فهرست مطالب

  • سال ششم شماره 1 (بهار و تابستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/06/30
  • تعداد عناوین: 6
|
  • زهرا پاکزاد صفحات 5-21
    شاهنامه رشیدا با 93 نگاره بدون رقم، متعلق به قرن یازده ه.ق محفوظ در موزه کاخ گلستان، یکی از شاهنامه های مهم دوره صفویه به شمار می رود. خوشنویسی و نگارش زیبای آن به عبدالرشید دیلمی منسوب بوده؛ ازاین رو به شاهنامه «رشیدا» معروف شده است. به دلیل اینکه این شاهنامه امضا و شناسه ای ندارد، این مقاله به بررسی شیوه های شکل گیری در نگاره ها پرداخته و همچنین هنرمندان آن را شناسایی و معرفی کرده است. سوال اصلی پژوهش این است که نگاره های این شاهنامه، هویتی مشخص از مکتب نقاشی اصفهان دارند یا می توان از شیوه اجرایی نگاره ها به شناسایی هنرمندان آن پی برد؟ این پژوهش با روش بررسی تحلیلی و تطبیقی آثار به جامانده از هنرمندان مکتب اصفهان با نگاره های شاهنامه رشیدا به این نتیجه دست یافته است: نقاشی های این نسخه از منظر ساختار تصویری، رنگ بندی، پیکره نگاری و شیوه اجرایی با نقاشی اصفهان و ویژگی های بصری آثار دو تن از نقاشان این دوره، یعنی محمد یوسف و محمد قاسم انطباق دارند.
    کلیدواژگان: شاهنامه رشیدا، نگارگری ایرانی، مکتب اصفهان، شیوه اجرایی
  • محمد کاظم حسنوند صفحات 22-40
    این مقاله ویژگی های نقشمایه گل لوتوس، جنبه تقدس آن در تمد نهای ایران، هند و مصر، سیر تحول لوتوس در سه تمدن نامبرده و اسطور ه های این سه تمدن را بررسی کرده است که نماد نیلوفرین دارند. در هر تمدن، این گل ویژگی خاص اسطور ه ها و ایزدانی است که ب هگون های در تصویرها به صورت لوتوس متجلی شده اند. لوتوس نمادی از ایزدانی چون اهورامزدا، آناهیتا و مهر در تمدن ایران؛ لاکشمی، ویشنو، برهما و بودا در تمدن هند و رع، هوروس، نفرتوم و آزیریس در تمدن مصر باستان است. زندگی در آب و حالت خاصی که در روییدن این گل وجود دارد، همچنین وجود ایزدانی در کنار لوتوس که قابل ستایش افراد بوده اند، ب هگون های سبب تقدس این گل شده است. روش انجام این تحقیق از طریق روش های توصیفی، تاریخی و در مواردی مقایس های صورت گرفته است. روش گردآوری اطلاعات نیز از طریق روش کتابخانه ای و با تکیه بر مراجع و منابع مکتوب و موجود انجام گرفته است. ب هنظر م یرسد، این گل از مصر به ایران و آنگاه به هند رفته و به مرور حالت بومی ب هخود گرفته است. با توجه به بررس ی های انجا مشده،می توان لوتوس را نماد نجابت، رشد معنوی، کمال و چرخه تولد و رشد انسان نامید.
    کلیدواژگان: لوتوس، هنر، مصر، هند، ایران، بوداگرایی
  • مریم رضایی صفحات 40-52
    بینایی مهم ترین حس ادراکی میان حواس آدمی است؛ ازاین رو اهمیت نورپردازی و دانش های وابسته به آن بر کسی پوشیده نیست. نورپردازی در ایران یک علم نوپاست؛ اما در سه دهه گذشته پیشرفت های چشمگیر در این دانش و عبور از نگاه صرفا فیزیکال و ابتدایی به نور تا شناخت بسیاری از ارزش های ادراکی آن صورت گرفته است. بر اساس این پژوهش ها، نورپردازی می تواند نقش مهمی در واکنش های فیزیولوژیکی و روان شناختی افراد نسبت به محیط ایفا کند. این مقاله ضمن بررسی روش ها و الزام های نورپردازی و بسترهای ادراکی آن از منابع معتبر با طبقه بندی کاربردی اطلاعات، شاخص های اصلی موثر در سنجش کیفی نور را معرفی می کند و امید دارد شناخت این شاخص ها، امکان مدل سازی و سنجش کیفی پردازش و آرایش نور در فضاهای داخلی را فراهم کند که زمینه پژوهش آتی نگارندگان این مقاله خواهد بود.
    کلیدواژگان: نورپردازی، روان شناسی ادراک، شاخص های کیفی، فضاهای داخلی
  • زهره زهبری، کوروش علمداری صفحات 53-64
    استان کهگیلویه و بویراحمد در ارتفاع 1880 متری از سطح دریا و در جنوب غرب ایران قرار دارد. نخستین بررسی باستان شناختی در بخش شمالی استان کهگیلویه و بویراحمد در تیر و مرداد 1390ه.ش صورت گرفت. بویراحمد به وسیله کوه های صعب العبور با دره هایی عمیقVشکل محصور شده است که از دیرباز تاکنون مسیر کوچ نشینان زاگرس بوده است. در طول این بررسی، شش ساختار صخره ای در نزدیکی روستاهای خرم راه و پوله موسوم به «استودان» از دوره الیمایی (؟) یافت شد. اطراف ناحیه مذکور، استقرار، معماری صخره ای و نقش برجسته های متعددی از دوره الیمایی وجود دارد. انواع معماری های صخره ای برای کاربری های گوناگونی، مانند پرستشگاه، مسکونی، آداب تدفین و... به وجود آمده است. آثار صخره ای نویافته که این نوشتار آن را بررسی کرده، شامل شش استودان در استان کهگیلویه و بویراحمد است. بر اساس شباهت میان پلان و مجاورت آثار نویافته با آثار صخره ای دوره الیمایی، با قید احتیاط آثار صخره ای نویافته را به دوره الیمایی نسبت می دهیم.
    کلیدواژگان: کهگیلویه و بویراحمد، الیمایی، استودان، ساختارهای صخره ای، خرم راه، پوله
  • مهناز محمدزاده میانجی صفحات 65-81
    هنر شیشه گری از دیرباز نزد ایرانیان متداول بوده است؛ اما نقطه اوج آن را می توان مربوط به سده سوم تا ششم هجری در جرجان دانست. آثار به دست آمده در این دوران، بیشتر پارچ ها و صراحی ها هستند که طرح های متنوع دارند. با وجود اینکه تزیینات آثار آبگینه در دوره سلجوقی پراهمیت و در اواخر این دوران ویژگی های خاصی دارد، تاکنون بررسی و مطالعه اصولی روی شکل، تزیینات و روش ساخت آن ها انجام نشده است. در پاسخ به این پرسش که آیا آثار آبگینه سده سوم تا ششم هجری جرجان تاثیرگرفته از آثار دوران قبل است، این فرضیه مطرح می شود که این آثار به لحاظ شکل، تزیینات و شیوه ساخت، برگرفته از دوران ساسانی اند؛ بنابراین روش تحقیق در این پژوهش، تاریخی- توصیفی بوده وتلاش شده ضمن بررسی شیوه ساخت آبگینه های سده سوم تا ششم هجری شهر جرجان، روش تزیینات و اشکال آن ها نیز بررسی شود. با بررسی های انجام شده، این نتیجه به دست آمد: بیشتر آثار دوره سلجوقی تاثیرگرفته و ادامه فن و شیوه ساخت آبگینه های دوره ساسانی است که به روش دمیده در قالب و دمیدن آزاد ساخته شده اند. اما در این دوران، با افزایش تبحر هنرمندان این رشته، اعتلای کیفیت آثار تولید شده را مشاهده می کنیم.
    کلیدواژگان: آبگینه های جرجان، شیشه گری، دوران سلجوقی
  • احمد ندایی فرد صفحات 82-92
    این مقاله نحوه تفکر در مسائل طراحی به روش فروکاست گرایی را بررسی می کند. همچنین به این سوال که طراحی در حیطه فروکاست گرا قابل بحث است یا در تقابل با هولیسم (زیستارگرایی) که ایده ای جهانی در برابر فروکاست گرایی است، پاسخ می دهد. در ادامه مقاله به مطالعه رویکردهای مشابه در طراحی که با این تفکر منطبق است و به مقایسه دو تفکر مطرح شده می پردازیم. نتیجه این بررسی رسیدن به الگوی تفکر درباره مسائل طراحی است که در قالب راهکاری برای تسکین درد بیماران آستئوآرتریت زانو بررسی شده است.
    کلیدواژگان: فروکاست گرایی، هولیسم، زیستارگرایی، تفکر لایه لایه، طراحی هوشمند، آستئوآرتریت زانو
|
  • Pages 5-21
    Iranian Domestic and Foreign Art Museums have numerous illustrated shahnama each of which plays an important role in analyzing the painting vicissitude of Esfahani School. In the meantime، Rashida Shahnama is one of the very important manuscripts now kept in Golestan Palace Museum in Tehran. This copy of Rashida Shahnama belongs to 11th Lunar Hegira with 93 unwritten depictions. All the depictions of this shahnama bear the general specifications of Esfahani School. In these depictions، visual and aesthetic elements of Esfahani School such as chorus، coloring، design، figures، sceneries، visual structure and executive techniques are seen. Since the depictions of this copy lack the signature of their creator، this paper emphasized that with the study of the exclusive specifications of each and every one of these painting، their creators may be identified. The main hypothesis of this paper is that the depictions of this Shahnama have specific identities distinguished from Esfahan School to the extent that they can be distinguished from other works of this era. In this paper، the executive style is called Esfahani، and the esthetics governing these works is analyzed.
    Keywords: Rashida Shahnama, Esfahani School, Painting, Esthetics, Stylistics
  • Pages 22-40
    The present research is an attempt to investigate the characteristics of lotus، its holy aspect in India، Iran، and Egypt civilizations، the Lotus evolution، in the mentioned civilizations and also the Legend and the gods of above mentioned civilizations had the water liliy’ssymbol. In each civilization،is the special character of legend and gods which are shown in the pictures by Lotus. Lotus،in Iranian civilization،it is the symbol of Ahooramazda،Anahita and Mehr. In Indian civilization،is the symbol of gods، such as Lakshemi، Wishnoo، Berahma and Buddah. In the ancient Egypt civilization، Lotus is the symbol of Ra’، Hooros، Nefertom، ozeris، etc. What caused the Lotus holiness، are living in water، the special state in its growth and also the adorable presence of gods by the water liliy. This research is done through the descriptive، historical، and comparative methods using the available written references and resources، taking index، and also documents in libraries are used to gather information. This research is done adoptably in the mentioned civilizations، considering the ancientness of the flower and the flower’s symbols. Considering the scientists’ theory and the available documents، this flower (lotus) comes from Egypt. It is then sent to Iran and India، respectively، and by passing the time it has gone native. Considering the researches have been taken، Lotus is named as the symbols of nobility، spiritual growth، perfection and human’s birth circle and maturity.
    Keywords: Lotus – Art –Egypt – India – Iran, Buddhism
  • Pages 40-52
    Vision is the most important perceptual sense among the other human senses and if we consider that there isn’t enough light to take advantage of this sense to interaction with the environment، the importance of lighting and related knowledge and methods will be more appear. Although lighting and its methods is a new knowledge in Iran، but in the past three decades significant developments on this knowledge، through a purely physical and primary look to light، have done to understand the values of perception. According to these researches، lighting can have significant role in physical and psychological reactions of people into the environment. Without providing psychological and behavioral needs in each space، not only the performance and efficiency of environment activities -especially in workplaces- will decrease، but also creating spaces that need to attract customers through the approach behavior such as stores، restaurants، hotels، etc. will face to failure. this paper reviews the methods، procedures and requirement of the lighting and reliable sources of perceptual context، with the functional category of information for measuring the quality of light، and hopes that recognizing these parameters will allow the provision of modeling process and quantitative assessment and arrangement of light in indoor spaces which underlying Future research of the authors of this paper.
    Keywords: Lighting, psychology of perception, qualitative parameters, internal spaces
  • Pages 53-64
    Kohgilooye & Boyer Ahmad province situates in south western of Iran at 1880 meters Altitude above sea level. For the first time archaeological Survey at the North of Kohgilooye & Boyer Ahmad province was done during July and August 2011. Boyer Ahmad is surrounded by impassable mountains with deeply V shaped valley and it has been the passageway of Zagrosian nomads until now. During the survey was found some rock architectural structure near Khorram-Rah and Puleh village، which belongs to the Elymaean (?)، called Estodan (Ossuary). There are some settlement، troglodytic architecture and rock reliefs of Elymaean around this area. Generally، various types of troglodytic architectures were made for different applications، for instance Temple، residential and burial rituals etc. The newfound troglodytic architecture studied in this paper consists of six Estodans at Kohgilooye & Boyer Ahmad province. According to similarity plans and situation near Elymaean sites، we with caution attributed newfound troglodytic architecture to Elymaean period.
    Keywords: Kohgilooye, Boyer Ahmad, Elymaean, Estodan, troglodytic architecture, Khorram, rah, Puleh
  • Pages 65-81
    The Art of glass by Iranians have long been popular، but it could be the tipping point for 3 to 6 century AD at Jorjan. The works of this period are mostly jar and the designs are varied. Despite the decorations on the glass of the Seljuk period and at the end of this period، the importance of certain features، So far، systematic studies on the shape، decoration and construction methods have not been done.. In response to the question of whether Articles 3 to 6 th century Jorjan are influenced by the works of the pre-era، it is hypothesized that this works both shape and style of decoration is taken from the Sassanid era. The research method is historical – descriptive of the efforts made by way of glass 3 to 6 th century city Jorjan، methods and forms of decoration، it also has to be considered. It was concluded that most of the Seljuk period and method of making glass blown was influenced by the Sasanian period and have been freed blowing or blowing in mould. But in this era of increasing skilled artists in this field، we are seeing improvement in the quality of work produced.
    Keywords: Jorjan glass, glass making, glass of Seljuk
  • Pages 82-92
    This article discusses how thinking how to design issues-oriented approach to subside and by examining the question of the scope of or in opposition to subside oriented discussion Holism that idea in the world is Reductionism to integration، be applied. Continue to study the same approach in the design and comparison of the proposed Approaches in the paper. The results of this study to model of thinking about Design problems in a way that is designed to alleviation pain in patients with knee osteoarthritis have been investigated.
    Keywords: Reductionism, Holism, Bionic, layered thinking, intelligent design, Knee Osteoarthritis