فهرست مطالب

دانش زراعت - پیاپی 10 (1393)
  • پیاپی 10 (1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/05/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • قربانعلی رسام*، علیرضا دادخواه، اصغر خوشنود یزدی صفحات 1-12

    کمبود آب، عامل اصلی محدودکننده رشد و عملکرد گیاهان در مناطق خشک و نیمه خشک محسوب می شود. زوفا (Hyssopus officinalis L.) از مهم ترین گیاهان دارویی خانواده نعناعیان است که مصارف دارویی متعددی دارد. به منظور بررسی تاثیر کمبود آب بر صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه دارویی زوفا، آزمایشی در سال 1391 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی شیروان در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. سطوح مختلف کمبود آب شامل شرایط 100 درصد ظرفیت زراعی (شاهد)، 75 درصد ظرفیت زراعی (تنش ملایم)، 50 درصد ظرفیت زراعی (تنش متوسط) و 25 درصد ظرفیت زراعی (تنش شدید) بود. نتایج نشان داد که تشدید کمبود آب (سطح تنش متوسط و شدید) سبب کاهش ارتفاع بوته، وزن برگ، وزن ساقه و اندام هوایی، وزن و حجم ریشه شد. با این وجود نسبت وزن خشک ریشه به اندام هوایی با افزایش سطوح کمبود آب افزایش پیدا کرد. با اعمال کمبود آب، افزایش در میزان نشت الکترولیت ها و کاهش در محتوی آب نسبی برگ مشاهده گردید.تنش ملایم کمبود آب با افزایش در غلظت کلروفیل a، b و کل همراه شد ولی تشدید کمبود آب غلظت این رنگیزه ها را در مقایسه با شاهد کاهش داد. مکانیزم های تحمل به خشکی شامل افزایش قندهای محلول، افزایش غلظت کاروتنوئیدها و آنتوسیانین ها با افزایش کمبود آب در گیاهان تحت تنش مشاهده گردید. به طور کلی نتایج آزمایش بیانگر تحمل نسبی زوفا در مواجهه با تنش ملایم کمبود آب بود.

    کلیدواژگان: آنتوسیانین، کمبود آب، کلروفیل، زوفا، صفات مورفولوژیک، قندهای محلول
  • نورالله زیدی طولابی*، سمیه دیرکوندی، طاهره رحمتی، سامان والی زاده، علی دولتشاه صفحات 13-26

    به منظور بررسی صفات کمی و کیفی گونه های مختلف ماشک علوفه ای در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی، آزمایش در سال زراعی 88-87 در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار بر روی 3 گونه ماشک علوفه ای با 3 تراکم بذری صورت گرفت. بیشترین و کمترین عملکرد علوفه ی تر از شرایط آبیاری تکمیلی (14930و 5729 کیلوگرم در هکتار) به ترتیب از ماشک برگ پهن و کرکدار در تراکم 100 بوته در متر مربع حاصل گردید. بیشترین و کمترین عملکرد علوفه ی خشک از شرایط دیم (4027 و 1260 کیلوگرم در هکتار) به ترتیب از ماشک برگ پهن و کرکدار در تراکم 150 بوته حاصل شد. بیشترین درصد پروتئین (62/22%) از ماشک کرکدار در تراکم 200 بوته از شرایط دیم، هم چنین کمترین آن (53/17%) به ماشک معمولی در تراکم100 بوته از شرایط دیم تعلق داشت. بیشترین عملکرد پروتئین (9/817 کیلوگرم در هکتار) از ماشک برگ پهن در تراکم 150 بوته در شرایط آبیاری تکمیلی، هم چنین کمترین آن (1/267 کیلوگرم در هکتار) از ماشک کرکدار در تراکم 100 بوته از شرایط دیم مشاهده شد. بیشترین درصد NDF(73/34%) از ماشک معمولی در تراکم150 بوته در شرایط دیم، هم چنین کمترین آن (42/26%) از ماشک برگ پهن در تراکم 200 بوته از شرایط آبیاری تکمیلی بدست آمد. بیشترین عملکرد NDF (1172 کیلوگرم در هکتار) از ماشک برگ پهن در تراکم 150 بوته در شرایط دیم، هم چنین کمترین آن (2/361 کیلوگرم در هکتار) از ماشک کرکدار در تراکم 150 بوته در شرایط آبیاری تکمیلی مشاهده شد. نتایج نشان داد که تراکم و گونه سهم مهمی بر درصد پروتئین گونه های مختلف داشتند. با افزایش درصد پروتئین خام در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی، میزان NDF کاهش یافت.

    کلیدواژگان: ماشک علوفه ای، عملکرد، پروتتئین خام، دیم و آبیاری تکمیلی
  • علی رهبری*، جعفر مسعود سینکی، مهرناز زارعی صفحات 27-38

    به منظور بررسی اثر کود آلی فسفره و کم آبیاری بر عملکرد ارزن آزمایشی در سال 1389 اجرا گردید. این آزمایش به صورت طرح کرت های دوبار خرد شده بر پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار بود که عامل اصلی دو رقم ارزن علوفه ای (باستان پیشاهنگ)، عامل فرعی سه سطح کم آبیاری (شرایط بدون تنش، قطع آب در مرحله BBCH 55 و قطع آب در مرحله BBCH 65) و عامل فرعی فرعی سه سطح کود سوپر فسفات ترپیل پیش از کاشت (بدون مصرف کود سوپر فسفات ترپیل، کود سوپر فسفات ترپیل به میزان 100 کیلوگرم در هکتار و سوپر فسفات ترپیل به میزان 200 کیلوگرم در هکتار بود. نتایج بدست آمده نشان داد که میزان کربوهیدرات و سدیم در اندام هوایی ارزن تحت تاثیر رقم و کم آبیاری به ترتیب در سطح احتمال 1 و 5 در صد معنی دار بود. همچنین درصد وزن خشک گیاه تحت تاثیر رقم و قطع آبیاری به ترتیب در سطح احتمال 1 معنی دار شد. وزن خشک گیاه تحت تاثیر کود دهی سوپر فسفات تریپل در سطح احتمال 1 درصد اختلاف معنی داری داشت. به طور کلی بیشترین میزان کربوهیدرات، درصد وزن خشک گیاه و میزان سدیم در رقم باستان به ترتیب (71/23 درصد، 79/57 درصد و PPM 75/4) و در مرحله تنش BBCH55 به ترتیب برابر (69/22 درصد، 58/62 درصد و PPM 58/4) نسبت به رقم پیشاهنگ و سایر تیمار های تنش مشاهده شد. بیشترین میزان فیبر خام تحت قطع آبیاری در مرحله ی BBCH 65 برابر با 87/25 درصد بود در صورتی که بیشترین میزان خاکستر در اندام هوایی در شرایط بدون تنش مشاهده شد و بیشترین میزان پروتئین خام در رقم پیشاهنگ برابر با 9/13 درصد مشاهده گردید. همچنین بیشترین میزان وزن خشک گیاه تحت کوددهی سوپر فسفات تریپل به میزان 200 کیلو گرم در هکتار برابر با 24/397 گرم نسبت به سایر تیمار های کوددهی بود.

    کلیدواژگان: ارزن، سوپر فسفات تریپل، کم آبیاری، BBCH، سدیم
  • معصومه عربی*، مهری صفاری صفحات 39-52

    به منظور بررسی اثرات وجین علف های هرز و تراکم بوته بر عملکرد دو رقم سورگوم، آزمایشی در سال 1390 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان به صورت فاکتوریل اسپلیت در زمان در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار به مرحله اجرا در آمد. تیمارهای آزمایش شامل وجین علف های هرز در 4 سطح (3 بار وجین در مراحل3، 5 و 7 هفته پس از سبز شدن و 2 بار وجین در مر احل3 و 5 هفته پس از سبز شدن، عدم وجین تا آخر مرحله رشد و وجین علف های هرز هر هفته در تمام دوره رشد سورگوم)، تراکم در سه سطح (20، 25 و30 بوته در متر مربع) و ارقام مورد نظر اسپیدفید و پگاه بود. صفات اندازه گیری شده به طور معنی د اری تحت تاثیر علف هرز قرار گرفتند. کمترین عملکرد علوفه سورگوم در تیمار شاهد (عدم کنترل علف هرز) مشاهده شد. افزایش تراکم کاشت باعث افزایش ارتفاع ساقه گردید، اما قطر ساقه را کاهش داد. بیشترین عملکرد علوفه تر و خشک و نسبت برگ به ساقه در تراکم 30 بوته در مترمربع به دست آمد. در بین ارقام، اسپیدفید توانست بالاترین عملکرد علوفه خشک را با میانگین 53/6 تن در هکتار به خود اختصاص دهد و نسبت به پگاه دارای برتری بود. افزایش تراکم گیاهی علاوه بر افزایش عملکرد و اجزاء عملکرد گیاه زراعی باعث کاهش وزن خشک علف های هرز و افزایش توان رقابتی گیاه زراعی شد.

    کلیدواژگان: سورگوم علوفه ای، تراکم کشت، علف هرز، عملکرد
  • مهندس یاسر غلامی*، دکتر علی درخشان شادمهری، دکتر احمد غلامی، دکتر الهیار فلاح، دکتر منوچهر قلی پور صفحات 53-64

    سیلیس به عنوان یک عنصر ضروری برای گیاهان زراعی و یک منبع غذایی مهمی برای رشد برنج به شمار می رود که در صورت عدم جایگزینی کافی این عنصر، گیاه با کمبود سیلیس مواجه شده، باعث بروز اختلال تغذیه ای جدی در گیاه و عدم ثبات در پایداری مقاومت به آفات می گردد. در این راستا پژوهشی به منظور بررسی اثر سیلیس بر رشد، عملکرد و تحمل به کرم ساقه خوار در رقم طارم هاشمی و لاین 843 گیاه برنج انجام شد. این آزمایش در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات برنج کشور در آمل در سال 1390 به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک-های کامل تصادفی در 3 تکرار اجرا گردید. تیمارهای مورد آزمایش، شامل رقم، در دو نوع لاین -843 (V1) و رقم طارم هاشمی (V2)، منابع سیلیس در دو نوع 73% SiO2 (S1) و بقایای معدن سیلیس سوادکوه 22% (S2) و مقدار مصرف سیلیس شامل سه سطح صفر (D1)، 250 (D2) و 500 (D3) کیلوگرم سیلیس خالص در هکتار بودند. نتایج این آزمایش نشان داد که لاین 843 در تمامی صفات به جز وزن هزار دانه و تحمل به کرم ساقه خوار به طور معنی داری نسبت به طارم هاشمی برتری داشت ولی بین دو منبع کود سیلیس اختلاف معنی داری مشاهده نشد. نتایج مربوط به مقدار مصرف کود سیلیس نشان داد، تیمار 250 کیلوگرم در هکتار، بهترین تیمار مصرفی کود سیلیس در مزرعه بود. مصرف این کود باعث افزایش معنی دار سیلیس ساقه، سیلیس برگ، تعداد پنجه، سطح برگ پرچم، وزن خشک برگ، وزن هزار دانه و عملکرد دانه و همچنین سبب کاهش معنی دار زاویه برگ دوم با ساقه و درصد آلودگی به کرم ساقه خوار شد.

    کلیدواژگان: سیلیس، برنج، عملکرد، کرم ساقه خوار
  • دکتر عاطفه صبوری*، خانم وحیده علیپور استخری صفحات 65-76

    با توجه به اهمیت آفتابگردان به عنوان یکی از مهمترین گیاهان در تولید روغن های خوراکی، پژوهش حاضر به منظور تعیین بهترین تابع رگرسیونی که بتواند رشد قطر طبق نسبت به زمان را کمی نماید طراحی گردید. در پژوهش حاضر به منظور برازش بهترین مدل رگرسیونی توجیه کننده الگوی رشد قطر طبق آفتابگردان ارقام لاکومکا و پروگرس نسبت به زمان، آزمایشی در منطقه جغرافیایی روستای استخرسر واقع در 60 کیلومتری شهرستان املش در شرایط دیم انجام گردید. ابتدا قطر طبق از ابتدای رشد آن تا رسیدگی فیزیولوژیک و برداشت ثبت شد، سپس از مدل های مختلف رگرسیونی غیر خطی از جمله نمایی، توانی، لگاریتمی، لجستیک، شنات و گومپرتز استفاده گردید. سپس به منظور شناسایی کارامدترین مدل از پارامترهای مختلف ارزیابی برازش مدل استفاده شد. نتایج نشان داد، مدل شنات و لجستیک بترتیب بهترین مدل ها در توجیه تغییرات قطر طبق رقم لاکومکا و پروگرس در طی زمان بودند. مدل شنات با بالاترین ضریب تبیین تصحیح شده (بالای 98/0) و کمترین جذر میانگین مربعات خطا، برترین مدل در تشریح الگوی رشد قطر طبق نسبت به زمان شناسایی شدند. انتظار می رود بتوان از این مدل ها برای پیش بینی قطر طبق رقم لاکومکا و پروگرس با دقت بسیار بالا استفاده نمود.

    کلیدواژگان: برازش مدل، پیش بینی عملکرد، رگرسیون غیرخطی
  • نادر عیوض نژاد حافظ، رضا درویش زاده، ایرج برنوسی، محمد مقدم، جلال جلیلیان*، حمید حاتمی ملکی، هاشم هادی، مهدی رحیمی صفحات 77-87

    ارزیابی تنوع ژنتیکی مواد اصلاحی گام اول برنامه های به نژادی بوده و بهبود محصولات زراعی و باغی به در دسترس بودن ژرم پلاسم های متنوع و بهره وری کارآمد از آنها بستگی دارد. در این تحقیق به منظور دستیابی به میزان و الگوی تنوعات ژنتیکی در جمعیت لاین های خویش آمیخته نوترکیب آفتابگردان، 70 لاین حاصل از تلاقی PAC2RHA266 به همراه والدین در قالب طرح لاتیس مستطیل 9×8 با دو تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. بعد از گلدهی صفات مختلفی از قبیل تعداد برگ، طول برگ، طول دمبرگ، ارتفاع گیاه، عرض برگ، قطر ساقه، قطر طبق، عملکرد تک بوته اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که اختلاف آماری معنی دار بین لاین های مورد مطالعه از نظر تمامی صفات مورد بررسی در سطح احتمال 1٪ وجود دارد. در بین صفات مورد بررسی بیشترین ضریب تغییرات مربوط به عملکرد تک بوته (42/23) و کمترین آن مربوط به طول ساقه (45/2) بود. وراثت پذیری عمومی صفات از 989/0 برای طول دمبرگ تا 521/0 برای عملکرد تک بوته متغییر بود. بیشترین ضریب همبستگی بین صفات طول و عرض برگ (**923/0) مشاهده شد. تجزیه خوشه ای به روش Ward، لاین های مورد بررسی را در شش گروه طبقه بندی نمود.

    کلیدواژگان: آفتابگردان روغنی، تجزیه خوشه ای، صفات مورفولوژیک، لاتیس مستطیل، همبستگی فنوتیپی
|
  • Ghorbanali Rassam * Pages 1-12

    Water deficit stress is the main limiting factor of crop growth and yield in arid and semi-arid environments. Hyssop (Hyssopus officinalis L.) is one of the most important medicinal plants that have numerous medical uses. In order to study the effect of drought stress on physiological and morphological traits of Hyssop، an experiment based on randomized completely design was conducted with four replications at Research Greenhouse of Agricultural College of Shirvan. Water deficit levels included 100% field capacity (control)، 75% field capacity (mild stress)، 50% field capacity (medium stress) and 25% field capacity (severe stress). Results showed that enhance water deficit (medium and severe stress) declined plant height، leaf weight، stem and shoot weight، root volume and weight. However، root dry weight to shoot weight ratio increased with increasing drought stress levels. Water deficit led increasing electrolyte leakage and decreasing relative water content (RWC). Mild stress increased chlorophyll a، chlorophyll b and total chlorophyll content، but enhance water deficit reduced chlorophyll pigments compared with control. Mechanisms of tolerant to Water deficit such as increasing soluble sugars، carotenoides and anthocyanins content were observed in plants under water deficit with increasing stress levels. In general، the experiment results showed relative tolerance of Hyssop to mild stress.

    Keywords: Anthocyanins, Chlorophyll, Water deficit, Hyssop, Morphological traits, Soluble sugars
  • Norollah Zeiditoolabi *, Somayeh Direkvandy, Tahere Rahmati, Saman Vlizadeh, Ali Dolatshah Pages 13-26

    In order to study and compare quantitative and qualitative traits of different forage vetch species under rainfall and supplemental irrigation conditions، two seprate experiments (rainfall and supplemental irrigation conditions) were conducted of faculty of Agriculture، Lorestsn University، Iran، during 2008-2009. Three species and three plant densites were combined factorially based on a randomized complete block design in each experiment. The highest and the lowest fresh forage yield (14،930، 5729 kg/ha) were recorded under supplemental irrigation condition and 100 plant/m-2 for V. narbonensis and V. dasycarpa، respectively. The highest and the lowest dry forage yield (4027، 1260 kg/ha) were recorded under rainfall condition and 150 plant/m-2 for V. narbonensis and V. dasycarpa، respectively. The highest protein content (22. 62%) was found in V. dasycarpa under rainfall condition and 200 plant/m-2، Also the lowest protein content (17. 33%) was found in V. sativa under rainfall condition and 100 plant/m-2. The highest protein yield (817. 9 kg/ha) was found in V. narbonensis under supplemental irrigation condition and 150 plant/m-2، Also the lowest protein yield (267. 1 kg/ha) was found in V. dasycarpa under rainfall condition and 100 plant/m-2. The highest (NDF) Neutral Detergent Fibers (34. 73%) was found in V. sativa under rainfalll condition and 150 plant/m-2، Also the lowest NDF (26. 42%) was found in V. narbonensis under supplemental irrigation condition and 200 plant/m-2. The highest yield NDF (1172 kg/ha) was found in V. narbonensis under rainfall condition and 150 plant/m-2، Also the lowest yield NDF (361. 2 kg/ha) was found in V. dasycarpa under supplemental irrigation condition and 150 plant/m-2. Acording to results، protein content was clearly affected by species and plant density. As protein content increased، NDF descreased، in both experiments.

    Keywords: Forage vetch, Yield, Crude protein, Rainfall, Supplemental irrigation
  • Ali Rabari *, Jafar Masood Sinaki, Mehrnaz Zarei Pages 27-38

    In order to study the effect of phosphorus fertilizer and less irrigation on grain yield of the forage Millet، an experiment was carried out in 2010. The experimenta design was the split plot based on a randomized complete block with three replications. The main factor was two varieties of forage millet (Bastan - Pishahang)، three levels of less-irrigation as sub plot (non-stress conditions، water cut stage BBCH 55 and cut the water stage BBCH 65) and sub-sub plots with three levels of super phosphate fertilizer of Triple before planting (no Triple superphosphate fertilizer، superphosphate fertilizer Triple as 100 kg/ha and superphosphate of triple as 200 kg/ha). The results showed that the amount of carbohydrates and sodium in millet shoots under was influenced by millet varieties and less irrigation، respectively، and it was it was statistically significant at 1 and 5 per cent levels. Also the percentage of dry weight was affected by cultivar and less irrigation was significant at 1% level. Also the plant dried weight under the influence of triple superphosphate was significantly different at 1% level. Generally، maximum amount of carbohydrates، percentage of plant dried weight، and the amount of sodium in the bastan variety (23. 71%، 57. 79% and 4. 75 PPM) and at BBCH 55، respectively (22. 69&، 62. 58% and PPM 4. 58) compared to the Pishahang and other stress treatments were observed. The highest of crude fiber content under less irrigation was observed at the BBCH 65 to 25. 87%، respectively. Whereas the maximum amount of ash in shoots was observed in non stress condition and the highest level of crude protein was observed in Pishahang equal to 13. 9%. In addition، the highest dry weight of triple superphosphate fertilizer at the rate of 200 kilograms per hectare، was equal to 397. 24 mg was compared to other fertilizer treatments.

    Keywords: Millet, Triple superphosphate, Less irrigation, BBCH, Sodium
  • Asoomeh Arabi *, Mehri Saffari Pages 39-52

    In order to study the effects of weeding and plant density on forage yield of two sorghum cultivars، an experiment was conducted in 2011 at Bahonar University of Kerman Research field station. The experiment was designed as a randomized complete block with a factorial-split treatment arrangement and with three replications. Treatments were included four levels of weeding (whole season wedding، whole season interference، twice and three times weeding) and three levels of sorghum density (20، 25 and 30 plants per m2) and two forage sorghum cultivars (Pegah and Speedfeed). The results showed that the competition of weeds with forage sorghum significantly influenced all of the measured parameters. The maximum reduction in yield was observed in weed-infested treatment (full season competition). Increasing in plant density led to the reduction of stem diameter، and increased plant height. The highest fresh fodder، dry matter and leaf to stem ratio was obtained in the density of 30 plant per m2. The maximum dry matter of 6. 352 ton per hectare was obtained in Speedfeed which was a superior hybrid over Pegah cultivar. Increasing plant density enhanced yield and yield components and competition power of crop plant which led to decreased weed dry matter production.

    Keywords: Forage sorghum, Density, Weed, Yield
  • Yasser Gholami *, Dr Ali Derakhshan Shadmehri, Dr Ahmad Gholami, Dr Allahyar Falah, Dr Manochehr Gholipor Pages 53-64

    Silicon is as an essential element for crops and an important food source for the growth of rice plant. If no adequate replacement for this element، plants are faced with a shortage of silicon causing serious eating disorder and instability in plant resistance to pests. This research was done to investigate the effect of silicon on growth، yield and tolerance to rice stem borer in Tarom Hashemi variety and 843 line of rice plant. The experiment was carried out in research field of Rice Research Institute of Iran in Amol in 2011 as a factorial based on randomized complete block design with three replications. Treatments of the experiment included two rice varieties (843 lines (V1) and Tarom Hashemi variety (V2))، tow type of silicon sources، SiO2 73% (S1) and remains of Savadkoh mine 22% (S2). The amount of silicon was used in three levels: 0 (D1)، 250 (D2) and 500 kg/ha (D3) of pure silicon. The results showed that 843 line significantly had adventages to Tarom Hashemi variety in all characters except of weight of 1000 grains and tolerance to stem borer. And two silicon sources were not significantly different. Also the results showed that 250 kg/ha of silicon was the best treatment for silicon fertilizer in the farm. Using this fertilizer significantly increased stem silicon، leaf silicon، the number of tillers، flag leaf area، leaf dry weight، weight of 1000 grains، grain yield and also significantly decreased second leaf angle to stem and damage of rice stem borer.

    Keywords: Silicon, Rice, Yield, Rice stem borer
  • Dr Atefeh Sabouri * (Ms) Vahideh Alipour Estakhri Pages 65-76

    Considering the importance of sunflower as one of the most important plants in the production of edible oils، present study was developed in order to determine the best nonlinear regression function which can quantify growth of diameter of sunflower head to time. At the present study in order to fit the best regression model explaining relationship between increasing of sunflower head diameter of Lakomka and Progress varieties and time، an experiment was performed at 60 kilometers of Amlash city in rainfed condition. At first، the head diameter measurement since the beginning of growth maturity and harvest was recorded. Then different regression models including exponential، power، logarithmic، logistic، schnute and gompertz were used. Then to determine the most efficient model، different parameters of evaluation of model fitting were used. The results revealed that schnute and logistic models are the best model for explaining of the head diameter variation of Lakomka and Progress varieties to time. Schnute model with highest adjusted coefficient of determination (0. 99 and 0. 98) and lowest root error mean of squares was determined as the best model in explaining of growth pattern of head diameter to time. It is expected that using these models could be used for prediction of head diameter of Lakomka and Progress varieties with high precision.

    Keywords: Model fitting, Yield prediction, Nonlinear regression
  • Nader Eyvaznejad Hafez, Reza Darvishzadeh, Iraj Bernousi, Mohammad Moghaddam, Jalal Jalilian *, Hamid Hatami-Maleki, Hashem Hadi, Mahdi Rahimi Pages 77-87

    The first step of breeding programs and crops improvement are assess the genetic diversity and depends on germplasm availability and efficient utilization of their. This study was conducted to evaluate genetic variations among 70 sunflower recombinant inbred lines (RILs) obtained from the cross between PAC2  RHA266 based on the morphological traits by using a rectangular lattice design with two replications. After flowering stage، some morphological traits such as leaf numbers، leaf length، petiole length، plant height، leaf width، stem diameter، head diameter، and seed yield per plant were measured. Analysis of variance revealed the significant difference among genotypes for the studied traits. Among traits، the highest coefficient of phenotypic variation was observed for seed yield per plant (23. 42) and the lowest one was observed for stem length (2. 45). The gteneral heritability of traits was varied from 0. 989 for petiole length to 0. 521 for a single plant yield. The highest correlation coefficient was observed between the leaf length and width (0. 923). Based on standardized morphological traits and using Ward method، the 70 studied genotypes were classified within six groups.

    Keywords: Oily Sunflower, Cluster analysis, Morphological traits, Rectangular lattice, Phenotypic correlation