فهرست مطالب

دراسات الادب المعاصر - سال سوم شماره 4 (پیاپی 12، زمستان 1390)
  • سال سوم شماره 4 (پیاپی 12، زمستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/10/11
  • تعداد عناوین: 7
|
  • بهرام امانی جاکلی، رقیه سفری صفحات 9-22
    القناع لیس مجرد حاله من تلبس شخصیه اخری، یختفی صوت الشاعر المباشر خلفها من بدایه القصیده إلی نهایتها، او هو الاسم الذی یتحدث من خلاله الشاعر عن نفسه متجردا من ذاتیه، او هو مجرد، شخصیه تاریخیه... یختبئ الشاعر وراءها لیعبر عن موقف یریده، او یحاکم نقائص العصر الحدیث من خلالها، او لیتحدث من ورائه عن بعض شواغله وهمومه، او لیهرب من الحاضر بخلق بدیل له. یمکننا القول، إن القناع فی شعر العربی له عوامل متعدده منها: العوامل السیاسیه، والاجتماعیه، والفنیه، والثقافیه، والقومیه، وللقناع انواع، منها: الدینی والصوفی، والتاریخی، والادبی، والاسطوری، والشعبی، وانماطه هی البسیط، والمرکب والمخترع.
    وظف البیاتی شخصیه الإمام الحسین (ع) فی دیوانه بصوره غیر تصریحیه لإثراء تجربته الشعریه وبیان معاناته وماساه شعبه. إذ تقمص هذا القناع لیسلط الضوء علی العربیه بشکل غیر مباشر ویبرزها بکافه جوانبها الالیمه ووازن فی تقمصه لهذا القناع بین ملامح تجربیه معاصره والملامح التراثیه باحثا عن نصیر فی ضیاع وطنه.وللشاعر طاقته الابتداعیه فیقوم بتوظیف الشخصیه بحیث تناسبت مع الحاجه العصریه.
    کلیدواژگان: القناع، قناع الإمام الحسین (ع)، الإمام الحسین(ع)، عبدالوهاب البیاتی
  • صمد سلیمانی، رحمت الله حیدری منش صفحات 22-40
    تعبر الملحمه من اقدم الانواع الشعریه عند الامم القدیمه، ومن اغنی الآداب العالمیه. وکما نعلم إن الادب العربی المعاصر من اغنی الآداب فی فن الملحمه، واشهرها؛ وکثیر من الادباء المعاصرین ومنهم الشعراء اهتموا بالشعر الملحمی. یعتبر جمیل صدقی الزهاوی احد اکبر شعراء الشعر الملحمی، ومن اشهر الشعراء المعاصرین. إن لدراسه الشعر الملحمی الذی هو من اروع فنون الادب، واغناها، واقدمها اهمیه کبیره. وحیث ندرس الشعر الملحمی، نری فیه قصه البطولات والاساطیر.
    لدراسه الملحمه فی دیوان جمیل صدقی الزهاوی اهمیه کبیره. وملحمه «ثوره الجحیم» من احسن الملاحم الشعریه فی الادب العربی المعاصر لانها ملحمه تتناول المسائل الادبیه، والتاریخیه، والدینیه، والسیاسیه، والاخلاقیه، والاساطیریه فی المجتمع. ویجعل امام القاری والسامع قدوه اساطیریه، وبطلا خیالیا، او واقعیا. وهی ملحمه لم یهتموا بها، ومن هذا المنطلق یتصدی هذا المقال لدراستها.
    کلیدواژگان: الملحمه، الشعر الملحمی، ثوره جهنمیه، اساطیر الجحیم، الدین، جمیل صدقی الزهاوی
  • مجید صالح بک، فرید قادری صفحات 42-58
    إن الروایه نوع من الادب القصصی الذی واصل سیره حتی اصبح جنسا ادبیا یودی رساله فنیه وإنسانیه.
    وروایه «یومیات نائب فی الاریاف» لتوفیق الحکیم تصویر لماساه احتفظت، منذ فتره طویله، بسیطرتها علی المجتمع المصری، عامه، و علی الریف المصری، خاصه، إلی ان تم الوعد الإلهی بالانتصار للمستضعفین، وشاهدنا فی العصر الراهن القضاء علی الظلم، بثوره جدیده بعثت روح السعاده و الامل فی هیکل ذلک المجتمع. ولذلک کرست جهودی فی هذا المقال علی دراسه موجزه لهذه الروایه منتهجا النهج التالی: استهللت المقال بمقدمه تعنی ببیان مجمل لاهم الاطوار التی شهدتها القصه الحدیثه، وعرض موجز لروایه «یومیات»؛ وبعد ذلک اتیت بشرح موجز عن سیره «توفیق الحکیم»؛ ثم حاولت تناول الموضوع بتطبیق اهم العناصر القصصیه الفنیه علی هذه الروایه، وهی: الشخصیه، والحدث، والزمان والمکان، والسرد والحوار، واضعا النقط علی الاحرف فیما بدا لی ان المولف لم ینجح فی تقریره وتصویره؛ واخیرا اتیت بخاتمه ملقیا فی ها نظره عابره علی اهم النتائج التی وصلت إلی ها.
    کلیدواژگان: توفیق الحکیم، القصه، الروایه، عناصر الروایه
  • باقر کارگر، مهدی رحیمی صفحات 59-73
    یتناول هذا المقال عدد اللهجات العربیه ذاکرا اکثرها قیاسا واستعمالا، ثم یاتی بقول ابن جنی فی الشاذ والمطرد فی اللغه واضربها الاربعه ویمثل لها علی حسب ما ورد فی کتب ابن جنی وخاصه خصائصه، کما یبین ان المقصود بالقراءه الشاذه لایعنی انها بلهجه شاذه، کذلک یتحدث عن محاولات ابن جنی فی عقد موازنه بین اللهجات لکی یفضل بعضها علی بعض بدلیل کان او بلا دلیل وان هذه المقایسه قد لاتتفق، وعلی هذا تشیر هذه الدراسه إلی اننا لانتفق مع ابن جنی فی إخضاع اللهجات للمقایسه، بل نتفق معه فی ذکر ان هذه اللهجه اسیر من تلک فی ما ورد من شعر او نثر، او هی التی علی ها القرآن الکریم موضحه رای علم اللغه الحدیث فی ذلک جهد المستطاع.
    کلیدواژگان: اللهجه، الشاذ، الشذوذ، القیاس، المطرد
  • حسن مجیدی، طیبه شکوهی صفحات 73-82
    مدح النبی (ص) احد الموضوعات القدیمه التی اهتم الشعراء بها. انشد فی العصر الحدیث، بعض من شعراء المهجر النصرانی قصائد فی مدح النبی (ص) خاصه إلیاس فرحات، ودعوا العرب إلی التسامح والاخوه والوحده. ما هی الافکار والدوافع التی ادت إلی مدح النبی؟ فی الحقیقه یعتقد بعض شعراء المهجر بوحده الادیان، ولهذا یکرمون الرسول ویمجدونه فی شعرهم ونثرهم. یجعل هولاء الشعراء حب الوطن دینهم والعروبه محوره.
    یعتبر التسامح الدینی فی اشعار إلیاس فرحات رفضا للتعصب والجمود، وهو من العناصر البارزه فی ادب المهجر. یمجد فرحات دین الإسلام لان هذا الدین انشا اثرا کبیرا فی توحید الملل. کما انه یقدم العمل الخیر علی فرائض الادیان، ویری ان الإسلام حق، علی الرغم انه نصرانی متمرد علی طقوس الدین المسیحی.
    کلیدواژگان: إلیاس فرحات، الإسلام، وحده الادیان، التسامح الدینی
  • مهدی ممتحن، حسین شمس آبادی صفحات 83-100
    إذا اخذنا مفهوم الاغتراب بمعناه الواسع نجد انه قد رافق الإنسان منذ القدم، واتضحت خطوطه العامه فی بادئ الامر من خلال الثنائیات المتمثله فی الذات والموضوع، والفکر والوجود، والطبیعه والروح، وهذه فی حقیقه جوهرها لیست إلا نتیجه منطقیه لمعادله سابقه تسمی «وحده الفکر والوجود» فإذا اتینا إلی العالم الوسیط، رایناه یاخذ صبغه دینیه تتمثل «بنظریه الخلق من العدم مصحوبه بالعنایه» ونظریه الخلق من العدم «تعبیر عن القدره المطلقه» کما ان «العنایه» تشیر إلی تفوق الإنسان، وتمییزه عن سائر المخلوقات ومن هنا انبثقت ثنائیه جدیده هی « الله والعلم» اسهم الفکر الإسلامی فی بلوره مفهومها إلی حد کبیر.
    وإذا ما ذهبنا نبحث عن ابعاد تجربه الاغتراب عند نازک الملائکه من خلال سیره الحیاه، والکتابات النثریه والشعریه علی مدی اکثر من ثلث قرن من الزمان، نجد ان نازک الملائکه قد مرت بعده انواع من الاغتراب کل له طبیعته الخاصه وصفاته المتیزه، وفقا للمرحله الفنیه التی کانت تجتازها الشاعره.
    کلیدواژگان: الادب العربی، العصر الحدیث، العراق، نازک الملائکه، الاغتراب
  • شمسی واقف زاده صفحات 102-124
    السخریه فی الادب فن ینم عن الم دفین ویشف من کرب خفی یرید اللجوء إلیه لیداوی المه بالضد ویشفی کربه بالنقیض، ومن هنا کان الالم الذی یشعر به الادیب او الشاعر وعدم قدرته علی إلغاء اسباب هذا الالم هو الدافع وراء هذه السخریه التی یصطنعها.
    غیر ان البواعث للجوء إلی هذا الاسلوب یختلف من عصر إلی عصر حیث کانت غایه السخریه فی عصر فردیه وفی عصر آخر جماعیه، وهدف کاتب من کتابه هذا النصوص سیاسیه وآخر اجتماعیه، او له اسباب اخری؛ ولهذا نقول إن السخریه لون من الهجاء، او المجون، او التهکم، او الفکاهه، او النکته، او الظرف، او الهزل، او... ولکن بفارق.
    کلیدواژگان: السخریه، الادب الساخر، الفکاهه
|
  • Bahram Amani Jakali, Roghaye Safari Pages 9-22
    the direct voice of the poet hides from the beginning of the poem to its end, or the name that the poet speaks through which about himself detached from his or her substantiality, or he is just a historic character..., behind that the poet hides himself to interpret the situation that he wants or to criticize the vices of modern age through it, or to speak of it for some of his concerns and worries or to escape from the present by creating a replacement for it. We can say that the mask in Arabic poetry has multiple factors, including: political factors, and social, artistic, cultural, and nationalism, and the mask has types, including: the religious and mystical, historical, and literary, and legendary, and public, and its patterns are simple,and composite and inventor. Bayati employed the personality of Imam Hussein (AS) in his divan that is not in a declarative way to enrich his poetical experience and to state his suffering and the tragedy of his people. The reincarnation of this mask to shed light on the Arab indirectly and to highlight all its painful aspects and he balanced in his reincarnation to this mask between the contemporary experimental features and the traditional ones, looking for a helper in the loss of his homeland. The poet has creative power, so he employs the character that suites the modern needs.
    Keywords: The mask, Mask of Imam Hussein (AS), Imam Hussein (AS), Abdul Wahab al Bayati
  • Samad Soleymani, Rahmatollah Heydari Manesh Pages 22-40
    ASaga is considered of the oldest types of poetry at the ancient nations, and of the richest world literature. And as we know contemporary Arabic literature is of the richest and the most well-known in the artof epic Literature and many of contemporary writers and poets were interested in epic poetry. Jamil Sidqi Azzahawi is considered one of the greatest epic poetry poets and among the most famous contemporarypoets. The study of epic poetry, which is one of the finest, and richest, and oldest arts literature is of a great importance. As we study the epic poetry, we see the story of championships and legends in it. To study the epic in the Diwan of Jamil Sidqi Azzahawi is of a great importance. And the epic "hell revolution" is of the best poetic epics in contemporary Arabic literature. Because it is an epic dealing with literary issues, as well as historical, religious, political, ethical, and mythical issues in the community. And it puts in front of the reader and listener a mythical model, and a fictitious or realistic hero. And it’s the epic that hasn’t got any attention, and from this viewpoint this article deals with its study.
    Keywords: Saga, Epic poetry, Hellish revolution, Legends of hell, Religion, Jamil Sidqi Azzahawi
  • Majid Saleh Beyk, Farid Ghaderi Pages 42-58
    ArThe novel is a kind of fiction which continued walking until it became a literary genre that leads to art and humanity. And Towfigh al Hakim’s novel "The deputy’s Diary in the countryside" is a depiction of the tragedy retained, since a long time, control of the Egyptian society, in general, and the Egyptian countryside, in particular, until the divine promise of victory has been accomplished, and we saw in the current era the eradication of injustice, by a new revolution sent the spirit of happiness and hope to the structure of that society. For this, I focused my efforts in this article on a brief study of this novel following the approach here under: I commenced this article by an introduction that states briefly the most important phases included inthis modern story, and a summary of the novel "Diary". After, I came to a brief explanation about the lives of "Towfigh al Hakim". Then I tried to deal with this topic studying its adaptability to the most important technical elements of short stories, namely: characters, events, time and place, and the narrative and dialogue, and I put thepoints on the letters in what it appeared to me that the author did not succeed in his report to do it; and finally I came to the conclusion taking a cursory glance at the most important results that I reached.
    Keywords: Towfigh al Hakim, Story, novel, The elements of the story
  • Bagher Kargar, Mehdi Rahimi Pages 59-73
    This article examines the number of Arabic dialects, reminding their majority in a comparative and a practical way. Then comes the words of Ibn Jinni in unusualness and usualness in the language and its four types and represents them as stated in Ibn Jinni’s books and specially their characteristics. Also shows that the purpose of reading the unusualness does not mean they are in unusual dialect. Thisway, it talks about Ibn Jinni’s attempts to derive a balance between the dialects to prefer one to some, either for a reason or not. And that this comparison may be inconsistent, and based on this, this study indicates that, we disagreed with Ibn Jinni in the subordination of dialects for assay, but we agree with him in this issue that this dialectis derived from that in the statement of poetry or prose or that on which the Holy Quran explained the opinion of modern linguistics in a possible effort.
    Keywords: Dialect, Unusual, Unusualness, Measurement, Usualness
  • Hasan Majidi, Tabibeh Shokohi Pages 73-82
    Praise of the Prophet (PBUH) is one of the issues that poets were interested in it. Some of the Diaspora Christian poets Sang poems in praise of the Prophet (s) in the modern era, especially Elias Farahat,and called on Arabs to tolerance, brotherhood and unity. What are the ideas and motives that led to the praise of the Prophet? In fact, some of the Diaspora poets believe the unity of religions, and that’s why they glorify the Prophet and exalt him in their poem and prose. These poets make patriotism their religion and Arabism, its center. The religious tolerance in the poems of Elias Farhat,is considered a rejection of the intolerance and rigidity, and this is one of the salient elements in the literature of the Diaspora. Farhat glorifies the religion of Islam because this religion has made a significant effect in the unification of nations. As he prefers good work to the ordinances of religion, and sees that Islam is right, although he is a hristian rebel on ritual of the Christian religion.
    Keywords: Elias Farhat, Islam, the unification of religions, religious tolerance
  • Mehdi Momtahen, Hosein Shams Abadi Pages 83-100
    If we take the concept of Expatriation in a broad sense, we find that it had accompanied man since ancient, ///And its guidelines has been clarified in the first instance through the binaries shown in character and subject, and thought and existence, as well as nature and spirit./// This is, in the fact of its essence, and that is not unless logical consequence of the previous equation that is called the "unity of thought and existence."/// If we come to the medieval world, well see that it is to take the religious character "indicating the theory of creation from the nothingness accompanied by the care"/// And the theory of creation out of nothing, is "an expression of absolute power."/// As "care" refers to superiority of human, and to distinguishman from all other creatures./// Hence arose a new bilateral that is "God and Science" the biggest share in the Islamic concept to a vast extent./// If we look for the dimensions of the experience of alienation with Nazok al Malaekat through her biography, and prose and poetry in an era more than a third of a century, we find that Nazok al Malaekat has gone through several types of alienations/// Each has its own nature and distinguished character, according to the technical phase that the poet was going through.
    Keywords: Arabic literature, The Modern age, Iraq, Nazok al Malaekat, Expatriation
  • Shamsi Vaghefzadeh Pages 102-124
    Irony in literature is an art that reflects the underlying pain and heals the hidden anguish that it wants to use to heal its grief and remove its anguish through its opposite. Hence, the pain felt by the writer or the poet and his inability to remove the causes of this pain is the motivation behind this Irony that the poet creates. However, the motivation to resort to this method varies from era to era. Since, the aim of irony in an era is individual and in another one, collective. The goal of a writer from the writing of this text is political and the other social, or the writer has other reasons. Hence, we can say that the Irony is a sort of satire, or promiscuity, or sarcasm, or humor, or anecdote, or esprit, or playfulness, or. .. but with some difference.
    Keywords: Irony, Satirical literature, Humor