فهرست مطالب

مشرق موعود - پیاپی 16 (زمستان 1389)
  • پیاپی 16 (زمستان 1389)
  • تاریخ انتشار: 1390/04/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سیدرضی موسوی گیلانی، علی میرزامحمدی صفحه 5
    دکترین مهدویت از کدهای دینی مانند خدا، انتظار، عدالت، جهاد و منجی بهره می گیرد تا در عصر سرمایه داری اطلاعاتی با استفاده از ابزارهای ارتباطی و رسانه های جدید از آموزه های اصیل الهی پاسداری نماید. برساخت رسانه ای از مهدویت در صورتی بهینه خواهد بود که محصول دیالکتیک هر سه شیوه تعامل (رودررو، رسانه ای و شبه رسانه ای) باشد. از طرف دیگر این برساخت باید در چرخه انتقال و بازخورد با مخاطبان عام نیز تقویت و اصلاح شود. توجه به سه بحران بازنمایی، بحران ترجمه و تنزل معانی و بحران غلبه پارادایم علایم ظهور بر پارادایم علل ظهور و نیز بازبینی تعاملات و بازخوردها در بستر جغرافیایی باید مورد توجه باشد. راهبردهای رسانه ای بر اساس نقشه فرهنگی مهدویت شامل راهبرد موجی، راهبرد گلوله برفی و راهبرد ترکیبی است. شناسایی پتانسیل های کشورهای شیعه در اشاعه جغرافیایی مهدویت گامی اساسی در راهبردهای رسانه ای است. مهدویت برای رسانه ای شدن ضرورت دارد که عناصرجغرافیای زبان، ابزارها و نهادهای رسانه ای، مخاطب گزینی رسانه ای و محصولات رسانه ای را فراهم نماید. برای مقابله با مهدویت ستیزی رسانه ای باید چهار مرحله چرخه ای رصد، نقد، پاسخ و بازتاب را طی نمود.
    کلیدواژگان: جغرافیای مهدویت، رسانه، راهبرد ها، تعامل رسانه ای، برساخت رسانه ای
  • حامد پوررستمی صفحه 27
    آخرالزمان عصری است که جولان جریانات شیطانی به اوج خود می رسد. برحسب منابع روایی، موضوع دجال یکی از آن تحرکات شیطانی مرموز و مزور است. نوع رسالت رسانه زمینه ساز در رویارویی با آن منوط به تصویری است که از آن ترسیم می شود. در صورت رویکرد فردشناسانه به دجال، رسالت رسانه زمینه ساز، تنها رسالتی تنذیری و هشداری خواهد بود که جامعه را نسبت به فردی خطرناک به نام دجال هشدار می دهد. چنین رسانه ای، «امروز» دیگر خود را درگیر با دجال نمی بیند، بلکه در انتظار حوادث «فردا» است. اما در صورت رویکرد جریان شناسانه به دجال، دیگر رسالت رسانه زمینه ساز در برابر شخص دجال نیست، بلکه در برابر پدیده ای به نام دجالیسم است که سازمان یافته و سیستماتیک اهداف و نقشه های شوم خود را برنامه ریزی می کند. در این صورت، رسالت رسانه زمینه ساز، رسالتی منفعلانه و تنذیری نسبت به «فردا» نیست، بلکه فعالانه و درگیرانه نسبت به «امروز» ارزیابی می شود. البته رویکرد جعلی نگریستن به روایات دجال نیز هست که رسالت رسانه زمینه ساز را به سوی رسالتی خاموش و مسکوت سوق خواهد داد. به نظر می رسد رویکرد جریان شناسانه به دجال، رسالت سنگین تری را بر دوش رسانه زمینه ساز می نهد که تبیین بیش تری را می طلبد. در هژمونی و جریان دجالیسم، دست کم دو گروه وجود دارد که رسالت رسانه زمینه ساز در رویارویی با آن ها یکسان نیست:1. گروه رهبران و سران جریان دجالیسم؛2. گروه پیروان و فریب خوردگان جریان دجالیسم.
    در یک تقسیم بندی می توان این رسالت را در مقابل سران دجالیسم، سیاستی جهادی و سلبی (با دو راهکار «نقد و به چالش کشاندن تفکرات» و «افشای نقش ها و نقشه ها») و در مقابل پیروان فریب خورده پدیده دجالیسم، سیاستی ارشادی و ایجابی (با دو راهکار «تبیین مبانی و مواد معرفتی» و «نمایاندن کارکردهای دکترین مهدویت») ارزیابی نمود تا در نهایت، رسانه ای کارآمد و قویم بتواند با معرفت بخشی و بیداری عمومی در جهان، زمینه ها را برای اقامه حکومت ولایی به رهبری امام عصر فراهم نماید.
    کلیدواژگان: دجال، دجالیسم، رسانه، زمینه سازی، دکترین مهدویت، امام عصر
  • سید محمد مرتضوی صفحه 55
    از جمله تحولات جهانی که بر اساس متون دینی باید رخ دهد، قیام جهانی امام عصر است. بر اساس اندیشه دینی، هیچ تحولی در جامعه بشری رخ نمی دهد، مگر آن که ابتدا تحولی در انسان ها ایجاد گردد. از طرفی بر اساس نظر دانشمندان علوم اجتماعی، خاستگاه تحولات اجتماعی رسانه های ارتباط جمعی هستند. از این رو برای ایجاد آمادگی در انسان ها و مشارکت آنان در قیام جهانی حضرت مهدی نیازمند به کارگیری رسانه های ارتباط جمعی هستیم. با این حال، پرسش اساسی این است که ظرفیت ها و محدودیت های این رسانه ها چیست؟
    مقاله حاضر با بررسی ابعاد سخت افزاری و نرم افزاری رسانه های ارتباط جمعی و ظرفیت ها و محدودیت های آن ها به این نتیجه رسیده است که نمی توان در راستای تحول جهانی قیام حضرت مهدی به آن ها امیدی بست، ولی با توجه به تعریف رسانه که عبارت است از هر پدیده ای که عامل انتقال فکر و فرهنگ باشد، در جهان اسلام رسانه های مغقول شده ای وجود دارد که در صورت بهره برداری درست، بسیار کارآمدتر از رسانه های موجود هستند. این رسانه ها در سه بخش مراسم (مانند حج، نماز، عیدفطر، نماز جماعت، جلسات مذهبی)، اماکن (مانند کعبه، مشاهد و مساجد) و مناسبت ها مانند عاشورا، اربعین، فاطمیه، شهادت ها و ولادت ها) بررسی و ظرفیت ها و محدودیت های هر یک مشخص شده است.
    کلیدواژگان: رسانه، رسانه های مشهور، رسانه های مغفول، ظرفیت ها، محدودیت ها
  • علیرضا صدرا، امین پرتو صفحه 81
    از آن جا که بین نظام جمهوری اسلامی ایران، اندیشه انتظار و زمینه سازی ظهور، ارتباطی محکم برقرار است، مفهوم شیعی انتظار در زمان حاضر به همراه خود، پژواک هایی در عرصه روابط بین المللی داشته است. از این رو مسئله زمینه سازی به عنوان سازه ای معنایی در موازات سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مورد توجه قرار گرفته است. در بعد رسانه ای، اعتقاد به اندیشه انتظار و توجه به زمینه سازی در جهت ظهور امام زمان دست مایه خوانش هایی قرار گرفته است که بر اساس آن ها، این اندیشه محرکه و موجبه ایدئولوژیک نظام جمهوری اسلامی ایران در پی گیری سیاست خارجی است که پیامدی جز متزلزل کردن به اصطلاح امنیت بین المللی نخواهد داشت. بدین منظور، با ارائه تفاسیری مکانیکی از انتظار و مسئله زمینه سازی در سطح رسانه ای، تفسیری کژدیسه از این مفاهیم القا می گردد، به نحوی که انتظار و زمینه سازی به عنوان سازه های معنایی متداول در سطح جهانی، با تروریسم، تلاش برای دست یابی به سلاح های کشتار جمعی و... به یادآورنده هرگونه اقدام وحشت انگیز در نظر آورده شود. هدف این نوشتار، تبیین نحوه این سوءاستفاده و امکان تصحیح این فهم کژدیسه از سازه های معنایی انتظار و زمینه سازی در فضای رسانه ای و سیاسی بین المللی است.
    کلیدواژگان: انتظار، زمینه سازی، سازه معنایی، سازه انگاری، سیاست بین الملل، ایدئولوژی، رسانه، فهم کژدیسه، جمهوری اسلامی ایران
  • حسین خنیفر، جواد زروندی، نفیسه زروندی صفحه 91
    امروزه دنیا شاهد تحولات و دگرگونی های گسترده و شگفت آوری در عرصه اقتصاد، ارتباطات، فرهنگ، سیاست، معاهدات و امور بین الملل در راستای جهانی شدن است. به علت وقوع این تغییرات و تحولات گسترده در جهان و اهمیت موضوع جهانی شدن، نمی توان آن را نادیده گرفت و از بحث و گفت و گو درباره آن چشم پوشید. واقع بینی آگاهانه نسبت به ابعاد گوناگون و پیچیده جهانی شدن، شناخت وضع موجود، درک کاستی ها و ناکارآمدی های آن، به کارگیری مواضع سنجیده و برخورد آگاهانه و فعال در برابر آن، نیازمند شناخت عمیق و همه سویه آن است.
    در جهان معاصر، مدعیان و نظریه پردازان جهانی شدن رو به فزونی نهاده اند. شیعه نیز با ارائه نظریه «حکومت جهانی حضرت مهدی» در طول قرن ها و سال های متمادی، داعیه دار اصلی جهان شمولی در عرصه های فرهنگی، سیاسی و... بوده است؛ زیرا در اسلام، به ویژه در مکتب تشیع، توجه به آینده و تشکیل حکومت جهانی واحد بر اساس قسط و عدل و تحت رهبری امام معصوم، جایگاهی ویژه دارد. این مسئله در تاریخ اسلام، به نام مهدویت مطرح شده است. این اعتقاد از توانمندترین عوامل رشد و بالندگی جامعه اسلامی است و بقای اسلام و شیعه در گرو این حقیقت بزرگ است.
    از این رو در این نوشتار برآنیم از بحث های مطرح در زمینه جهانی شدن، ضمن ارائه چشم اندازی از آن، پلی برای فهم و درک حکومت جهانی مهدوی بزنیم و بررسی کنیم که جهانی شدن با آن حکومت عدل جهانی حضرت مهدی که در آیات قرآن کریم و روایات اسلامی بارها و بارها با عناوین مختلف به آن اشاره شده است، چه وجه اشتراک و امتیازاتی دارد.
    کلیدواژگان: مهدویت، جهانی شدن، دهکده جهانی، فرهنگ، انقلاب اطلاعات
  • علی حاج محمدی صفحه 117
    این نوشتار به بررسی تطبیقی مدل ارزش های خبری گالتونگ و روگ و مدل ارزش های خبری در حاکمیت موعود می پردازد. نخست، دو کارکرد راهبردی خبر و خبررسانی در اسلام را تبیین کرده و بیان می کند که از جمله مهم ترین نقش های خبررسانی در اسلام، یکی مبارزه با انحراف، و دیگری آفرینش و تقویت ارزش هایی است که برآیند آن ها فرهنگ جامعه عدل کل را شکل می دهد.
    پس از تبیین کارکردهای راهبردی خبر و رسانه از نظر اسلام، به مقایسه تطبیقی میان نظریه ارزش شناختی گالتونگ و روگ و نظریه موعود پرداخته و توضیح می دهد که نظام ارزش شناختی موعود از مجموع دوازده ارزش خبری مطرح شده توسط این دو اندیشمند غربی (هشت ارزش عمومی و چهار ارزش اختصاصی)، برخی را تایید می کند و برخی دیگر را کنار می زند. از چگونگی این پذیرش یا عدم پذیرش نیز سخن گفته شده و فلسفه نهفته در برخی ارزش های خبری نقد گردیده است.
    کلیدواژگان: ارزش های خبری، رسانه موعود، ارتباطات
  • ناصر باهنر، مجتبی صمدی صفحه 135
    مقاله پیش رو در تلاش است تا ابعاد جدیدی از نظریه هنجاری رسانه اسلامی را بگشاید. مولفه غایت شناسی یکی از تمایزات اساسی در میان نظریات محسوب می شود. البته هرچند یافتن و بحث پیرامون این مؤلفه سخت و مشکل می نماید، اما محقق با غور در میان منابع و متون اسلامی به ویژگی هایی دست یافته که در رویکردی همگرا به آینده رسانه، مناسب جهت سیاست گذاری رسانه به سوی الگوی آرمانی به شمار خواهد آمد و در نهایت، آن را به صورت نموداری جدید از ویژگی ها و تمایزات ارائه می دهد که تفاوت اساسی با سایر ویژگی های این مؤلفه نظریات هنجاری دارد.
    این مؤلفه ها را می توان در قالب عدالت رسانه ای، روش سیاست گذاری علوی در رسانه، تجلی وجه حضور امام، مالکان رسانه؛ متقین و مستضعفین، و در نهایت اهداف و جهت گیری بر اساس دانش و حکمت تبیین نمود.
    کلیدواژگان: نظریات هنجاری رسانه، غایت انگاری، حکومت مهدوی، رسانه اسلامی
|
  • Dr. Seyyed Razi Mousavi Guilani, Ali Mirzamohammadi Page 5
    Mahdism Doctrine uses religious codes, such as God, waiting for justice, and Jihad and the savior in order to preserve the authentic divine teachings in the era of information Capitalism using new communication tools and media.A media construction of Mahdism would be improved if it is a product of dialectic of three ways of interaction (hence face to face, media, quasi-media). This construction should be reformed and strengthened with the transmission cycle and feedback of mass audience. The crisis of representation, and reduced translation of the meanings and the dominance of the paradigm of signs of appearance on the paradigm of reasons for appearance and reviewing interactions and feedback in the geographical context should be considered. The media strategies based on the cultural map of Mahdism, include the surge strategy, snowball strategy and the combination policy. Identifying the potentials of the Shiite Crescent in geographical spread of Mahdism is a major step in media strategies. For Mahdism to emerge to media, the needs of media organizations, switching media contacts, media products, media tools and geographic elements of language as well as target audience should be provided. Suggestions for dealing with anti-Mahdism in media should be a four-step cycle of observation, critique, and then reflect and response.
  • Dr. Hamed Pourrostamy Page 27
    Apocalypse is an era in which streams of evil reaches its peak. According to narrative sources, the subject of the Antichrist is about a hypocrite and a mysterious. Mission of ground-setting media in the face of this depends on the picture to be drawn from these evil moves. An individualistic approach to mission of media is just warning about an apostolic dangerous person passively which does not get involved with the Antichrist "today, but expect the events of "Tomorrow". The movement approach to the issue of antichrist demands a mission of media which is not jut facing Dajjal but also looks at phenomenon called Dajjalism which is more organized and systematic in pursuing evil goals. In this way, the mission of media should not be one of passive warning about tomorrow but an active involvement with today. Of course, an approach to consider the traditions as fake also leads to a silent and passive mission in media. it looks as if looking at the issue as a phenomenon puts more responsibility on the shoulders of media which requires more elaboration. At least there are two groups in Dajjalism hegemony that the mission of media is not dealing with them in the same manner: 1) the group of leaders of Dajjalism (who deceive) and 2) The group of the Dajjalism followers and those who fall into deception. This mission can be classified in facing the leaders of Dajjalism as Jihad-like policy and negative (two approaches: criticizing and challenging their ideas and (b) disclosure of the roles and plots). But towards the deluded followers of Dajjalism phenomenon, the policy should be guide-like and positive (two approaches again: defining the principles and knowledge, and (b) showing the functions of Mahdism doctrine). Finally, an efficient and strong media can set the scene for the final government of the Imam (AS) with raising knowledge and awareness and awakening the world to this issue.
  • Dr. Seyyed Mohammad Mortazavi Page 55
    One of the changes that occur on the basis of religious texts should be universal uprising of Imam (aj). Based on religious thought, transformations in human society do not occur unless the change is established in humans. Sociologists consider media as founding factors for social change. So, to mobilize people to prepare and participate in the global change by Mahdi, we need to make good use of media. The fundamental question is, what are capabilities and limitations of these media? The present article considering hardware and software aspects of media and their capabilities and limits has come to the conclusion that we cannot afford to be passive in media with regards to definition as a transfer factor of the thought and culture, and considering that we have a very efficient Muslim media in the world, more reasonable than the present media. This media has capacities in three parts of events, such as pilgrimages, prayers, Eid-ol-fetr, congregation prayer, religious meetings, and religious places, such as Kaaba, Mashads, mosques as well as occasions like Ashoura, Arba’in, Fatemieh, Martyrdom anniversaries, birthday celebration sof religious personalities.
  • Dr.Alireza Sadra, Amin Partov Page 81
    The Shiite concept of waiting have had an echo in the arena of international relations at the present time, especially that the Islamic Republic view itself as related to the concept of waiting and ground-setting for Presence. That’s why the concept of waiting and ground-setting for presence has been a semantic construction associated in the foreign policy of the Islamic Republic. In media, there are readings of the grounds for the belief and expectation for the Imam (AJ). According to this idea this is a driving force of the Islamic Republic of Iran which is in pursuit of foreign policy that would bring an outcome which would be destabilizing the so-called international security. A mechanical interpretation of waiting and ground-setting issue in media gives a distorted interpretation of these concepts in a way that they remind semantic constructs of any action which brought horror: terrorism, attempting to acquire the weapons of mass destruction and efforts to achieve such things. The present article aims to explain how to correct this abuse and distorted view of waiting and understand the structures of meaning of waiting in the international political and media space.
  • Dr Hossein Khanifar, Javad Zarvandi, Nafisa Zarvandi Page 91
    Today the world is seeing big and strange changes in the field of economy, relationship, culture, politic, contracts and international affairs for the globalization. for these big changes and developments in the world and the importance of globalization, we can not ignore it and don’t discussion about it. realism with notice for the different and complexity dimentions of globalization, knowing of this situation, understanding its lacks and unefficiences, good decision making and acting with notice in front it, is depending on deep recognition. today theorists of the globalization are increasing. Shia is explaning theory of global government of Emam Mahdi in the fields of culture and politic ….because in Islam especially in Shia, attention to future and making unique global government with justice and with leadering of innocent Emam is very important. this issue is famous with Mahdaviat. In this article we want analyzing the globalization and then compare globalization with justice government of Emam Mahdi.
  • Ali Haj Mohammadi Page 117
    This article examines the comparative review of news value model of Galtung and Rug and news values in the Promised ruler. Primarily, I explained the two strategic functions of news and news broadcasting in Islam which are anti-diversion and value creation and strengthening of the culture that shapes justice among the most important roles in the media in Islam. After explaining the strategic functions of the news media in Islam, I have considered evaluative comparison between theory of Galtung and Rug and the theory of the promised savior. It has ben argues that the cognitive value of the promised savior model accepts some and rejects some other elements of the total of twelve news value aspects raised by these two thinkers of Western news values (the value of eight public and four private values). I have also explained the reasons for my acceptance and rejection of those aspects and the philosophy behind some of the criticism I have towards news values.
  • Dr. Naser Bahonar, Mojtaba Samadi Page 135
    This article is trying to open new dimensions of normative theory in the media. The perspective to final element is a point of distinction among these theories although discussion around this constituent is complex. the author have used the Islamic texts to find unified specification for media approach which are suitable for policy making of media and directed at the ideal, which will ultimately be presented in the form of a new diagram comparing the specifications and distinctions of other dimensions of normative theory in the media. These dimensions can be explained in the form of media justice, Alavi policy making methods in media, means of expression of Imam presence, media owners; the pious and the oppressed, and finally directing towards the goals based on knowledge and wisdom.