فهرست مطالب

دانش حسابداری - پیاپی 40 (بهار 1399)
  • پیاپی 40 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/02/29
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد نمازی*، حسن اسماعیل پور صفحات 1-33
    هدف

    این پژوهش به بررسی تاثیر استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IFRS) بر فرار مالیاتی و اجتناب مالیاتی در کشور ایران با مراجعه به نظر اعضای حرفه ای حسابداری و مالیاتی، شامل اعضای جامعه حسابداران رسمی و ممیزان سازمان امور مالیاتی می پردازد.

    روش

    میزان تاثیر  IFRSبر فرار مالیاتی و اجتناب مالیاتی، با استفاده از پرسشنامه و در مقیاس طیف پنج گزینه ای لیکرت بررسی شد. بدین منظور 334 پرسشنامه، طراحی و بین اعضای جامعه حسابداران رسمی و ممیزان سازمان امور مالیاتی توزیع شد و 184 فقره آن در نهایت مورد استفاده قرار گرفت. به منظور بررسی تاثیر متغیرها از روش معادلات ساختاری (SEM) و برای تحلیل الگوها از رویکرد حداقل مربعات جزیی (PLS) استفاده شد.

    یافته ها

    یافته ها نشان داد IFRS  تاثیر با اهمیت منفی در جلوگیری فرار مالیاتی و با اهمیت مثبت در جلوگیری از اجتناب مالیاتی دارد. رضایت مودیان مالیاتی، به عنوان یک متغیر تعدیلی، در روابط بالا معنادار نیست. پذیرش IFRS  بر افزایش قابلیت اتکاء صورت های مالی تاثیر مثبت و معناداری دارد. افزایش قابلیت اتکاء صورت های مالی، به عنوان یک متغیر میانجی، برای فرار مالیاتی معنادار نیست، اما برای اجتناب مالیاتی معناداراست.

    نتیجه گیری

    IFRS  کاربردهای با اهمیتی در زمینه فرار مالیاتی و اجتناب مالیاتی دارد. اما، برای پذیرش بیشتر آن، باید محدودیت ها شناسایی و رفع شوند.

    کلیدواژگان: استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (IFRS)، فرار مالیاتی، اجتناب مالیاتی، IFRS در ایران، معادلات ساختاری
  • عباس افلاطونی*، محمد نوروزی صفحات 35-59
    هدف

    یکی از روش های تامین مالی در کوتاه مدت که در پژوهش های داخلی کمتر مورد توجه قرار گرفته، استفاده از اعتبار تجاری است. در این پژوهش، تاثیر برخی عوامل مالی شرکتی بر میزان عرضه و تقاضای اعتبار تجاری بررسی شده است.

    روش

    نمونه پژوهش شامل 147 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1396-1386 است. به منظور تخمین الگوها از رویکرد داده های ترکیبی و رویکرد کنترل اثرات سال ها و صنایع به عنوان رویکردهای ایستا استفاده گردیده و برای لحاظ نمودن پویایی موجود در میزان عرضه و تقاضای اعتبار تجاری، رویکرد داده های ترکیبی پویا با برآوردگر گشتاورهای تعمیم یافته، به عنوان آزمون تکمیلی، استفاده شده است.

    یافته ها

    نتایج در مجموع نشان می دهد که با افزایش اندازه و عمر شرکت، میزان عرضه و تقاضای اعتبار تجاری افزایش می یابد. همچنین، یافته ها بیانگر تاثیر منفی نقدینگی شرکت بر میزان عرضه و تقاضای اعتبار تجاری است. با وجود این، نتایج پژوهش، شواهد کافی از تاثیر معنادار محدودیت های مالی بر میزان عرضه و تقاضای اعتبار تجاری، ارایه نمی کند. یافته های حاصل از آزمون های تکمیلی، نتایج اولیه پژوهش را تایید می کند.

    نتیجه گیری

    شناسایی عوامل موثر بر اعتبار تجاری می تواند به مدیریت صحیح اعتبار تجاری و استفاده بهینه از آن در راستای بهبود مدیریت ریسک و افزایش ارزش شرکت کمک شایانی نماید.

    کلیدواژگان: اعتبار تجاری، داده های ترکیبی ایستا و پویا، گشتاورهای تعمیم یافته
  • محمدحسین صفرزاده*، حسین رضایی نماور صفحات 61-83
    هدف

    امروزه شناسایی عوامل موثر بر حق الزحمه حسابرسی در حرفه حسابرسی از نظر تاثیر آن بر کیفیت حسابرسی و هم از نظر رقابت پذیری موسسات حسابرسی، اهمیت ویژه ای دارد. هدف این پژوهش، بررسی تطبیق پذیری توزیع ارقام صورت های مالی با قاعده بنفورد و تاثیر آن بر حق الزحمه حسابرسی است.

    روش

    به منظور سنجش میزان انحراف توزیع ارقام صورت های مالی با قاعده بنفورد، از امتیازدهی به روش کولموگروف-اسمیرنف بهره گرفته شده است. در این راستا داده های 101 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 1386 تا 1396 از نرم افزار رهاورد نوین، صورت های مالی و سایت رسمی بورس اوراق بهادار تهران جمع آوری شد و بر اساس الگوی رگرسیون چند متغیره، مورد آزمون قرار گرفت.

    یافته‎ها

    بر اساس یافته های پژوهش، امتیاز توزیع ارقام ابتدایی صورت های مالی دارای تاثیر مثبت و غیرمعنادار بر حق الزحمه حسابرسی است. همچنین در ارتباط با توزیع ارقام پایانی صورت های مالی، اثر منفی و غیرمعنادار بر حق الزحمه حسابرسی مشاهده شد.به عبارت دیگر، انحراف از توزیع بنفورد در ارقام ابتدایی و پایانی صورت های مالی بر حق الزحمه حسابرسی اثر مثبت و معناداری نداشته است.

    نتیجه‎گیری

    حسابرسان با تکیه بر قاعده بنفورد می توانند توزیع رسیدگی های خود را به تراکنش هایی محدود سازند که مشکوک بوده و احتمال تقلب در آن بیشتر است و در نتیجه برآورد دقیق تری از تحریف های بااهمیت در برنامه ریزی حسابرسی خود داشته باشند و آن را در قیمت گذاری خدمات حسابرسی خود لحاظ کنند.

    کلیدواژگان: ارقام صورت های مالی، قاعده بنفورد، حق الزحمه حسابرسی
  • محسن رشیدی باغی* صفحات 85-112
    هدف

    هدف در این مقاله، بررسی هموارسازی سودهای تقسیمی بر مبنای انعطاف پذیری مالی و اصلاح ساختار سرمایه است.

    روش

    به همین منظور، داده های مربوط به 120 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمانی 1388 تا 1395 استخراج و از الگوی رگرسیونی داده های ترکیبی برای آزمون فرضیه های تحقیق استفاده شده است.

    یافته ها

    نتایج پژوهش نشان دهنده تایید فرضیه های اول و دوم پژوهش است. به عبارتی، نتایج تحقیق حاکی از آن است که انعطاف پذیری مالی منجر به هموارسازی سودهای تقسیمی می شود. همچنین، نتایج حاصل از فرضیه دوم تحقیق بیانگر ارتباط معنادار بین اصلاح ساختار سرمایه و هموارسازی سودهای تقسیمی است. در نهایت، فرضیه سوم تحقیق مشخص می کند که اصلاح ساختار سرمایه، اثر معناداری بر تعامل مشترک انعطاف پذیری مالی و هموارسازی سودهای تقسیمی ندارد.

    نتیجه گیری

    با توجه به یافته های پژوهش می توان دریافت که تمایل به تغییر شیوه پرداخت سود تقسیمی در نتیجه عدم شفافیت در وضعیت مالی و ساختار نامطلوب سرمایه ایجاد می شود، به نحوی که مدیران به منظور پوشش ریسک ناشی از عدم شفافی، اقدام به محدود سازی تغییرات در سودهای تقسیمی می نمایند.

    کلیدواژگان: اصلاح ساختار سرمایه، انعطاف پذیری مالی، هموارسازی سودهای تقسیمی
  • مهران متین فرد*، محمدرضا اولی، مریم میناب صفحات 113-134
    هدف

    هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر نااطمینانی های سیاسی حاصل از سال های برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بر تصمیم های مدیریت در ارتباط با سطح و ارزش بازار نگهداشت وجه نقد برای دوره زمانی 1387 تا 1396در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. با توجه به بازه زمانی تحقیق، سال های 1388، 1392 و 1396 به عنوان سال های با نااطمینانی سیاسی بالا انتخاب شده اند.

    روش

    پژوهش حاضر از لحاظ هدف، از نوع تحقیقات کاربردی است. همچنین در این پژوهش با توجه به نوع داده ها و روش های تجزیه و تحلیل موجود، از روش داده های ترکیبی استفاده شده است.

    یافته ها

    شواهد تجربی به دست آمده از آزمون فرضیه های تحقیق حاکی از آن است که نااطمینانی سیاسی حاصل از انتخابات ریاست جمهوری بر سطح نگهداشت وجه نقد و ارزش بازار نگهداشت وجه نقد شرکت، تاثیر معناداری دارد. همچنین یافته های تحقیق حاکی از آن است که، ارزش نهایی نگهداشت وجه نقد با حضور متغیر نااطمینانی سیاسی در سال های برگزاری انتخابات ریاست جمهوری کاهش یافته است.

    نتیجه گیری

    شرکت ها، در واکنش به نااطمینانی های سیاسی تصمیم های خاصی در ارتباط با میزان نگهداشت وجه نقد گرفته، سطح نگهداشت وجه نقد و ارزش آنها تحت تاثیر این موضوع قرار می گیرد.

    کلیدواژگان: نااطمینانی سیاسی، نگهداشت وجه نقد، ارزش بازار نگهداشت وجه نقد
  • ایمان داداشی*، محمد نوروزی صفحات 135-157
    هدف

    هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی خوانایی گزارشگری مالی بر رابطه بین مدیریت سود و هزینه سرمایه است.

    روش

    برای سنجش خوانایی گزارشگری مالی از دو شاخص فوگ و طول کل متن، جهت اندازه گیری مدیریت سود از الگوی دچو و دیچو (2002)و برای سنجش هزینه سرمایه از الگوی رشد گوردن استفاده شده است. بدین منظور داده های 68 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1390 تا 1396، مورد مطالعه قرار گرفتند.

    یافته ها

    یافته ها حاکی از آن است که خوانایی گزارشگری مالی بر اساس شاخص های فوگ و طول کل متن، اثر میانجی کامل بر رابطه بین مدیریت سود و هزینه سرمایه دارد.

    نتیجه گیری

    براساس رویکرد مدیریت سود فرصت طلبانه، شرکت های دارای مدیریت سود، اقدام به انتشار گزارش های مالی پیچیده تر با خوانایی کمتر می کنند تا از این طریق، رفتار فرصت طلبانه مدیران را پنهان کنند و امکان شناسایی آن توسط سرمایه گذاران، تحلیل گران مالی و سایر نهادهای قانونی را کاهش دهند. از سوی دیگر، خوانایی کمتر گزارش های مالی و افشای پیچیده تر شرکت ها، سبب افزایش عدمتقارن اطلاعاتی و نقصان آگاهی سرمایه گذاران در مورد عملکرد آینده شرکت می گردد و موجب بازماندن توانایی سرمایه گذاران از تفسیر گزارش های مالی سالانه است. لذا، شرکت های با گزارش سالانه مبهم تر، نیازمند برآورد ریسک بالاتر بوده، که در نهایت منجر به افزایش هزینه های سرمایه آنها می شود.

    کلیدواژگان: خوانایی گزارشگری مالی، هزینه سرمایه، مدیریت سود، شاخص فوگ، شاخص طول متن
  • جمال برزگری خانقاه*، ابراهیم عباسی، مریم قدک فروشان صفحات 159-189
    هدف

    هدف از انجام این پژوهش در مرحله اول، ارایه الگویی جهت سنجش ریسک مالیاتی و در مرحله بعد، بررسی اثر ریسک مالیاتی و مسیولیت اجتماعی و همچنین اثر تعاملی آنها بر ارزش شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در چارچوب الگو های قیمت گذاری تک عاملی، سه عاملی، چهارعاملی و پنج عاملی می باشد. هدف دیگر پژوهش، مقایسه قدرت توضیح دهندگی الگو های قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای است.

    روش

    برای رسیدن به اهداف پژوهش، داده های 103 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1390 الی 1396 جمع آوری گردید و با استفاده از تکنیک داده های تلفیقی تجزیه و تحلیل شد. این پژوهش کاربردی و از نوع تحلیلی- تبیینی است.

    یافته ها

    یافته های پژوهش نشان دادند که ریسک مالیاتی و مسیولیت اجتماعی بر ارزش شرکت در هر چهار الگوی قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران اثر معنادار دارند.

    نتیجه گیری

    تاثیر ریسک مالیاتی بر ارزش شرکت، معکوس؛ تاثیر مسیولیت اجتماعی بر ارزش شرکت، مستقیم، ولی اثر تعاملی ریسک مالیاتی و مسیولیت اجتماعی بر ارزش شرکت، معنادار نیست. همچنین در مقایسه الگو ها نشان داده شد که الگوی پنج عاملی بازار تاثیر متغیر مستقل بر وابسته را بهتر از سایر الگو های این پژوهش توضیح می دهد.

    کلیدواژگان: ریسک مالیاتی، مسئولیت اجتماعی شرکت، ارزش شرکت، الگو های قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای
|
  • Mohammad Namazi *, Hassan Esmaeilpour Pages 1-33
    Objective

    This study aims to examine the impacts of International Financial Reporting Standards (IFRS) on tax evasion and tax avoidance in Iran by referring to the professional accounting and tax opinion of the Iranian Certified Public Accountants (ICPA) and Iranian National Tax Administration (INTA).

    Method

    The impacts of IFRS on tax evasion and tax avoidance were obtained through a questionnaire on a five-option Likert scale. The designed questionnaire was distributed among 334 members of ICPA and INTA, of which 184 were suitable for use in this study. Structural equation method (SEM) was used to investigate the effects of specific variables, and partial least squares (PLS) approach was used to analyze the model.

    Results

    Findings indicated IFRS has significant negative effect on the prevention of tax evasion, and significant positive effect on the prevention of tax avoidance. The impact of satisfaction of taxpayers, as a moderator in the above relationships is not significant. Acceptance of IFRS has significant positive effect on increasing the reliability of financial statements. Increasing the reliability of financial statements, as an intermediary variable, is not significant for tax evasion, but is significant for tax avoidance.

    Conclusion

    IFRS has important application in understanding tax evasion and tax avoidance, but to be more acceptable, its restrictions must be identified and resolved.

    Keywords: International Financial Reporting Standards (IFRS), Tax Evasion, Tax Avoidance, IFRS in Iran, Structural Equation
  • Abbas Aflatooni *, Mohammad Norouzi Pages 35-59
    Objective

    One of the short-term financing methods that have received less attention in domestic research is the use of trade credit in financing. In this study, the impacts of some financial variables in firms on the supply of and demand for trade credit have been examined.

    Method

    The research sample includes 147 companies listed in the Tehran Stock Exchange in the period 2007-2017. To estimate the proposed model, panel data method and control approach of the effects of years and industries have been used as static approach, and to take into account the dynamics of supply and demand for trade credit, the dynamic panel data method with generalized moment method (GMM) has been used as complementary tests.

    Results

    Findings showed that as firm's size and age increase, so does the supply and demand for trade credit. Also, it was shown that firm's liquidity inversely affects the supply and demand for trade credit. However, the results do not provide sufficient evidence on the significant impact of financial constraints on supply and demand for trade credit. The findings of the supplementary tests confirm the initial results of the study.

    Conclusion

    Identifying the factors influencing the trade credit can help to properly manage trade credit and make optimal use of it to improve risk management and increase firm value.

    Keywords: Trade Credit, Static, Dynamic Panel Data, Generalized Method of Moments (GMM)
  • MohammadHossein Safarzadeh *, Hossein Rezaei Namavar Pages 61-83
    Objective

    Today, in the audit profession, identifying the factors affecting audit fee is of particular importance in terms of its impact on the quality of auditing and on the competitiveness of audit firms. The aim of this study is to examine the versatility of digits distribution of financial statements with Benford’s law and its effect on audit fee.

    Method

    To measure the variance of distribution of financial statement digits with Benford law, the scoring practice by Kolmogorov-Smirnov method was used. In this study, the data of 101 companies lidted in the Tehran Stock Exchange, TSE, in the period 2007 to 2017 were collected from Rahavard Novin software, financial statements and the official website of TSE. The research hypotheses were tested by multivariate regression model.

    Results

    Findings showed that the score distribution of the initial digits of financial statements has a positive but non-significant effect on audit fee. Also, for the distribution of last digits of financial statements, a negative but non-significant effect on the audit fee was observred. In other words, the deviation from Benford distribution for the first and last digits of financial statements lacks positive and significant effect on audit Fee.

    Conclusion

    Based on Banford law, auditors can limit the distribution of their investigation to the transactions that are suspicious and more likely to be fraudulent. Therefore, auditors can be more accurate in their estimates of the importance of distortion in audit program and audit pricing.

    Keywords: Distribution of Financial Statements, Benford’s law, Audit Fee
  • Mohsen Rashidi * Pages 85-112
    Objective

    This paper aims to examine dividend smoothing based on financial flexibility and capital structure adjustment.

    Method

    In this study, the data of 120 companies listed in the Tehran Stock Exchange in the period 2009 to 2016 were collected, and the pooled regression model was used to test the research hypotheses.

    Results

    Findings verified the first and second hypotheses of the research. In other words, the results of the first hypothesis indicated that financial flexibility leads to dividends smoothing. The results of the second hypothesis showed significant relationship between capital structure adjustment and dividend smoothing. Finally, the results of the third hypothesis indicated that capital structure adjustment does not have significant effect on the interaction between financial flexibility and dividend smoothing.

    Conclusion

    According to the research findings, there is a tendency to change the method of dividend payments as a result of lack of transparency in the financial status and unfavorable capital structure, so that managers limit changes in dividends to limit the risk of non-transparency.

    Keywords: Capital Structure adjustment, Dividend Smoothing, Financial Flexibility
  • Mehran Matinfard *, Mohammadreza Ola, Maryam Minab Pages 113-134
    Objective

    The purpose of this study is to investigate the effects of political uncertainty, resulting from the years of presidential election, on management decisions, regarding the level and market value of cash holdings in the period 2008 to 2017 in the companies listed in the Tehran Stock Exchange. According to the research time period, the years 2009, 2012 and 2017 were selected as the years with high political uncertainty.

    Method

    According to the purpose of the study, this research is an applied one. In this research, with regard to the type of data and the common method of analysis with such data, the pooled data method has been used.

    Result

    Empirical evidence from the test of research hypotheses suggested that the political uncertainty resulting from the presidential election has a significant effect on the level and market value of company's cash holdings. Also, research findings indicated when there is uncertainty in the presidential election years, the marginal value of cash holdings decreases.

    Conclusion

    In response to political uncertainties, companies are influenced by specific decisions about the amount of cash holdings that in turn affect the level and market value of cash holdings.

    Keywords: Political uncertainty, Cash Holdings, Market Value of cash holdings
  • Iman Dadashi *, Mohammad Norouzi Pages 135-157
    Objective

    The aim of this study is to examine the mediating role of financial reporting readability in the relationship between earnings management and cost of capital.

    Method

    To assess the readability of financial reporting, FOG and text length indices were used, and to measure earnings management and capital costs, the modified Jones model (2002) and Gordon growth model were used, respectively. The data of 68 companies listed in the Tehran Stock Exchange during the years 1390 to 1396 were studied.

    Results

    Findings indicated that Financial Reporting Readability, including FOG and text length indices, has complete mediation effect on the relationship between earnings management and cost of capital.

    Conclusion

    Based on opportunistic profit management approach, companies publish complex financial reports with low readability to hide opportunistic behavior of managers and reduce the ability of investors, financial analysts and other legal entities to disclose opportunistic behavior. On the other hand, lower readability of financial reporting and more complexity in exposing opportunistic behavior increase asymmetric information and reduce investors' awareness and inference about company's future performance, making investors unable to interpret annual financial reports.Therefore, companies with more ambigious annual report should take higher risks that increase their cost of capital.

    Keywords: Financial Reporting Readability, Cost of Capital, Profit Management, Fog Index, Text Length Index
  • Jamal Barzegari Khanaghah *, Ebrahim Abbasi, Maryam Ghadakforoushan Pages 159-189
    Objective

    The aim of this study was to provide a model for tax risk measurment in the first step, and to examine the impact of tax risk and social responsibility as well as their interactive effect on the value of companies accepted in the Iranian capital market in single-, three-, four- and five-factor pricing models, in the next step. Another aim was to compare the explanatory power of the models of capital asset pricing.

    Methods

    In this study, the data of 103 companies listed in the Tehran Stock Exchange, TSE, during the years 2011-2017 were collected, and then, analyzed using panel data estimation model. This research is an applied and analytical-explanatory one.

    Results

    The research findings showed that tax risk and social responsibility have significant effects on the value of the company in all four capital asset pricing models in the companies in the TSE.

    Conclusion

    The effect of tax risk on company value is an opposite effect, the impact of social responsibility on company value is a direct effect, but the interactive effect of tax risk and social responsibility on company value is not significant. Comparing the models, it is shown that the five-factor model explains the relationship between these variables in the Iranian capital market better than other models.

    Keywords: tax risk, Corporate Social Responsibility, Firm Value, interactive effect, asset pricing models