فهرست مطالب

سفینه - پیاپی 3 (تابستان 1383)
  • پیاپی 3 (تابستان 1383)
  • ویژه حدیث
  • 184 صفحه، بهای روی جلد: 15,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1383/07/15
  • تعداد عناوین: 13
|
  • صفحه 2
  • مقالات
  • دکتر منصور پهلوان صفحه 5
    اصول اولیه حدیث امامیه در چهارصد رساله حدیثی که بیشتر آنها در دوران صادقین علیهماالسلام نگاشته شده، ثبت بوده است. پس از دوران حضور ائمه علیهم السلام نویسندگان کتب اربعه به ثبت آن اصول در کتابهای خود بطور مبوب و مضبوط اقدام کرده اند و کتاب کافی تالیف ثقه الاسلام کلینی جامع ترین آنها است...
    کلیدواژگان: کافی، کلینی، محمدبن یعقوب، حدیث شیعه، قرن چهارم هجری، کتب ربعه، اصول اربعماه
  • دکتر محسن احتشامی نیا صفحه 18
    در این گفتار (که در ادامه گفتار پیشین می آید)، نویسنده، دیدگاه های آیهالله میرزامهدی اصفهانی در زمینه فقه الحدیث را پی می گیرد. در این بخش، ملاک فقاهت شرعی از دیدگاه مرحوم اصفهانی بیان می شود، که با برخی از نظرات رایج تفاوت دارد. به عقیده ایشان، تفریع فروع از اصول، به معنی تفقه نیست. از سوی دیگر، تفقه که در لسان شرع آمده، با این معنی از اجتهاد تفاوت دارد...
    کلیدواژگان: فقه شیعه، تاریخ، اصفهانی، میرزا مهدی، فقه الحدیث امامی، قرن 14 اجتهاد، قواعد فقهی، قواعد اصولی، آیه نفر، مقبوله عمربن حنظله
  • دکتر باقر قربانی زرین صفحه 32
    شعر فارسی، از سده سوم و چهارم هجری آغاز شد و از همان آغاز، مضامین آیات و روایات، دست مایه اصلی برای قوت و غنای فرهنگ و ادب پارسی شد. نویسنده در این مقاله، شیوه های استفاده شاعران پارسی گوی ایرانی از آیات قرآن و روایات شیعی را، در چهار عنوان بررسی می کند: استفاده از مفاهیم و مضامین، اقتباس از آیات و روایات، اشاره به داستانهای قرآنی، اشاره به برخی از وقایع تاریخ صدر اسلام...
    کلیدواژگان: شعر فارسی، قرن 3و4، قرآن، حدیث شیعی
  • بخش ویژه
  • شیخ مفید ترجمه: دکتر محمدرضا آرام صفحه 49
    یکی از سخنان منسوب به رسول خدا (ص)، این است که از حضرتش نقل می شود: «نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه». دانشمندان شیعه و سنی درباره این حدیث منسوب، از نظر سند و دلالت گفتگو کرده اند. در این گفتار، بیان شیخ مفید - محدث، فقیه و متکلم بزرگ شیعه در قرن چهارم و پنجم هجری - در مورد این سخن را می خوانیم. شیخ مفید، در اینجا فقط در مورد دلالت حدیث سخن می گوید و به فرض صحت حدیث، جمله را به دو شکل می خواند، و قرائتی را ترجیح می دهد که براساس آن، معنای جمله چنین می شود: «ما گروه پیامبران، مالی از خود به جای نمی گذاریم که صدقه باشد»، یعنی اینکه صدقاتی که از ما به جای می ماند، بازماندگان ما حق تصرف در آن را ندارند، گرچه در شدت فقر و گرفتاری باشند...
    کلیدواژگان: مفید، محمدبن محمدبن نعمان، محدثان شیعه، قرن پنجم هجری، فقه الحدیث تطبیقی، احادیث جعلی، پیامبران، ارث گذاشتن آنها
  • بهنانز براتی صفحه 59
    دیدگاه جلال الدین مولوی، شاعر عارف قرن هفتم به مقوله های مذهبی را می توان به دو گونه متفاوت تقسیم کرد. در یک گونه مولوی با هنرمندی و با استفاده زا تمثیلات و تشبیهات محسوس به شرح و تبیین پیام حدیث می پردازد. در این حالت آن چه می گوید با روح کلی مذهب مطابق است و ما آن را «تبیینات هنری، مولوی نامیده ایم. اما در گونه دیگر، او با تمسک به حدیث، به شرح و بیان اصول اعتقادات صوفیه و ویژگی های طریقت مورد پسند خویش می پردازد. که در این صورت، حدیث در کارگاه خیال و عاطفه هنرمند او تغییر شکل پیدا کرده. به طوری که دیگر پیام آن حدیث، با روح کلی مذهب نمی خواند، بلکه به رنگ ذهنیت گوینده مثنوی درآمده است...
    کلیدواژگان: مولوی، جلال الدین محمد، مثنوی، قرآن، حدیث، شعر فارسی، قرن هفتم
  • زهره اخوان مقدم صفحه 80
    ابن تیمیه (661-728 هجری قمری) از دانشمندان معروف اهل تسنن است که دیدگاه های او در کتاب «منهاج السنه النبویه» و دیگر آثارش در زمینه ارزیابی احادیث، محور بحثهای مختلف بوده است. نویسنده در این مقاله، ابتدا بیان شرح حال ابن تیمیه. نظرات دانشمندان سنی درباره او و معرفی «منهاج السنه» می پردازد. و پس از آن، هفده روش از روش های برخورد وی با احادیث پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله را بررسی می کند. نویسنده در این بررسی، برای هر روش، نمونه هایی ذکر کرده و آن روش ها را مورد نقد علمی قرار داده است...
    کلیدواژگان: حدیث نبوی، ارزیابی، ابن تیمیه، احمدبن عبدالحلیم حزانی، فقه الحدیث سنی، قرن 7 و 8 هجری، احادیث جعلی، فضائل اهل بیت علیهم السلام
  • اسناد و متون
  • ابوالفضل والازاده، حجت الاسلام ابوالفضل حافظیان صفحه 115
    «جوامع الکلام فی دعائم الاسلام» یکی از جوامع حدیثی چهارگانه است که توسط محدثان متاخر تالیف شده است. مولف این کتاب «محمدبن شرف الدین علی موسوی جزائری» مشهور به سید میرزا جزائری که از معاصران ملا محسن فیض کاشانی، شیخ حر عاملی و علامه مجلسی است، آن را بر سیاق کتاب «منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان»، اثر مشهور حسن بن زین الدین (فرزند شهیدثانی و معروف به شیخ حسن صاحب معالم)، تدوین کرده است. وی قصد داشت با تالیف این کتاب به تکمیل و توضیح مباحث کتاب «منتقی الجمان» بپردازد. مقاله حاضر به معرفی کتاب «جوامع الکلام» می پردازد...
    کلیدواژگان: منتقی الجمان، شیخ حسن صاحب معالم، حخسن بن زین الدین، جوامع حدیثی، حدیث شیعه، قرن یازدهم هجری قمری، جوامع الکلام فی دعائم الاسلام، جزائری، محمدبن شرف الدین علی. سید میرزا جزائری
  • احمدبن محمد رازی حنفی، آیه الله سید عبدالعزیز طباطبایی یزدی صفحه 134
    محدثان و مفسران شیعی و سنی، ده ها کتاب و رساله مستقل در مورد آیات نازل شده در شان امام امیرالمومنین علی بن ابی طالب علیه السلام نوشته اند، که بخشی از میراث گرانقدر فرهنگ اسلامی در زمینه «اساب النزول» را تشکیل می دهد. یکی از این آثار، رساله ای است به نام «ما نزل من القرآن فی علی» [علیه السلام]، نوشته احمدبن محمدبن مظفر رازی، محدث و مفسر و فقیه حنفی، که در قرن ششم و هفتم هجری قمری می زیسته است. این رساله کوتاه، 156 آیه از قرآن را در بر دارد که در شان امام علی علیه السلام نازل شده است...
    کلیدواژگان: قرآن، اسباب نزول، رازی حنفی، احمدبن محمد، علی بن ابی طالب علیه السلام، فضائل، علی بن ابی طالب علیه السلام، آیات قرآنی، امامت، ادله قرآنی، امامت، آثار اهل سنت
  • عبدالحسین طالعی صفحه 147
    محدث بزرگ شیعه، میرزاحسین نوری طبرسی (1254-1320 ق.) در کنار تلاشهای گرانقدر خود برای بازیابی و شناسایی کتابهای شیعه امامیه، روابط علمی گسترده ای با علامه میرحامد حسین کنتوری (1246-1309 ق.) و پس از او با فرزندش سیدناصر حسین (1284-1361 ق.) داشت. وی در تهیه منابع برای تالیف و تکمیل کتاب نفیس «عبقات الانوار» (که در اثبات امامت ائمه اطهار علیهم السلام است) به آن دو دانشمند بزرگ کمک می کرد. در این گفتار، متن به نامه از محدث نوری به سیدناصر حسین، با تحلیل و توضیح، آمده است این نامه ها برای نخستین بار منتشر می شود...
    کلیدواژگان: نوری طبرسی، میرزا حسین، کنتوری، سیدناصر حسین، کنتوری، میرحامد حسین، کتابشناسی، شیعه، عبقات الانوار، طباطبایی یزدی، سیدعبدالعزیز
  • گزارش و معرفی
  • سیدعلی رضوی صفحه 166
  • بازتاب
  • حمید فرناق ترجمه: حمید فرناق صفحات 1-9
|
  • Mr.Mansour Pahlavan Page 5
    The initial 400 "Osoul" books contained the Shia traditions, and were mainly collected during the lifetime of the Iman Baqer and Imam Sadegh (p.b.u.t).After the time of presence of the Imams (p.b.u.t), the authors of the new 4 main collections of traditions, collected and classified all the traditions of the previous 400 "Osoul" books in their compilations. The book of "Kafi", composed by H.E. grand scholar, Seghat ul-Islam Kolaini (died in 329 A.H./ 87 A.D.) is the most comprehensive of them.* * *
  • Mr. Mohsen Ehtesami Nia Page 18
    In this essay (continued from "Safineh" No,2) the author continues to study the viewpoint of the late Ayatollah Mirza Isfahani (1303-1305 A.H) about the Islamic traditions. Here he explains and analyses the criteria of religious Jurisprudence of the late Isfahani, which is different from some of the current views. According to him, the extraction of subordinate regulations from the principal laws is not consideredas practice of religious Jurisprudence. On the other hand, according to the viwpoint of Ayatollah Isfahani, the religious Jurisprudence, as described in religious literature, is different from the current religious Jurisprudence
  • Mr.Baqer Ghorbani Zarrin Page 32
    The Persian poem, appeared from the 3th or 4th centuries after Hejrat (About 1200 years ago). From the very beginning, application of the contents of verses and traditions have been a treasure to enrich and flourish the Persian culture and literature.In this essay, the writer reviews the kinds of usage of Quranic verses and Shiite traditions by the Iranian poets of Perian language in 4 categories:1. Usage of the contents and meaning2. Adaptation of verses and traditions3. Reference to the Quranic stories4. Reference to some specific events in the eaurly years of appearance of islam.
  • Page 49
    One of the narrations attributed to the holy prophet of allah (p.b.u.h) is, "We,the prophets, do not leave inheritance: what we leave is charity." Many of the Shia and Sunny scholars have discussed the truth of attribution, and the content of this tradition.In this essay, the viewpoints and explanations given by shaikh Mofid, the well - Known Shia scholar, jurisprudent and philosopher of the 4th and 5th centuries are surveyed.A.H. shaikh Mofid just talked about the guidelines of the tradition. He believed that if we consider it as a true tradition, we can read it in 2 ways, and then he preferred the second type of reading, which meant," We, the prophets, do not leave inheritance as charity."This short treatise, is a sample of comparative jurisprudence.
  • Behnaz Barati Page 59
    We may divide the viewpoint of Jalal ud-din Molavi, the famous sufi poet of Iran (who lived about 800 years ago) about the religious subjects in to 2 different parts. Once Molavi, by usage of underestandable similes and parables tries to comment and explain the contents of traditions. What he expresses in such parables complies with the general underestandings of islam. We may nominate it as artistic explanations made by Molavi.In some other works, however, Molavi by resorting to some traditions, tries to justify and explain the principal beliefs and ideas of sufis, and the characteristics of his own sect. In this part, we can say that the traditions have been deformed or reshaped in the fancy workshop and illusions, so that at last the message of that tradition does not match with the general spirit and stanard ideas of religion. In this way, the traditions are painted according to the subjectivity of the poet. We call this as an "artistic encounter" of Molavi, that is very common among sufis, in spite of whatever their top leaders may have told.
  • Zohreh Akhavan Moghaddam Page 80
    Ibn Taimiah (661-728 A.H.) is one of the famous Sunni scholars, whose thoughts and ideas, which were published in "Menhaj ul - sunnat ul -Nabaviyyah ' and his other works about the evaluation of traditions, have been discussed in different respects.A short biograhpy of Ibn Taimiah,view points of several Sunni scholars about him,and an introduction of"menhaj..." are provided in this essay. Then his 17 styles and approaches towards the traditions narrated from the holy prophet (p.b.u.h) are studied. In this part, the writer gives samples in every case and style, and then puts them under scientific criticism.
  • Abolfazl Hafezian, Mr. A. Walazadeh Page 115
    "Javame ul-kalam fi Daaem ul-Islam"is one of the 4 collections of traditions, which have been completed about 400 years ago. the author of this book, Mohammad bin Sharafoddin Ali Mousavi Jazaeri, known as syed Mirza Jazaeri, is one of the contemporary writers of Mulla Mohsen Faiz kashani, Shaikh Horr Ameli, and Allamah Majlesi.The above book is composed according to the order and style of "Montagh el - Joman fi Ahadith El - Sehah val Hesan", the known work of Hasan Bin Zain - uddin (son of the 2nd martyr, and well known as Shaikh Hasan, saheb ul-Maalem). By writing this book, the author, intended to provide explanatory and complementary points to the issues of the book, "Montagh el-Joman..." The current essay is an introductory to the book "Javame ul- kalam".
  • Page 134
    Research and edit by the scholar Ayatollah seyed Abdul - aziz Tabatabaei yazdi Died in 1416 A.H.)SummaryMany of the Shia and Sunni commentators and scholars have written tens of books and essays regarding the Quranic verses inspired about the Imam, Amir ul-Momenin Ali Ibn AbiTaleb (p.b.u.h) which constitute a part of the valuable Islamic heritage.One of these works is a treatise titled as, "Ma Nazal men al - Quran fi Ali (a.s.)" written by Ahmad bin Mohammad bin Mozaffar Razi, the hanafi (Sunni) scholar and commentator, who lived during 6th and 7th conturies (A.H.). This short treatise includes 156 verses of Quran text, which have been revealed about Imam Ali (p.b.u.h)This treatise is being published for the first time according to a manuscript found in Suleimaniya (Turkey) library.
  • Page 147
    The grand Shia scholar, Mirza Hossein Nouri Tabarsi (1254-1320 A.H/1830-1896) in addition to his efforts to recognize and find the Shia Imamiyah books, which were unknown is different libraries till then, has had extensive scientific relations with the late Allamah Mir Hamid Hossein Kontouri (1246-1306 A.H.).He helped them by providing references and sources for writing and completion of the valuable work of "Abaqat ul-Anwar " (A collection of traditions which confirm and verify the Mastership and leadership of the infallible Imams) to those great scholars. In this essay, the complete text, of 3 letters from Mohaddess Nauri to Seyed Nasser Hosseini are provided, along with some explanations. This is the first time that those letters are published.