فهرست مطالب

کاوش نامه ادبیات تطبیقی - پیاپی 3 (پاییز 1390)
  • پیاپی 3 (پاییز 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/08/18
  • تعداد عناوین: 8
|
  • صفحه 0
  • دکتر سید حسین سیدی صفحه 1
    در تعریف و تبیین چیستی ادبیات تطبیقی، اصول و مبانی آن، کارکردها و حوزه های مطالعاتی، روش ها و رویکردهای آن و... میان پژوهشگران، اتفاق نظر وجود ندارد. وجود مکاتب سه گانه در ادبیات تطبیقی (فرانسوی، آمریکایی، روسی) نشانه ای بر عدم تبیین در تعریف و ماهیت این حوزه ی معرفتی می باشد. در این مقاله با توجه به این اصل فلسفی (روش شناختی در علم ونیاز به شناخت هر دانش) به تحلیل سه مساله؛ موضوع، غایت و روش این معرفت از معارف بشری پرداخته می شود. علاوه بر این، نسبت ادبیات تطبیقی با نقد جدید، بنیامتنیت، نظریه ادبی... نیز پرداخته خواهد شد تا مشخص شود که هویت و جایگاه این دانش در میان دیگر دانش ها چیست؟
    کلیدواژگان: ادبیات تطبیقی، مکتب فرانسوی، مکتب امریکایی، نقد ادبی، ماهیت
  • دکتر وحید سبزیان پور صفحه 23
    خردگرایی از اندیشه های بنیادین فرهنگ ایرانی است، زیرا این فرهنگ، سعادت و رستگاری آدمی را در استخدام خرد می داند. از این دیدگاه خرد بزرگترین موهبت الهی و مهم ترین ابزار برای مبارزه با دیوهایی است که در درون آدمی به صورت صفات ناپسند چون حرص، خشم، حسد و...فرو خفته اند. این بینش از آغاز تا پایان، چون خون در پیکر شاهنامه جاری است. فردوسی در جای جای شاهنامه صفات نیک و آثار پر برکت آن را بر می شمارد و در ستایش امور پسندیده و نکوهش امور ناپسند، خرد را معیار قرار داده، آن را چون ترازو ملاک سنجش می داند. این جهان بینی، موجب شده است که فردوسی ستایش خرد را مقدم بر ستایش پیامبر بیاورد و برخلاف دیگر ستایش گران دانش، قید و شرطی برای ستایش دانش نیاورد. در شاهنامه، سخنان حکیمانه ی بسیاری دیده می شود که فردوسی آنها را از خردمند، مرد خرد، خردمند ایران و... نقل کرده است، تامل در منابع عربی که آکنده از اقوال حکیمانه ایرانیان است، نشان می دهد بسیاری از این خردمندان، حکیمان ایرانی چون بزرگمهر و انوشروان هستند.
    کلیدواژگان: فردوسی، شاهنامه، خرد و خردورزی، فرهنگ باستانی ایران، منابع عربی، ادبیات تطبیقی
  • دکتر سعید زهره وند صفحه 51
    ابن فارض و حافظ در فرهنگ مصر و ایران جایگاهی مشابه دارند. ویژگی های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی روزگارشان همانند بوده است. هر دو به مشرب عشق ومستی و نیز اندیشه های وحدت وجودی ابن عربی متمایل بودند. در نقد فرد و اجتماع کوشیده و شیوه ای ملامتی داشته اند و... این همدلی ها، همزبانی حافظ با ابن فارض را در ابعاد فکری-ادبی به دنبال داشته است.
    ازجمله، چنان که از قراین برمی آید ابن فارض و حافظ، جهان بینی، عرفان و سلوک اجتماعی و فردی خود را بر شالوده ی عشق بنانهاده و از شرب مدام سخن گفته اند به گونه ای که در باور آن ها عشق– عموما یا خصوصا- مهم ترین موضوع هستی شناسی، مبدا و معادشناسی، انسان شناسی و بزرگ ترین انگیزه برای تعالی آدمی است. در مقاله ی حاضر با مقدمه ای درباره ی اسباب آشنایی حافظ با ابن فارض، دیدگاه آن ها را درباره ی حقیقت عشق ومستی، منشا حسی و ماورائی عشق، اوصاف و اقتضاهای عشق، دشواری های طریق عشق و اسباب آن، ارزش عشق، ادعای عاشقی، نشانه های عشق، مراتب عشق، نسبت عقل و عشق، ویژگی های عاشق (ازجمله: مستی)، با روش توصیفی- تطبیقی بررسی کرده ایم.
    کلیدواژگان: ابن فارض، حافظ، عشق، مستی، عرفان، ادبیات تطبیقی
  • دکتر وحید مبارک، الهام هامانی صفحه 83
    در کتاب مقامات الطیور، داستان شیخ صنعان، شاخه ای فرعی یا داستانی در میان داستان است که ضمن بیان توجه عطار به شیوه ی داستان در داستان؛ پیوندی از داستان مثال با قهرمان های انسانی و تمثیل با شخصیت های حیوانی را در کل منطق الطیر به نمایش می گذارد. از دیگر سوی، در محتوا، همان محتوای بخش پرندگان، یعنی هفت وادی سیر و سلوک را به دیگر زبان نقل می کند.
    این داستان؛ یعنی شیخ صنعان (صنعا، سمعان) پیوندهای ویژه ای (در ظاهر و باطن) با سوره-ی مبارکه ی یوسف(ع) دارد و نیز، سفر جان و تن شیخ پیر بغداد را در هفت منزل خطرناک عشق به نمایش می گذارد تا تاییدی بر سخن رمزی عطار در بخش داستان پرندگان باشد.
    این پژوهش، برآن است تا بر اساس مبانی نظری ادبیات تطبیقی، پیوند دو سویه ی داستان شیخ صنعان با قرآن (داستان حضرت یوسف) و داستان پرندگان و هفت وادی یا هفت خان عروج روحانی را نشان دهد.
    کلیدواژگان: قرآن، تصوف، عرفان، عطار، منطق الطیر، شیخ صنعان، هفت وادی، ادبیات تطبیقی
  • دکتر احمدرضا حیدریان شهری، ندا تصدیقی صفحه 105
    شعرمعین بسیسو و قیصر امین پور، تصویرگر چهره ی خونین ویران شهرهای میهن این دو شاعر در بحبوحه ی جنگ و هجوم متجاوزان است؛ نگارندگان در این جستار کوشیده اند تا با بکارگیری روشی توصیفی- تطبیقی، به بررسی و واکاوی دو چکامه ی «الصوت مایزال» از معین بسیسو و «شعری برای جنگ» از قیصر امین پور بپردازند؛ در این دو شعر، شاعران به توصیف شهرهای خود در زمان جنگ پرداخته و دو تصویر متفاوت از مردم میهن خویش را در رویارویی با متجاوزان پدیدار می سازند: یکی تصویر مردمی که به خاطر دفاع از مرز و بوم و ارزش های خویش، طعم جنگ را چشیده و جامه ی سرخ شهادت پوشیده اند و دیگر تصویر مردمی که چشم بر رخدادهای تلخ و ناگوار جنگ فرو بسته و به کنج عزلت خویش خزیده اند. در جستار حاضر، تلاش شده است تا با بهره گیری از مبانی مکتب واقع گرایی، مشابهت ها و تفاوت های دو چکامه ی مذکور با نظر به کلمات، موسیقی و تصاویر آن ها مورد بررسی، تحلیل و ارزیابی قرار گیرد.
    کلیدواژگان: ادبیات پایداری، جنگ، واقع گرایی، معین بسیسو، قیصر امین پور، ادبیات تطبیقی
  • دکتر اعظم شمس الدینی، کبری خسروی صفحه 127
    نظر به اهمیت این واقعه ی مهم دینی و تاریخی غدیر و اهتمام شاعران پارسی و عرب به این قضیه، و نیز با توجه به کثرت آثار شاعران در این موضوع، این مقاله به بررسی تطبیقی غدیریه های دو شاعر معروف ایرانی و عرب، یعنی محمد حسین شهریار و بولس سلامه، و استخراج نقاط تشابه و تفاوت موجود در غدیریه های آنان می-پردازد. شباهت این دو شعر از نظرنحوه پردازش موضوع و رویکرد ایشان به این قضیه تاریخی و نگاه ریزبینانه و توصیفات دقیق، و به کار گیری صنایع بیانی و بدیعی، در کنار تفاوتهای منحصر به فرد، از عمده نتایج این تحقیق می باشد. با توجه به اهمیت این مساله در تاریخ و ادبیات، شیوه های مختلف پرداختن دو شاعر به این موضوع و مقایسه غدیریه های فارسی و عربی، نیز مورد تحلیل قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: امام علی علیه السلام، غدیریه، شهریار، بولس سلامه، ادبیات تطبیقی
  • دکتر علی باقر طاهری نیا، مریم دریانورد، زینب بیگی بروجنی صفحه 155
    منظور از روح زمان در این پژوهش، بازتاب حزن در رثای بغداد و قرطبه و کیفیت و کمیت این انعکاس است و مراد از روح قومی، فضای غالب دینی و شرایط طبیعی و جغرافیایی حاکم بر منطقه می باشد. دو پدیده روح قومی و روح زمان بر رثای این دو شهر تاثیرگذار بوده و قصاید رثای آنها را از یکدیگر متمایز می نماید. با این وصف، روح زمان که با مقایسه اشعار قبل و بعد از سقوط هر یک از دو شهر مذکور درک می-شود، در رثای هر دو شهر تاثیری مشابه نیز دارد و آن عبارتست از این که قبل از سقوط به وصف زیبایی ها و بعد از آن به بیان احساس اندوه و وصف ویرانی ها می پردازد.
    کلیدواژگان: رثای شهرها، بغداد، قرطبه، جامعه شناسی ادبیات، مادام دوستال
|
  • Dr. Seid Hossein Seidi Page 1
    There are so many methods, and approaches on explaining the identity of comparative literature and its foundations and its principles among researchers who are not the same. There are three schools in comparative literature (French, American and Russian) which are signs of non- convenience in explaining this identity. This study concerns philosophical principles (methodology in knowledge and knowing every knowledge), it examines three issues, subjects) and conclusion of humanistic knowledge. Besides, the relations between comparative literature and new criticism, inter-textuality, and the literary hypotheses are also considered in order to show the place of this knowledge among other knowledges.
    Keywords: comparative literature, French school, American school, literary criticism, identity
  • Dr.Vahid Sabzianpoor Page 23
    The reason- based approaches originate from Iranian, cultural thoughts; because the same culture has approved reason as the cause of human's internal devils such as angry, ambition, envy.The same view abounded in Shahnameh Ferdowsi's shows the good deeds and their fine effects, he has appreciated them comparing with bad deeds.Hence, Ferdowsi has gave superior to God's worship than his messenger worship, on the contrary to knowledge- worship, there is no condition for knowledge-worship. In shahnameh, there are so many thoughtful sayings which Ferdowsi has narrated them by wisdom, wise man, or Iran's wisdom. It is important to notice Arabic sources abounding with Iranian sayings. It has been approved that most of these sayings originated from Iranian scientists.
    Keywords: Ferdowsi, Shahname, Reason, Wisdom, Ancient Iranian Culture, Arabic Sources, Comparative literature
  • Dr.Saied Zohrevand Page 51
    Political, social and cultural conditions, in their time, together have been alike. They were disposed too love and drunkenness and pantheistic ideas of Ibn Al-Arabi. They have criticized the individual and society and have a way of blame, and … and these sympathies followed Hafiz exchanging ideas with Ibn Al-Farz on the intellectual-literally dimension.Including, as evidences show: Hafiz and Ibn Al-Farz have the worldview, mysticism and their individual and social behaviors were based on love and have spoken of constantly drinking. So that, in their belief love is – generally or specifically – main ontology origin and eschatology, anthropology and the biggest motivation for human excellence. So, in this paper, with an introduction about ways to connect Hafiz with Ibn Al-Farz, we have reviewed, descriptive – adaptive method, their views about the truth of love and drunkenness, the origin of intuitive and metaphysical love, qualities and commandments of love, the difficulties of love and their reasons values of love, love claims, signs of love, degrees of love the relationship between wisdom and love and love features. (Including drunkenness)
    Keywords: Ibn Al Farz, Hafiz, love, drunk, mysticism
  • Vahid Mobarak, Elham Hamani Page 83
    In Maghamat Al Tiour book, Sheikh Sanan tale is a branch in narration. Regarding A Tar’s method in narrating tale, it shows the connections among tale and human characters, and animal characters like those of Mantegh Al Teir.On the other hand, the tale resembles to the content of birds section in other language like that of seven spiritual researches.The same tale means Sheikh Sanan (Sana, Saman) has interconnected with Josef verse (both in form and content). It shows the physical and spiritual journey of Baghdad old Sheikh in seven dangerous lands of love, in order to assure the mysterious sayings of Atar in the birds section.This study is based on the theoretical, comparative literature, it shows bilateral relations between Sheikh Sanan’s tale and Quran (Josef messenger tale), birds tale and seven spiritual lands.
    Keywords: Quran, Sufism, Mystery, Atar, Mantegh Al Teir, Sheikh Sanan, seven lands, comparative literature
  • Ahmadreza Heidarian Shahri, Neda Tasdighi Page 105
    This paper evaluates two figures of the resistance in Iran's and Palestine's literature. The poems of this literature illustrate the blood-covered faces of the towns during war and aggressor's raids where the poet's inhabit. The authors of the article have tried to survey and deduct two poems of "Al-Sut Mauzal" by Moiin Basisu and "A poem for the war" by Gheysar Aminpur through a descriptive-comparative process. The poets of the both poems have described the faces of the cities where they live and portray two different illustrations of their people standing against the raiders. The first one portrays people who wage war because of defending their country and values while wearing the covered-in-blood shirt of martyrdom whereas the other one describes those who ignore the bitterly sarcastic events of the war and prefer to live the lives of hermits. In order to achieving the aims, the similarities and differences of the named poems in diction, rhythm and imagery are analyzed taking advantage of realism.
    Keywords: resistance literaturethe warrealism Moiin Basisu Gheysar Aminpurcomparative literature
  • Dr.Azam Shamsoddini, Dr. Kobra Khosravi Page 127
    Religious literature is one of the most important branches in both Persian and Arabic literature that by using the rich resources of religion and belief is survival. Meanwhile, important and historical event of Ghadir and the province of Imam Ali (AS) are the most important sources of inspiration, not only great Arab poets like Hssan ben Sabet, Komayt Zaid Asadi, De’bl Khozaei and Bules Salamah, but the Persian poets testified authenticity and legitimacy to these boiling fountains and by writing rich and splendid ode of Ghadir, have adorned their works with it.Considering the importance of religious and historical this event and efforts of Arab and Persian poets to this story, and by considering the multitude of poet’s odes in this issue, we decided to comparative analysis of Ghadiriyat of two Iranian and Arab poets, Mohammah Hosein Shahriar and Bules Salamah, study the similarities and differences in their Ghadiriyat. It is considered that the similarity of these two poems is in processing method of Topic, their approaches to this historical case, accurate look and description, and employing rhetorical expression, besides the unique differences are the main results of this study. Given the importance of this issue in the history and literature, it seems very necessary to study the different ways of efforts this issue and compare Ghadiriyat of Persian and Arabic’s poet.
    Keywords: Imam Ali (AS), Ghadiriyat, Shahriar, Bules Salamah
  • Dr. Ali Bagher Taheri Neia, Maryam Daryanarard, Zeinab Borojeni Page 155
    Some of sociologist critics believe literature is influenced by an important phenomena called “the spirit of time” and “the spirit of race. The spirit of time in the same study is reflection of Baghdad’s and Ghartabeh’s mourning, the quality, and the quantity. The spirit of race also means the dominating, religious conditions, the natural and geographical situations. Both the spirit of time and race have played an important role in the mourning of two cities, their mourning are also different. The spirit of time concerns the comparison of those poems which have composed both-before and after two cities fall. Their effects are also the same, because they have described both beauties before fall and grief and destruction after fall.
    Keywords: Cities Mornings, Baghdad, Ghartabeh, Sociology of literature, Madam Dostal