فهرست مطالب

  • سال دهم شماره 4 (زمستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1393/01/05
  • تعداد عناوین: 8
|
  • ابوالفضل محمودی، محسن شرفایی صفحات 1-26
    نوشتار حاضر به بررسی مفاهیم بنیادین اسطوره های مربوط به آفرینش عالم در یکی از دوره های مهم تفکر حکمای هند، یعنی دوره اوپنیشدی می پردازد، و در آن مهم ترین متن این دوره، یعنی اوپنیشدها (800 تا 500 ق.م) مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به پیشینه مباحث کی هان زایی در دوره های قبل، یعنی از دوره وداها تا براهمنه ها، می توان گفت بن مایه مطالب اوپنیشدها در این زمینه قبلا در خود وداها وجود داشته است. اما در متون اوپنیشدی اندیشه هایی چون توحید، وحدت وجود و صدور کثرت از وحدت به صراحت آمده است و از برهمن و آتمن سخن گفته شده که هم علت خلق کی هان اند و هم با آن یکی هستند. از طرف دیگر، برهمن و آتمن نیز با یکدیگر یکسان انگاشته شده اند که در این صورت نیز علت خلقت اند.
    کلیدواژگان: آتمن، اسطوره، اوپنیشدها، برهمن، کیهان زایی
  • محمد فنایی اشکوری صفحات 27-60
    فلسفه تفکر عقلی روش مند و نظام مند درباره هر موضوعی است. یکی از موضوعات مورد علاقه فیلسوفان در طول تاریخ، عرفان یا تجربه عرفانی بوده است. عرفا در فرهنگ ها و سنت های گوناگون مدعی راه یافتن به باطن عالم و اسرار هستی بوده اند. برخی عارفان یافته های خود در تجربه های عرفانی را بیان کرده، تصویر خود از جهان و انسان را عرضه داشته اند. اینجاست که فیلسوفان وارد معرکه می شوند و به کنجکاوی و کاوش در چیستی عرفان و تجربه عرفانی و بررسی دعاوی عرفا و مبانی و نتایج آن پرداخته اند. از این حوزه از معرفت می توان با عنوان «فلسفه عرفان» یاد کرد. یکی از نقاط عطف در مباحث فلسفه عرفان، کتاب عرفان و فلسفه والتر استیس است. در این کتاب از مهم ترین مباحث فلسفه عرفان در حوزه های معرفت شناختی، هستی شناختی و انسان شناختی بحث شده است. نظر به جایگاه این اثر و تاثیرگذاری آن در ایران و جهان، معرفی، تحلیل، نقد و بررسی تطبیقی آن اهمیت اساسی دارد. از آنجا که فلسفه عرفان رشته ای نوپا در جامعه ماست و مباحث آن منقح نشده و متون کافی در این زمینه تولید نشده است، نوشتار حاضر می تواند از گام های نخستین در شکل گیری و رشد این حوزه معرفتی باشد.
    کلیدواژگان: استیس، تجربه عرفانی، عرفان، عرفان اسلامی، عقل، فلسفه، وحدت وجود
  • محمد تقی شاکر، محمود قیوم زاده صفحات 61-74
    مسئله تناسخ یکی از موضوعات پردامنه ای است که در ادیان گوناگون به ویژه ادیان غیرابراهیمی مطرح است. از مسائل مطرح در دین اسلام مسئله مسخ است. تبیین این مسئله و پاسخ به سوال های پیرامون آن با توجه به مبانی فکری مختلف و درک صحیحی از تلقی ناصحیح از مسخ، زمینه ارائه دیدگاه های متفاوتی از آن را پدید آورده است. در این مقاله کوشیده شده دیدگاه صدرالمتالهین، به ویژه با توجه به نگاشته مستقل وی در تفسیر، بازبینی شود. صدرا با نگاهی نو به مسئله مسخ، و تمایز نهادن میان تناسخ و مسخ و تفکیک تعاریف متفاوت از آن، تبیینی خاص از این مسئله ارائه می دهد و روشن کرده که مهم ترین اشکال تناسخ که رجوع دوباره نفس مجرد به عالم ماده است در مسئله مسخ مطرح در قرآن وجود ندارد.
    کلیدواژگان: انسان، باطن، تناسخ، جسم، دگرگونی، قرآن، مسخ
  • سیدمحمدعلی دیباجی، زهرا سادات موسوی نیا صفحات 75-100
    پژوهش حاضر، بررسی رابطه ایمان و اخلاق در اندیشه سورن کی یرکگور، به عنوان دو حقیقت انکارناپذیر از واقعیت زندگی بشر را دنبال می کند. نگارندگان برای نزدیک شدن به واقعیت آنچه کی یرکگور، فیلسوف ایمان گرای مسیحی، از ایمان مسیحی تفسیر و تشریح می کند، این رابطه را در دو سپهر دینی و اخلاقی، با دقتی فلسفی و با ریشه یابی در محتوای کتاب مقدس درباره برخی آموزه های مسیحیت نظیر تجسد، کفاره و تثلیث بررسی می کنند. از سوی دیگر، اخلاق را که حیث عملی آن مورد نظر فیلسوف است، در قیاسی تحلیلی با نوع خاصی از ایمان، به عنوان ایمان حقیقی و مورد تاکید فیلسوف قرار می دهند و رابطه این دو، ایمان و اخلاق را از آن استنباط می کنند.
    کلیدواژگان: اخلاق، امر غیرمعقول، انتخاب، ایمان، درون ذهنی بودن، سپهر اخلاقی، سپهر دینی
  • عباس شکاری*، مصطفی عباسی مقدم، هاجر حسن آقایی صفحات 101-120
    ازمیان رفتن مرزهای زمانی و مکانی و نزدیکی فرهنگ ها و جوامع، موضوعی به نام جهانی شدن را به محافل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی وارد کرده، چالش ها و فرصت هایی را برای آموزه های دینی ایجاد کرده است. هدف از این پژوهش تفکیک فرایند جهانی شدن و پروژه جهانی سازی غربی و تبیین نسبت های آن با آموزه های دینی است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی بود. پس از مطالعه اسناد موجود، تعاریف و نظریه های مختلف در زمینه جهانی شدن، جهانی سازی بررسی و تجزیه و تحلیل شد. یافته ها نشان داد می توان نسبت های مختلفی بین این دو مقوله با آموزه های دینی در نظر گرفت؛ نسبت جهانی شدن با آموزه های دینی، نسبت جهانی سازی با آموزه های دینی و نسبت میان جهانی شدن در وضعیت کنونی، با آموزه های دینی. یافته ها نشان داد جهانی شدن در راستای جهانی کردن دین اسلام، یکی از اهداف آموزه های دینی است. اما جهانی سازی غربی در نقطه کاملا مخالف با آموزه های دینی قراردارد.
    کلیدواژگان: ادیان جهان شمول، آموزه های دینی، جهانی سازی، جهانی شدن، نسبت ها
  • علی عسگری یزدی صفحات 121-136
    آیا زبان دین همان زبان عرفی است؟ نظریه های مختلفی مطرح شده است. در این میان ویتگنشتاین در دو بازه زمانی دو نظریه متفاوت را مطرح می کند. در دوره متقدم نظریه تصویری وعرفی زبان را می پذیرد. اما در دوره متاخر آن را نقد و نظریه «بازی های زبانی» را مطرح می کند؛ بدین معنا که زبان دارای کارکردها و نقش های متنوع است. نگارنده در این مقاله ضمن تبیین این نظریه و جایگاه آن در مباحث زبان دین، آن را نقد می کند و نتیجه می گیرد که هرچند کارکردهای زبان در حوزه های مختلف، متنوع است، متباین نیست، بلکه کارکرد واقع نمایی زبان کارکرد مشترک زبان در همه موارد است. وجود همین کارکرد مشترک موجب می شود فیلسوف، شاعر، هنرمند، عالم تجربی و جزآن بتوانند به نحو معناداری با یکدیگر سخن بگویند.
    کلیدواژگان: بازی های زبانی، زبان تصویری، زبان دین، زبان عرفی، لودویگ ویتگنشتاین
  • حسن رضایی هفتادر، حسین رهنمایی صفحات 137-156
    شناخت دقیق آرای خاورشناسان درباره معارف اسلامی و نقد علمی دیدگاه های آنان برای ما مسلمانان ضرورتی انکارناپذیر است. به همین منظور راقمان این سطور در مقاله حاضر تلاش کرده اند تا به بررسی آرای مارتین درباره تجسیم بپردازند. روش تحقیق در این پژوهش مطالعه کتابخانه ای و رویکرد آن تحلیلی- انتقادی است. این بدان معنا نیست که از روش های توصیفی استفاده نشده است. اگرچه بررسی دیدگاه های مارتین در خصوص تجسیم مرکز توجه و تحلیل بوده، جهت تکمیل این تحقیق، در مواقع مورد نیاز از نظرهای عالمان مسلمان استفاده شده است. به نظر مارتین اعتقاد به جسمانیت خدا در بعضی فرقه های اسلامی، از برداشت های ظاهری از توصیف های قرآنی مبنی بر جسم داشتن خداوند ناشی شده است. وی سابقه طرح بحث در مورد صفات الهی را در خلال ربع دوم قرن دوم هجری می داند. بررسی آرای مارتین درباره تجسیم، گویای تتبع بسیار وی در منابع اسلامی است، اما اشتباه های غیرقابل اغماضی که از او سرزده نشان می دهد که وی به همه منابع معتبر اسلامی مربوط به تجسیم به ویژه منابع شیعی دسترسی یا اشراف نداشته است. مارتین به دلیل مراجعه یک سویه به منابع اهل سنت از پرداختن به نظرات مکتب اهل بیت در خصوص تجسیم غافل شده است.
    کلیدواژگان: اهل حدیث، تجسیم، تشبیه، صفات الهی، ریچارد مارتین، شیعه، معتزله
  • مجتبی الهیان، الهام محرابی صفحات 157-188
    نویسنده در این مقاله در پی اهمیت و ضرورت مقوله غایت و غرض داشتن کردار و گفتار، در صدد اثبات هدف و حکمت برای افعال خداوند در جهان تکوین و تشریع است. از ثمرات این بحث می توان به فلسفه دار شدن احکام در اسلام و فواید مثبت مترتب بر آن اشاره کرد. در ابتدا با توضیحات مختصری اشاره به اهمیت و جایگاه و نقش فلسفه احکام در اسلام شده و در ادامه با اشاره به اقوال دانشمندان اهل سنت و رد اقوال منکرین تعلیل افعال الله از آنها، به اقوال فقهای اهل بیت (ع) پرداخته شده و در انتها با تمسک به آیات و روایات مدعای مطرح شده اثبات شده است.
    کلیدواژگان: احکام، جامعیت دین، حق سوال، دین، فلسفه
|
  • Aboulfazl Mahmoodi, Mohsen Sharfaee Pages 1-26
    This article has been dedicated to explain radical concepts of cosmogonical myths at one of the main periods of Hindu thougth i. e Upanishadic period and the most important text of this era i. e the Upanishads (800-500 BCE) have been examined. In regards to background of cosmogonical ideas at earlier eras، from Vedic period to Brahmanas، we can say that theme Upanishads in this respect have been existed already in the Vedas. But in the Upanishads the ideas such as Monotheism، Pantheism، emanation of many from One، have been explicitly discussed. And there are debates about Brahman and Atman which are both the cause of creation & have identified with it. Moreover Atman & Brahman have been identified with each other in this case they are also the cause of creation.
    Keywords: Upanishads, Myth, Cosmogony, Brahman, Atman
  • Mohammad Eshkevari Pages 27-60
    Philosophy as an activity is a systematic rational thinking about any subject. Throughout history mysticism has been one of the interesting subjects for philosophers. Mystics in various cultures and traditions claim to have discovered a way to the inner aspect of the world and its secrets. Some mystics has expressed their findings in their mystical experiences and presented their vision of the world and the human nature. Here، philosophers in their own turn tried to scrutinize the nature of mysticism and mystics'' claims، and their basis and consequences. This field of knowledge is called «philosophy of mysticism.» One of the turning points in philosophy of mysticism is Stace''s Mysticism and Philosophy. This work covers the most important issues in the field in areas such as epistemology، ontology، and philosophy of mind. Because of the especial importance of this book and its influence in the world and particularly in Iran، introducing and comparatively analyzing، and criticizing it is especially important. Since philosophy of mysticism is a new field of study in Iran، and there is not enough works in this area، this study can be considered as one of the first steps in the formation of this area of knowledge.
    Keywords: Mysticism, Philosophy, mystical experience, reason, Islamic mysticism, unity of being
  • Mohammad Taghi Shaker, Mahmoud Ghayomzadeh Pages 61-74
    Reincarnation is one of the widespread issues which are under consideration in various and especially Non- Abrahamic religions. One disputable matter in Islam is Metamorphosis. Explaining the issue and answering the related questions according to the different intellectual principles، and the correct understanding or the wrong perception of metamorphosis have all caused the emergence of different viewpoints in this regard. The main focus in this paper is the review of Mulla Sadra''s viewpoint، particularly considering his independent writing of interpretation. With his new attention to the issue of metamorphosis، and distinguishing between reincarnation and metamorphosis and the distinction of their different definitions، Mulla Sadra offers a specific explanation and makes clear that the most important forms of reincarnation in which the soul once again returns to the material world is not of the raised issues of metamorphosis in the Qur''an.
    Keywords: Quran, metamorphosis, transformation, reincarnation, soul, body, human
  • Sayed Mohammad Ali Dibaji, Zahra Mousaviniya Pages 75-100
    This investigation، is consideration in relation between faith and moral in Soren Kierkegaard`s point of view، as two undeniable fact of mankind living reality that wich Kierkegaard، Christian fideist philosopher، describe from Christian faith; she scrutinize`s this relation with study Bible and some of chiristianity teachings as Incarnation and Expiate and The three persons. On the other hand، she analogizes moral، that philosopher mean the act one، with the special sort of faith، as truth faith in Kierkegaard`s point of view and she infers relation betweenfaith and moral، from one.
    Keywords: faith, morals, chiristianity truth, subjectivity, selection, the obsurd, Be unreasonable of faith
  • Abas Shekarey*, Mostafa Abassimoghadam, Hajar Hassanaghai Pages 101-120
    Globalization has today removed many of the spacio-temporal borders between societies and cultures. In the Islamic culture، Islamic education is a central concept which is undeniably tied with the issue of globalization. Some researchers see globalization and becoming global as synonymous. This study uses a descriptive framework to define the tow concepts and to show their relationships with Islamic education in three dimensions: First، Globalization can be an end for Islamic education or it can be part of it in the process of becoming global. Second، Islamic education can be paradoxically opposed to globalization، differing with it in nature in spite of similarities. Third، globalization can be a threat for becoming global and Islamic education can be a threat as well، resulting in a gap in values. Having discussed the present issues، this paper offers suggestions for making religious education effective.
    Keywords: Globalization, becoming global, Universal religions, religious education, post, modernism
  • Ali Asgariyazdi Pages 121-136
    Is the language of religion the same as the common language? Various doctrines have been presented. Meanwhile، Wittgenstein offered two different doctrines in two different time periods. During the first period، he accepts the theory of common and visual language. But during the second period، he criticized his previous doctrine and offered the doctrine of “Language Games”، which means language has different functions and roles. In this paper، the writer explains this doctrine and its position on religious language topics and concludes that no matter how different are the functions، but they’re not heterogeneous، and the function of realism is the common function of language in all cases. And this common function makes a philosopher، poet، artist، scientist، and… to talk to each other in a meaningful way.
    Keywords: Language Games, common language, Ludwig Wittgenstein
  • Hasan Rezayii, Hosein Rahnamaee Pages 137-156
    It is an undeniable necessity for Muslims to deeply understand the Orientalists’ opinions regarding Islamic knowledge and to scientifically scrutinize their viewpoints. To this end، the present writer has tried to examine Martin’s opinions regarding incarnation. The research method in this project is library research، while the adopted approach is an analytic-critical one. However، this does not mean that no use has been made of the descriptive methods. Although the focus of analysis has been on examination of Martin’s viewpoints regarding incarnation، but to complement the study، the opinions of the Islamic scholars have been used wherever needed. In the eyes of Martin، belief in the corporeality of God in some Islamic sects has resulted from their superficial perceptions about Quranic descriptions regarding the corporeality of God. He believes that the discussion over Divine Attributes dates back to the second quarter of the second century after Hegira. Examination of Martin’s opinions about incarnation reveals his extensive investigation of Islamic resources. However، the major mistakes he has committed show that he has not had access to all valid Islamic resources – especially the Shiite resources – or hasn’t been aware of them. Due to his one-sided reference to Sunni resources، Martin has ignored to pay attention to Shiite school opinions regarding incarnation.
    Keywords: Richard Martin, anthropomorph, Divine Attributes, Traditionists, incarnation, Mutazila, Shiite
  • Mojtaba Elahian, Elham Mehrabi Pages 157-188
    In all societies it is normal for a group of physicians'' s up and sit in parliament named legislatures، and laws are enacted to govern human society and its development. All of them، without exception، each and every program in the Materials and corruption are considered And then there is the lack of interest and corruption، or rather the interests of the corruption، the law must be enacted. Sometimes the days and months in state legislatures and commissions، and the following issues are to achieve the desired result. They claim that all materials are not in the interests of society and the individual or group of people in your party، Although this claim may be true، but never in any country without legal status are not taking the steps mentioned. It may act in unpredictable problems - due to the limitation of human knowledge - to update Note that immediately try adding one or more of the former Act، to fix it Note added to it again، and if that does not work and it was not the law in the interests of the cancellation، said.
    Keywords: Philosophy, religion, the question, rules, universality of religion