه در آن، سبب پیدایش گسترده ادبیات پسااستعماری گشته است. رمان«غدا یوم جدید» اثر «عبدالحمید بن هدوقه» از جمله آثاری است که تاثیر نژادگرایی استعمار بر مردمان الجزایر را روایت کرده و پیامدهای آن را در عرصه های مختلف، در قالب داستانی واقع گرایانه به تصویر می کشد. پژوهش پیش رو کوشیده است تا با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی مهم ترین حوزه های تبعیض نژادی استعمار در رمان «غدا یوم جدید» را با ذکر نمونه، مورد تحلیل و واکاوی قرار داده و به این مسئله بپردازد که علل ظهور نژادگرایی استعمار در شخصیت های داستان چه بوده و راهکار نویسنده رمان برای خروج از این معضل چیست؟ تحلیل پسااستعماری رمان «غدا یوم جدید» حاکی از آن است که نژادگرایی استعمار در حوزه هایی چون: نژادگرایی زیستی، مذهبی، قضایی، انحصار شغلی و نژادپرستی درونی شده نمود پیدا کرده و نویسنده راه برون رفت از این بحران را تکیه بر فرهنگ و تاریخ بومی، دانش نسبت به اروپاییان، و همچنین تقویت روحیه وحدت، مقاومت و ظلم ستیزی در نهاد مردم می داند.

    کلیدواژگان: ادبیات پسااستعماری، نژادگرایی، عبدالحمید بن هدوقه، غدا یوم جدید
  • سید مصطفی موسوی اعظم*، محمود حیدری صفحات 231-253
    فلسفه و ادبیات از روزگاران دور ارتباطی بسیار نزدیک داشته اند و همواره مکتب های فلسفی بر ادبیات جهان تاثیرگذار بوده است که از جمله آنها می توان به اگزیستانسیالیسم اشاره داشت. از سوی دیگر، ادبیات به مثابه یک روش، بر فلسفه اگزیستانسیالیسم تاثیرگذار بوده و برخی فیلسوفان در قالب های گوناگون ادبی مانند رمان، شعر، نمایشنامه و... مفاهیم فلسفی را وارد حوزه ادبی کردند. اگزیستانسیالیسم، به دغدغه های مشترک وجود خاص آدمی می پردازد. دغدغه هایی چون رنج آدمی، معنای زندگی، جاودانگی، امید، عشق، ایمان، نومیدی، بیهودگی جهان، آزادی، مرگ و دیگر مباحث وجودی انسان. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی نمودهای اگزیستانسیالیستی رمان "الشحاذ" را نمایان می سازد. مهم ترین مولفه هایی که در این پژوهش به عنوان مدار اصلی بازکاوی اندیشه های اگزیستانسیالیستی مورد توجه قرار گرفته اند عبارتند از: مرگ اندیشی، معنای زندگی، عقل ستیزی، آزادی و سرگردانی، دلهره و اضطراب، و نگاه حسرت آلود به گذشته (تنهایی اگزیستانسیال). نتیجه ی پژوهش حاکی از آن است که علاوه بر نمودهای محتوایی، عنوان رمان نیز (گدا) بیانگر نوعی استیصال آدمی است و شاهدی بر اگزیستانسیالیستی بودن رمان است. با نشان دادن سویه های اگزیستانسیالیستی رمان و تحلیل آن به مدد آراء فیلسوفان این مکتب فلسفی، نمایان می شود که این اثر نجیب محفوظ در زمره  آثار ادبیات اگزیستانسیالیستی قرار دارد به نحوی که درک عمیق و صحیح رمان، در گروی تحلیل و موشکافی پیش فرض های اگزیستانسیالیستی نجیب محفوظ است.
    کلیدواژگان: اگزیستانسیالیسم، مرگ اندیشی، معنای زندگی، نجیب محفوظ، الشحاذ
  • فائزه پسندی*، عباس اقبالی، محسن سیفی صفحات 255-282
    «نقد روان شناختی» به عنوان یکی از رویکردهای نقد ادبی جدید، بر اساس اصول علم روان شناسی و از طریق کشف چگونگی تاثیر ضمیر ناخودآگاه ادیب در آفرینش اثر ادبی، به نقد و تحلیل متون ادبی می پردازد و بر کاوش و شناسایی سویه های مثبت گرایی نظیر شادکامی و ارزش های حاکم بر ذهن صاحب اثر تمرکز دارد. با عنایت به اینکه شعر معاصر فلسطین یکی از بارزترین مظاهر انسانی پرتکاپو در عرصه ادبیات جهانی محسوب می شود، مقاله حاضر به عنوان پژوهشی میان رشته ای با بهره گیری از تحلیل ادبی و نقد روانکاوانه، به هیجان مثبت و معنادار «شادکامی» و برجسته ترین مولفه های مرتبط با آن در دیوان «خالد ابوخالد» با روش توصیفی تحلیلی می پردازد. از دستاوردهای این پژوهش می توان به حضور فعال و هدفمند «شادکامی» در این دیوان به عنوان هیجان خوشایند پایدار و مولفه های مرتبط با آن از جمله «امیدواری»، «خردمندی» و «خوش بینی» در کنار اسالیب مختلف ادبی اشاره کرد. در این راستا، ابوخالد با جهت دهی فکری مخاطبان به سمت نگرش مثبت و خوش بینانه نسبت به رخدادهای گذشته و سرنوشت کشور برای مقابله با هیجانات منفی (نظیر ناامیدی، ترس، غم) و چالش های مهم و بحرانی زندگی، به ارائه راه حلی خردمندانه و مصلحت اندیشانه می پردازد. وی با امیدواری نسبت به آینده ای درخشان بر قابلیت های هموطنان بر ارتقاء روحیه خودباوری، انسجام هویتی، مسوولیت پذیری و نوع دوستی تمرکز نموده و ضمن ترسیم هنجارها، اهداف و گذرگاه ها، جامعه را به سمت بهزیستی معنادار، سلامت روانی و زندگی مملو از آرامش و شادکامی سوق می دهد.
    کلیدواژگان: نقد روانشناسی، شادکامی، شعر معاصر فلسطین، خالد ابو خالد
  • امیر فرهنگ نیا* صفحات 283-305
    یکی از رمزگان های موثر در متن که مخاطب را در ابتدای امر با علامت ها و نمادهای موجود در واژگان و تصاویر آشنا می سازد، عنوان است. رمزگانی که انتخاب آن برای قصیده، یکی از مراحل مهم و حساس برای هر شاعر در سرودن شعر و نشان دهنده احاطه جامع تجربه او در ارتباط با مخاطب بوده و به مثابه کلید ورود مخاطب به فضای متن، بخشی از مطالعات نشانه شناسان را  به خود اختصاص داده است. عنوان، خواننده را بر آن می دارد تا برای برداشت خود از متن و فهم دقیق آن بیندیشد و فضایی کلی از متن و پیام آنرا برای خود مجسم سازد. در همین راستا عبدالعزیز مقالح شاعر معاصر یمن با انتخاب واژه «یومیات» و یک شخصیت تاریخی برای عنوان قصیده خود که ارائه دهنده مضامین مدنظر خویش می باشد، خواننده را در درک بهتر محتوای قصیده کمک می کند. جستار حاضر درصدد بررسی نشانه شناختی عنوان و ارزیابی کارکردهای آن در مضمون قصیده با رویکرد توصیفی-تحلیلی است. بررسی عنوان این قصیده در سطح واژه نامه ای، غنای موروث مردمی یمن و ریشه دار بودن آنرا نشان می دهد و از نگرش عمیق شاعر در بعد هنری و زیبایی شناختی حکایت دارد. در سطح ساختاری به تناسب انسجام میان آواها در عنوان، هارمونی ایجاد و پیوند آوایی در عنوان با تکرار حروف و آخرین حرف هجا اشاره می شود و این مضمون را می رساند که بسان یک منجی درصدد به خطرانداختن جان خود و رهایی بخشیدن مردم از رنج است. در سطح معنایی، ارتباط عمیق و منسجمی میان عنوان و متن حاکم است. ارتباطی که درصدد آگاهی بخشی به مخاطب در اثبات واقعیت متن یعنی سیطره حزن و اندوه، غم غربت و تحمل رنج و محنت در راه آزادی میهن می باشد.
    کلیدواژگان: نشانه شناسی عنوان، شعر معاصر یمن، عبدالعزیز مقالح، سیف بن ذی یزن
|
  • Yahya Marof *, Maryam Masoumi Pages 1-24
    One of the prominent features of Resistance Literature is the use of symbolic elements. In this respect, natural symbols have had a great role in expressing the thoughts and ideas of the resistance poets. Birds are among those natural elements that such poets have employed symbolically in order to enrich their poems. As a leading poet in the resistance literature, Samih al-Qasim has utilized the symbol and myth of birds to express the defiant and liberal ideas and, as a pretext, to object to the poor conditions of Palestinians. In addition, by employing symbols with positive and negative connotations, the poet has depicted the cruelty of tyrants, the viciousness of their deeds, and the necessity of Palestinians’ struggle and resistance. Since people and their homeland are the main themes of his poems and the symbolic images of birds imply those themes, the present study seeks to analyze the bird symbols used in Qasim’s poems. To do so, a great part his poems are deciphered.
    Keywords: Resistance literature, Myth, Symbol, Birds, Samih al-Qasim
  • Ali Ghahramani *, Arezoo Sheydai, Seddiqeh Hosseini Pages 25-47
    Structural criticism is one of the most common methods of analyzing literary texts. French “Rolland Barthes” is a founder of this school, who has presented a model to identify or discover units of action, hermeneutics, semantics, symbolism and culture. They are called “five codes”. These codes transform signs into meaningful systems, thus creating a relationship between a sign and a signifier. Using an analytical-descriptive method, this study seeks to analyze the “Alquarib” story, as one of the short stories by Najib killany, who is a prominent contemporary Arab author. Based on the structuralist model, the five codes of the story are extracted and decrypted. The purpose of the study is to measure the extent of utilizing the principles of narration for the transfer of the author’s thoughts. The results indicate that the author poses a social disorder called hypocrisy as a cultural unit and introduces the main hero of the story as the symbol of this trait. The causes and motives of the one who has a tendency for hypocritical actions are clarified by referring to the dichotomies inside and outside his personality and by using semantic units such as secretarial jobs that involve pure obedience.
    Keywords: Structural criticism, Mysteries, Rolland Barthes, Short story, Najib Killany
  • Qasem Ibrahimi, Ibrahim Anari Bozchallouei *, Abulfazl Sajjadi, Muhammed Jorfi Pages 49-72
    Critical discourse analysis, as an interdisciplinary field, goes beyond examining texts at the level of sentences and words; indeed, it focuses on the contextual framework in which the text is organized. Norman Fairclough is one of the theorists in this field who considers three levels of description, interpretation and explanation for his theory. Using a descriptive-analytical method, this study attempts to examine the three levels set by Norman Fairclough for the critical discourse of the four sections of Al-Khusuf novel. In this novel, Ibrahim Al-Kawni uses a combination of lexical repetitions, collocations, antonyms and conceptual and rhetorical metaphors. To explain the political, social and cultural conditions of the society, he also focuses on the foundations of realism and magical realism with references to various texts such as Quran, religious quotations, past poets, proverbs, folk idioms, and myths of the Sahara. He deals with anti-colonial discourse on issues such as the life of Tuareq tribes, the political, social and cultural unrest in the Libyan society during European colonialism, and the confrontation of tradition and modernity. The author mainly seeks freedom and change.
    Keywords: Critical discourse analysis, Norman Fairclough, Ibrahim Al-Kawni, Quadripartite Al-Khusuf
  • Maryam Rahmati *, Shahriyar Hemmati, Sara Karami Pages 73-97

    Ebrahim Nasrallah is the most remarkable Palestinian poet who has used symbols and sign language to write poems in favor of Palestinians and in objection to the arrogance and autarchy of the intervening forces as well as the occupation regime. Two of his works are “Fazihat-ol-Sa’lab” and “Na’man Yestared-ol-Looneh”, which include his most famous poems in criticism of war and colonialists’ injustice and oppression. In addition, his poems that invite Palestinians to fight and resistance are full of symbols and symptoms. This study is done by a descriptive-analytic method and aims to discover the hidden secrets of images as encoded on the covers of these two anthologies. An attempt is also made to survey the drawn images as meta-contextual concepts based on the semiotic theory. The results show that the studied images have a complete coherence with the content and the main idea of the works, and the imaginative and semiotic codes within these works are consistent with the main goal of the author and the content. In addition, the visual features including colors, lines, textures, spaces and shapes play important roles in the coordination between the designs and the meanings of the poems. This is suggestive of the poet's knowledge of visual perception. To design the covers of both books, the author has used spectral colors, whereas the designs in the subdivisions of "Na’man Yestared-Al-Looneh" benefit from a combination of white, black and gray spaces.

    Keywords: Semiotics, Imaginative symptoms, Ebrahim Nasrallah, Na’man Yastareddu lawnahū Fazihat-ol-Salab
  • Adel Azaddel *, Javad Garjami, Narges Masuomi Pages 99-122
    The opening of a novel is a window to enter the world of the fiction and to follow its events and happenings. In this regard, the beginning scene of the story and the way it is processed are the first elements that provide a complete overview of the narration of the story. The artistic processing of this part of the story is a technique through which preliminary information is communicated about the theme of the story and the relationship of the starting scene with the rest of the novel is understood. The plot is formed in the continuation of the narrative. The starting scene of the novel AL-Las va AL-Kelab begins in a way that provides the reader with the elementary clues of the general narrative. Later, through the creation of suspense in the early actions of the story, the reader is encouraged to follow the fictional actions. This is achieved via various techniques, including the choice of ironical words in the title of the novel, the inclusion of realistic and believable scenery, the use of a combinational pattern in introducing the characters and mysterious propositions with negative implications in the beginning of the novel. Applying a descriptive-analytical method, the present study aims at the analytical reading of the starting scene of Al-Las va Al-Kelab by Najib Mahfouz. The results suggest the writer's skill to successfully process this section of the novel.
    Keywords: Opening of a novel_Starting scene_Fictional suspense_Analytical reading_Najib Mahfooz_Al-Las va Al-Kalab
  • Vajiheh Golin Moghadam, Leila Ghasemi Hajiabadi *, Kataun Fallahi Pages 123-141
    Semiotics is one of analytical approaches devised in the second half of the twentieth century. A French-American critic, Michael Riftard, wrote a book on poetry semiotics and suggested that a poem can be dealt with through exploratory and reciprocal readings. The first reading examines the central meaning of the poem. In the second reading, with regard to linguistic implications, after the elements of negation are examined, the inner connection of the elements of the text is explained in the form of accumulation and descriptive systems. Then, the reader receives the holograms. Ultimately, these discussions lead to the reception and discovery of the structural network of the poem. This study is based on a descriptive-analytical method and aims at the reading of a part of the Belghyse poem by Nizar Qobbani, a Syrian poet. The exploratory readings of this verse indicate that the poet refers to the death of Belghyse so as to express his love for the beloved with romantic words. The reciprocal reading, however, shows that this poem has two accumulations and descriptive systems. In the first accumulation, the beloved is intended, and the descriptive system of that is homeland. In the second accumulation, Arab nations are intended, and the descriptive system of that is Arab identity. The poet refers to his community with symbolism. Finally, the structural network comes to help the reader. The findings of the research show that Reifatore's approach is in line with the Belghyse allegory, which can be used to take deeper insights into such issues as love, woman, national identity, homeland, freedom, struggle against despotism and backwardness.
    Keywords: Nizar Qobbani, Michael Riftard, Exploratory readings, Repetitive reading
  • Mahmoodreza Tavakkoli Mohammadi *, Mohammad Ali Azarshab Pages 143-169

    Social criticism is one of the new theoretical frameworks that have emerged in literature. It seeks to shed light on the link between the literary text and the community and considers that the society influences the author. This influence leads to the creation of literary effects that are associated with the society and culture in which the text is born. Literary works also affect the society in different ways. George Lochatch and Lucian Goldman are among the most important theoreticians of this theory. In this regard, the present study seeks to analyze the novel "Chicago" written by Alaa Asvani. The results show that Asvani, influenced by the Egyptian society and the prevailing social conditions in Egypt during the presidency of Hosni Mubarak, has tried to address the obstacles and problems facing Egyptian intellectuals inside and outside Egypt. He then analyzes and reviews these problems. Asvani's novels, including "Chicago", play an important role in enlightening Egyptians and revolutionizing Egypt.

    Keywords: Social criticism, Alaa Asvani, The novel of Chicago, Goldman, Generative structuralism
  • Mojgan Bayat Kaskkoli, Aliasghar Habibi *, Abdolbaset Arab Yosefabadi Pages 171-204
    Decentralization refers to the mental ability of a child with which he or she jumps from one concept to another.  This often breaks one’s focus, but it promotes mental actions, encourages cognition and strengthens creativity. The phenomenon is manifested by certain techniques in children’s literature. These techniques are examined at the levels of text and image. Of these two, the image is of great importance. Some child-created pictures not only reflect decentralization but also break the anticipation of the audience. Thus, as a child sees such pictures, he or she is surprised and gets out of normal conditions, which causes the decentralization of his mind. In the present study, efforts are made to review the counter-anticipatory decentralization techniques in ten selected stories by Yaghoub Al-Sharoni (1931-2017), an Egyptian contemporary novelist. The stories are dealt with through a descriptive-analytic method and based on statistical data. The research addresses the manner of using unexpected images. The most important visual techniques found in the stories are the change of background, building up fantasies and introduction of geometry in the images.
    Keywords: Arabic children’s literature, Yaghoub Al-Sharoni, Image decentralization, Abrupt change of the background color, Fantasy
  • Mojtaba Ghanbari, Fatemeh Ghanbari *, Behnam Farsi Pages 205-230

    Literature of a nation consists of components that serve as the best and most visible means of understanding the attitudes and the worldview of that nation. When it comes to recounting the intellectual foundations of a nation in the field of literature, post-colonial literature has a great contribution. This is because it expresses the attitudes and positions of that nation against foreign colonialism. The long-standing presence of French colonialism in Algeria has led to the emergence and prosperity of post-colonial literature in that country. The novel "Ghadan youmon jadid" by "Abdol Hamid ibn-e Hadouqa" narrates the effects of colonial racism on the people of Algeria. Using a descriptive-analytical method, the present research seeks to analyze the most important fields of colonial racism in the novel and interpret them with examples. It also addresses the reasons for the emergence of colonial racism in the characters of the story and the way the author resolves this problem. The post-colonial analysis of the novel suggests that colonial racism has been practiced in the biological, religious, judicial, and internal aspects of the society. Vocational monopoly is another manifestation of racism. The author's strategy to get out of this crisis is to rely on indigenous culture and history, to gain knowledge about Europeans, and to reinforce the spirit of unity, resistance and oppression in the people.

    Keywords: Post-colonial literature, Racism, Ghadan Youmon Jadid, Abdol Hamid ibn-e Hadouqa
  • Seyyed Mostafa Moosavi Azam *, Mahmood Heidari Pages 231-253
    Philosophy and literature have always had a close connection, and each has a great impact on the other. Existentialism is one of the philosophical schools that are closely related to the literature. Similarly, literature as an approach has affected existentialism. Some figures such as Jean-Paul Sartre, Simon de Beauvoir, Albert Camus, Dostoevsky, and Gabriel Marcel have introduced philosophical concepts through various literary forms. Existentialism addresses the common concerns of human existence, such as human suffering, the meaning of life, immortality, hope, love, faith, disappointment, futility of the world, liberation, death, and other human existential issues.
     Through a descriptive-analytical method, the present study aims at the existentialist manifestations of the novel Al-Shahaz. The most important components that have been considered in this research as the main axis of revising existentialist thoughts are mortality, the meaning of life, liberation, wandering, dread, anxiety, and a luscious look at the past. The result of the research suggests that the profound and proper understanding of the novel Al-Shahaz is based on the analysis of existentialist presuppositions. The title of the novel (i.e. beggar) is a manifestation of human destitution, which provides evidence for this claim. The existentialist strains of the novel postulate it in the category of existentialist works of the literature.
    Keywords: Najib Mahfouz, Al-Shahaz, Existentialism, Death thinking, Meaning of life
  • Faezeh Pasandi *, Abbas Eghbali, Mohsen Seifi Pages 255-282
    Psychoanalytic criticism, as one of the recent approaches to literary criticism, is based on the principles of psychology and the discovery of how the unconscious mind of a poet affects the creation of literary work and the criticism and analysis of literary texts. It is also a positivist approach that explores the mental values payoff an author. Contemporary Palestinian poetry is considered as one of the most prominent manifestations of humanity in the world literature. Using a descriptive-analytic method, this study seeks to identify the most important psychological characteristics of positivism in the anthology of Khalid Abu Khaled, a prominent contemporary Palestine poet. For its data, the study draws upon five booklets of poetry including Al-Jadal fi Muntasaf al-layl, and Shaheran Salasali Ajie, Baisan fi Al-romad, Asmika Bahran, and Dami nakhil lennakhil. An important finding of this study is the presence of active elements and the interconnection of positive emotions in his poems. For example, with a purposeful application of lexemes such as "Sofa" and the repetition of motivational words such as "wounds”, “blood” and “fire” as well as verbs that denote movement and uprising, the poet gives a rise to positive elements such as happiness, hope, wisdom and goodness. It inspires the audience to cross the challenges of life and achieve victory. Finally, by giving meaning and purpose to efforts for a bright future, his works play a significant role in creating mental health for the individual and the society and instruct the reader to focus on positive and constructive elements.
    Keywords: Khalid Abu Khaled, Literary critique, Psychological analysis, Positivism, Palestine
  • Amir Farhangnia * Pages 283-305
    One of the most effective codes in a text is the title, which introduces the audience to the images as well as the signs and symbols encoded in the vocabulary at the beginning. Choosing a title for an ode is an important and sensitive stage in poetry and reflects the poet’s outlook and experience in relation to the audience. The study of the audience's input in the text is a part of semiotic investigations. The title puts the reader in a position to think about the text and precisely understand and conceive the overall context and the message. In the same vein, AbdulAziz, the contemporary Yemeni poet, chooses the term "the diary" and a historical figure so as to present his main theme and to help the reader better understand the content of the ode. The results indicate a deep relationship between the title and the text of the studied ode. Also, the poet has successfully linked the terms as well as the structural and the semantic fields of the text to the reader. The function of the title of his ode is to express the theme of the stability of the Yemeni people against colonial oppression.  Studying the title of this story at the glossary level reveals the richness of Yemeni folk heritage and its deep roots. The results point to the poet's profound skill in artistic and aesthetic features. At the structural level, the harmony between the voices in the title, the harmony of creation, and the phonetic link in the title are characterized by the repetition of the letters and the last syllable, implying that a savior still seeks to endanger his life to release people from their suffering. At the semantic level, there is a deep and coherent relationship between the title and the text. This tight link serves to prove to the audience the truth of the tenets of the text; that is, the domination of sorrow, homesickness, and incurrence of suffering for the freedom of the homeland.
    Keywords: Semiotics of the title, Contemporary Yemeni poetry, Abdulaziz al-Maqalah, Saif bin Ziyazan