فهرست مطالب

The Iranian Journal of Botany - Volume:18 Issue: 1, 2012
  • Volume:18 Issue: 1, 2012
  • تاریخ انتشار: 1391/05/10
  • تعداد عناوین: 23
|
  • رضا شیخ اکبری مهر، عباس سعیدی *، شاهرخ کاظم پور اوصالو، علی اصغر معصومی صفحه 1

    در مطالعه حاضر فیلوژنی بیست و دو گونه از گون های کرک دوشاخه ای متعلق به بخشه دیسیتی فلوری و چند بخشه وابسته و نزدیک به آن، با استفاده از داده های ریخت شناختی و مولکولی مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس نتایج بدست آمده، بخشه Dissitiflori در تمام آنالیزهای انجام شده، به تنهایی گروهی منوفیلتیک را تشکیل نمی دهد. البته اعضای این بخشه بهمراه گونه های مربوط به دیگر بخشه های نزدیک به آن را می توان یک گروه تک تبار در نظر گرفت. بنظر می رسد برای تعیین دقیق وضعیت فیلوژنتیکی بخشه Dissitiflori بایستی مطالعات بیشتر با استفاده از قطعات دیگری از ژنوم و همچنین وارد کردن گونهA. virgatus. (بعنوان لکتوتیپ بخشه Dissitiflori) در آنالیزها، انجام پذیرد. براساس نتایج حاصل از داده های دی ان ای ریبوزومی، گونه A. juladakensis یک گروه خواهری را نسبت به بقیه گونه های مطالعه شده تشکیل داد. بنظر می رسد جایگاه این گونه بایستی در بخشه دیگری از جنس ارزیابی شود. همچنین نتایج مطالعه مولکولی (براساس دی ان ای ریبوزومی) و ریخت شناختی نشان دادند، گونه A. pravitzii که به بخشه Ornithopodium منتقل شده بود به Dissitiflori تعلق دارد.

  • حبیب زارع، طیبه امینی صفحه 10
    جنس توسکا با تعداد حدود 20 گونه، یکی از منابع مهم تولید چوب در نیمکره شمالی است. در جنگل های هیرکانی علاوه بر اهمیت اقتصادی فراوان آن، نقش اکولوژیکی منحصر به فردی در بازسازی طبیعی جنگل های تخریب یافته دارد. همانند بسیاری از گونه های درختی و درختچه ای، مشکلات تاکسونومیکی نسبتا زیادی پیرامون شناسایی گونه های این جنس وجود دارد. در این رابطه برای برطرف سازی مسایل موجود، در طی این تحقیق، تعداد بسیار زیادی از نمونه های زنده در کنار بررسی نمونه های هرباریومی از رویشگاه های مختلف تهیه و مطالعه شد. نتایج مطالعات نشان داد، علاوه بر حضور 2 گونه توسکا در جنگل های شمال شامل: Alnus glutinosa Gaerth subsp. barbata (C. A. Mey) Yaltrik و Alnus subcordata (C. A. Mey.) Yaltrik به همراه 2 واریته معروف آن، تعداد 2 گونه جدید به نام A. djavanshirii Zare و Zare, Amini & Assadi A. dolichocarpa و یک گونه رکورد به نام A. orientalis Decne. به همراه 2 زیر گونه دیگر از توسکا قشلاقی شامل A. glutinosa Gaertn. subsp. glutinosa و A. glutinosa Gaertn. subsp. antitaurica Yaltrik به جنس توسکا در ایران اضافه شده است.
  • مریم حائری نسب، محمدرضا رحیمی نژاد صفحه 22
    در این پژوهش، بخش (Vesicaria Crantz) Fragifera Koch از جنس Trifolium L. در ایران مورد بازنگری تاکسونومی قرار گرفته است. مطالعه 156 نمونه جمعیتی جمع آوری شده جهت این پژوهش و 160 نمونه هرباریومی دیگر منجر به کشف یک واریته جدید، T. tumens Steven ex M. Bieb. var. caespitosum Haerinasab و دو گزارش جدید برای فلور ایران، T. tomentosum var. chthonocephalum Bornm. و T. clusii Godr. & Gren. var. gossypinum Zoh. گردید. همچنین شش مترادف سازی به شرح ذیل ایجاد شد: T. fragiferum L. var. pulchellum Lange به عنوان مترادف T. fragiferum، T. tumens var. talyschense (Khalilov) Zoh. مترادف با T. tumens var. tumens،T. physodes Stev. ex M. B. var. psilocalyx Boiss. مترادف با T. physodes، T. resupinatum L. var. microcephalum Zoh. مترادف با T. resupinatum var. resupinatum، T. bullatum Boiss. & Hausskn. ex Boiss. var. macrosphaerum Zoh. مترادف با T. bullatum و T. tomentosum L. var. curvisepalum (Täckh.) Thieb. مترادف با T. tomentosum var. tomentosum قرار داده شدند. علاوه بر این، برخی اصلاحات نام گذاری در مورد این بخش و تاکسون های موجود در آن اعمال گردید. یک کلید شناسایی برای همه تاکسون های متعلق به این بخش در ایران تهیه و در اینجا ارائه می گردد.
  • زینب طلوعی، مرتضی عطری، مسعود رنجبر، مایکل وینک صفحه 31

    در این بررسی، 30 نمونه (6 جمعیت) از گونه های بال بلند بخشه Onobrychis از جنسMill. Onobrychis شامل گونه های O. verae Širj., O. gontscharovii Vassilcz., O. ptychophylla Širj. & Rech. f., O. sosnovskyi Grossh. و O. araxina Schischkin، از زیستگاه های طبیعی خود در ایران جمع آوری شدند. این نمونه ها با استفاده از 45 ویژگی کمی و 15 ویژگی کیفی مورفولوژیکی مورد ارزیابی قرار گرفتند. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی گونه های مورد نظر، از داده های مربوط به توالی نوکلئوتیدی ناحیه ITS ژن nrRNAاستفاده شد. در هر محل جمع آوری، اطلاعاتی شامل طول و عرض جغرافیایی، ارتفاع، جهت و میزان شیب، بستر، حداقل و حداکثر درجه حرارت سالانه، تعداد روز های بارانی، بارش سالانه و همچنین ویژگی های مربوط به خاک از جمله بافت، رسانایی الکتریکی، کربن آلی، نیتروژن کل، فسفر و پتاسیم در دسترس، ارزش مواد خنثی شونده،pH و درصد اشباع ثبت شد. بررسی و مقایسه نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل خوشه ایداده های مورفولوژیکی، منجر به تشخیص دو گروه اصلی گردید. این گروه بندی مبین جدایی گونه های شمال غربی از شمال شرقی کشور ایران است. علاوه بر این، نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده های مربوط به توالی نوکلئوتیدی ITS نیز نتایج به دست آمده از آنالیز داده های مورفولوژیکی را تایید می کند. همچنین نتایج حاصل از آنالیز داده های اکولوژیکی به روش CCA، تعداد روزهای بارانی، بارش سالانه، درصد شن و درصد سیلت خاک را به عنوان مهمترین عوامل موثر در جدایی این دو گروه معرفی کرد. همچنین چگونگی اثر عوامل زیست محیطی را برای هر یک از گونه ها نشان داد. در این بررسیSchischkin O. araxinaبرای اولین بار از ایران گزارش می شود. کلید شناسایی گونه های بال بلند بخشOnobrychis در ایران نیز ارائه شده است.

  • رضا نادری، محمدرضا رحیمی نژاد*، مصطفی اسدی، حجت الله سعیدی صفحه 42

    این مقاله شامل گزارش دو گونه جدید از جنس Bromus L. برای فلور ایران است. گونه Bromus diandrus-rigidus مجموعه ای پیچیده از گونه های تتراپلوئید تا اکتاپلوئید می باشد که پژوهشگران آنها را به طریق مختلف طبقه بندی می کنند. گونه ی B. rigidus با یک نمونه از منطقه جنگلی پارک ملی گلستان گزارش می شود و ضمن آن که با تاکسون های خویشاوند خود مقایسه خواهد شد تصویری از آن ارائه می گردد. همچنین گونه ی B. sewerzowii براساس نمونه ای از خراسان شمالی (سرخس) گزارش می شود. کلید شناسایی برای این دو گونه و گونه های نزدیک ارائه می گردد.

  • فاطمه حیدریان نایینی، طاهر نژاد ستاری، سید محمدمهدی حمدی، مصطفی اسدی صفحه 47
    Ornithogalum khuzestanicum به عنوان گونه جدید از خوزستان شرح داده می شود. این گونه مشابه گونه های O. brachystachys C. Koch و O. arcuatum Stev. بوده و از نظر طول ساقه، حاشیه برگ، طول گل آذین، طول برگه، طول دمگل و تزیینات سطح بذر و دانه گرده با آنها اختلاف دارد.
  • حسن امیرآبادی زاده، فرنگیس قنواتی * صفحه 55

    گونه Onobrychis marandensis یک گونه جدید انحصاری برای ایران است که در اینجا معرفی و شرح داده می شود. گونه جدید به جنس Onobrychis، زیر جنس Sisyrosema و بخش Heliobrychis تعلق داشته و در شمال غرب ایران در استان آذربایجان رویش دارد. این گونه بدون شک با گونه O. gaubae Bornm. خویشاوندی دارد اما در برخی صفات با یکدیگر تفاوت دارند که عبارتند از: برگچه انتهایی تخم مرغی کشیده (نه بیضوی – تخم مرغی)، به طول 43 تا 70 (نه 35 تا 45) میلی متر و عرض 19 تا 31 (نه 25 تا 30) میلی متر، بال ها مژکدار (نه بدون مژک)، گیاه با پوشش کرکی ابریشمی (نه با کرکهای کوتاه نمدی- کرک آلود)، گوشوارکها به طول 6 تا 11 (نه 3 تا 6) میلیمتر و جام گل به طول 18 (نه 13 تا 14) میلیمتر.

  • معصومه محمودی شمس آباد، جمیل واعظی، فرشید معماریانی، محمدرضا جوهرچی صفحه 59
    گونه Acanthophyllum ejtehadii از بخش Oligosperma به عنوان آرایه جدیدی برای علم گیاهشناسی از خراسان در شمال شرق ایران معرفی می شود که خویشاوند نزدیک A. diezianum است. گونه دیگری از این بخش با نام A. maimanense که تاکنون فقط از شمال غرب افغانستان معرفی شده، برای اولین بار برای فلور ایران گزارش می شود. این گونه ها با نزدیک ترین گونه های خویشاوند خود در بخش Sect. Oligosperma مقایسه شده و تصاویر و اطلاعات پراکندگی جغرافیایی آنها ارائه می شود.
  • منصوره خداشناس، محمدرضا جوهرچی صفحه 64
    Aeluropu lacinatus برای اولین بار از شمال شرق ایران (استان خراسان) گزارش می گردد. بنابراین با توجه به تغییراتی که در این جنس داده شده اکنون تعداد گونه های جنس Aeluropus در ایران به 6 گونه می رسد. گونه جدید توسط صفات زیر از دو گونه نزدیک خود یعنی Aeluropus littoralis و Aeluropus pungens جدا می گردد. در این گونه گل آذین سنبله فشرده و گلپوش (بویژه تحتانی) در قاعده با موهای سفت و سفید و رگ پشتی برجسته تر، پوشینک در حاشیه دارای زوائد ریشک مانندی است که به سمت نوک کوتاهتر می شوند.
  • محمد مهدی دهشیری، علی اصغر معصومی، حسین مصطفوی صفحه 67
    گونهBornm. Astragalus leucargyreus نخستین بار از محل تیپ، استان همدان، پس از گذشت 110 سال مجددا جمع آوری شده است. ویژگی های مورفولوژیکی، زیستگاه و توزیع جغرافیایی آن ارائه می گردد. مطالعات قبلی نشان داد که A. leucargyreus باید از بخش Sect. Hymenostegis Bunge خارج شود و به بخشSect. Adiaspastus Bunge منتقل گردد، سپس به عنوان مترادف Boiss. erythrolepis A. درنظر گرفته شد. این مطالعه نشان داد کهA. leucargyreus با ویژگی مورفولوژیکی اش در حال حاضر به عنوان یک گونه معتبر از بخش Sect. Adiaspastus به بخش قبلی خودSect. Hymenostegis منتقل و از حالت مترادف خارج شود.
  • یاسمین ناصح، محمدرضا جوهرچی صفحه 76
    سه گونه Astragalus zurmatensis Podlech & Zarre، A. similissimus Podlech & Zarre و A. urgunensis Podlech از بخش Ammodendron وA. kopetdaghi Boriss. var. kopetdaghi از بخش Caprini برای نخستین بار برای فلور ایران گزارش و با نزدیکترین خویشاوندان خود مقایسه می شوند. اندام های رویشی واریته اخیر بدون کرک است. همچنین نمونه تیپ دو گونه A. semiglabricarpus و A. hekmat-safaviae بررسی و با یکدیگر مقایسه شدند و به دلیل عدم تفاوت بین آنها، A. semiglabricarpus به عنوان مترادف منظور شد. رویشگاه جدیدی نیز از شهرستان طبس در استان یزد برای گونهA. ahmed-adlii گزارش می شود. نقشه پراکندگی جغرافیایی آنها به همراه تصاویر مربوطه ارائه شده است.
  • حسن امیرآبادی زاده*، غلامرضا حسینی بمرود، علی اصغر معصومی صفحه 84

    با مشاهده و شناسایی نمونه های هرباریوم مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، گونه C. eriopodum Bunge شناسایی و در اینجا به عنوان گزارش جدید از استان خراسان جنوبی منطقه زیرکوه قاین برای ایران معرفی می گردد. این گونه از نظر صفات تاکزونومی با همه گونه های Calligonum در ایران تفاوت دارد.

  • سیده باهره جوادی صفحه 86
    عدد کروموزومی هشت گونه از جنس Cousinia متعلق به دو بخشه Cynaroideae Bunge و Stenocephalae Bunge برای اولین بار گزارش می گردد. شمارش کروموزومی جدید انجام شده برای گونه C. recurvata از بخشه Stenocephalae، گزارش کروموزومی قبلی را اصلاح نموده و نشان می دهد که عدد کروموزومی منحصر به فرد در این بخش x = 13 می باشد. اعداد کروموزومی گزارش شده در این مقاله در خصوص بخش Cynaroideae در واقع تاییدی بر وجود تنها یک عدد کروموزومی،x = 12، در این بخش است.
  • مریم کشاورزی صفحه 94
    عداد کروموزومی برای شش تاکسون از Eremopyrum (Ledeb.) Jaub. & Spach (Poaceae) ایران به شرح زیر گزارش می شوند: E. bonaepartis var. bonaepartis Spreng. Nevski (2n=14 & 28), E. bonaepartis var. sublanuginosum (Drobow) Á. Löve (2n=28), E. confusum var. confusum Melderis (2n=28), E. confusum var. glabrum Melderis (2n=14), E. distans K. Koch (Nevski) (2n =14) and E. orientale Jaub. & Spach (2n=28). این اولین گزارش از اعداد کروموزومی این گیاهان در ایران می باشد.
  • امیر برجیان، مصطفی اسدی، طاهر نژادستاری، علی اصغر معصومی صفحه 98
    گونهAstragalus remotiflorus با سه زیر گونه معرفی شده که همگی انحصاری ایران می باشند. زیرگونه remotiflorus subsp. nigrohirsutus Astragalus انحصاری استان فارس است و در ارتفاعات خرمن کوه فسا یافت می گردد. در این تحقیق این زیرگونه با زیرگونه Astragalus remotiflorus subsp. remotifluors مورد مطالعه سیتولوژیکی و مورفولوژیک قرار گرفت. همچنین خصوصیات مورفولوژیکی آن با زیرگونه Astragalus remotiflors subsp. melanogramma نیز بررسی گردید. نتایج نشان می دهد که این زیر گونه، هگزاپلویید (2n=6x=48) بوده و فرمول کاریوتیپی آن 15m+9sm می باشد و از این نظر بر اساس تقارن کاریوتیپی استبینز در کلاس 2A قرار می گیرد. زیرگونه یAstragalus remotiflorus subsp. remotiflorus دیپلویید (2n=2x=16) و فرمول کاریوتیپی آن 3m+5sm بوده و از نظر تقارن کاریوتیپی در کلاس 2B قرار می گیرد. از نظر خصوصیات مورفولوژیکی، این زیرگونه با داشتن مقدار کمی از مخلوط کرک های سیاه به طول 1 تا 5/2 میلی متر روی دم گل آذین و کاسه گل با دو زیرگونه دیگر متفاوت است. و اختلاف اساسی آن با زیرگونه subsp. melanogramma در داشتن دم گل آذین بلندتر با گلهای پراکنده و تنک می باشد. با توجه به وجود تفاوت های اساسی در خصوصیات مورفولوژیکی و کروموزومی این زیرگونه با دو زیرگونه دیگر، remotiflorus subsp. nigrohirsutus Astragalus به سطح گونه ارتقا، می یابد.
  • فرنگیس قنواتی صفحه 104
    موقعیت تاکسونومیک گونه Onobrychis crista-galli در ایران مورد بازنگری قرار گرفت. ویژگی های ریخت شناسی، شمارش کروموزومی و سطح پلوئیدی 30 جمعیت از این گونه که از مناطق مختلف کشور جمع آوری شده است مطالعه گردید. نتایج نشان داد جمعیت های موجود در ایران با داشتن 16 یا 32 کروموزوم دیپلوئید یا تتراپلوئید می باشند. جمعیت های دیپلوئید نیام سه دانه ای و خارهای منشعب در اولین ردیف بعد از کاکل دارند در حالیکه، جمعیت های تتراپلوئید دارای نیام های دو دانه ای با خارهای ساده در اولین ردیف بعد از کاکل هستند. بر این اساس Onobrychis crista-galli (L.) Lam. در ایران دارای دو واریته var. crista-galli و var. trilophocarpa (Sirj.) Townsend می باشد که var. trilophocarpa برای اولین بار از ایران گزارش می گردد.
  • حمیده جوادی، سیدمحسن حسام زاده حجازی، مجنون شیخ بابا بابایف صفحه 108
    آویشن (Thymus) یکی از گیاهان مهم دارویی است که تنوع زیادی را در درون و بین گونه ها نشان می دهد.این تنوع در مورفولوژی، ترکیبات روغن های ضروری و تعداد کروموزومی دیده می شود. در این تحقیق دو گونه از جنس Thymus (Th. trautvetteri Klokov & Desj-Shost و Th. fedtschenkoi Ronniger (که از منطقه جنوب کشور آذربایجان جمع آوری شده بودند از لحاظ تعداد کروموزومی و سطح پلوئیدی مورد مطالعه قرار گرفتند. گونه های مورد مطالعه به بخش Serpyllum و زیربخش Kotschyani تعلق دارند. برخی از گونه های این بخش از لحاظ تاکسونومی مشکل بوده و تنوع کروموزومی زیادی را نشان می دهند. در این تحقیق تعداد کروموزوم های سوماتیک برای گونه ها حداقل در 5 سلول متافازی تعیین گردید. در هر دو گونه پایه کروموزومی 15=x بوده و دو سطح پلوئیدی را نشان می دهند گونه Th. trautvetteri با 60=x4=n2 و گونه Th. fedtschenkoi با 30=x2=n2 به ترتیب تتراپلوئید و دیپلوئید بودند. گزارش تعداد کروموزومی برای این دو گونه برای اولین بار می باشد.
  • قدیر طاهری، مصطفی اسدی صفحه 112
    مورفولوژی دانه گرده جنس Rheum L. (Polygonaceae) در ایران با استفاده از میکروسکوپ نوری (LM) و میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) مطالعه شد. دانه های گرده در نمای قطبی معمولا دارای تقارن محوری، در دو قطب مشابه، وسه شیاری اند در حالی که در نمای استوایی دایره ای شکل اند. تزیینات سطح اگزین متغیر است و به شکل های با منافذ پراکنده تا منفذ دار، میخچه های پراکنده (Rh. turkestanicum)، منافذ کشیده، میخچه دار (Rh. ribes) و یا منافذ نوک سوزنی- با تراکم بالایی از میخچه ها (Rh. persicum) دیده می شوند. بر اساس صفات کمی و کیفی مطالعه شده کلید شناسایی گونه های ایران ارایه می شود.
  • فریبا بابایی، منیژه پاکروان، علی اصغر معصومی، اختر توسلی صفحه 118
    در این پژوهش دانه های گرده شش گونه از جنس Salix با استفاده از میکروسکوپ نوری و الکترونی اسکنینگ بررسی شدند. نتایج بررسی ها نشان داد که دانه های گرده سه شیاری بوده و شکل کلی آنها از کروی تا تقریبا مستطیلی و کشیده تغییر می کند. بیشتر دانه های گرده سه لوبه با لوب های محدب و اندازه دانه های گرده بسیار متنوع و با اگزین مشبک بود. ویژگی های موری مانند شکل و اندازه منفذ در گونه های مختلف متفاوت و منفذ دارای اقطار برابر یا نا برابر بود و الگوی آن از دایره ای، بیضوی تا چند ضلعی دیده می شد. بر اساس مطالعات قبلی دانه های گرده در این مطالعه در تیپ های مختلف زیر قرار گرفتند: Salix alba در تیپ 6، S. issatissensis در تیپ 1، S. acmophylla, S. zygostemon، S. cinerea در تیپ 2، S. elbursensis در تیپ 5 و S. excels در تیپ 3 و 6. نتایج این پژوهش نشان داد که شکل و اندازه دانه گرده در گونه های مختلف مشابه بوده اما ساختار اگزین متفاوت است و می تواند در تشخیص گونه ها استفاده شود. همچنین با توجه به الگوی اگزین در گونه دورگه S. zygostemon می توان S. cinerea را والد نر و گونه S. elbursensis را والد ماده آن تشخیص داد.
  • سعید شیرزادیان صفحه 127
    با مطالعه روی فلور خزه های استان اردبیل، به یک گونه جدید به نام Funaria microstoma Bruch ex Schmip. برخورد گردید که نخستین بار برای فلور خزه ای ایران گزارش می شود. این گونه متعلق به تیره Funariaceae تحت راسته Funariales می باشد. تیره مذکور دارای 13 جنس و حدود 300 گونه می باشد که در نواحی قطبی، معتدله و حاره ای سراسر جهان پراکنش دارند.
  • زینب شریعتمداری، حسین ریاحی صفحه 130
    جهت بررسی نمونه های خاکزی جنس Cylindrospermum Kützing ex Bornet & Flahault از تیره Nostocaceae تاکسون های موجود در خاک 11 ایستگاه از 7 استان دارای قابلیت کشت برنج کشور مورد مطالعه قرار گرفت. طی این تحقیق در مجموع 18 نمونه متعلق به هشت گونه از جنس Cylindrospermum شناسایی شد. در میان گونه های شناسایی شده پنج گونه زیر Cylindrospermum sphaericum B. N. Prasad, Cylindrospermum catenatum (Ralfs) Bornet & Flahault, Cylindrospermum marchicum Lemmermann, Cylindrospermum minutissimum Collins و Cylindrospermum muscicola Kützing ex Bornet & Flahault برای نخستین بار از ایران گزارش می شوند. همچنین کلید شناسایی، شرح و تصاویر گونه های شناسایی شده ارائه می گردد.
  • مرتضی مسعودی، رضا رمضان نژاد قادی، حسین ریاحی صفحه 141
    تالاب و شبه جزیره میانکاله یکی از ذخایر اصلی زیست کره یونسکو در ایران و خاورمیانه است. تنوع فیتوپلانکتونی تالاب میانکاله از مهرماه 88 الی شهریور 89 بررسی شده است. بخشی از کار توسط رمضان نژاد قادی انجام گرفته و این دومین مطالعه فلورستیک جلبک در تالاب میانکاله ایران است. پنج گروه اصلی جلبکی به نام های باسیلاریوفیتا، سیانوباکتری ها، کلروفیتا، اوگلنوفیتا و گزانتوفیتا گزارش شده است. 95 گونه و واریته متعلق به 47 جنس شناسائی شده است. در این میان جلبک سبز با 43 گونه و واریته از 18 جنس گروه غالب را تشکیل می دهد. به دنبال آن دیاتومه ها با 31 گونه از 15 جنس، سیانوباکتری ها با 18 گونه از 12 جنس بودند. اوگلنوفیتا وگزانتوفیتا با 1 گونه بخش ناچیزی از تاکسون ها را تشکیل داده اند. همه این تاکسون ها برای تالاب میانکاله و استان مازندران گزارش جدید بودند.
  • مینا ربیعی، یونس عصری، بهنام حمزه، عادل جلیلی، فاطمه سفیدکن صفحه 149
    Artemisia sieberi Besserرایج ترین گونه در ایران می باشد. در این تحقیق بازده و ترکیب های شیمیایی اسانس 34 جمعیت A. sieberi در سه ناحیه اقلیمی نیمه خشک، خشک و فراخشک مورد مطالعه قرار گرفت. همچنین بذور جمع آوری شده از این جمعیت ها در شرایط یکنواخت مزرعه مورد کشت قرار گرفت. اسانس گیاهان طبیعی و مزرعه ای استخراج گردید و ترکیب های اسانس توسط دستگاه های GC و GC-MS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. آزمون T-student بین متوسط بازده اسانس در مزرعه و طبیعت تفاوت معنی داری را نشان داد. همبستگی بین عوامل محیطی و بازده اسانس بررسی شد که از میان کلیه عوامل مورد بررسی، تعداد روزهای بارندگی، نیتروژن، کربن و فسفر خاک موثرترین پارامترها در کمیت اسانس بودند. ترکیب های شیمیایی اصلی اسانس مانند camphene، 1, 8-cineole، trans-thujone، camphor و borneol تفاوت معنی داری بین مزرعه و طبیعت نشان ندادند. نتایج نشان داد که ترکیب های شیمیایی اسانس در Artemisia sieberi می توانند به عنوان شاخص های کموتاکسونومیک مورد استفاده قرار گیرند. همچنین آنالیز PCA براساس ترکیب های شیمیایی در سه گروه اقلیمی مشخص نمود که ترکیب های camphor، cis-thujone و trans-thujone ترکیب های اصلی تفکیک کننده این گروه های اقلیمی می باشند.
|
  • R. Sheikh Akbari Mehr, A. Saidi, Sh. Kazempour Osaloo, A. A. Maassoumi Page 1

    Twenty four species belonging mainly to Astragalus L. section Dissitiflori DC. and some related sections were analyzed using maximum parsimony and Bayesian methods on the basis of nrDNA ITS sequences and morphological data. Trees resulted from two datasets were in agreement on their overall topologies. Based on our results, members of the section Dissitiflori didnt constitute a monophyletic group. However, the section with inclusion of the species from the other related ones, considered to be a monophyletic group. Since A. virgatus as the lectotype of the section Dissitiflori was not included in the present study; it is difficult to evaluate the monophyly of the section and to delimit it explicitly. Astragalus juladakensis, shows a basal position in both nrDNA ITS and the combined nrDNA ITS-morphology trees, as a sister to the remaining species of the sect. Dissitiflori. However, according to the present study, the affinity of this species to the section appeared to be questionable. Based on our molecular data, three species belonging to the section Corethrum in Iran, are pertained to the sect. Dissitiflori. In addition, our results revealed that A. pravitzii, which had been transferred to sect. Ornithopodium Bunge, belongs to the section Dissitiflori.

    Keywords: Astragalus sect. Dissitiflori, Bayesian method, morphology, nrDNA ITS, parsimony, phylogeny
  • M. Haerinasab, M. R. Rahiminejad Page 22
    We reviewed the taxonomic status of the Iranian material of Trifolium sect. Fragifera (Vesicaria). A critical study of 156 accessions collected specifically for this study and additional 160 herbarium specimens led to the discovery of one new variety, T. tumens Steven ex M. Bieb. var. caespitosum Haerinasab and reporting two new records, T. tomentosum L. var. chthonocephalum Bornm. and T. clusii Godr. & Gren. var. gossypinum Zohary. In addition, six synonymies are made: T. fragiferum L. var. pulchellum Lange as a synonym of T. fragiferum, T. tumens var. talyschense (Khalilov) Zoh. as a synonym of T. tumens var. tumens, T. physodes Stev. ex M. B. var. psilocalyx Boiss. as a synonym of T. physodes, T. resupinatum L. var. microcephalum Zoh. as a synonym of T. resupinatum var. resupinatum, T. bullatum Boiss. & Hausskn. ex Boiss. var. macrosphaerum Zoh. as a synonym of T. bullatum and T. tomentosum L. var. curvisepalum (Täckh.) Thieb. as a synonym of T. tomentosum var. tomentosum. Furthermore, we made some nomenclatural corrections for the Iranian material of the genus Trifolium sect. Fragifera. A taxonomic key to the Trifolium taxa sect. Fragifera was constructed and presented here.
    Keywords: Trifolium, Fragifera, Fabaceae, taxonomy, revision, Iran
  • Z. Toluei, M. Atri, M. Ranjbar, M. Wink Page 31

    In this study, 30 specimens (6 populations) from long-winged species of Onobrychis sect. Onobrychis including O. verae Širj., O. gontscharovii Vassilcz., O. ptychophylla Širj. & Rech. f., O. sosnovskyi Grossh. and O. araxina Schischkin were collected from their natural habitats in Iran. The specimens were biometrically assessed using 45 quantitative and 15 qualitative morphological characters. In order to study the genetic variations of different species, nucleotide sequence data from the internal transcribed spacer of the nuclear rRNA genes (ITS) were obtained. Data regarding longitude, latitude, altitude, slope inclination, slope direction, substrate, min/max annual temperatures, number of rainy days, annual precipitation as well as soil traits including texture, electrical conductivity, organic carbon, total nitrogen, available phosphorus and potassium, total neutralizing value, pH, and saturation percentage were recorded in each sample site. Cluster analysis of morphological characters showed two major groups separating northwest species from northeast ones. Furthermore, the ITS data analysis results showing two main groups, which are exactly in concordance with morphological groups. Also canonical correspondence analysis (CCA) of ecological data showed the precipitation, rainy days, sand% and silt% as the most effective factors for this separation. Furthermore it showed the effect of ecological factors on each species. Onobrychis araxina Schischkin is recorded for the first time from Azerbaijan Gharbi province, Iran. An identification key to the long-winged species of section Onobrychis in Iran is presented.

    Keywords: Ecogeography, Iran, ITS, morphology, Onobrychis sect. Onobrychis
  • R. Naderi, M. R. Rahiminejad, M. Assadi, H. Saeidi Page 42

    As a result of our study on the genus Bromus, B. rigidus and B. sewerzowii are reported as new records for the flora of Iran. Bromus diandrus-rigidus complex comprises a group of species ranging from tetra- to octaploid levels, which have been treated in different ways. Based on a specimen from Golestan National Park, B. rigidus is reported along with its illustration and a comparison with its closely related taxa. Furthermore, B. sewerzowii is the second record that is based on a specimen from North Khorasan (Sarakhs). In addition, a taxonomic key to two the species and their allies has been presented.

    Keywords: Bromus rigidus, Bromus sewerzowii, Bromus diandrus, rigidus complex, Poaceae, new records, Iran
  • F. Heydarian, T. Nejadsattari, S. M. M. Hamdi, M. Assadi Page 47
    Ornithogalum khuzestanicum (Hyacinthaceae) is described and illustrated as a new species from the subalpine areas in Khuzestan province, Iran. The new species is similar to O. brachystachys C. Koch and O. arcuatum Stev. in leaf shape, bulb shape and inflorescence shape, but differs by its stem length, margin of leaf, inflorescence length, bracts length, pedicels and ornamentation form on testa cell of seed and also pollen characters are different. The new species is currently known only from eastern Khuzestan, near the border of western Charmahale-Bakhtiari and Kohgiluye va -Boierahmad.
    Keywords: Ornithogalum, Iran, Hyacinthaceae, new species
  • H. Amirabadi, Zadeh, F. Ghanavati Page 55

    Onobrychis marandensis Amirabadi. & Ghanavati, a new species endemic to Iran, is described and illustrated. The new species belongs to Onobrychis Miller subgen. Sisyrosema (Bunge) Grossheim sect. Heliobrychis Bunge ex Boissier. Onobrychis marandensis is distributed in Azerbaijan province in northwestern Iran. It is undoubtedly rather closely related to O. gaubae Bornm., but differs in the shape of the terminal leaflets which are narrowly ovate (not elliptic-ovate), 43-70×19-31 mm (not 35-45×25-30 mm), the wing petals are ciliate (not glabrous), the indumentum of the stem and leaves is subsericeous (not short pubescence-tomentose), the stipules are 6-11 mm long (not 3-6 mm), the corolla is 18 mm (not 13-14 mm) long.

    Keywords: Onobrychis, Fabaceae, new species, Iran, Flora, sect. Heliobrychis
  • M. Mahmoudi Shamsabad, J. Vaezi, F. Memariani, M. R. Joharchi Page 59
    Acanthophyllum ejtehadii (sect. Oligosperma) is described as a new species to the science from Khorassan, NE Iran, which is closely related to A. diezianum. Acanthophyllum maimanense, hitherto known only from NW Afghanistan, is a new record for the flora of Iran. These species are compared with the closely related species of sect. Oligosperma and their distribution data and pictures are provided.
    Keywords: Acanthophyllum, sect. Oligosperma, new species, new record, endemic, Khorassan, Iran
  • M. Khodashenas, M. Joharchi Page 64
    Aeluropus lacinatus is described and illustrated as a new species from North East of Iran (Khorassan province). It is very similar to A. littoralis and A. pungens but, well characterized by the following characters: inflorescence is more compact, glumes are longer and with white rigid hairs at base, palea with obviously laciniate hairs at margins.
    Keywords: Aeluropus, new species, Iran
  • M. M. Dehshiri, A. A. Maassoumi, H. Mostafavi Page 67
    Astragalus leucargyreus Bornm. was the first time recollected from the type locality, Hamadan province after the 110 years. Morphological characters, habitat and geographical distribution are presented. Further studies showed that A. leucargyreus should be excluded from the sect. Hymenostegis Bunge and transferred to the sect. Adiaspastus Bunge, then treated as a synonymous with A. erythrolepis Boiss.. This study shows that A. leucargyreus Bornm. with its morphological feature as a valid species now is transferred from the sect. Adiaspastus to its previous the sect. Hymenostegis and excluded from synonymous status.
    Keywords: Astragalus, Fabaceae, Iran, taxonomy
  • Y. Nasseh, M. R. Joharchi Page 76
    Three species, i.e. Astragalus zurmatensis Podlech & Zarre, A. similissimus Podlech & Zarre and A. urgunensis Podlech (sect. Ammodendron) and also A. kopetdaghi Boriss. var. kopetdaghi (sect. Caprini) are reported for the first time for the flora of Iran and compared with their closest relatives. The later variety is characterized by lacking of hairs on the vegetative organs. Moreover, type specimens of A. semiglabricarpus Maassoumi and A. hekmat-safaviae F. Ghahremani. were revised and compared. Since there are no differences between them, A. semiglabricarpus is considered as a synonym of the latter. A new locality for the rare species A. ahmed-adlii Bornm. & Gauba is also reported from Yazd province. Illustrations and distribution map for the taxa are presented.
    Keywords: Astragalus, sect. Ammodendron, sect. Caprini, Fabaceae, new records, Khorassan
  • H. Amirabadi, Zadeh, Gh. R. Hosseini Bamroud, A. A. Maassoumi Page 84

    Amirabadi-zadeh H., Hosseini Bamroud Gh. R. & Maassoumi A. A. 2012 06 30: A new record of the genus Calligonum L. (Polygonaceae) from Iran.- Iran. J. Bot. 18 (1): 84-85. Tehran.Calligonum eriopodum Bunge is recorded from south Khorassan province in Ghaen area. The new record is taxonomically isolated among the known species of Iran.

    Keywords: Calligonum, Polygonaceae, new record, Khorassan, Iran
  • S. B. Djavadi Page 86
    Meiotic chromosome counts are reported for eight species of Cousinia belonging to sections Cynaroideae Bunge and Stenocephalae Bunge. All counts are new to science. The new count for C. recurvata (sect. Stenocephalae), modified the previous count and shows a uniform basic chromosome number of x = 13 for the section. Our chromosome counts for the sect. Cynaroideae also support the unique basic chromosome number of x = 12 within the section.
    Keywords: Chromosome number, new reports, Cousinia, Iran
  • M. Keshavarzi Page 94
    Chromosome numbers are given for six taxa of Eremopyrum (Ledeb.) Jaub. & Spach (Poaceae) of Iran: E. bonaepartis var. bonaepartis (Spreng.) Nevski (2n=14 & 28), E. bonaepartis var. sublanuginosum (Drobow) Melderis (2n=28), E. confusum Melderis var. confusum Melderis (2n=28), E. confusum Melderis var. glabrum Melderis (2n=14), E. distans (C. Koch) Nevski (2n=14) and E. orientale (L.) Jaub. & Spach (2n=28). Chromosome numbers of six studied taxa were recorded for the first time from Iran.
    Keywords: Karyology, Eremopyrum, Poaceae, Chromosome number, Iran
  • A. Borjian, M. Assadi, T. Nejadsattari, A. A. Maassoumi Page 98
    Astragalus remotiflorus Boiss. from section Anthylloidei DC. has three subspecies, that are endemic to Iran. A. remotiflorus subsp. nigrohirsutus is an endemic species in Fars province and is found on the mountain of Kharman kuh, 1760–3122 m. In this study cytological and morphological study were performed for this subspecies and A. remotiflorus subsp. remotiflorus, Also, the morphological characteristics of A. remotiflorus subsp. melanogramma were examined. The results indicate that A. remotiflorus subsp. nigrohirsutus is a hexaploid (2n=6x =48) with the karyotype formula of 15m+9sm. Symmetrical karyotype of this subspecies is in the class 2A. Morphological characteristics indicate that this subspecies with a small amount of mixed black hairs ca. 1 – 2.5 mm long on the peduncle and calyx distinguishes it from the other two subspecies. Also, it differs from subsp. melanogramma in having longer peduncle and lax inflorescence. A. remotiflorus subsp. nigrohirsutus is raised to the rank of species as A. nigrohirsutus.
    Keywords: Karyotype, Astragalus remotiflorus, Astragalus nigrohirsutus, endemic, Fars, Iran
  • F. Ghanavati Page 104
    A taxonomic status of the Onobrychis crista-galli was reviewed in Iran. Morphological characteristics, chromosome number and ploidy level were studied in 30 populations of this species collected from natural habitats. The results showed that the populations of O. crista-galli with 16 or 32 chromosomes are diploid or tetraploid respectively. Diploid populations had 3-seeded pods with a spinulose first row of spines, while tetraploid populations had 2-seeded pods with the first row of spines simple. Thus, O. crista- galli have 2 varieties in Iran namely crista-galli and trilophocarpa (Sirj.) Townsend, that var. trilophocarpa is recorded as a new report to the flora of Iran.
    Keywords: Iran, new record, Onobrychis crista, galli, Fabaceae
  • H. Javadi, S. M. Hesamzadeh Hejazi, M. Sh. Babayev Page 108
    Thymus (Thyme) is one of the most important medicinal plants which is highly variable within and between the species. This variation is in morphology, components of essential oil and number of chromosomes. So, in this study, two Thymus (Thyme) species including Th. trautvetteri Klokov & Desj-Shost and Th. fedtschenkoi Ronniger which are distributed in south of Azerbaijan country, were investigated. Examined species belong to the sect. Serpyllum and subsection Kotschyani. Some species of this section are taxonomically very difficult and show the widest chromosomal variation. In this research, the somatic chromosome numbers of examined species were counted at least in five mitotic cells. The basic chromosome number was x=15 with two ploidy levels. Th. trautvetteri with 2n=4x=60 and Th. fedtschenkoi with 2n=2x=30 were tetraploid and diploid respectively. Chromosome counts for these species are new reports.
    Keywords: Thymus, Chromosome number, Ploidy
  • Gh. Taheri, M. Assadi Page 112
    Pollen morphology of the genus Rheum (Polygonaceae) from Iran was studied by light microscope (LM) and scanning electron microscope (SEM). Pollen grains are usually auxiliary symmetrical, isopolar and tricolpate in equatorial view, while circular in polar outline. Exine sculpturing is variable and are sparsely faveolate to perforate, less microechinate (Rh. turkestanicum), perforate-favusus, microechinate (Rh. ribes) and perforate to foveolatus, densly microechinate (Rh. persicum). On the basis of qualitative and quantitative characters identification keys for species were prepared.
    Keywords: Pollen morphology, plant systematic, Rheum, Polygonaceae, Iran
  • F. Babayi, M. Pakravan, A. A. Maassoumi, A. Tavasoli Page 118
    Pollen grains in seven species of Salix are studied with light Microscope and Scanning Electron Microscope. The results of LM showed that pollen grains are tricolpate and the overall shape is spherical to subprolate. In polar view, most of pollen grains were 3-lobed with convex lobes. The size of pollen was very variable. The Exine was reticulate. The characters of muri such as shape and size of lumen were varied in different species. The lumen was isodiametric or heteromorphic and the patterns were orbicular, elliptic or polygonal with rounded angle. Based on former studies the pollen grains in this study were referable to the following types: Salix alba type 6, S. issatissensis type 1, S. acmophylla, S. zygostemon and S. cinerea type 2, S. elbursensis type 5, S. excelsa type 3 and 6. Our results showed that shape and size of pollen grins are similar but the exine sculpturing is different and can be used for distinguishing the species. In addition, the exine pattern in S. zygostemon which is a hybrid species showed that S. cinerea is the male parent of this hybrid and the female parent is S. elbursensis.Fariba Babayi, Maneezheh Pakravan (correspondence ) & Akhtar Tavasoli, Biology department, Faculty of Science, Al-zahra University, Vanak, Tehran. -Ali Asghar Maassoumi, Research Institute of Forests & Rangelands, P. O. Box 13185-116, Tehran, Iran.
    Keywords: Plant systematics, Salix, palynology, Iran
  • S. Shirzadian Page 127
    Based on investigations of mosses in Iran, a new species, namely, Funaria microstoma Bruch ex Schimp. is found in Ardebil province (NW Iran) which is a new report for the bryoflora of the country. The species belongs to the family Funariaceae under the order Funariales. This world widely distributed family consists of 13 genera and nearly 300 species being found in arctic, temperate and tropical regions. Diagnostic characters, geographical distribution and illustrations are provided herewith.
    Keywords: Ardebil province, bryophytes, Funariaceae, moss, new report
  • Z. Shariatmadari, H. Riahi Page 130
    In the study of the genus Cylindrospermum Kützing ex Bornet & Flahault (Nostocaceae) in terrestrial habitats, 18 specimens belonging to eight species were identified. Specimens were collected from 11 paddy field soils located in seven provinces of Iran. Five taxa, including Cylindrospermum sphaericum B. N. Prasad, Cylindrospermum catenatum (Ralfs) Bornet & Flahault, Cylindrospermum marchicum Lemmermann, Cylindrospermum minutissimum Collins and Cylindrospermum muscicola Kützing ex Bornet & Flahault are considered as new records to Iran. An identification key, description and pictures of these species are presented in this study.
    Keywords: Cylindrospermum, morphospecies, new record, geographical distribution, Iran
  • M. Masoudi, R. Ramezannejad Ghadi, H. Riahi Page 141
    Miankaleh international wetland and peninsula are one of the main UNESCO biosphere reserve in Iran and Middle East. Phytoplankton diversity of the Miankaleh wetland was investigated from October 2009 to September 2010. Apart from the work done by Ramezannejad Ghadi, this study is the second floristic study of algae in the Miankaleh wetland in north of Iran. Five main algal groups were recorded namely: Bacillariophyta, Cyanobacteria, Chlorophyta, Euglenophyta and Xantophyta. A total of 94 species and varieties belonging to 47 genera were identified. Among them green algae formed the most abundant group making up 43 species and varieties from 18 genera. This was followed by Diatoms, with 31 species from 15 genera, Cyanobacteria, with 18 species from 12 genera. Euglenophyta and Xantophyta with 1 species make up an insignificant part of taxa. All of these taxa are new records for Miankaleh wetland and Mazandaran province.
    Keywords: Algae, Floristic, Iran, Miankaleh, Phytoplankton