فهرست مطالب

اقیانوس شناسی - سال چهارم شماره 14 (پیاپی 25، تابستان 1392)
  • سال چهارم شماره 14 (پیاپی 25، تابستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/06/21
  • تعداد عناوین: 10
|
  • مجتبی تجزیه چی، حامد حاجی نیا صفحات 1-11
    موج شکن های مغروق در سال های اخیر به عنوان یکی از سازه های ساحلی موثر به منظور محافظت از ساحل در برابر فرسایش مورد استفاده قرار گرفته اند. این سازه ها با مستهلک کردن انرژی موج باعث کاهش میزان انرژی رسیده به ساحل می شوند. در مطالعه ی حاضر،پاسخ خط ساحلی به یک موج شکن مغروق چندمنظوره Vشکل و با رویکردی جدید (استفاده از مدل غلتشی) به صورت عددی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. نتایجحاصل از مجموعه ای از مدل سازی های عددی دو بعدی به صورت متوسط گیری شده در عمق، نشان می دهند که پاسخ خط ساحلی به موج شکن های مغروق چندمنظوره V شکل، بسته به فاصله ی آن از خط ساحلی، بین حالت فرسایش یا احیا متغییر است. البته عامل دیگری همچون تراز تاج موج شکن نیز نقش مهمی در تغییرات نیمرخ ساحل دارد. اگرچه تغییر تراز تاج، موجب تغییر در میزان پاسخ خط ساحلی می شود، اما بر روی حالت پاسخ خط ساحلی(فرسایش یا احیا) بی تاثیر است.
    کلیدواژگان: موج شکن های مغروق چندمنظوره V شکل، مدل سازی عددی، پاسخ خط ساحلی
  • آرش بختیاری، فرشته کمیجانی، محمدرضا الهیار، محمود توکلی صفحات 13-18
    به دلیل کمبود اطلاعات اندازه گیری در بسیاری از مناطق ساحلی و دریایی، خصوصیات موج با استفاده از روش-های مختلف تخمین زده می شود. پروژه های دریایی پیش بینی/پیش یابی اقلیم موج غالبا توسط مدل‎های عددی یا روش های تجربی انجام می شود. تاکنون نیز روش های تجربی مختلفی برای پیش یابی امواج گسترش یافته اند که توسط مهندسین و محققین مورد استفاده قرار می گیرند. با گسترش پردازنده هایی با سرعت بیشتر، مدل های عددی پیچیده ی مختلف برای پیش بینی موج گسترش یافته است. این مدل ها غالبا مدل های موج طیفی میانگینگیری شده ی فازی هستند که در سه نسل گسترش یافتهاند. در دو دهه ی اخیر نیز، مدل های موج نسل سوم به طور گسترده در پروژه های علمی و مهندسی به کار رفته است.سازمان بنادر و دریانوردی اقدام به عنوان بخشی از سه فاز اولیه پروژه پایش و مطالعات شبیهسازی سواحل ایران، نسبت به توسعه و پایه گذاری مدل PMO Dynamic اقدام نموده است. بسته نرم افزاری PMO Dynamicبرای کاربرد در پروژه های مختلف با اهداف مهندسی و علمی توسعه یافته است. این بسته از چندین زیر برنامه تشکیل یافته است که برای اهداف مختلف قابل کار برد است. مدل موج موجود در این نرم افزار به منظور تولید و انتقال امواج ناشی از باد در نواحی ساحلی به کار برده میشود.در این مقاله، به قابلیتهای مدلPMO در پیشبینی پارامترهای موج خلیج بوشهر پرداخته شده و مقایسه جامعی بین نتایج مدل موج ایرانی با مدل شناخته شده MIKE21 SW و داده های اندازه گیری انجام شده است.
    کلیدواژگان: مدل موج، خلیج بوشهر، DynamicPMO، Mike 21SW، مشخصات موج
  • میترا چراغی، علیرضا صفاهیه، علی داداللهی سهراب، کمال غانمی، عبدالمجید دورقی صفحات 19-25
    وجود عناصر سنگین در بوم سامانه های آبی سال هاست که مشکلات زیست محیطی زیادی را به وجود آورده است. این عناصر در نتیجه ی عوامل طبیعی و فعالیت های صنعتی، کشاورزی و فاضلاب های شهری وارد محیط می-شوند و از طریق زنجیره ی غذایی در بدن آبزیان تجمع می یابند. گیاه حرا به عنوان حلقه ای از زنجیره ی غذایی به واسطه ی توانایی در جذب فلزات سنگین می تواند نشانگر افزایش نسبی غلظت این عناصر در رسوبات بوم سامانه-های مورد نظر باشد. در این مطالعه به منظور تعیین غلظت فلزات سنگین (Cu، Pb، Ni، Cd) در رسوبات منطقه بندر امام خمینی(ره) و گیاه حرا و بررسی میزان تحرک این فلزات بر اساس ضریب غنی شدگی، 9 ایستگاه در رویشگاه های مانگرو انتخاب گردید و نمونه هایی از برگ، ریشه مانگرو به همراه رسوبات منطقه جمع آوری شد. نمونه ها در اسید غلیظ هضم شدند و غلظت فلزات در آن ها با استفاده از دستگاه جذب اتمیاندازه گیری گردید. نتایج نشان داد که غلظت فلزات در ریشه گیاهان بیشتر از برگ بود. همچنین همبستگی معنی داری بین غلظت فلزات در ریشه و رسوب وجود داشت. بنابراین ریشه گیاه حرا می تواند بایومانیتور مناسبی برای رسوبات آلوده به فلزات سنگین باشد. میانگین ضریب غنی شدگی در برگ و ریشه ی گیاه حرا برای همه فلزات کمتر از 1 بود که موید این مطلب است که حالت تجمع و دسترسی در گیاه متوسط است.
    کلیدواژگان: فلزات سنگین، رسوبات، گیاه حرا، بندر امام خمینی(ره)
  • زهرا باقری، علیرضا ریاحی بختیاری، حسین باقری صفحات 27-33
    دراینتحقیقتعداد 20 نمونه رسوباتسطحی از سواحل بندرعباسجهتتعیینغلظتکل ومنشافلزاتسرب و کادمیوم موردآنالیزشیمیاییقرارگرفتند. برای انجام این تحقیق، نمونه برداری در بهار 1390 از دو ایستگاه پایانه ی بندرعباس و پارک جهانگردی سورو صورت گرفت و جهت تعیین غلظت کل فلزاترسوب از روش تیزاب سلطانی(Direct Aqua Regia) و جهت آنالیز غلظت های سرب و کادمیوم در بخش های ژئوشیمیایی رسوب از روش استخراج پی در پی استفاده شد. میزان غلظت فلزات سرب و کادمیوم توسط دستگاه جذب اتمی کوره گرافیتی اندازه گیری شدند. نتایج تجزیه و تحلیل رسوبات نشان داد که میزان غلظت کل فلز سرب به میزان (ng/g) 72/593 و 25/1206 و کادمیوم (ng/g) 89/28 و 55/30 به ترتیب در ایستگاه پایانه و پارک جهانگردی سورو به دست آمدند و بخش پایدار نسبت به غلظت کل در حدود 51/62 و 10/79درصد سرب وکادمیوم 40/73 و 22/71درصد را در رسوبات ایستگاه های مورد مطالعه به خود اختصاص داد. این نتایج نشان می دهند که بیش از نیمی از کل سرب و کادمیوم در رسوبات سواحل پایانه و پارک جهانگردی سورو در واقع منشا طبیعی دارند. نسبت زیاد این بخش در رسوبات نشان دهنده ی آن است که منابع آنتروپوژنیک در آلودگی فلزات در سواحل این دو ایستگاه نقش کمتری را داشته و افزایش غلظت فلزات در این بخش به دلیل وجود مقادیر بیشتر این دو فلز به طور طبیعی در پوسته زمین در محدوده ی مورد مطالعه است.
    کلیدواژگان: منشافلزات، رسوبات، استخراج پی درپی، بندرعباس
  • روزبه میرزا، علی فخری، ایرج فقیری، علی عظیمی صفحات 35-43
    حوضه ی خلیج فارس دارای حدود دو- سوم از ذخایر نفتی دنیا است و بسیاری از بوم سامانه های دریایی آن به طور جدی در معرض خطر آلودگی نفتی قرار دارند. بنابراین مطالعه برروی وضعیت آلودگی نفتی خلیج فارس از اهمیت بالایی برخوردار است. نیکل و وانادیوم از فراوان ترین فلزات تشکیل دهنده نفت خام هستند که حضور آنها در رسوبات دریایی بیانگر ورود آلاینده های نفتی به محیط است. بنابراین، فلزات نیکل و وانادیوم دو شاخص مهم آلودگی نفتی هستند. در این مطالعه غلظت این دو عنصر همراه با نسبت آنها در رسوبات و بافت نرم دوکفه ای Saccostrea cucullata در سواحل استان بوشهر مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری و آنالیز در بهمن 1390 انجام شد. نمونه های رسوب و دوکفه ای از 4 ایستگاه گناوه، بوشهر، دیر و نایبند جمع آوری و برروی یخ به آزمایشگاه مرکز مطالعات و پژوهش های خلیج فارس انتقال و تا زمان انجام آنالیز در دمای 20- درجه سانتی گراد نگه داری شدند. نمونه ها در اسید غلیظ هضم و محتوی نیکل و وانادیوم آنها توسط دستگاه جذب اتمی YOUNGLIN مدل ASS 8020 اندازه گیری شدند.میانگین غلظت نیکل و وانادیوم در نمونه های رسوبات به ترتیب بین 10/51 تا 48/22 میکروگرم بر گرم وزن خشک و بین 64/7 تا 53/31 میکروگرم در گرم وزن خشک بود، درحالی که میانگین غلظت این دو عنصر در نمونه های صدف به ترتیب بین 22/4 تا 51/10 میکروگرم برگرم وزن خشک و بین 26/1 تا 2/6 میکروگرم بر گرم وزن خشک بود. نسبت وانادیوم به نیکل در رسوبات با مقدار این نسبت در هیچیک از پایان های نفتی موجود در خلیج فارس مطابقت نداشت. بر اساس شاخص ژئوشیمیایی مولر (Igeo) کیفیت رسوبات ایستگاه های مورد مطالعه در کلاس صفر (غیر آلوده) قرار می گیرند.
    کلیدواژگان: خلیج فارس، نیکل، اوانادیوم، ژئوشیمیایی، سواحل استان بوشهر
  • رضا بهبهانی، راضیه لک، غلامرضا حسین یار، افسانه دهقان صفحات 45-56
    این پژوهش نشان می دهد که سطح اکسیژن محلول، محتوی زیستی، زیست آشفتگی و اندازه ی ذرات، توزیع کربن آلی کل (TOC) در رسوبات سطحی بخش شمالی خلیج فارس (از تنگه ی هرمز تا خور موسی) را کنترل می کند. پانصد و بیست و پنج نمونه ی رسوب سطحی از عمق ده تا صد متری با نمونه گیر فکی برداشت شده و از نظر کربن آلی کل (پیرولیز راک-اول)، محتوی زیستی (موجودات زیست آشفته کننده) و اندازه ذرات (رسوب شناسی) تحت آنالیز قرار گرفتند. رسوبات بستر از ذرات آواری (کوارتز، فلدسپار، خرده سنگ و کانی های رسی) و شیمیایی- بیوشیمیایی (پوسته دوکفه ای، گاستروپودا، استراکودا، بریوزوآ، فرامینیفر های کف زی و پلانکتونیک، خار اکینودرم و قطعات اسکلتی ماهیان) تشکیل شده اند. بر پایه ی مطالعات انجام شده، رسوبات گلی، کربن آلی کل (03/0 تا 48/1 درصد وزنی) و فرامینیفر های پلانکتونیک (مانند گلوبوروتالیده و سیکلومینا) در بخش های عمیق تر شرقی و میانی ناحیه مورد مطالعه نسبت به مناطق ساحلی افزایش و سطح اکسیژن محلول (5 تا 2/6 ppm) کاهش یافته است که نشان دهنده ی قابلیت بیشتر حفظ مواد آلی در رسوبات گلی خلیج فارس با سطوح پایین تر اکسیژن محلول و زیست آشفتگی کمتر (کاهش محتوی کف زی) است
    کلیدواژگان: محتوی زیستی، زیست آشفتگی، کربن آلی کل، رسوبات بستر، فرامینیفر پلانکتونیک، خلیج فارس
  • حسن نصرالله زاده ساروی، عبدالله سلیمانی رودی، آسیه مخلوق، حسین نگارستان، فرشته اسلامی صفحات 57-68
    این مطالعه با هدف مقایسه نتایج آزمون های یک و چند متغیره در تعیین روابط بین رده های غالب کف زیان و پارامترهای محیطی در حوضه ی ایرانی دریای خزر در سال 1388 انجام شد. تعداد 160 نمونه طی چهار فصل در 8 نیم خط در اعماق 5 تا 100 متر جمع آوری گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که در فصول مختلف رده ی پرتاران بالاترین سهم جمعیتی را در بین رده های غالب کفزیان (پرتاران، کم تاران و سخت پوستان) دارا بود. این مطالعه همچنین نشان داد که در میان آزمون های مختلف یک و چند متغیره نتایج حاصل از آزمون تناظر متعارف کننده (CCA) با شواهد و قوانین بوم شناختی بیشتر منطبق بوده است. این آزمون نشان داد که بین تراکم پرتاران و کل مواد آلی رسوبات)(TOM، رسوبات رس-گلی ارتباط منفی وتراکم رده کم تاران با TOM ارتباط مثبت و با درصد اشباعیت اکسیژن (DO%) ارتباط منفی وجود داشت. غالب بودن تراکم جنس Streblospio از خانواده ی Spionidae از پرتاران رسوب خوار و نیز جمعیت زیاد کم تاران در تجمعات کف زیان همراه با بالابودن مواد آلی رسوب شاهدی بر بالا بودن سطح تروفیکی بوم سامانه بوده است.
    کلیدواژگان: کفزیان، پارامترهای محیطی، آزمون آماری چند متغیره، دریای خزر
  • بهروز حیدری، علی گلچین راد، نیلوفر حقی، لیلا یاوری صفحات 69-76
    شوینده های آنیونی بیش ترین مصرف را در میان انواع شوینده ها دارند و در آلودگی زیست بوم های آبی سهیم هستند. در مطالعه ی حاضر، اثر این دسته از شوینده ها بر پارامترهای خونی ماهی فیتوفاگ Hypophthalmichthys molitrix بررسی شد. از این رو، سه تیمار حاوی ماده شوینده آنیونی با غلظت های 5/0، 1 و ppm5/1 و یک تیمار شاهد (فاقد ماده شوینده) در نظر گرفته شد و ماهیان به مدت دو هفته در معرض این مواد قرار گرفتند. نمونه های خون جهت بررسی میزان هماتوکریت، هموگلوبین، تعداد گلبول های سفید و قرمز و اندیس های MCV، MCH و MCHC مورد استفاده قرار گرفت. اگرچه مقادیر حاصل از اندازه گیری سطوح هماتوکریت، هموگلوبین و تعداد گلبول های سفید نسبت به تیمار شاهد کاهش معنی داری را نشان داد (05/0P<)، اما تعداد گلبول های قرمز بر خلاف سایر پارامترهای خونی در تیمار شاهد نسبت به تیمارهای دیگر کم تر بود (05/0P<) و بیش ترین مقدار آن در تیمار ppm5/0 مشاهده شد (05/0P<)، اندیس های MCV و MCH نیز بالاترین سطح را در تیمار شاهد و پایین ترین سطح را در تیمار ppm5/0 داشتند (05/0P<). اما اندیس MCHC اختلاف معنی داری را در بین تیمارها نشان نداد (05/0P>). به طور کلی به نظر می رسد که حتی غلظت های هرچند کم شوینده های آنیونی می تواند تغییرات مهمی را در پارامترهای خونی، فرایندهای خونسازی و حتی سامانه ی ایمنی غیر اختصاصی ماهی فیتوفاگ ایجاد کند. از این رو، با توجه به مصرف بالای شوینده ها و ورود آن ها به زیست بوم های آبی می تواند منجر به بازده ی نامناسب در تکثیر و پرورش این گونه تجاری شود.
    کلیدواژگان: شوینده آنیونی، هماتولوژی، اندیس های خونی
  • نگین درخشش، احمد سواری، بابک دوست شناس، سیمین دهقان مدیسه، عبدالمجید دورقی صفحات 77-84
    اسفنج ها یکی از مهم ترین اجتماعات جانوری در خلیج فارس هستند. این تحقیق در منطقه ی استقرار سازه های مصنوعی واقع در سواحل بحرکان، استان خوزستان(شمال غربی خلیج فارس)، بر روی دو گونه از اسفنج های دریایی (Haliclona simulans و Haliclona oculata) از خانواده یHaliclonidae، طی چهار فصل از بهار 1388 تا اواخر زمستان 1388 انجام شد. نمونه برداری به صورت تصادفی با انداختن کوادرات cm 25×25 در عمق 12 متری انجام شد. در مجموع 4 ایستگاه برای نمونه برداری در نظر گرفته شد، یک ایستگاه در محل سازه های قدیمی (ایستگاه D) و سه ایستگاه در محل سازه های جدیدتر (ایستگاهB، A و C) انتخاب شد. در این مطالعه تغییرات فصلی توده ی زنده و در نهایت میزان تولید بر اساس اختلاف بیشترین و کم ترین میزان توده ی زنده در فصول و ایستگاه های مختلف در مدت زمان یک سال نمونه برداری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از بررسی ها نشان داد که بیشترین میزان توده ی زنده متعلق به فصول سرد سال و کم ترین میزان، در فصول گرم سال ثبت گردید. میانگین تولید فصول در گونهH. simulans برابر با gAFDWm-2yr-1 01/7 و در گونه H. oculata برابر با 1 gAFDWm-2yr- 39/7 محاسبه شد. همچنین میانگین تولید در ایستگاه ها به ترتیب برابر با gAFDWm-2yr-101±09/12 و AFDWm-2yr-165/0±g47/6 گزارش شد.نتایج حاصل از بررسی های فیزیکوشیمیایی آب و میزان توده ی زنده ی اسفنج ها نشان داد که با افزایش شوری در فصول سرد سال میزان توده ی زنده (g/m2) در این دو گونه افزایش و با کاهش میزان آن در فصول گرم سال از میزان توده ی زنده در این اسفنج ها کاسته شده است.
    کلیدواژگان: اسفنج، توده ی زنده، تولید، سازه های مصنوعی، خلیج فارس
  • سید محمدرضا فاطمی، مژگان روشن طبری، رضا پورغلام، رضوان موسوی ندوشن، غلامحسین وثوقی، رحیمه رحمتی، نوربخش خداپرست صفحات 85-92
    این بررسی با هدف مطالعه بر تغییرات جمعیت زئوپلانکتون در ایستگاه هایی با اعماق مختلف 5، 10،20، 20، 50 و 100 متراز 8 ایستگاه در سال 1387 انجام شد. نمونه برداری توسط کشتی گیلان با تور مخروطی زئوپلانکتون 100 میکرون در حوضه ی جنوبی دریای خزر انجام شد. بیشترین فراوانیو زی توده ی زئوپلانکتون در همه فصول در عمق 5 متر بود و از ساحل به سمت اعماق بیش تر، فراوانی آن ها کم می شد، به طوری که در بهار و تابستان 74 درصد، در پاییز 57 درصد و در زمستان 70 درصد جمعیت زئوپلانکتون در نواحی ساحلی و در اعماق 5 و 10 متر قرار داشتند. پاروپایان جمعیت اصلی را در اعماق و فصول مختلف سال تشکیل دادند. این گروه در طول سال با فراوانی 164 عدد در متر مکعب در عمق 100 متر در فصل بهار تا 11289 عدد در متر مکعب درعمق 5 متر در فصل تابستان پراکنش داشتند. در زمستان جمعیت Rotatoria افزایش داشت و 48 در صد فراوانی و 74 در صد زی توده ی زئوپلانکتون را تشکیل می داد. فراوانی آن ها در بهار نسبت به زمستان کاهش داشت و در تابستان به کمترین میزان رسیده و از پاییز مجددا افزایش داشت.
    کلیدواژگان: زئوپلانکتون، فراوانی، زی توده، دریای خزر
|
  • Mojtaba Tajziehchi, Hamed Hadjinia Pages 1-11
    Submerged breakwaters are some type of effective coastal structures that are commonly being used to protect coastal area against erosion. Submerged breakwaters reduce wave energy approaching the beach by stimulating waves to break and dissipate their energy over the structure. In present study، a new approach toward numerical modeling (using the roller model) of shoreline response to a multi-purpose V-shaped submerged breakwater has been presented. The results of a series of 2DH numerical modeling tests indicate that shoreline response to multi-purpose V-shaped submerged breakwater scan varies between erosive and accretive، depending on the offshore distance to the structure. Breakwater crest level has significant impact on the magnitude of shoreline response، but not on the mode of shoreline response (i. e. erosion vs. accretion).
    Keywords: Multi, purpose V, shaped submerged breakwaters, Numerical modeling, Shoreline response
  • Arash Bakhtiari, Fereshteh Komijani, Mohammad Reza Allahyar, Mahmoud Tavakoli Pages 13-18
    Due to the lack of measurements in many regions، wave characteristics are estimated using different methods. Wave climate hindcasting/forecasting is mostly conducted by numerical models or empirical methods. Until now، different empirical methods have been developed for wave hindcasting. However، with the development of high speed processors، several sophisticated numerical models have been developed for wave prediction. These models are mostly phase-averaged spectral wave models developed in three generations. In the last two decades، third generation wave models have been used widely in academic and practical projects. In this regard، Port and Maritime Organization has produced his own model، PMO Dynamic. This model has been developed as a part of first three phases of Monitoring and Modeling of Study of Iranian Coasts project. PMO Dynamic package is a software available for engineering purposes. It has several modules that have been developed for different objectives. Wave model is the module which is used for the generation and transformation of wind waves in coastal areas. In this paper، in order to test the PMO Dynamic model capabilities، it has been applied for the prediction of wave parameters in Bushehr Bay and the results have been compared with MIKE21 SW model and measured data.
    Keywords: PMO Dynamic, MIKE21 SW, Bushehr Bay, Wave distribution
  • Mitra Cheraghi, Alireza Safahieh, Ali Dadolahi Sohrab, Kamal Ghanemi, Abdolmajid Doraghi Pages 19-25
    Heavy metals have caused many environmental problems in aquatic ecosystems. These elements enter into the environment by natural factors، industrial activities، agriculture and urban sewages and can accumulate in aquatic organisms through the food chain. Mangroves as a food chain ring are able to adsorb heavy metals and can indicate elements concentrations in the ecosystem. In this study، to determine the concentration of heavy metals (Cu، Pb، Ni، Cd) in sediments and mangroves in Imam Khomeini Port and to investigate the mobility of these metals based on enrichment factor، nine stations were selected and samples collected from mangrove’s leaves، roots، and sediments. The samples were digested in concentrated acid and metal concentrations were determined using atomic absorption. Results showed that metal concentrations in the roots of plants were more than in the leaves and there was a significant correlation between concentrations of metals in the sediment and plant roots. Therefore، mangrove roots can be a good biomonitor for polluted sediments with heavy metals. The average of enrichment coefficients in leaves and roots of mangroves for all metals was less than 1، that shows accumulation and availability are medium in this plant.
    Keywords: Heavy Metal, Sediment, Avicennia marina, Imam Khomeini Port
  • Zahra Bagheri, Alireza Riyahi Bakhtiari, Hossein Bagheri Pages 27-33
    In this study، surface sediment samples (n=20) from Bandar Abbas were chemically analyzed to determine total concentration of lead and cadmium and their sources. The sampling was performed from two stations; Terminal of Bandar Abbas and Tourist Park of Soro، located in Hormozgan province in spring 2011. Direct Aqua Regia digestion method، sequential extraction techniques and subsequently Graphite Furnace Atomic Absorption Spectrometry (GFAAS) were used to determine total concentrations of Pb and Cd in geochemical sectors of the sediments. The results demonstrated that total concentration of Pb and Cd varied from 593. 7 to 1206. 2 and from 29. 3 to 30. 5 ng g-1، respectively. The resistant fraction of total concentration was about 62. 5 and 79. 1 percent for Pb and 73. 4 and 71. 2 percent for Cd in the sediments of Terminal of Bandar Abbas and Tourist Park of Soro، respectively. It reveals that more than half of the total lead and cadmium in coastal sediments of the stations originated from natural sources. High ratio of this fraction in the sediments showed that anthropogenic sources of metal pollution in the coastal stations of the sampling areas have fewer role and elevated concentrations of the elements in this fraction is due to the higher values of them، which are occurred naturally in the earth''s crust.
    Keywords: Metals source, Sediments, Sequential extraction, Bandar Abbas
  • Roozbeh Mirza, Ali Fakhri, Iraj Faghiri, Ali Azimi Pages 35-43
    The Persian Gulf area has approximately two-thirds of the words oil resources and many of the marine ecosystems of its areas are seriously threatened by oil pollution. Therefore، the study on the status of oil pollution in the Persian Gulf is considerable. Vanadium and Nickel are by far the largest traced metal constituents of crude oil. Their presence in high concentration in marine sediments may indicate direct input from oil pollutants. Therefore، Vanadium and Nickel are two important indicators of oil pollution. In this study، concentrations of these elements as well as their ratio (V/Ni) in the rocky shore oysters (Saccostera cucullata) and in the sediments of Bushehr province coasts were determined. The sampling and analysis were performed in February 2012. Samples were collected from rocky shores of four stations; Genaveh، Bushehr، Dayer and Nyband Gulf. The samples were acid digested and analyzed for heavy metal content using an Atomic Absorption Spectrophotometer (YOUNGLIN، Model ASS 8020). The average concentrations of Ni and V in the sediment samples were varied from 22. 48 to 51. 10 μg/g dry weight and 7. 64 to 31. 53 μg/g dry weight، respectively. While their average concentrations in oyster sample were varied from 4. 22 to 10. 51 μg/g dry weight and 1. 26 to 6. 2 μg/g dry weight، respectively. The V/Ni ratios of the Persian Gulf crude oil/residues do not correlate with those of the sediments due to the alteration of the relationship between the two metals in the sediments. Based on Muller geochemical index (Igeo)، sediment quality for Ni and V is in class 0 (unpolluted).
    Keywords: Bivalvia, Gastropoda, Identification, Bandar Abbas
  • Reza Behbahani, Razyeh Lak, Gholamreza Hossieinyar, Afsaneh Dehghan Pages 45-56
    This study revealed that the dissolved oxygen level، biogenic content، bioturbation and particles size control the distribution of total organic carbon (TOC) in the surfacial sediments of Northern part of the Persian Gulf (from Strait of Hormoz to Khowr-e-Mussa). 525 surface sediment samples taken between 10 and 100 m water depth with Van Veen Grab were analyzed for biogenic content (bioturbating organisms)، TOC (Rock-Eval Pyrolysis)، mineralogy and particles size. Bed sediments are composed of terrigenous (quartz، feldspar، rock fragment and clay minerals) and chemical-biochemical (bivalve، gastropod، ostracod، bryozoa، planktonic and benthic foraminifera، echinoderm spine and fish notochord) particles. Based on these studies، muddy sediments، total organic carbon (0. 03 to 1. 48 wt%) and planktonic foraminifera (such as cyclomina and globorotalides) are increased and dissolved oxygen level (5 to 6. 2 ppm) is decreased in deeper parts of eastern and middle sections of studied area than coastal area which indicates high potential for organic matter preservation in muddy sediments of the Persian Gulf with lower dissolved oxygen level and lower bioturbation (decrease in benthic content).
    Keywords: Biogenic content, Bioturbation, Total organic carbon, Bed sediments, Planktonic foraminifera, Persian Gulf
  • Hassan Nasrollahzadeh Saravi, Abdollah Solimaniroudi, Asieh Makhlough, Hossein Negarestan, Fereshteh Eslami Pages 57-68
    The aim of this study was to find the relations between macro-benthos dominant orders and environmental parameters using mono and multivariate analysis in the southern part of the Caspian Sea in 2009-2010. 160 samples were collected in four seasons and in eight transects perpendicular to the coast from depths of 5، 10، 20، 50 and 100 meters. Results of the current study showed that Polychaeta had the highest abundance compared to other main orders (Oligochaeta and Crustacea). Results also indicated that CCA test was more compatible with ecological evidences compared to mono and other multivarite anaylysis (PCA). The CCA results showed that Polychaeta was in inverse relationship with TOM and siltclay، while the Oligochaeta was directly related to sediments characteristics (TOM) and in inverse relationship with environmental parameter (DO%). The dominance of deposit feeder group of Polychaeta (Streblospio genus from Spionidae) indicates high level of organic matter in sediment and trophic status of ecosystem.
    Keywords: Macrobenthos, Environmental parameters, Multivariate analysis, Caspian Sea
  • Behrooz Heidari, Ali Golchinrad, Niloofar Haghi, Leila Yavari Pages 69-76
    Anionic detergents have the highest consumption among the detergents and are one of the pollutants of aquatic systems. In the present study، the effects of these detergents on hematological parameters of Hypophthalmichthys molitrix were investigated. For this purpose، three treatments containing anionic detergent concentrations of 0. 5، 1 and 1. 5 ppm and also one control treatment (no detergent) was considered. The fish were exposed to this material for two weeks. Blood samples from the caudal fin vein (with a 2 cc syringe) were taken. Blood samples were used to determine hematocrit، hemoglobin، red and white blood cell count and MCV، MCH and MCHC indices. According to the result، the values obtained by measuring the levels of hematocrit، hemoglobin and white blood cell count decreased significantly compared to the control treatment (P<0. 05). But the number of red blood cells، unlike other blood parameters in the control treatment was lower than the other treatments (P<0. 05) and the highest amount was observed in the 0. 5 ppm treatment (P<0. 05). The highest and lowest levels of MCV and MCH indices were measured in control and 0. 5 ppm treatment، respectively (P<0. 05). The MCHC index did not show significant differences among the treatments (P>0. 05). In general، it seems that even low concentrations of anionic detergents can make important changes in hematological parameters، hematopoiesis processes، and even non-specific immune system of silver carp. Therefore، the high consumption of detergents and their entrance into the aquatic systems can lead to failures in reproduction and breeding of this commercial species.
    Keywords: Anionic detergents, Hematology, Blood indices, Hypophthalmichthys molitrix
  • Negin Derakhshesh, Ahmad Savari, Babak Dostahenas, Simin Dehghan Madise, Abdolmajid Doraghi Pages 77-84
    Sponges are important components of the Persian Gulf animal communities. In this research، ecological characterization of the marine sponge، family: Haliclonidae (Haliclona simulans and Haliclona oculata) on Artificial Reefs (ARs) of Bahrakan in Northwest of the Persian Gulf was studied. Seasonal variations in biomass and productivity in two species of sponges were estimated. The sampling was carried out (from May 2009 to February 2010) by using SCUBA diving at 12m depth by throwing quadrate (0. 25×0. 25) randomly. 4 sites (A، B، C and D) were selected for sampling، one site were placed on old artificial reef (D) and three others on new artificial reef (A، B and C). Sponge production in ARs was studied over one year period. In both species، biomass peaks were found in February and March (Winter). The minimal production during the period of study was recorded in warm seasons. The average production for H. simulans and H. oculata was: 7. 01 gAFDMm-2yr-1، yielding P/B ratio of 0. 88 and 7. 39 gAFDMm-2yr-1، yielding P/B ratio of 0. 30، respectively. Chemical and physical factors (temperate، salinity and DO) of water in each season were measured and their relationships with biomass of sponges were compared. The results of relation between physicochemical properties of water and sponges biomass showed that the increase in salinity during cold seasons corresponded with increased biomass of vice versa.
    Keywords: Sponge, Biomass, Productivity, Artificial Reefs (ARs), Persian Gulf
  • Seyed Mohamad Reza Fatemi, Mojgan Rowshan Tabari, Reza Pourgholam, Rezvan Pages 85-92
    This study was carried out on the community variations of zooplankton in different depths (5-100m) at 8 stations in 2008. Samples were collected through a zooplankton net (100 μm mesh) by R/V Gilan vessel. The most abundant zooplankton and its biomass were in depth of 5m in all seasons، but abundance decreased from coastal area towards deeper area as 74% (Spring and Summer)، 57% (Autumn) and 70% (Winter) of zooplankton community were in depths of 5 and 10m. The Copepoda constituted the main community in different depths and seasons during the year. This group was distributed with the abundance of 164 ind/m3 in depth of 100m in spring to 11289 ind/m3 in depth of 5m in summer during the year. The Rotatoria community increased in winter and it formed 48% of zooplankton abundance and 74% of its biomass. Its abundance decreased in spring and summer، but it increased during fall again.
    Keywords: Zooplankton, Abundance, Biomass, Caspian Sea