فهرست مطالب

  • پیاپی 2 (بهار و تابستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/09/13
  • تعداد عناوین: 8
|
  • علی بحرانی پور* صفحات 1-24
    چنان که از عنوان مقاله حاضر برمی آید، محتوای آن متضمن تاکید بر روابط ایران و چین در قرن نهم هجری قمری، به ویژه سفارت غیاث الدین نقاش از سوی سلطان شاهرخ تیموری به چین، و تاثیر آن در هنر نگارگری ایرانی است. مقاله حاضر با روش تحقیق و دیدگاهی تاریخی وعمدتا با استناد به منابع تاریخی به پژوهش در این باب پرداخته شده است و در پی یافتن پاسخ پرسش زیر است: زمینه ها و سیر تاریخی اثرگذاری نقاشی چینی بر نگارگری ایرانی در عهد تیموری چگونه بوده است؟ فرضیه حاکی از آن است که نگارگری ایرانی از حیث ارتباط با نقاشی چینی، از ابتدای دوره تیموری روندی را از تقلید صرف، تمرین، اصلاح، تکمیل و بومی سازی نقش مایه ها و مضامین نقاشی چینی پیموده است.
    کلیدواژگان: نگارگری، نقاشی چینی، دوره تیموری، غیاث الدین نقاش، مکتب هرات
  • محمدعلی پرغو* صفحات 25-42
    بعد از استیلای لشکر چنگیز بر بلاد اقوام اویغور و منحل شدن این طایفه در تاتارها، سبک نقاشی مانوی اویغوری توسط مغولان در چین منتشر و رایج شد و ذوق و سلیقه استادان این سرزمین متمدن که خود نیز به این فن علاقمند و در آن مهارت داشتند، در آن اثر کرد و به تدریج سبک نقاشی ایرانی مانوی پس از گذشتن از دست هنرمندان اقوام اویغور و مغول، در چین به عنوان سبک خاصی شناخته شد و همین سبک نقاشی است که در عهد ایلخانان مغول توسط هنرمندان چینی با بهره مندی از روش ها و سنت های هنری نقاشی چینی، دوباره در راستای مبادلات فرهنگی و هنری به ایران برگشت و به عنوان «سبک چینی» مشهور گردید. علت عمده این امر نیز عزیمت برخی از هنرمندان چینی به امر ایلخانان، به ایران بود. در نتیجه این امر و رفت و آمد مردم ایران به چین به تدریج نقاشی سبک چینی در ایران انتشار یافت. بر اثر نفوذ هنری نقاشان چین و استفاده از کاغذ، قلم و مرکب چینی و شکل و شیوه رنگ آمیزی و ترکیب خطوط و ترسیم صورت بعضی حیوانات و پدیده های ذی روح که در میان فرهنگ و هنر مسلمین سابقه نداشته، مثل اژدها و بعضی از حیوانات افسانه ای دیگر، به تدریج اجزاء و عناصر جدیدی در نقاشی ایرانی داخل شد و در تصاویر خلق شده، نقش صورت های مغولی با چشم های بادامی و گونه های برجسته معمول گردید و این اختلاط و تاثیر و تاثرات سبک نقاشی چینی و ایرانی در یکدیگر، به ویژه در عهد تیموریان در قالب «مکتب هنری هرات» به اوج خود رسید.
    کلیدواژگان: ایران، چین، هنر، نقاشی، مغول، مکاتیب هنری
  • باقر صدری نیا* صفحات 43-69
    دوران حکمرانی سلجوقیان بر آسیای صغیر از منظرهای گوناگون شایسته مطالعه و تحقیق است انبوه رویدادها و حوادث در واپسین سده حکمرانی سلجوقیان بر آسیای صغیر به این دوره اهمیت خاصی بخشیده است. یکی از رخدادهای قابل مطالعه در این دوره سیل مهاجرت افراد، شخصیت ها و گروه های اجتماعی گوناگون از اقصی نقاط سرزمین های ایران به این منطقه در آستانه حمله مغول و پس از آن است. این مهاجران را از حیث جایگاه و منزلت اجتماعی می توان به سه گروه عمده سپاهیان، توده های مردم، و افراد و شخصیت های صاحب نام تقسیم کرد، گروه اخیر مشتمل بر طیف های گوناگونی نظیر عارفان و صوفیان، شاعران، عالمان، و قاضیان، منشیان و تاریخ نگاران، وزیران و صاحب منصبان می شود که درباره هر یک از آن ها به تفکیک سخن گفته شده است. علل و عوامل و ابعاد و پیشینه مهاجرت ایرانیان به آسیای صغیر، توزیع جغرافیایی مهاجران و تعامل آن ها با مردم و حکومت های محلی از مباحث دیگری است که در خلال مقاله بررسی شده است.
    کلیدواژگان: آسیای صغیر، سلجوقیان، سرزمین های ایران، مهاجرت، مغول
  • محمدرحیم عیوضی* صفحات 71-95
    درک واقع بینانه تحولات سیاسی اجتماعی و کشف و استخراج (پیام ها و عبرت های) مستتر در نهضت های فراگیر مستلزم نگرش و بینش تاریخی ای است که تبیین گر نهضت و هسته اصلی قیام باشد. نهضت عاشورا نیز به مثابه یک قیام تحول ساز در بستر تاریخ مبتنی بر نظام اندیشه ای و تحلیلی امام حسین (ع) به وقوع پیوست این قیام هدفمندی خلقت و آفرینش، باور به علیت در حوادث در کنار به رسمیت شناختن نقش اراده و اختیار انسانی در ایجاد تغییرات و مسوولیت دینی در قبال حوادث و نگرشی یکپارچه نسبت به شناخت و تعریف «قدرت» به عنوان بخشی از حق و فهمی تاریخ ساز از حضور در هستی برای انسان را نشان می دهد.
    در واقع قابل تامل ترین موضوع در مورد نهضت امام حسین (ع)، نه نتیجه مقطعی و حتی نتایج اخلاقی آن بلکه درک عمیق تاریخ سازی انسان های آگاه به موجودیت خود در هستی برای آینده است. لذا تبیین حرکت امام، ضرورت تامل در فلسفه و تاریخ از دیدگاه اسلام را می طلبد و نیز این حرکت یک جنبش پویای تاریخ ساز با ماهیت دینی است که بدون در نظر گرفتن بعد جهانی تاریخی و نگاه پویایی شناسی اجتماعی یا جامعه شناسی تاریخی، جایگاه واقعی و تاریخی آن کمتر قابل درک است. بنابراین درک اهداف فوق در چارچوب بررسی زمینه های تاریخی سیاسی نهضت و حوادث تاریخی از زمان پیامبر تا زمان امام حسین (ع) میسر است.
    این مقاله درصدد است تا با پاسخ دادن به دو سوال زیر منجر به نتیجه ای شود که از آن به عنوان تحلیل بر زمینه های تاریخی سیاسی نهضت عاشورا یاد می کنیم.
    سوال اول: چرا این واقعه رخ داد؟ و سوال دوم: اینکه چگونه به وقوع پیوست؟ پرسش نخست برای این تحقیق اساسی است که در چارچوب مطالعات تاریخی با تاکید بیشتر مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.
    کلیدواژگان: نهضت عاشورا، پویایی شناسی اجتماعی، زمینه های تاریخی، جامعه شناسی تاریخی
  • سیدابوالقاسم فروزانی، جمشید روستا* صفحات 97-126
    دولت سلاجقه روم در حدود سال 470 ه. ق و با همت یکی از بزرگان خاندان سلجوقی با نام سلیمان بن قتلمش تاسیس گردید. وی با حمله به مرزهای امپراطوری بیزانس توانست شهرهای مهمی همچون قونیه و ازنیق را به تصرف درآورد و یک دولت قدرتمند را در سرزمین آناتولی (آسیای صغیر)، بنیان نهد، دولتی که تا سال 708 ه. ق یعنی نزدیک به دو سده و نیم پس از وی نیز دوام یافت. آنچه در نوشتار حاضر به آن پرداخته شده، تحلیلی بر نوع روابط سلاطین این دولت با خلفای عباسی است. اگرچه خلافت عباسی در سال 656 ه. ق توسط هلاکوخان مغول برافتاد و سلاطین سلجوقی روم تا نیم سده پس از آنان دوام یافتند اما تقارن نزدیک به دو سده از تاریخ سلجوقیان روم و خلافت عباسی متضمن مناسباتی بود که با فرستاده شدن منشور حکومت، خلعت و رایت از طرف خلیفه المقتدی عباسی برای سلیمان شاه اول (سلیمان بن قتلمش) آغاز گردید و تا زمان سرنگونی خلفای عباسی ادامه داشت. پیش از تبیین روابط میان این حکومت های یاد شده، در باب چگونگی شکل گیری سلاجقه روم تیز بخثی صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: سلاجقه روم، خلافت عباسی، سفرای خلفای عباسی، سفرای سلاطین سلجوقی روم
  • حجت فلاح توتکار، رضا محمدی صفحات 127-146
    سطح کیفی روزنامه های انتشاریافته در آذربایجان در دوره رضاشاه نسبت به دوره ما قبل تغییر اساسی داشت.صفحات نشریات آن عهد به تمجید از رضاشاه،انواع آگهی ها،اخبار و گزارش های داخلی ایران و آذربایجان اختصاص می یافت.نسبت به اوضاع مملکت و مقامات بلندپایه نظام پهلوی انتقادی صورت نمی گرفت.عمر روزنامه ها کوتاه و فاقد مقالات سیاسی و اجتماعی درباره حقوق مردم و آزادی و... بوده است.اما روزنامه های منتشره در طول سال های1324- 1320ش آزادانه به انتقاد از وضعیت نابسامان ابران و آذربایجان در دوره رضاشاه و فرزندش می پرداختند.افزایش کمی و کیفی و چاپ مطالب ترکی در نشریات نشان از رهایی آنها از خفقان و جو پلیسی جامعه بود.مهم ترین دلیل وضعیت دوره اول(1320- 1304ش) قدرت مطلقه سیاسی،خفقان حاکم و عدم آزادی بیان بود ولی در دوره دوم(1324-1320ش) فضای باز سیاسی باعث تشدید فعالیت احزاب و نیروهای متمایل به شوروی شده ودر نتیجه انتشار روزنامه هایی همسو با آن جریانات را رقم زد.
    کلیدواژگان: آذربایجان، روزنامه، رضاشاه، شوروی، محمد رضاشاه
  • سیدحسین فلاح زاده صفحات 147-166
    طاهریان اگر چه به طور رسمی از سال 205 تا 259 ق در خراسان حکومت کرده اند. اما فعالیت های سیاسی آنان از اواخر قرن دوم و در جریان نزاع امین و مامون آغاز شده است. مقاله حاضر درصدد است تا رفتار سیاسی آنان را در قبال خلافت عباسی طی دوره مذکور بررسی کند. هرچند برخی از نویسندگان براین باورند که طاهریان اولین خاندان ایرانی هستند که درصدد کسب استقلال برآمده اند و از این جهت با خلافت ستیز داشته اند. اما ادعای این نوشتار بر آن است که طاهریان صرفا کارگزاران خلافت عباسی بودند و در قبال خلافت رفتار سیاسی تبعی یا پیرومنشانه ای داشتند.
    کلیدواژگان: طاهریان، خلافت عباسی، مناسبات سیاسی
  • جلیل نائبیان* صفحات 167-196
    منطقه قفقاز به دلیل اهمیت استراتژیکی و وجود منابع غنی همواره از زمان های بسیار دور تا کنون به عنوان یک واحد ژئوپلیتیکی کم نظیر در دنیا مطرح است. به طور اعم حساسیت منطقه به عنوان کانون توجهات بین المللی همواره مطمع نظر قدرت های بیگانه در طول تاریخ قرار گرفته، به نحوی که این توجه طمعکارانه به همراه مشکلاتی که از نظر ساختار قومیت های گوناگون وجود داشته سبب شده است که در منطقه نوعی تنش و عدم ثبات وجود داشته باشد. این منطقه پس از فروپاشی اتحاد شوروی سابق همواره شاهد مناقشاتی بوده است که خواه ناخواه بر گستره فضای استراتژیک همجوار ایران تاثیرگذار بوده اند. بحران های متعدد موجود از جمله جدایی طلبی های مردم آجاریا و آبخازی های گرجستان و درگیری های قره باغ و طالشان در جمهوری آذربایجان بخشی از بحران هایی است که هنوز نه به شکل آشکار، بلکه همانند آتش زیر خاکستر امنیت منطقه را تهدید می کند. مواضع چند سال اخیر دولتمردان جمهوری آذربایجان در ناسازگاری با جمهوری اسلامی ایران برای تامین منافع خود در دریای خزر، رزمایش-های متعدد این کشور که با کمک و تجهیز آمریکا و ترکیه صورت می گیرد، از آن جمله است. نیز سیاست های دفاعی امنیتی روسیه براساس تغییر میدان بازی و مقابله با چالش های مذکور در خارج از محیط فدراسیون روسیه و تا حدامکان دورتر از مرزهای جغرافیایی و امنیتی این کشور و امیدواری «پوتین» به تحکیم پایه های قدرت خویش در درون کشور و قبضه کردن قدرت در «کرملین» و «دوما» که اندک اندک برای مقابله با نفوذ آمریکا و ناتو و ترکیه آماده شود، در این مسیر قابل ارزیابی است.
    کلیدواژگان: تحول ژئوپلیتیکی، آسیای مرکزی، خزر، قفقاز، آذربایجان
|
  • A. Bahranipour* Pages 1-24
    As understood from the title of this article, there has been a focus on the relations between Iran and China in the first half of A.H 9th/A.D 15th century and its influence on Iranian miniature. Being an historian, using a historical method and viewpoint, and invoking historical sources, the author has attempted to provide an answer for the following question: What were the conditions and historical trends involving the influence of Chinese painting on Iranian miniature in Timurid dynasty?Hypothesis indicates Iranian miniature and its connections with motifs and contents of Chinese painting. Since the early Timurid Sultans, the Persian miniature in its relation with the Chinese painting had a revolutionary trend from imitation, exercising, correction, and completion to the naturalization.
  • M.A. Pargoo* Pages 25-42
    After domination of Mongol on Changise’s army in the city of Uighur relatives and dissolving of this tribe in Tatars, painting style of Manoy-Uighurs published and became common in China through Mongol and enthusiasm of the skillful professors of this city had effects on it. Gradually this style of painting became known as a special style after passing through the Uighur and Moghol artists. This style came to Iran and was known as the “Chinease style”. The reason of this popularity of Chinease artists in Iran was because of Ilkhanan order. As a result of commuting of Iranian people from Iran to China, this Chinease style was published in Iran. Because of artistic effect of Chinease artists and paper, pen and Chinease ink and way of painting and combination of lines and drawing the animals face and living organisms were not experienced among the art of Muslims, like crocodile and some mythic animals. Gradually new elements entered in Iranian painting and drawing of Mongolian faces with big eyes and round cheeks became common and this combination of Iranian an Chinease art effects together aspired in form of an “artistic book of Harat” in Teymooriyan age.
  • B. Sadrinia* Pages 43-69
    The ruling of Saljoughi Dynasty in Asia Minor is worth studying and research from different perspectives. Numerous events in the last century of Salioughi era in Asia Minor make the issue very important. One of the important events in this period is the massive migration of people, great characters, and social groups from different parts of Iran to this area prior to and after the invasion of Mongols.These migrants could be categorized based on their social statues into two groups of army on one hand and ordinary and also famous people on the other. This later group includes people from different walks of life such as Sufis, poets, scholars, judges, historians, ministers, and royal court officials. In this study the reasons for migration of Iranians to Asia Minor, their geographical spreading, and interaction between them and national governments and local people have been discussed.
  • M.R. Eyvazi* Pages 71-95
    Realistic understanding of political and social developments and the discovery and extraction of hidden messages and lessons in ambient movements, requires attitudes and historical insights as the explanation of movement and the main core of the insurrection.Ashura movement also is as a transform uprising in historical context based on Emam Hussein' thoughts and analytical system and uprising of creation and genesis of orientated, belief in causality of events. Recognition of the role of human will and authority in making changes and religious responsibility, alongside events and perception of integrated incorporation to identify and define power as a part of the right and historic comprehension indicate human presence in the universe.Indeed the most subjective consideration about Emam Hossein movement, is that not only it is a sectional cause and even ethical movement but (of course) it has is deep understanding of people who are aware of historic existence in the universe for future. Therefore the statement that the movement of Emam is a transaction requires, necessity of reflection in philosophy and history from the view point of Islam. This moving movement is a also dynamic historic movement with religious nature whose real position and historical standing is less understandable regardless of historical universal aspect and look at the social dynamics or historical sociology.Therefore, to perceive the above objectives in the framework of the study or historical-political movements contexts and historical events is possible from era of Prophet to Emam Hossein. The man question to be answered in this article is: Why this incident was occurred and how that occurred? First question for this research is essential that will be analyzed with more emphasis in frame work of historical studies.
  • S.A. Froozani, J. Rossta* Pages 97-126
    The Seljuk of Rome government was about the year 470 AH by one of the influential people from Seljuk tribe who named Sulayman ibn Qutlumush. He attacked to the borders of the Byzantine Empire and major cities such as Konya and Iznik (Nikaea) were held and a powerful state in the land of Anatolia (Asia Minor) was built. It lasted unit 708 AH. On the other hand’ survived and half cent6uries. The present paper deals with the analysis of the relations between the Sultans of Seljuk of Rome and the Abbasid Caliphs. Although the Abbasid caliphate was overthrown by Hulagu Khan Mongoll in 656 AH. And kings of Seljuk Rome were standing out until half a century after that, the coincidence of nearly two centuries of dominion of Seljuk and Abbasid Caliphate cover the relationship that had started by sending the charter government, the robe and the flag from the Abbasid Caliph Al-Muqtadi to Sulayman I (Sulayman ibn Qutlumush). It continued until the Abbasid Caliphs were overthrown. Before discussion about relations between both governments, the formation process of Seljuk of Rome is mentioned.
  • H. Fallah Toutkar, R. Mohammadi Pages 127-146
    The quality of publications in Azerbaijan at the era of Reza-Shah has basic changes to the prior times. The pages of these publications allocated to admiration of Reza-Shah internal reports and news of Azerbaijan and Iran. There is not any criticism about the country circumstances and high-ranking officials of Pahlavi reign. They had a short duration and there is not any political and social article about freedom and rights of the population. But the publications during the years 1941-1945 criticized the heavy chaos of Iran and Azerbaijan at the era of Reza-Shah and his son. The quality and quantity improvement and print of Turkish articles show their release of detective atmosphere of the society. The main reason of the first period (1925-1941) situation is the political mighty, lack of freedom of speech and a deep gloom over the society. But at the second period (1941-1945) the open political atmosphere had caused the identification of partie's activities and their tendency to Soviet, and affected publications in agreement with those events.
  • S.H. Fallahzadeh Pages 147-166
    Although Taherians have ruled in Khorasan from 205 A.H. to 259 A.H. but their political activities started from the late second century and during the Amin and Manoon conflict.This article discusses their political behavior towards the Abbasid Caliphate during that period.However’ some authors believe that Taherians are the first Persian dynasty who sought independence but the paper claims that they have only been the agents of Abbasid Caliphate and have adapted political behavior against the Caliphate.
  • J. Naiebyan* Pages 167-196
    Because of Caucasia's important strategic position and the existence of abundant resources it is regarded as a unique geopolitical area in the world and in general, the importance of the area is attracting international attentions. It has always been object of desire for the superpowers. This trend and particular attention of covetous nations had caused instability and conflict in the region. The region has always witnessed the strategic space of Iran's neighborhood. Various crises including Ajaria's Abkhazia, and the struggles of Ghareh Bagh and Taleshan in the Azerbaijan Republic, are some of the crises which clearly serve as the fire under the ash, threatening the future security of the area. The position of the Azerbaijan Republic a few years ago in its disagreement with the Islamic Republic of Iran regarding the profits in the Caspian sea, various military maneuvers performance with the help and equipments provided by the US and Turkey, and other similer problems are among those considered in this article.