فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال پنجم شماره 2 (پیاپی 17، تابستان 1387)
  • سال پنجم شماره 2 (پیاپی 17، تابستان 1387)
  • 160 صفحه، بهای روی جلد: 10,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1389/01/20
  • تعداد عناوین: 8
|
  • حشمت الله عسگری، دکتر مهدی تقوی، دکتر منوچهر عسکری و دکتر عباس شاکری صفحه 1
    اقتصاد کشورهای در حال توسعه همواره متاثر از فرار مغزها بوده است. تاکنون مطالعه ی منسجمی برای دستیابی به یک نتیجه گیری کلی درباره ی علل فرار مغزها و تاثیرات آن بر اقتصاد کشورهای مبدا صورت نگرفته است. از این رو، در این مقاله به بررسی علل فرار مغزها از 30 کشور در حال توسعه به 16 کشور اصلی عضو سازمان همکاری های توسعه ی اقتصادی طی دوره ی 2004 - 1991، بر اساس الگوی جاذبه مبتنی بر عوامل جاذبه و دافعه پرداخته شده است. نتایج نشان می دهد که جریان فرار مغزها در قالب الگوی جاذبه قابل توجیه است، به طوری که مجموعه ای از عوامل جاذبه و دافعه همچون تفاوت در اندازه ی جمعیت، شرایط بازار کار مانند نرخ دستمزد و بیکاری، کیفیت زندگی و رفاه اجتماعی، یارانه ی آموزش و مشارکت بخش خصوصی، توضیح دهنده ی جریان فرار مغزها از کشورهای در حال توسعه به کشورهای توسعه یافته است.
    کلیدواژگان: فرار مغزها، مدل جاذبه، کشورهای در حال توسعه
  • دکتر عنایت الله فخرایی، سید امین منصوری صفحه 23
    شناخت صحیح از تابع مصرف و برآورد میل نهایی به مصرف، به سیاستگذاران کمک می کند تا ابزارهای صحیحی را در مقابله با مسائل اقتصادی نظیر تورم و رکود به کار گیرند. هدف از انجام این تحقیق، تخمین و تحلیل تابع مصرف بلند مدت و کوتاه مدت برای گروه های درآمدی با استفاده از تخمین رابطه ی همجمعی به روش ARDL در دوره ی 85 - 1361 است. نتایج تحقیق نشان دهنده ی وجود رابطه ی همجمعی معنی داری بین متغیرهای مدل است. میل نهایی به مصرف در بلند مدت، برای گروه با درآمد پایین 97/0، برای گروه با درآمد بالا 66/0 و برای گروه کل 81/0 برآورد شده است. میل نهایی به مصرف محاسبه شده برای رابطه ی کوتاه مدت 55/0 است.
    کلیدواژگان: تابع بلندمدت مصرف، تابع کوتاه مدت مصر ف، میل نهایی به مصرف، روش همجمعی ARDL
  • دکتر مهدی صفدری، دکتر محمد حسین کریم، محمد رسول خسروی صفحه 39
    در این تحقیق برای نشان دادن اثر سرمایه ی اجتماعی بر رشد اقتصادی ایران بر اساس شاخص فوکویاما، از متغیرهای تعداد پرونده های مختومه ی چک های بلامحل و اختلاس و ارتشای سرانه به عنوان متغیر کاهش سرمایه ی اجتماعی استفاده شده است. همچنین با استفاده از متدولوژی ARDL، مدل سولوی تعمیم یافته (MRW) که توسط ایشی و سوادا (2008)بسط داده شده است، برای دوره ی زمانی 1385- 1349 تخمین زده شده است. بر اساس ضرایب کوتاه مدت و بلند مدت، در هر دو مدل بین کاهش سرمایه ی اجتماعی و رشد اقتصادی رابطه ی معکوس وجود داشته است، به طوری که کشش GDP سرانه نسبت به چک های بلامحل برابر 16/0- و نسبت به پرونده های اختلاس و ارتشا برابر 06/0 بوده است. ضریب ECM در مدل استفاده شده از تعداد پرونده های چک های بلامحل برابر با 79/0- و در مدل اختلاس و ارتشا برابر با 86/0- بوده است که از نظر آماری معنی دار و سرعت تعدیل به سمت تعادل بلند مدت نسبتا بالا بوده است. بنابراین، با توجه به نتایج به دست آمده، سرمایه ی اجتماعی در ایران رو به کاهش بوده است. در سطح خرد، ارتباط دوستانه ی والدین با فرزندان و رسیدگی هر چه بیشتر به آموزش آنان و آشنایی فرزندان با دین و آموزش های دینی برای ارتقای سطح سرمایه ی اجتماعی ضروری است. در سطح کلان نیز برخورد شدید دولت با عوامل فساد و نابود کننده ی سرمایه ی اجتماعی برای افزایش سرمایه ی اجتماعی لازم است.
    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، رشد اقتصادی، مدل سولو تعمیم یافته، ARDL
  • دکتر محمود هوشمند، محمد علی شعبانی، اعظم ذبیحی صفحه 63
    در این مطالعه کشش های تولید به تفکیک عامل سرمایه ی انسانی و دیگر عوامل تولید، به منظور شناسایی اهمیت سرمایه ی انسانی در مقایسه با سرمایه ی فیزیکی بخش دولتی و بخش خصوصی برآورد شده است. بدین منظور، مدلی از سرمایه ی انسانی که منکیو، رومر و ویل (MRW) ارائه داده اند، طی دوره ی 85-1357 برای اقتصاد ایران با استفاده از روش الگوی خود بازگشت با وقفه های توزیعی (ARDL) برآورد شده است. در این تحقیق، از متوسط سال های تحصیل به عنوان شاخص سرمایه ی انسانی استفاده شده است. نتایج برآورد مدل حاکی از آن است که در کوتاه مدت و بلند مدت کشش تولید نسبت به سرمایه ی انسانی از کشش تولید نسبت به سرمایه ی فیزیکی بخش دولتی و خصوصی بیشتر است. ضریب تصحیح خطا نشان می دهد که در هر دوره 34 درصد از عدم تعادل در تولید ناخالص داخلی سرانه تعدیل شده و به سمت روند بلند مدت خود نزدیک شده است.
    کلیدواژگان: رشد اقتصادی، سرمایه ی انسانی، الگوی خود بازگشت با وقفه های توزیعی
  • دکتر سید کمیل طیبی، دکتر مصطفی عمادزاده و آزیتا شیخ بهایی صفحه 85
    در این پژوهش، تاثیر صادرات صنعتی و سرمایه ی انسانی بر بهره وری عوامل تولید و رشد اقتصادی منتخبی از کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی (OIC) طی دوره ی 2005 - 1980 با استفاده از مدل-های اقتصاد سنجی مورد مطالعه قرار گرفته است. بر اساس نتایج این تحقیق، تاثیر سرمایه ی انسانی بر بهره وری کل عوامل تولید و رشد اقتصادی، مثبت و معنی دار بوده است. همچنین، اثر ترکیبی صادرات صنعتی و سرمایه ی انسانی نیز تاثیر کاملا مثبت و معنی داری بر بهره وری عوامل تولید و رشد اقتصادی کشورهای مورد مطالعه داشته است. در مجموع، یافته های این تحقیق بر این واقعیت استوار است که به منظور افزایش صادرات صنعتی جهت رقابت در اقتصاد بین الملل و دستیابی به رشد اقتصادی بالاتر، کشورهای مورد بررسی باید به توسعه ی سرمایه ی انسانی، ارتقاء مهارت ها و تحقیق و توسعه نگاه استراتژیک داشته باشند.
    کلیدواژگان: صادرات صنعت ی، سرمایه ی انسانی، بهره وری عوامل تولید، رشد اقتصاد ی، کشورهای عضوOIC
  • دکتر شهزاد برومند صفحه 107
    این مقاله اثر فساد را بر رشد اقتصادی ایران از طریق اثرات آن بر سطح و ترکیب مخارج دولت و سرمایه گذاری بخش خصوصی تحلیل می کند. در بیشتر مطالعات صورت گرفته برای محاسبه ی شاخص فساد، برای راحتی کار، داده-های مربوط به شاخص فساد را از مراکز تولید کننده ی آن تهیه کرده اند، ولی در این مقاله روشی به کار گرفته شده است که نزدیک ترین شاخص به آن را ایجاد کند. این روش بر مبنای تحلیل اجزاء اصلی است. بعد از محاسبه ی شاخص فساد به روش PCA، با استفاده از روش های WLS و OLS، روابط بین متغیرها برآورد شده است. نتایج نشان می دهد که متغیرهای به کار گرفته شده برای ایجاد شاخص، نماینده ی خوبی برای این ابزار اندازه گیری بوده اند. همچنین، فساد اثرات منفی بر رشد اقتصادی کشور داشته است. دیگر نتایج حاکی از آن است که یک رابطه ی بسیار قوی بین سطح فساد و سطح سرمایه گذاری خصوصی و اندازه ی بخش عمومی در اقتصاد ایران وجود داشته است.
    کلیدواژگان: فساد، سرمایه گذاری بخش خصوصی، رشد اقتصادی، تحلیل اجزاء اصلی
  • دکتر نادر مهرگان، اصغر مبارک صفحه 131
    هدف این مقاله، شناسایی میزان اثرات مؤلفه های اقتصاد نوین بر کارایی صنایع مختلف با کدهای دو رقمی در ایران طی سال های 84 - 1374 است. نتایج حاصل از روش تحلیل پوششی داده ها نشان می دهد که میزان کارایی در صنایع مختلف، متفاوت بوده است و مؤلفه های اقتصاد نوین همچون هزینه های تحقیق و توسعه، اندازه ی صنعت، مواد اولیه ی مصرفی وارداتی از کشورهای پیشرفته و سهم مالکیت خصوصی، بر میزان کارایی در صنایع مختلف تاثیر مثبت داشته است. برای بررسی این اثرات، از روش داده های ترکیبی استفاده شده است.
    کلیدواژگان: کارایی، اقتصاد نوین، تحلیل پوششی داده ها
  • بخش انگلیسی
|
  • Heshmat Allah Asgari (Msc), Mehdi Taghavi (Phd), Manoochehr Askari (Phd), Abas Shakeri (Phd) Page 1
    Brain drain as a migration of skilled and educated labor out of developing countries has been an important issue from centuries ago. In this study, we investigated the causes of brain drain from 30 developing countries to 16 other countries which are the members of OECD based on gravity model from 1991- 2004. The result shows that the brain drain phenomenon is explainable based on gravity model. There are some effective pull and push factors in the source in the target countries such as difference in population, various condition of labor market like the amount of wages and unemployment, quality of life, social welfare, subsidies of education and participation of private sector in developing and OECD countries which are among the main causes of brain drain.
  • Enayatollah Fakhrai (Phd), Seyyed Amin Mansoury (Msc) Page 23
    Correct assessment of consumption functoin and estimation of marginal propensity to consume will help policy makers to use right instruments in confrontiny economic problems such as inflation and recession. The aim of this research is to estimate and analyze shortrun and longrun consumption function for income groups via stimation of ARDL cointegration relation in the period under consideration, 1982 - 2006. Results of the study showed a significant cointegration relationship. Marginal propensity for consumption has been estimated for low income group 0.97, for high income group 0.66 and 0.81 for the whole group. Calculated marginal propesity to consume in shortrun is 0.55.
  • Mahdi Safdari (Phd), Mohammad Hosein Karim (Phd), Mohammad Rasool Khosravi (Msc) Page 39
    In general, social capital is collection of concepts such as, trust, formal and informal norms and networks which lead to optimum correlation and partnership between memberships of society. In this study, to identify the effects of social capital on the economic growth in Iran by using the Fucuyama index, factors such as ended dossiers of overdraft cheque and defalcation, and bribery per capita were used as substitutions proxy for social capital.We applied Microfit software and ARDL methodology to estimate augmented Solow model (MRW) that itself was augmented by Ishise and Sawada (2008) for the period of 1970 - 2006. Base on the results, shortrun and longrun coefficients in both models indicate adverse relation between reduction of social capital and economic growth in which the elasticity of GDP per capita toward overdraft cheques is -0.16 and for ended dossiers of defalcation, beribery is -0.06. Finaly, ECM coefficient in the overdraft cheques model is -0.79 and defalcation, beribery model is -0.86 which is significant and adjusted to steady state is highly. So in microlevel the friendly relation of parents with children and attention to their education as well as their acquaintance with religion and its instructions are necessary. Furthermore, macro - level suggests that the government against the extinctive factors for social capital act intensly and with creation of social security and conservation from the low land property and decreasing the rates of inflation and unemployment keep the peoples trust to government more than before.
  • Mahmoud Houshmand (Phd), Mohammad Ali Shabani (Msc), Azam Zabihi (Msc) Page 63
    In this article we conducted the production elasticity in separation of human capital and the other production elements to identify the importance of human capital versus physical capital in official and private sections. For this purpose, first we studied theoretical principles of the growth models and the related previous studies. Then a Human capital model presented by Mankiw-Romer and Weil was used to estimate Iran's economy during 1978-2006, by using auto regressive distributed lag (ARDL). We used the mean of the years as the human capital index. The results indicated that the rate of human capital is more than physical capital in official and private sectors in a shorttime and longtime of the production elasticity. The error turn coefficient (ETC) showed that in every period, %34 of inequality was modified in gross domestic production (GDP) and it is going towards the longtime current
  • Seyed Komail Tayebi (Phd), Mostafa Emadzadeh (Phd), Azita Sheikhbahaie (Msc) Page 85
    In this investigation, first the equation of food demand was estimated using an almost ideal demand system (AIDS) and the Iranian cross sectional survey of income expenditure in 2005. Because of the cross sectional form of the data, the prices were calculated as marginal or unit values. Then by applying the elasticities of food categories, nutrient elasticities were extracted using Lancaster technology of consumption. These elasticities are useful to the analysis of the effects of aid policy on food demand and nutrient consumption respectively, and show the effects of the change in one food category price or food expenditure on the availability of each nutrient. In this article, as demand equation is blocked-recursive simultaneous system and zero value is a dependent variable, we use seemingly unrelated regressions (SUR) and Tobit model.In another section, effects on demographic variables on food prices are examined. These variables are age, education, region, urban or rural and Percapita income. Results have shown that more food expenditure causes more food quality or food consumption and education, household size and other demographic variables are often effective on the quality of food.
  • Shahzad Broumand (Phd) Page 107
    This paper is to analyze the effect of corruption on economic growth through its effects on the level and composition of public expenditures and/or private sector investment. The main point here is that a different method was applied to reveal the corruption index. This method is based on the Principals Components Analysis. After the calculation of the corruption index through PCA, the relations between the variables are assessed through OLS and WLS methods. The findings show that the corruption has negative effect on economic growth; moreover, there is strong relation between the level of corruption and the level of private sector investment and/or the size of the public sector in Iran.
  • Nader Mehregan (Phd), Asghar Mobarak (Msc) Page 131
    This paper discusses the state of new economy components in measuring the different industries (sorted by ISIC cods) efficiency in Iran during the period over 1995 - 2005.Data Envelopment Analysis (DEA) approache was applied to obtsin the results which showed that the efficiency in different industries is not the same. To determine the effects of new economy component on efficiency in this framework, by using pooling data method, we found that there is a positive effect for the following factors on efficiency: R & D expenditures, industry size, imported materials and private property share.