فهرست مطالب

مدلسازی اقتصاد سنجی - سال هشتم شماره 2 (پیاپی 30، تابستان 1402)

نشریه مدلسازی اقتصاد سنجی
سال هشتم شماره 2 (پیاپی 30، تابستان 1402)

  • تاریخ انتشار: 1402/06/20
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد میثم میرفندرسکی*، علیمراد شریفی، محسن رنانی، شهرام معینی صفحات 9-34
    تورم یکی پیامدها و هزینه های پوپولیسم اقتصادی است. از آن جا که در ایران طی دهه های اخیر نمادهایی از پوپولیسم ظاهر شده ، در این پژوهش دو هدف دنبال شده است. ابتدا بر اساس ادبیات موضوعی پوپولیسم، پوپولیسم اقتصادی و پوپولیسم نفتی، 8 شاخص برای پوپولیسم نفتی پیشنهاد شده است. نتایج محاسبات شاخصهای 8 گانه برای ایران طی دوره 7531-7931 نشان می دهد که برای دوره دولتهای نهم و دهم، سالهای 4831-2931، این 8 شاخص بیشترین مقدار را دارند. برای محاسبه یک شاخص واحد پوپولیسم نفتی، میانگین هندسی 8 شاخص پیشنهاد شده طی دوره مذکور محاسبه گردید و مشخص شد در سال 8831 این شاخص بیشترین مقدار را در مقایسه با طول دوره مورد مطالعه دارد. بعد از مشخص شدن این مطلب، از روش کنترل ساختگی، برای ارزیابی سیاستهای پوپولیستی در ایران بر روند تورم طی دوره 4831-2931استفاده شده است. ایران به عنوان کشور تحت درمان یا سیاست و 01 کشور صادرکننده نفتی به عنوان گروه کنترلی انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان میدهد که روند واقعی و شبیه سازی شده نرخ تورم ایران از سال 4831 به بعد اختلاف معناداری با هم دارند.
    کلیدواژگان: پوپولیسم کلاسیک، پوپولیسم جدید، پوپولیسم نفتی، نرخ تورم، روش کنترل ساختگی
  • ساناز رحیمی کاه کشی، امیدعلی عادلی، محمدحسن ملکی، سهیل رودری* صفحات 35-67
    از جمله مهم ترین اهداف سیاست گذاران اقتصادی در هر کشور دستیابی به رشد اقتصادی بالا است. به این منظور هدف از این مطالعه، شناسایی مهم ترین متغیر های تاثیر گذار بر رشد اقتصادی ایران در دوره زمانی 1400-1360 با استفاده از الگوی میانگین گیری پویا با پارامتر های متغیر در زمان است. نتایج نشان داد که دراقتصاد ایران، متغیر های مخارج جاری دولت، درآمد های مالیاتی، نا برابری درآمد، مخارج مصرفی خانوار و سرمایه گذاری داخلی به ترتیب مهم ترین متغیر های تاثیر گذار بر رشد اقتصادی در دوره مورد بررسی هستند. همچنین نتایج نشان داد که نحوه و احتمال اثر گذاری این متغیر ها بر رشد اقتصادی در طی زمان ثابت نبوده و تحت تکانه های برون زا مانند انقلاب، جنگ، شوک های قیمتی نفت، سیاست های اقتصادی اعمال شده، تحولات ساختاری و تحریم های اقتصادی در طول زمان تغییر کرده اند.
    کلیدواژگان: رشد اقتصادی، مخارج جاری دولت، درآمدهای مالیاتی، الگوی TVP-DMA
  • مجید شهرامی بابکان، علیرضا سارنج*، محمد ندیری، عسگر نوربخش صفحات 69-95
    سهم قابل توجه وام ها در سبد دارایی بانک ها، ریسک اعتباری را به یکی از مهم ترین ریسک های صنعت بانکداری تبدیل نموده است. تفاوت در ساختار، انگیزه کسب سود و نحوه مدیریت ریسک، بانک ها را در معرض سطوح متفاوتی از این ریسک قرار می دهد. هدف این پژوهش، مقایسه عوامل موثر بر وام های غیرجاری به عنوان شاخص ریسک اعتباری در گروه های بانکی کشور ایران است. به این منظور، با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته داده های پنل پویا برای داده های سالیانه محدوده زمانی 1385-1400، رابطه بین مطالبات غیرجاری و متغیرهای توضیحی (عوامل کلان اقتصادی و عوامل خاص بانکی) برای گروه های بانکی برآورد شد. بر اساس نتایج، عوامل خاص بانکی نسبت به عوامل کلان اقتصادی، نقش موثرتری در افزایش مطالبات غیرجاری بانک ها (بالاخص بانک های دولتی) دارند که این موضوع با مکانیزم های فاقد کارایی و اثربخشی در فرایندهای اعطای اعتبار و وصول مطالبات بانک ها مطابقت دارد؛ همچنین، میزان تاثیرگذاری این عوامل در گروه های مختلف بانکی متفاوت است.
    کلیدواژگان: ریسک اعتباری، احتمال نکول، نسبت مطالبات غیرجاری، گروه های بانکی
  • مجید مداح*، سلمان خسروی صفحات 97-119
    اثر فراوانی منابع طبیعی بر عملکرد اقتصادی کشورهای ثروتمند در منابع نشان دهنده نحوه مدیریت منابع طبیعی در این کشورهاست. در این ارتباط نتایج برخی مطالعات، پدیده نفرین منابع در کشورهای غنی را بر مبنای پدیده بیماری هلندی و اقتصاد سیاسی فرضیه نفرین منابع توجیه می کند. این مقاله نقش رانت  نفت بر اشتغال کشاورزی در ایران را با استفاده از روش خود رگرسیون با وقفه های توزیعی (ARDL) طی سال های 1345 تا 1400 مورد بررسی قرار می دهد. نتایج حاصل از تخمین مدل نشان می دهد رانت نفت بر اشتغال بخش کشاورزی در ایران اثر منفی و معنادار داشته و افزایش رانت منابع طبیعی به ضرر اشتغال بخش کشاورزی عمل کرده و موهبتی برای این بخش نداشته است و بدین ترتیب پدیده بیماری هلندی در این بخش اتفاق افتاده و فرضیه اقتصاد سیاسی نفرین منابع مورد حمایت قرار می گیرد.
    کلیدواژگان: رانت نفت، اشتغال بخش کشاورزی، مدل خود رگرسیون با وقفه توزیعی، اقتصاد ایران
  • روح اله شهنازی*، نجمه ساجدیان فرد صفحات 121-162
    پبچیدگی فزاینده الگوی تجارت جهانی نفت یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر راهبرد انرژی و توسعه اقتصادی هر کشور، به خصوص کشورهای صادرکننده نفت مانند ایران، است. در این مقاله، ویژگی های کلی، ویژگی های منطقه ای و استحکام تجارت نفت با استفاده از نظریه شبکه برای 178 کشور در سال 2018 تجزیه و تحلیل شده است. نتایج حاکی از آن است که شبکه صادرات نفت توزیع مقیاس آزاد دارد بدین معنا که موقعیت تجاری کشورها ناهمگونی آشکاری را نشان می دهد. به علاوه، شبکه تجارت جهانی نفت ویژگی «مستحکم اما در عین حال شکننده» دارد. همچنین شبکه تجارت جهانی نفت به سه بلوک تجاری شامل بلوک مرکزی و شرقی تجاری، بلوک میانی تجاری و بلوک غربی تجاری قابل تقسیم است. در بین این سه بلوک تجاری، بلوک مرکزی و شرقی توانسته است بیشترین میزان تامین تقاضای کشورهای حاضر در این بلوک را تامین کند و بنابراین این کشورها از کمترین تکانه های عرضه نفت برخوردار می شوند.
    کلیدواژگان: تجارت جهانی نفت، نظریه شبکه، پایداری، استحکام
  • محمدرضا منجذب*، فریماه جعفری، یاسین قاسمی صفحات 163-194
    در این پژوهش مدل گارچ-میداس با این هدف به کار گرفته می شود که کاستی مدل های گارچ، یعنی اتکا به تقارن در زمینه های تواتر داده ها را جبران کند. از همین روی، مزیت و افزوده این مدل به مدل های گارچ و دیگر مدل های سری زمانی، ترکیب داده هایی است که تواتر متفاوت دارند. بدین منظور، بازدهی سهام بر اساس ترکیبی از داده های روزانه با هفتگی، مدل سازی می شود. اما مدل کوانتایل نیز از جمله مدل های جدیدی است که در عوض تواتر متفاوت، بر کل توزیع تمرکز دارد و رگرسیون را بر اساس توزیع کل داده ها انجام می دهد و مبتنی بر خصوصیت توزیع نرمال نیست. مسیله تحقیق حاضر از همین تفاوت میان مدل گارچ-میداس و کوانتایل، شکل گرفت و سازمان دهی تحقیق بر اساس آن انجام شد. یافته های تحقیق نشان داد که مدل گارچ-میداس نسبت به مدل کوانتایل،  برازش بهتری دارد و از قابلیت مدل سازی و پیش بینی بهتری برای نوسان در بازدهی سهام، برخوردار است.
    کلیدواژگان: نوسان بازدهی، بازدهی سهام، مدل گارچ-میداس، مدل کوانتایل، پیش بینی نوسان
|
  • Mohammad Meisam Mirfendereski *, Alimorad Sharifi, Mohsen Renani, Shahram Moeeni Pages 9-34
    Inflation is one of the consequences and costs of economic populism. Since symbols of populism have appeared in Iran in recent decades,two goals have been pursued in this research. First, based on the literature on populism, economic populism and oil populism, 8 incides for oil populism have been proposed. The results of the calculations of the 8 incides for Iran during the period of 19978-2018 show that for the period of the ninth and tenth governments, the years 2005-2013, these 8 indicators have the highest values. To calculate a single index of oil populism, the geometric mean of 8 suggested indices was calculated during the mentioned period and it was found that this index has the highest value in 2009 compared to the length of the studied period. After clarifying this matter, the synthetic control method has been used to evaluate the populist policies in Iran on the inflation process during the period of 2005-2013. Iran was selected as the country under treatment or policy and 10 oil exporting country as the control group. The results of the research show that the real and simulated trends of Iran's inflation rate from 2005 onwards have a significant difference.. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
    Keywords: Classic populism.new populism, . petro-populism . inflation rat, synthetic, control method
  • Sanaz Rahimi Kahkashi, Omid Ali Adeli, Mohammad Hasan Maleki, Soheil Roudari * Pages 35-67
    One of the most important goals of economic policymakers in every country is to achieve high economic growth. For this purpose, this study aims to identify the most important variables affecting Iran's economic growth in the period of 1981 - 2021 using the dynamic averaging model. The results showed that in Iran's economy, the variables of current government expenditures, tax revenues, income inequality, household consumption expenditures, and domestic investment are the most important variables affecting economic growth. Also, the results showed that the manner and probability of these variables influencing economic growth over time are not constant and are subject to exogenous impulses such as revolution, war, oil price shocks, applied economic policies, structural changes, and sanctions. The results showed that in Iran's economy, the variables of current government expenditures, tax revenues, income inequality, household consumption expenditures, and domestic investment are the most important variables affecting economic growth respectively.
    Keywords: Economic Growth, current government expenditures, tax revenues, TVP-DMA Model
  • Majid Shahrami Bababkan, Alireza Saranj *, Mohammad Nadiri, Asgar Noorbakhsh Pages 69-95
    The significant share of loans in the asset portfolio of banks has turned credit risk into one of the most important risks in the banking industry. Considering the difference in the structure, profit motive and risk management in different banks, the purpose of this research is to compare the factors affecting Non-Performing Loans (NPLs) as an indicator of credit risk in different banking groups. For this purpose, the relationship between Non-Performing Loans and explanatory variables (macroeconomic factors and bank-specific factors) was estimated for different banking groups by using the generalized method of moments (GMM) of dynamic panel data for the annual data of 1385-1400. Based on the results, bank-specific factors have a more effective role in increasing the non-performing loans of banks (especially state-owned banks) than macroeconomic factors, which is due to mechanisms that lack efficiency and effectiveness in the processes of granting credit and collecting bank claims; In addition, the influence of these factors is different in different banking groups.
    Keywords: Credit Risk, Probability of Default, Non Performing Loans (NPLs), Banking Groups
  • Majid Maddah *, Salman Khosravi Pages 97-119
    The effect of natural resources abundance on the economic performance of resource-rich countries shows different results. In this regard, the results of some studies justify the resource curse phenomenon in rich countries based on the Dutch disease and the political economy of the resource curse hypothesis. In this paper, the role of oil rent (% of GDP) on the employment of agricultural in Iran by the autoregressive distributed lag (ARDL) method has been examined during the 1345-1400 period. The results of model estimation show that the oil rent has a negative and significant effect on the agricultural sector employment, whereby the increase in the natural resources rent has harmed the employment of agricultural sector, and it has not been blessing for this sector. It supports the existence of Dutch disease and the political economy of recourse curse hypothesis in the agricultural sector in Iran.
    Keywords: Oil Rent, Agricultural sector employment, Autoregressive Distributed Lag method, Iran’s Economy
  • Rouhollah Shahnazi *, Najmeh Sajedianfard Pages 121-162
    The increasing complexity of the global oil trade significantly affects the energy strategy and economic development of countries, particularly those that export oil, such as Iran. This paper analyzes the general characteristics, regional features, and strength of the oil trade using network theory for 178 countries in 2018. The results show that the oil export network has a free-scale distribution, which means that the commercial position of countries displays significant heterogeneity. Additionally, the global oil trade network has a "robust yet fragile" characteristic. The global oil trade network can be divided into three commercial blocks, including the central and eastern commercial block, the middle commercial block, and the western commercial block. Among these three commercial blocs, the central and eastern bloc can supply the highest amount of demand from the countries present in this bloc. Consequently, these countries receive the lowest oil supply impulses.
    Keywords: Oil trade, network theory, Sustainability
  • Mohammadreza Monjazeb *, Farimah Jafari, Yasin Ghasemi Pages 163-194
    This research is carried out to the GARCH-MIDAS model which is used with the aim of compensating for the shortcoming of conventional GARCH models; i.e., relying on symmetry in data frequency. Therefore, the advantage of GARCH-MIDAS model to GARCH models and of course other time series models is the combination of data that have different frequencies. For this purpose, stock returns are modeled based on a combination of daily and weekly volatility. Besides, the Quantile model is also one of the new models that focuses on the entire distribution instead of different frequencies, thereby does regression based on the distribution of the entire data and is not based on the characteristic of the normal distribution. The problem of the current research was formed from this difference between Garch-Midas and Quantile model, and the organization of the research was formed based on it. After describing the problem and assumptions in the first chapter, a review of the theoretical and empirical literature of the research was carried out, and in the third and fourth chapters, the research model, its description and regression were estimated. The findings of the research showed that the Garch-Midas model has a better fit than the quantile model and has a better modeling and forecast capability for the fluctuation in stock returns.
    Keywords: : yield fluctuation, Stock returns, Garch-Midas model, Quantile model, Fluctuation prediction