فهرست مطالب

مشرق موعود - پیاپی 23 (پاییز 1391)
  • پیاپی 23 (پاییز 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/10/11
  • تعداد عناوین: 7
|
  • نصرت الله آیتی صفحه 5
    ظهور امام مهدی نشانه هایی دارد؛ نشانه هایی که مطرح شدن آنها از سوی پیشوایان دینی همراه با مقاصدی بوده است. تحقق برخی از این مقاصد در گرو تطبیق نشانه ها بر مصادیق خارجی است. این تطبیق اولا نیازمند ضوابط و معیارهایی است که ما را به مصداق واقعی نشانه ها راهنمایی کند، ثانیا در مسیر آن، دو مشکل اساسی وجود دارد: نخست این که همیشه احتمال وجود مصادیق دیگری برای نشانه ها وجود دارد و دوم این که برای نشانه ها می توان مصادیق جعلی ساخت. از این رو نیازمند معیارهایی هستیم که بتوانیم در روند تطبیق از آن پیروی کرده و از دشواری های یاد شده عبور نماییم. ضوابط یادشده بدین قرارند: نخست این که تطبیق باید همراه با یقین باشد؛ دوم، مصداق مورد نظر باید تمام ویژگی های یاد شده برای نشانه مربوط را بالفعل دارا باشد؛ سوم، جریان تطبیق نباید به تاویل روایات بینجامد؛ چهارم، تطبیق باید با ضوابط و چارچوب های کلی دین هماهنگ باشد و تطبیق نباید موجب زیر پا گذاشته شدن یکی از ضوابط دین شود؛ پنجم این که در جریان تطبیق باید نشانه هایی که در آنها احتمال وجود مصادیق جعلی وجود دارد، بر نشانه هایی که جعل شدنی نیستند عرضه شوند. با توجه به پنج معیار یاد شده، می توان به مصادیق واقعی نشانه های ظهور که احتمال تعدد مصداق و جعل در آنها نمی رود دست یافت.
    کلیدواژگان: امام مهدی، نشانه های ظهور، تطبیق نشانه های ظهور، مصادیق نشانه های ظهور
  • امیر غنوی صفحه 25
    مباحث مهدویت به مثابه بخشی از آموزه های اساسی دین، ریشه در قرآن دارد. این مباحث در قرآن با نگاهی عام مطرح شده و تصویری از اراده نهایی حق ارائه می دهد. در این تصویر حرکتی که رسول خدا آغازگر آن بود، در نهایت بر تمامی ادیان برتری خواهد یافت. در مسیر تحقق این اراده، آنان که مسیر بندگی و شایستگی را طی کنند راهبر دیگران شده و بر جای کسانی تکیه خواهند زد که قدر نعمت ندانسته و به حق جفا کردند. حق خواهند ماند که ماندنی است و باطل خواهد رفت که رفتنی است.
    روایات تفسیری با ارائه شیوه هایی متفاوت در استنباط از آیات، هم بهره های ما را از آیات قرآن در مباحث مهدوی افزون می کند و هم شیوه های متفاوتی در اصول استنباط در اختیار می گذارد.
    تامل در محورهای مورد تاکید و تکرار در قرآن و در روایات تفسیری به ما کمک می کند تا بتوانیم به تصویری از مهدویت نزدیک شویم که آموزش های باواسطه و بی واسطه قرآنی در ذهن مخاطبان دیروز و امروز شکل داده و می دهد.
    کلیدواژگان: مهدویت عامه، روایات تفسیری، انواع تاویل، شیوه آموزش
  • سیدمسعود پورسیدآقایی، بهروز محمدی منفرد صفحه 43
    آرمان شهرگرایی و اتوپیا از مفاهیمی است که با تولد اندیشه در آدمی همزاد شده و اندیشمندان بسیاری به تدوین آن و بیان عصر طلایی و مطلوب خویش پرداخته اند. از این میان، «اتوپیای تامس مور» جایگاه ویژه ای دارد؛ زیرا از عصر رنسانس، نخستین اتوپیای ترسیم شده به شمار می رود که از اومانیسم تاثیر بسزایی پذیرفته و به بیشتر عرصه های زندگی بشری از جمله اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و توجه کرده است.
    این نوشتار به نقد معیارهای ارزشی اتوپیای تامس مور درباره کرامت انسانی می پردازد، با این بیان که اگرچه اتوپیای تامس مور در پی ارائه الگویی برای کرامت انسانی است، ولی به واقع نه تنها نتوانسته است چنین رسالتی را به نیکی انجام دهد، بلکه با تصویری نادرست از حقیقت انسانی او را در قفسی ذهنی پناه داده است و لذا می توان به این واقعیت رسید که آرمان شهری که زاییده عقل و تفکر بشری است، نمی تواند الگویی مناسب برای کرامت انسانی به شمار آید و تنها آموزه های وحیانی می توانند الگویی مناسب در قالب آرمان شهر مهدوی دغدغه های بشری و کرامت انسانی پاسخ گویند
    کلیدواژگان: تامس مور، اتوپیا، مهدویت، عدالت، توتالیتاریسم
  • حسین الهی نژاد، مهدی شریفی صفحه 71
    مهدویت پژوهی به سان حوزه ای دانشی، دارای ساختار و قواعد استاندارد مانند موضوع، مسائل، روش، مبانی و غایت است که در واقع این ساختار و قواعد در همه حوزه های دانشی مثل علم، رشته، میان رشته و گرایش ساری و جاری است. شناخت کامل و جامع از مهدویت پژوهی زمانی به دست می آید که بتوانیم درباره همه مولفه های ساختاری آن به گفت وگو بپردازیم. یعنی پیش از آن که به عرصه مهدویت پژوهی وارد شویم و به مباحث جزئی و درونی آن بپردازیم، لازم است به عرصه های بیرونی آن مانند موضوع شناسی، مسائل شناسی، روش شناسی، مبانی شناسی، غایت شناسی _ که عرصه های کلی و درجه دو است _ توجه نماییم. البته در این نوشتار با توجه به حجم محدود آن نمی توان همه مولفه های پیش گفته را به صورت مفصل به بحث گذاشت، بلکه در راستای رسالت و هدف این نوشتار، تنها به دو مورد از موارد فوق مثل موضوع شناسی و مسائل شناسی پرداخته می شود
    کلیدواژگان: مسئله، مسئله شناسی، مهدویت پژوهی، مسئله شناسی مهدویت پژوهی، موضوع شناسی مهدویت پژوهی، تبار مسئله، روشگان مسئله
  • سید علاء الدین شاهرخی صفحه 91
    اعتقاد به مهدویت ریشه در قرآن و سنت دارد و با توجه به رویکرد ظلم ستیزانه آن، از همان قرون نخستین اسلامی کانون توجه برخی گروه های مخالف حاکمیت شد. در قرن اول هجری، جنبش کیسانیه با شعارهای شیعی و با تمرکز بر موضوع مهدویت، حرکت نظامی _ سیاسی علیه خلافت بنی امیه را برگزید. این اقدام الگویی برای سایر گروه های مشابه فراهم کرد که عمدتا به عنوان گروه های غالی شیعه از آنان یاد می شود.
    این پژوهش به بررسی راهبرد جنبش کیسانیه در طرح عملی مهدویت در جامعه عصر خود می پردازد و به این سوال پاسخ می دهد که آیا انتخاب گفتمان مهدویت توسط این جنبش بر مبنای تفکرات مستحکم تشیع در این موضوع بود یا انگیزه های دیگری وجود داشت؟ ضرورت این پژوهش دستیابی به شناخت لازم درباره انگیزه ها و اهداف جنبش کیسانیه در تمرکز بر آرمان مهدوی است. همچنین الگوی مناسبی در آگاهی بخشی نسبت به برداشت های نادرست از موضوع مهدویت در دوران معاصر خواهد بود.
    مهم ترین یافته های این پژوهش عبارتند از:1. تفکر مهدوی در جنبش کیسانیه به ابزاری برای مبارزه با خلافت تبدیل شد.
    2. کیسانیه با بی توجهی به رهنمودهای دین اسلام و امامان معصوم، به تعیین فرد و زمان دلخواه در باور مهدویت پرداختند.
    3. نگرش این جنبش به مهدویت بر محوری ناقص و درکی افراطی شکل گرفت.
    4. مهم ترین دلیل انحراف، بی توجهی به امام معصوم و تکیه بر عقل و فهم برخی اشخاص بود
    کلیدواژگان: مهدویت، تشیع، کیسانیه، امامان معصوم، محمد بن حنیفه
  • علی رضایی کهنمویی صفحه 111
    در قرآن کریم، سه آیه شریفه با تعبیری مشترک از اراده الهی مبنی بر غلبه اسلام بر سایر ادیان خبر می دهند. با توجه به سیاق آیات، وعده مزبور به طور ویژه ناظر بر مغلوبیت نهایی دو دین محرف یهود و مسیحیت است. بنا بر روایات فریقین، تحقق این وعده الهی به دست مبارک امام مهدی و حضرت مسیح خواهد بود. البته بنا بر برخی قرائن قرآنی و روایی احتمالا بعد از این غلبه نهایی باز عده ای به صورت پنهانی و منافقانه بر عقاید انحرافی پیشین خود باقی خواهند ماند
    کلیدواژگان: اسلام، ادیان، یهود، مسیحیت، امام مهدی، حضرت مسیح، آخرالزمان
  • علی یزدخواستی، محمد امینی، حمید رحیمی، ساره غفاری ایرانی صفحه 133
    هدف این پژوهش بررسی وضعیت فرهنگ مهدویت بین دانش آموزان دوره متوسطه شهر قم است. نوع پژوهش، توصیفی پیمایشی است و جامعه آماری این پژوهش، همه دانش آموزان دوره متوسطه شهر قم را دربر می گیرد که 30404نفر هستند و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی 602 نفر انتخاب شدند. ابزار تحقیق، پرسش نامه محقق ساخته فرهنگ مهدویت شامل چهل سوال بسته پاسخ برحسب طیف پنج درجه ای لیکرت بود. روایی پرسش نامه به صورت محتوایی توسط اساتید و متخصصان تایید شد. پایایی پرسش نامه با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ 83/0 برآورد گردید. تحلیل داده ها در سطح استنباطی (آزمون t و تحلیل واریانس) با استفاده از نرم افزار آماری spss انجام شد. نتایج نشان داد که درباره شناخت امام زمان بیشتر دانش آموزان به پرسش ها پاسخ های درست داده اند. درباره ایمان و باور قلبی به مهدی، انتظار ظهور، فلسفه غیبت و فلسفه ظهور، میانگین به دست آمده بالاتر از حد متوسط است.
    کلیدواژگان: مهدویت، فرهنگ مهدویت، انتظارظهور، فلسفه غیبت، مقطع متوسطه
|
  • Nosratollah Ayati Page 5
    The reappearance of Imam Mahdi has some signs, and religious leaders have their purposes for considering and explaining them. The realization of these signs depends on their matching with concrete outside examples. The first requirement of these signs is to apply the criteria to guide us to actual symptoms, and secondly in achieving its realization, two major challenges should be met. Firstly, there is always the possibility of other instances for the observed signs and secondly there is always the possibility of making a forged instance for showing off the signs. Therefore, we need to take measures in order to implement the matching process and follow on until we safely pass these difficulties. The above criteria are twofold: Firstly, the match must be with certainty; Secondly, the evidence must have all the features of the actual sign and thirdly, the implementation of such a matching process should not lead to an attempt to re-interpret the narratives; Fourthly, the matching process should be in general coordination of the criteria and frameworks of religion and implementation of the terms should not contradict let any religious principle to be violated; Fifthly, the implementation process of the signs with evidence and instances should avoid examples that are likely to be fake, and to be on the safe side, focus on the signs that cannot be faked. With respect to the five criteria above, we can reach the real examples of appearance signs that are not numerous and instances of fraud may not be found in them.
    Keywords: Imam Mehdi, signs of appearance, matching the signs with instances, evidence, the examples of appearance signs
  • Amir Ghanavi Page 25
    The messianic topics, as part of the basic teachings of religion, are rooted in the Holy Quran. These subjects are discussed in the Quran with a general look and gives a picture of the final day, which will eventually lead all religions to the truthful path, began by the god's messenger and prophet. In realizing this will, those who follow the path of excellence and God's servitude will come to lead others instead of those who did injustice and did not understand the significance of what God has bestowed upon them and blessed them with. The truth will stay because it has a right to stay and wrong will perish as it is perishable. Interpretive accounts of the Quran chapters can do us god in two ways, both by providing different ways of understanding the verses of the Quran and increasing our benefit from the different styles of messianic inference.Reflecting on the topics emphasized frequently in the Quran and interpretation of and the Hadith can help us to get closer to the image of millenarianism, which the Quranic teachings have mediated and shaped in the minds of the audience.
    Keywords: Popular Millenarianism, narrative interpretation, types of interpretation, the process of interpreting
  • Seyyed Masooud Pour Seyed Aghayi, Behrooz Mohamadi Monfared Page 43
    Utopias and utopianism is one of the concepts that is concomitant with the birth of human mind and many scholars attempted to formulate and express their own interpretation of favorite golden age and focused on it. Among them, Thomas Moore's utopia has a special place because since the Renaissance, it is the first utopia that is drawn to the influence of humanism and focused on many areas of human life, including economic, political, social aspects.This paper discusses the values of utopia Thomas Moore about human dignity in critical light, contending that although it seeks to provide a model for human dignity this mission is not fully accomplished, in fact. Even more, a false impression of the reality of human has been sought in Thomas Moore's utopia due to its refuge in a mental cage, and therefore that utopian thinking drawn only from human reason may not be able to provide a comprehensive model for human dignity and the right model can be only considered in light of teachings from divine revelations and that human dignity can be full achieved in a utopia drawn by Mahdism.
    Keywords: Thomas Moore, utopia, millenarianism, justice, totalitarianism
  • Hussein Alhynezhad, Mehdi Sharifi Page 71
    The research on Mahdism as an area of knowledge, has standards, rules and structures, such as the topics, issues, methods, and principles. In fact, any area of knowledge in all fields like science and disciplines, as well as interdisciplinary areas follow some standard structure and rules. A comprehensive understanding of research on Mahdism can be achieved when we start to talk about all its structural components. Before we get into the realm of research on Mahdism and deal with its minor internal issues, it is necessary to pay attention to outer major issues like studying the topics, issuing statements of the problem, selecting appropriate methodology, and principles, and identifying the relevant purposes. Although that kind of attention is impossible to be given in a single paper and studying all is beyond the limits of this article, we discuss the topics and statements of the problem here in some depth. Reflecting on topics emphasize the frequency and interpretation of the Quran and the hadith helps us to get closer to the image of millenarianism. The Quranic teachings Byvastە mediated and shaped the minds of the audience yesterday.
    Keywords: Problem, statements of the problem, research on Mahdism, statements of the problem in research on Mahdism, studying the topics in research on Mahdism, ethnic issue, methodological issue
  • Sayyed Aladdin Shahrokhi Page 91
    Messianic beliefs are rooted in the Quranic teachings and in Sunnah. These beliefs became the focus of opposition to the rulers from the first centuries of Islam due to their approach which driven to fighting injustice. In the first century after Islam (7th century AD), Kysanyh movement chose a military and political movement against the Caliphate of Bani Omaya dynasty with a focus on the theme of messianic Shiite slogans. This movement provided a model for other similar groups, known mostly as extremist Shiite groups, which is referred to them as Ghali.This research aims to explore the motivations and goals of this movement in explaining the ideals of Mahdism in their society. The research aims to find out whether the Kisaniyeh movement as has correctly interpreted the messianic message and explained it as an example of the awareness of the issue in that era or had other motivations for upholding these beliefs. To find the answer, exploring the motivations and goals of the movement in focusing on Mahdism issues is required. The resulting awareness can provide a proper symbol for awareness raising of the correct and incorrect interpretations of the Mahdism.The main findings of this research are:1. Mahdism has become a tool in the thinking of Kysaniyeh movement to fight the Empire of Caliphate.2. Kysaniyeh movement determined their own timing and people in realizing the messianic beliefs, ignoring the guidelines of Islam and Imams. 3. The approach of this movement towards Mahdism was based on an incomplete understanding and of an extremist interpretation.4. The main reason for this deviation was ignoring the wisdom and understanding of the Imam and reliance on the wisdom and interpretation of some individuals.
    Keywords: Mahdism, Shiism, Kysaniyeh, the infallible Imams, Muhammad Ibn Hanifa, Mukhtar, Kufa
  • Ali Rezai Kahnemoyi Page 111
    In the Quran, three verses stated with a joint interpretation about the overcoming of God's will regarding Islam over other religions. Given the context of the verses, the promise of such a subsumption includes the two religions of Judaism and Christianity. The Fariqeyn traditions, the realization of God's promise to Imam Mahdi and Jesus However, according to some evidence from the Quran and the narratives, some will remain with their earlier ideas in secret and hypocrisy after the final overcoming of the faith.
    Keywords: Islam, religions, Judaism, Christianity, Imam Mahdi, Jesus, end of times
  • Ali Yazdekhasti, Mohammad Amini, Hamid Rahimi, Sareh Ghaffari Irani Page 133
    The aim of this study was to investigate the status of the messianic beliefs in secondary school students in Qom. The type of research is descriptive and the statistical survey research, which involves all students in Qom, randomly selcted from the pool of 30,404 secondary level students and 602 students were selected using stratified random sampling. The researcher has made a questionnaire including 40 questions of the spectrum in terms which is in a five-point Likert response package. Content validity of the questionnaire is confirmed by experts and informants. reliability coefficient of the questionnaire using Cronbach's alpha was 0.83 respectively. The inferential statistical analysis (t-test and ANOVA) were performed using the statistical software SPSS. The results showed that most students understand and had correct answers to questions about the Imam. The mean of true responses is higher than average regarding the expected emergence, philosophy and the faith questions and in the faith in Mahdi's philosophy of occultation.
    Keywords: Messianic (Mahdism) beliefs, messianic culture, expectation for reappearance, philosophy of absence of Imam, high school beliefs