فهرست مطالب

  • سال سوم شماره 2 (پاییز و زمستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/11/10
  • تعداد عناوین: 6
|
  • حسین واله صفحات 1-12
    پوپر معتقد است که هایزنبرگ در تعبیرش از اصل عدم قطعیت دچار اشتباه شده است. به نظر وی، وجود حدی برای دقت که مدعای هایزنبرگ است، نتیجه منطقی فرمول های تئوری کوانتوم نیست، بلکه فرضی اضافی است. به باور پوپر، تعبیر هایزنبرگ از عدم قطعیت حاوی عناصر متافیزیکی و لذا ابطال ناپذیر است. پوپر با ارائه نظریه پراکندگی آماری، تفسیری جدید از عدم قطعیت ارائه می دهد تا نشان دهد امکان اندازه گیری هایی دقیق تر از آن چه اصل عدم قطعیت مجاز می شمرد با فرمول های تئوری کوانتوم یا تفسیر آماری این تئوری منافات ندارد و در صورت تفسیر آماری فرمول های تئوری کوانتوم، فرض اضافی هایزنبرگ با آن فرمول ها در تناقض خواهد بود.
    کلیدواژگان: اصل عدم قطعیت، فیزیک کوانتوم، پراکندگی آماری، پوپر، هایزنبرگ
  • مهدی نسرین صفحات 13-36
    در آغاز قرن بیستم، فلسفه تجربه گرایانه، در مقام یک مکتب فلسفی تثبیت شده، با انتقاداتی مواجه شد، چنان که ارائه صورت بندی دقیق و عاری از مشکلات معمول برای ترمیم این مکتب ضروری می نمود. یکی از گام های بلند در راه ارائه شالوده ای متقن برای فلسفه تجربه گرایانه، پیشنهاد رویکرد مبتنی بر ساختار نحوی، در کتاب ساختار نحوی زبان (1934) کارناپ بود. اما این رویکرد از عهده پاسخ گویی به ایرادات وارده برنیامد، چنان که کارناپ از آغاز دهه چهل به ارائه رویکردی نو، با عنوان رویکرد معناشناسانه همت گمارد. هرچند هر دو رویکرد ارائه شده توسط کارناپ، یعنی رویکردهای ساختار نحوی و معناشناسانه، از نقاط اوج فلسفه معاصر به حساب می آیند، کارناپ نهایتا نمی تواند نسخه غیر قابل انتقاد و منسجمی از تجربه گرایی ارائه کند. با این حال در پایان مقاله نشان خواهیم داد که نواقص باقی مانده (پس از اعمال رویکرد معناشناسانه) باعث نابودی فلسفه تجربه گرایی نمی شوند
    کلیدواژگان: کارناپ، تجربه گرایی منطقی، رویکرد ساختار نحوی، رویکرد سمانتیکی
  • حبیب الله رزمی صفحات 37-46
    از قرن ها پیش، اندیشمندان و حکمای مسلمان با الهام از آیات نورانی قرآن کریم و با براهین متقن عقلی به اثبات سریان داشتن علم و آگاهی در میان اشیای مادی پرداخته بودند. دانشمندان علوم تجربی به امکان وجود نوعی شعور و آگاهی در برخی مواد و اشیای ظاهرا بی جان اشاره داشته اند. گستردگی «علم» در سراسر هستی حتی در ذرات مادی، فیزیک را نیز در این بحث سهیم می کند. در نظریه کوانتوم، بعضی پدیده ها از جمله آزمایش انتخاب تاخیری ذرات مطرح می شود و چنین می نماید که ذرات از موقعیت پیرامون خود آگاهی دارند و رفتار مناسب با آن را انتخاب می کنند؛ همچنین، در بعضی از مدل های بدیل و رقیب نظریه رایج کوانتوم (مدل بوهم دوبروی)، موج راهنما یا میدان اطلاعات مطرح است که این ها اشاره ای بر امکان شعورمندی ذرات فیزیکی دارند.
    کلیدواژگان: معرفت، آگاهی، شعور ذرات، فیزیک کوانتومی، دوگانگی ذره ای، موجی
  • سکینه کریمی صفحات 47-71
    با تحلیل تعریف ابن سینا از طبیعت می توان اصول کلی طبیعت شناسی سینوی را استنباط کرد. این اصول چهارگانه عبارت اند از: عاملیت طبیعت، مباشرت طبیعت، شیء طبیعی، و بالذات بودن تاثیرات طبیعت. این اصول هرچند در آثار ابن سینا، دارای توالی منظمی نیست، از ارکان تعریف طبیعت و تفسیر ابن سینا بر آن ارکان، قابل استنباط است. از مهم ترین رهاوردهای پذیرش این اصول آن است که طبیعت عامل مباشر حرکت، سکون و تعادل اشیا است و مبدئیت آن برای حرکت اشیا در همه حرکات طبعی، قسری، و حتی ارادی جاری است. همچنین بر پایه این اصول آشکار می شود که اشیای طبیعی استحقاق ذاتی دارند که واجد ویژگی های طبیعی باشند. از این رو، ابن سینا ویژگی های طبیعی را هم سنگ ویژگی های ذاتی می داند که از ذات اشیا برخاسته اند و اشیا به صورت ضروری واجد آن ها هستند.
    کلیدواژگان: ابن سینا، طبیعت، شیء طبیعی، حرکت
  • سعید معصومی صفحات 73-98
    چندجهانی و استناد به اصل یا استدلال آنتروپیک اخیرا در برخی زمینه های فیزیک مطرح شده است. در این مقاله بحث می کنیم که سه نوع چندجهانی در صورت بندی لاگرانژی سیستم های فیزیکی قابل تمیز است و استدلال می کنیم که چندجهانی می تواند ناشی از اثری کلاسیک باشد؛ چنان که در مناظر نظریه ریسمان بروز می یابد یا اثری کوانتومی مانند آن چه در مدل تورم آشوبناک دیده می شود. سپس با ارائه دو استدلال له چند جهانی، مروری انتقادی بر نظراتی خواهیم داشت که در آن ها حکم به ترک معیار آزمون پذیری تجربی شده است. نظر ما این است که چنین کاری نوعی نقض غرض است، زیرا فرق فارق علوم تجربی و دیگر معارف بشری، تجربی بودن آن است. بنابراین نظریه چند جهانی باید مکانیزمی آزمون پذیر ارائه دهد تا جزو قلمرو علم تجربی تلقی گردد. در این مقاله ما معیاری نیز برای آزمون پذیری ارائه می دهیم.
    کلیدواژگان: چند جهانی، نظریه های ریسمان و تورم کیهانی، آزمون پذیری، اصل آنتروپیک
  • علیرضا منجمی صفحات 99-118
    طبی سازی فرایندی است که در آن پزشکی به قلمروهایی مانند زایمان و تولد، اعتیاد، چاقی، زیبایی، جوان شدن، تنهایی و انزوا، که اساسا پزشکی نیستند، وارد می شود و تدابیری پزشکی برای اصلاح یا درمان آن ها ارائه می کند. دو تبیین اصلی برای طبی سازی ارائه شده است که می توان آن ها را به اختصار تبیین مارکسیستی و تبیین کنترل اجتماعی نامید. این مقاله تلاش می کند تا طبی سازی را از منظری جدید مورد مداقه قرار دهد. مدعای این مقاله آن است که طبی سازی به مثابه تکنولوژی تبیین جامع تری از این پدیده ارائه می کند. در این راستا آرای سه فیلسوف مهم تکنولوژی، هایدگر، برگمان، و فینبرگ در تبیین طبی سازی به مثابه تکنولوژی مورد نقد و بررسی قرار خواهد گرفت.
    کلیدواژگان: طبی سازی، تکنولوژی، فلسفه تکنولوژی، فلسفه پزشکی، هایدگر، برگمان، فینبرگ
|
  • Pages 1-12
    Popper believed that Heisenberg misinterpreted the theory of indeterminism، since the limits of attainable precision asserted by Heisenberg is not a logical consequence of the formula of the theory but rather، a separate and additional assumption. Popper believed that Heisenberg’s explanation of uncertainty principle includes metaphysical elements rendering it non-falsifiable. By proposing ‘statistical scatter’، Popper offered a new interpretation of uncertainty principle in order to show this additional assumption، prove that the possibility of observations more exact than what Heisenberg thought، is consisted with the formulae، and if formula of quantum be statistically interpreted، the additional metaphysical assumption actually contradicts them.
    Keywords: uncertainty principle, quantum theory, statistical scatter
  • Pages 13-36
    At the outset of the 20th century، the received formulation of empiricism، as it was endorsed in logical empiricism، began to sound problematic، in a way that the system seemed to be in need of some revisions and amendments. Carnap endeavored to fix the gaps by his proposals in his Logical Syntax of Language (1934/37). In spite of some lasting merits، the approach was not left totally uncontroversial; therefore in 1940s Carnap went to do some further revisions in his so called semantic period. In this paper، I will show why the failure of Carnap’s program even in the semantic period does not lead to the total destruction of empiricism.
    Keywords: Carnap, logical empiricism, semantic approach, syntactic approach
  • Pages 37-46
    From centuries ago، Muslim scholars and philosophers، by inspiration from luminous verses of holy Quran and with strong rational reasons، have proved that science and awareness flow in all levels of existence، particularly in material things. The experimental scientists also have pointed to the possibility of presence of a kind of consciousness and awareness in matters and apparently non-living things. Science extension in the whole existing world، even in material particles، brings physics to the discussion too. In quantum theory، there are some phenomena (e. g. delayed choice experiment) which show that particles are aware of their surroundings and thus choose the suitable behavior correspond to their environment; also، in some alternative models of the standard quantum theory (Bohm-de Broglie model)، there are some concepts such as ‘pilot wave’ or ‘information field’، which may be considered as the reasons of the particles’ sensitivity (consciousness).
    Keywords: Awareness, Particle's consciousness, Quantum Physics, Particle, Wave
  • Pages 47-71
    In the light of the analysis of Avicenna’s definition of “nature” we can discover the main principles of his physics، which are: ‘The agency of the nature’، ‘the directness of this agency’، ‘the natural object’، and ‘the essential agency of the nature’. One of the main consequences of this analysis is that the nature could be considered as the direct cause of the motion، immobility and spatial balance of the material objects. Moreover، it shows that natural objects are essentially capable of possess natural properties. Accordingly، Avicenna considers that the natural properties are the same as the essential properties، which material objects have them necessarily.
    Keywords: Nature, natural property, natural object, motion, Avicenna's physics
  • Pages 73-98
    Multiverse and resorting to anthropic principle or reasoning within the multiverse scenarios has recently appeared in some physical contexts. In this paper، we first distinguish three kinds of multiverse paradigms in Lagrangian formulation for physical systems. We argue that multiverse can be a classical effect، like the one appearing in string landscape، or a quantum effect، like the one in chaotic inflation models. We then critically review two arguments suggesting the necessity of abandoning the observability and/or testability criteria in the multiverse. We argue that such a viewpoint is not justified، as the characteristic feature of scientific knowledge is its experimental/observational confirmation. Therefore، multiverse scenarios can enter the realm of scientific theories only after becoming a testable theory. We also introduce a criterion for testability.
    Keywords: multiverse, string theory, cosmic inflation theory, testability, anthropic principle, key word
  • Pages 99-118
    Medicalization is a term for the process by which medical definitions and practices are applied to behaviors, psychological phenomena, and somatic experiences which previously were not within the conceptual or therapeutic scope of medicine. There have been two distinct main approaches to medicalization. The first was a Marxist critique of medicine as authoritarian and imperialistic, while the second was a critique of the expanding role of medicine in the social control of deviant behavior. This article contends that none of these approached could explain medicalization comprehensively. The main thesis of this paper is that medicalization as a technology could be an alternative. In this paper, this thesis will be examined in the light of Heidegger’s, Bergmann’s and Feinberg’s philosophy of technology.
    Keywords: Medicalization, Technology, Philosophy of Technology, Philosophy of Medicine, Heidegger, Borgmann, Feenberg