فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال دوم شماره 3 (پیاپی 6، پاییز 1384)
  • سال دوم شماره 3 (پیاپی 6، پاییز 1384)
  • تاریخ انتشار: 1384/09/20
  • تعداد عناوین: 5
|
  • دکتر عبدالمجید آهنگری، مجید نواصری صفحه 7
    نقش صادرات در توسعه اقتصادی کشورها و بخصوص تاثیر آن بر تولید ناخالص داخلی، در دهه های اخیر، نزد اقتصاد دانان اهمیت بیشتری یافته است. در این مقاله با استفاده از آمار سری زمانی 79-1342 و روش های اقتصادسنجی انگل- گرنجر، تصحیح خطا (ECM) و آزمون های مربوط، رابطه ی صادرات نفتی (XO) و صادرات غیر نفتی (XNO) با تولید ناخالص داخلی (GOP) و تولید ناخالص داخلی بدون نفت(GDPNO) برآورد گردیده است. مدل مورد استفاده، برگرفته از مدل سالواتوره و هاتر است و در آن متغیرهای مستقل شامل صادرات (نفتی و غیر نفتی، به طور جداگانه)، نیروی کار و سرمایه است. نسبت صادرات صنعتی به واردات کالاهای واسطه ای (به عنوان شاخص صنعتی شدن) است. مطابق با نتایج حاصل، در بلند مدت یک درصد رشد در صادرات غیر نفتی موجب رشد GDP وGDPNO به ترتیب معادل با 01/0 و 09/0 درصد می شود و یک درصد رشد در XO، متغیرهای مذکور را 012/0 و 08/0 درصد افزایش می دهد. همچنین، برآورد مدل های کوتاه مدت، بیانگر این است که یک درصد افزایش در نرخ رشد XO، نرخ های رشد GOP و GDPNO را به ترتیب 13/0 و 05/0 درصد در همان سال، و نرخ رشد GDPNO را به میزان تقریبا 06/0 درصد تا دو سال بعد افزایش می دهد و نیز نرخ رشد GDP را با یک وقفه ی دو ساله، 06/0 درصد بالا می برد. نتایج کوتاه مدت حاکی از عدم رابطه ی معنی دار رشد XNO با رشد GDP است.
    کلیدواژگان: صادرات نفتی، صادرات غیر نفتی، تولید ناخالص داخلی، تولید ناخالص داخلی بدون نفت، صنعتی شدن
  • دکتر محمد علی فلاحی، آمنه خوشبخت صفحه 19
    مقاله ی حاضر با استفاده از الگوی تصحیح خطای برداری به بررسی ارتباط صادرات غیر نفتی و اشتغال طی دوره ی 1338-1379 می پردازد. نتایج به دست آمده از آزمون علیت گرنجری، وجود علیت یک طرفه از اشتغال به صادرات غیر نفتی را تایید می کند. با استفاده از روش یوهانسن- جوسلیوس و برآورد رابطه ی تعادلی بلند مدت میان سه متغیر صادرات غیر نفتی، اشتغال و تولید ناخالص داخلی بدون نفت، رابطه ی معنی داری میان صادرات غیر نفتی و اشتغال به دست نیامد. این در حالی است که تاثیر مثبت متغیر تولید ناخالص داخلی بر متغیر اشتغال تایید می گردد. در معادله ی کوتاه مدت اشتغال، دو متغیر برون زای صادرات نفت و سیاست های توسعه ی صادرات کاملا معنی دار هستند. نتایج به دست آمده به صورت بخشی، تنها دلالت بر وجود ارتباط بلند مدت میان اشتغال و صادرات در بخش صنعت و معدن دارد. علاوه بر این، ضریب تعدیل برآوردی در این بخش 23/0 است که در مقایسه باضریب مربوطه در کل اقتصاد (03/0)، سرعت تعدیل به مراتب بالاتری را در جهت دستیابی به تعادل بلند مدت نشان می دهد.
    کلیدواژگان: صادرات غیر نفتی، اشتغال، علیت گرنجری، همگرایی بلند مدت، الگوی تصحیح خطا، ایران
  • دکتر بیژن صفوی صفحه 45
    این پژوهش در نظر دارد پس از تحلیل رابطه ی بین رشد و تجارت خارجی و ارائه ی یک برداشت روش شناختی از بهره وری عوامل تولید و نیز عوامل موثر بر آن در بین بخش های صنعتی موجود استان تهران، رابطه ی بین جهت گیری تجاری، رشد بهره وری عوامل تولید در صنایع و رشد تولیدات صنعتی استان را ارائه نماید. در این مقاله، اثرات متغیرهای توسعه ی صادرات و جایگزینی واردات بر رشد عوامل تولید در بخش های مختلف استان تهران اندازه گیری شده و نتایج حاکی از آن است که برای هر بخش در اثر جهش صادراتی واحد صنعتی یعنی افزایش سهم صادرات در رشد ستانده آن بخش صنعتی بهره وری عوامل تولید در آن بخش از رشد بیشتری برخوردار خواهد شد. این امر در اکثر زیر بخش های صنعتی استان صادق است. سهم متغیر رشد صادرات در رشد ستانده صنعتی از ناحیه ی افزایش رشد بهره وری کل عوامل تولید در زیر بخش های صنعتی و بخش تولید چوب محصولات چوبی و بخش های چاپ و انتشار و صنایع وابسته و تولید محصولات متفرقه از نفت و ذغال سنگ و پالایشگاه های نفت و تولید وسایل علمی و کنترل اندازه گیری و کالاهای بصری، موثر نیست. علت این امر ناچیز بودن مقدار صادرات آن بخش ها طی سال های اخیر و داخلی بودن بازار مصرف محصولات آن بخش هاست که باعث معکوس شدن اثر رشد صادرات آن بخش بر رشد بهره وری عوامل تولید شده است.
    کلیدواژگان: بهره وری کل عوامل تولید، توسعه ی صادرات، تجارت خارجی، صنایع تهران
  • دکتر منصور زراع نژاد، روح الله زارع صفحه 71
    بحث ارتباط میان تجارت و رشد اقتصادی سابقه ی دیرینه ای در ادبیات اقتصادی دراد. هدف این مقاله بررسی رابطه ی میان صادرات (کل و غیر نفتی) بر رشد اقتصادی در اقتصاد ایران است. در این مقاله از روش علیت گرنجری با رویکردهای مختلف VAR، هشائو و تورا و یاماتو استفاده می شود. دوره ی مورد تحقیق سال های 82-1338 است. نتایج تحقیق نشان داد که رابطه ی دو طرفه ای میان صادرات غیر نفتی و رشد اقتصادی در ایران وجود دارد؛ یعنی رشد اقتصادی باعث افزایش صادرات می شود و صادرات نیز به نوبه ی خود بر رشد اقتصادی می افزاید. اما میان صادرات کل و رشد اقتصادی رابطه ای یک طرفه وجود دارد؛ یعنی رشد اقتصادی باعث افزایش صادرات می شود، اما عکس آن صادق نیست.
    کلیدواژگان: صادرات، رشد اقتصادی، علیت گرنجری، روش هشائو، روش تودا و یاماتو، ایران
  • دکتر سید عزیز آرمن، مهدی محمدی صفحه 1
    توسعه ی صادرات فرش دستباف مستلزم تحلیل دقیق فرآیند صادرات آن در سه مرحله ی تولید، صدور و تقاضا می باشد. مطالعات صورت گرفته در زمینه ی تولید و صدور غیرنفتی تاکید بر مزیت های مطلق و نسبی عوامل تولیدی (به ویژه نیروی انسانی)، بازاریابی، بسته بندی، حمل و نقل و بیمه داشته است و سیاست های مناسب در زمینه های مطرح شده باید با ویژگی های هر کالا تناسب داشته باشد. هدف عمده این تحقیق، تخمین کشش های تقاضای صادرات فرش با استفاده از روش های سری زمانی و در نظر گرفتن حالت های ناایستایی داده ها است. نتایج حاصل از تخمین برای دوره ی زمانی 80-1350 نشان می دهد که کشش های قیمتی و درآمدی بلند مدت به ترتیب برابر با 5/0 و 2 هستند. به عبارتی دیگر، فرش صادراتی ایران کالایی کم کشش و لوکس است و توسعه ی صادرات آن نیازمند افزایش قیمت فرش صادراتی و همچنین افزایش فرش های لوکس تر و گرانبهاتر در سبد فرش های صادراتی است. این امر مستلزم بازنگری های عمده در تولید فرش و تمرکز آن درکارگاه ها و تکیه برکیفیت نه کمیت آن است.
    کلیدواژگان: صادرات، فرش دستباف، تقاضای صادرات
|
  • Abdolmajid Ahangari (Phd), Majid Navaseri (Ms.C Page 7
    The role of export in economic development of countries, particularly its effect on GDP in the recent decades, has increasingly become the interest of economists. Using time-series of the period 1963-2000 and Engel-Granger as well as Error Correction Method (ECM), the relationship between Oil export (OX), non-oil export (NOX), gross domestic production (GDP) and gross domestic non-oil production (GDNOP) are estimated. The employed model is taken from Salvatoreh and Hater’s model in which the independent variables including export (oil and non-oil separately), labor force, capital are the proportion of industrial export to the import of middle goods (as an index of industrialization). Results reported that one percent increase in NOX will, in the long-run, bring about 0.01 percent and 0.09 percent increase in GDP and GDNOP respectively, and one percent growth of OX will increase the mentioned variables up to 0.012 and 0.08 percent respectively. Also, the estimation regarding the short run models indicates that one percent increase in the growth rate of OX will increase the growth rates of GDP and GDNOP up to 0.13 and 0.05 respectively in the same year, and it will increase the growth rate of GDNOP up to 0.06 percent in the following year, 0.08 percent in the two following years and the growth rate of GDP up to 0.06 percent with a two-year lag. The short run results do not indicate any significant relationship between NOX and GDP.
  • Mohammad Ali Falahi (Phd), Ameneh Khoshbakht (Msc)* Page 19
    Using Vector Error Correction Model (VECM), this paper examines the relationship between non-oil exports and employment during 1338-1379 period. Results of Granger causality test indicate that employment is Granger cause of non-oil exports, but non-oil exports is not Granger cause of employment. Estimation of long-run relation between non-oil exports, employment and GDP without oil shows no significant relation between non-oil exports and employment. But GDP without oil has a significant and positive impact on employment. In estimated error correction equation for employment, two variables of oil exports and export promotion strategy are significant. Results based on sectorial investigation confirm a long-run relationship between employment and exports only in Industrial and Mine Sectors. In addition, estimated adjustment coefficient in this sector has a value of 0.23 which in contrast to its value in the whole economy (0.03) shows much higher speed of adjustment toward long-run equilibrium.
  • Bijan Safavi (Phd) Page 45
    Having presented an analysis of the relationship between foreign trade and a methodological approach of the utility of production factors as well as its influencing factors in industrial divisions in Tehran, this paper aims at presenting the relationship among trading direction, the utility growth of production factors in industries and the growth of industrial productions in Tehran province. Measured in this paper are the effects of the variables of export development and import replacement for each section, wherein due to the export leap of the industrial unit (i.e. the increase of the share of export in output growth of the industrial unit), the utility of production factors will have a greater growth. This is also true with the industrial sub-sections of the province. The share of the variable of export growth in the industrial output growth does not affect the increase of the total utility growth of production factors in industrial sub-sections, wood production section, wood products, printing and publishing sections and the related industries, production of miscellaneous products from oil and coal, oil refineries, production of scientific and measurement control tools, and visual goods. This is due to the insignificant amount of export in these sections during the recent years, and the internality of consumption market of the products of these sections which leads to the opposite effect of export growth of that section on the utility growth of production factors.
  • M. Zarra Nezhad (Phd), R. ZareÓ (Msc) Page 71
    The relationship between trading and economic growth has long been discussed in the literature of economics. This paper aims at investigating the relationship between export (total & non-oil) and economic growth in the economy of Iran. Granger’s causalty method with its different approaches such as VAR, Hsiao, Toda and Yamamoto are used in this paper. The studied period is between 1959-2003. The results show that there exists a mutual relationship between non-oil export and economic growth in Iran. That is, economic growth causes an increase in the amount of export, and export, in return, causes an increase in economic growth. However, there is a one-way relationship between the total export and economic growth; that is, economic growth leads to an increase in the amount of export but the reverse relationship is not true.
  • S. Aziz Arman (Phd), Mehdi Mohamadi (M.Sc.) Page 1
    In some last centuries, hand knotted carpet has been one of the main items of non- oil exports, and always have absorbed at least 20 percent of non- oil exports. In regard to carpet industry capacity in employment and non-oil exports, its expansion has considerable importance. Exports development needs a deep analysis of export process in three stages, production, export and demand. In production field, the care to production factors and having absolute and relative advantages in production of some goods is very important. In export field, factors such as marketing, packing, transportation, insurance should be considered and the suitable export policy regarding to any commodity characteristics should be taken. In demand field, price and income elasticities are considerable. In this research, first we review empirical studies in non- oil exports specially carpet production and export and then carpet exports from demand view will be analyzed. The major purpose of this research is investigation of carpet exports from demand view. By examining of export demand literature, suitable model of carpet export demand for period of 1350-1380 was determined Then, stationry and non- stationary tests of variables were implemented and model was estimated using OLS method (by Eviews package). This model specifies the effect of carpet price, importers income and exchange rate changes on carpet exports earnings. Estimated results show that carpet is a luxury and inelastic commodity. In other word, Carpet price rise will increase exports earnings, too. Moreover, by main considerations in carpet production, more luxury and high quality carpets in concentrated workshops should be knotted. On the other hand, nominal exchange rate incresase in regard to carpet inelastic being will decrease exports earnings.