آرشیو یک‌شنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۳۴۹۲
سیاست
۶

مروری بر زندگی نامزدهایی که رئیس جمهور نشدند

بن بست پاستور

علی ایوبی

 بنا به سنت چهارساله در دوازدهم مرداد سالی که انتخابات ریاست جمهوری برگزار می شود مراسم تنفیذ حکم رئیس دولت منتخب برگزار می شود و پس از سوگند به پاستور رفته یک روز بعد رئیس دولت در بهارستان حاضر شده و بر صندلی پر مسئولیت اداره کشور می نشیند. از زمان استعفای دولت موقت در سال 1358 تاکنون، 12 دوره انتخابات ریاست جمهوری در ایران برگزار شده و هفت نفر بر صندلی ریاست دولت نشستند که هرکدام سرنوشت خاص خود را داشتند. ابوالحسن بنی صدر عزل شد و محمدعلی رجایی کمتر از یک ماه رئیس جمهور ماند و در محل کارش به شهادت رسید. باقی روسای دولت، هر دو دوره خود را با فرازونشیب هایی طی کردند و حسن روحانی، رئیس جمهور فعلی در سال ششم دولت خود قرار دارد. از میان روسای جمهور، آیت الله هاشمی رفسنجانی در دی ماه 1395 درگذشت. اما این گزارش درباره کسانی نیست که طعم ریاست را چشیده اند؛ این گزارش درباره آنانی است که تا یک قدمی صندلی ریاست جمهوری رفته اند اما به دلایلی ناکام مانده اند. برخی با یک بار نامزدی در انتخابات و شکست، قید رئیس شدن را زدند و برخی چند بار شانس خود را امتحان کردند و شاید هنوز هم امید داشته باشند. در این گزارش به همه این افراد پرداخته ایم؛ آنان که اسمشان روی برگه های انتخاباتی نوشته شد اما جایی برایشان در پاستور نبود.

اولین دوره: 5/11/1358

اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری، حدود یک سال بعد از پیروزی انقلاب در 5 بهمن سال 58 برگزار شد. این در حالی بود که دولت موقت مهدی بازرگان استعفا داده بود و شورای انقلاب امور کشور را برعهده داشت.  در اولین دوره انتخابات، 124 نفر نامزد ریاست جمهوری شدند که در نهایت با استعفا و انصراف برخی از آنان در روز انتخابات 96 نفر به رقابت پرداختند. ابوالحسن بنی صدر با کسب 10 میلیون و 753 هزار و 752 رای از مجموع 14 میلیون و 152 هزار و 887 نفر رای ماخوذه به عنوان نخستین رئیس جمهور ایران انتخاب شد. حدود یک سال و نیم بعد در اول تیر 60 طرح عدم کفایت سیاسی او در مجلس شورای اسلامی مطرح و برکنار شد. امام خمینی (ره) نیز در حکمی بنی صدر را از ریاست جمهوری عزل کرد.  به علت تعداد زیاد نامزدهای شکست خورده در این انتخابات فقط به چهار نفر از آنان که بیشترین رای را آورده بودند، می پردازیم. 

احمد مدنی متولد 1308 در کرمان بود. او پس از پیروزی انقلاب در کابینه مهندس بازرگان وزیر دفاع و فرماندهی نیروی دریایی بود، اما پس از دو ماه از وزارت دفاع استعفا داد. مدنی مدتی نیز استاندار خوزستان شد. او با حمایت جبهه ملی ایران در اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری شرکت کرد و  توانست با کسب 15 درصد آراء دوم شود. مدنی در انتخابات مجلس اول نیز از حوزه کرمان برای نمایندگی مجلس انتخاب شد اما اعتبارنامه او تصویب نشد. او در سال 1359 به آمریکا مهاجرت کرد و سال ها رهبری جبهه ملی ایران را در خارج از کشور بر عهده داشت. مدنی، بهمن ماه 1384 در آمریکا درگذشت. 

حسن ابراهیم حبیبی متولد 1315 و دارای مدرک دکترای جامعه شناسی و حقوق از دانشگاه سوربون بود. او از جمله حقوق دانانی بود که پس از پیروزی انقلاب، پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی را با استفاده از قوانین اساسی سایر کشورها تهیه کرد. حسن حبیبی در نخستین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران نامزد مورد حمایت حزب جمهوری اسلامی بود که با 676 هزار رای معادل چهار درصد آراء سوم شد. حبیبی در دولت بازرگان وزیر ارشاد بود و همچنین وزیر علوم و آموزش عالی بود. در دولت میرحسین موسوی نیز وزیر دادگستری بود. او در دوره های دوم و سوم و چهارم شورای نگهبان از اعضای حقوقی آن بود و در اولین دوره مجلس شورای اسلامی نیز نماینده مردم تهران بود. حبیبی همچنین اولین معاون اول رئیس جمهوری در تاریخ ایران است. او در هر دو دولت مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی و همچنین دولت اول حجت الاسلام محمد خاتمی، معاون اول شد. پس از آن نیز رئیس بنیاد ایران شناسی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجمع تشخیص مصلحت نظام بود. حسن حبیبی بهمن ماه سال 1391 درگذشت. 

داریوش فروهر وکیل و سیاستمدار متولد 1307 بود. او از رهبران جبهه ملی ایران از سال 1356 تا 1358 بود اما از آنها جدا شد. فروهر در دولت مهدی بازرگان مدتی وزیر کار و بعد وزیر مشاور نخست وزیر شد. او در اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری نامزد شد و با 133 هزار رای در رتبه چهارم قرار گرفت. داریوش فروهر به همراه همسرش اول آذر 1377 به دست عوامل خودسر به قتل رسیدند. 

صادق طباطبایی متولد 1322 در قم، فرزند آیت الله محمدباقر سلطانی، خواهرزاده امام موسی صدر و برادر همسر احمد خمینی بود. او  پس از پیروزی انقلاب، معاونت سیاسی نخست وزیر و سخنگویی دولت موقت مهدی بازرگان را برعهده داشت. طباطبایی همچنین به عنوان معاون وزیر کشور مجری برگزاری همه پرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران نیز بود. بعد از استعفای مهدی بازرگان با حکم امام خمینی، سمت سرپرستی نخست وزیری و نهادهای وابسته را برعهده گرفت. او در اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری کمتر از یک درصد آرا را به دست آورد. طباطبایی در سال 93در آلمان درگذشت.

دومین دوره 2/5/1360

دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران 2 مرداد 1360 در حالی برگزار شد که یک سال از شروع جنگ ایران و عراق می گذشت. این اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری بود که بر اساس تصویب مجلس شورای اسلامی، تایید صلاحیت داوطلبان ریاست جمهوری به عهده شورای نگهبان گذاشته شد. 71 نفر برای ریاست جمهوری ثبت نام کردند که شورای نگهبان صلاحیت چهار نفر از آنان را تایید کرد. میزان مشارکت در این دوره 64٫2 درصد بود. در نهایت محمدعلی رجایی که مورد حمایت جامعه روحانیت مبارز، حزب جمهوری اسلامی و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بود، 12 میلیون و 770 هزار و 50 رای از مجموع 14 میلیون و 573 هزار و 803 رای ماخوذه را کسب کرد و با 90درصد آراء به عنوان دومین رئیس جمهوری ایران برگزیده شد. شهید رجایی فقط یک ماه رئیس جمهور ایران بود. در هشتم شهریور 1360 او به همراه محمدجواد باهنر که نخست وزیر بود، بر اثر انفجار بمبی در ساختمان نخست وزیری به شهادت رسید. 

علی اکبر پرورش از فعالان سیاسی-مذهبی متولد 1321 در اصفهان بود. او در دولت شهید محمدجواد باهنر، مرحوم آیت الله مهدوی کنی و همچنین دولت میرحسین موسوی، وزیر آموزش و پرورش بود. پرورش در این انتخابات حدود 340 هزار رای آورد و سوم شد. او که عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی بود، از سال 72 عضو شورای مرکزی جمعیت موتلفه اسلامی شد و تا سال 80 قائم مقام دبیرکل موتلفه بود. او در سومین دوره نیز نامزد ریاست جمهوری شد. 

عباس شیبانی، پزشک و متولد 1310 در تهران است. او از اعضای موسس نهضت آزادی ایران نیز هست. شیبانی پیش از انقلاب با 9 بار محکومیت 13 سال را در زندان گذراند. او پس از انقلاب، عضو شورای انقلاب اسلامی بود و در هیئت دولت موقت شورای انقلاب، وزیر کشاورزی شد. شیبانی در سال 1361 به مدت دو سال ریاست دانشگاه تهران را برعهده داشت. او در این انتخابات 659 هزار رای به دست آورد و دوم شد. شیبانی در پنجمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نیز نامزد شد. 

حبیب الله عسگراولادی مسلمان در سال 1311 به دنیا آمد. او از موسسین و اعضای حزب موتلفه اسلامی بود و در ترور حسنعلی منصور نقش داشت و پس از محاکمه به حبس ابد محکوم شد. عسگراولادی در اولین دوره مجلس شورای اسلامی نماینده مردم تهران بود.  او در این انتخابات با 250 هزار رای چهارم و آخر شد. در دولت مرحوم مهدوی کنی و دولت اول میرحسین موسوی، وزیر بازرگانی بود. او در چهارمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نیز دوباره کاندیدا شد. 

سومین دوره: 7/10/1360

سه ماه پس از شهادت محمدعلی رجایی، در 10 مهر 1360 سومین دوره انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد. در این انتخابات 46 نفر برای ریاست جمهوری ثبت نام کردند که شورای نگهبان صلاحیت چهار نفر را تایید کرد. در این انتخابات بیش از 22 میلیون و چهارصد هزار نفر واجد شرایط بودند که از این تعداد 16 میلیون و هشتصدهزار نفر (74. 26درصد) شرکت کردند. در نهایت آیت الله خامنه ای که دبیر کلی حزب جمهوری اسلامی، عضویت در شورای انقلاب ، نمایندگی امام خمینی در شورای عالی دفاع ، امامت جمعه تهران و نمایندگی مردم تهران در مجلس شورای اسلامی را بر عهده داشت، با کسب 15 میلیون و 905 هزار و 987 رای (95درصد) از مجموع 16 میلیون و 847 هزار و 717 رای ماخوذه رئیس جمهور ایران شد. او در حالی رئیس جمهور ایران شد که حدود سه ماه قبل در مسجد ابوذر تهران مورد سوءقصد قرار گرفته بود. 

علی اکبر پرورش از سوی حزب جمهوری اسلامی در کنار دیگر نامزد این حزب، آیت الله خامنه ای به رقابت پرداخت و رای نیاورد. پرورش در این انتخابات 349 هزار رای کسب کرد و باز دوم شد. او یک بار نیز از سوی آیت الله خامنه ای به عنوان نخست وزیر به مجلس شورای اسلامی پیشنهاد شد اما رای اعتماد نگرفت. او در سابقه خود عضویت در مجلس خبرگان قانون اساسی، عضو شورای عالی دفاع و دو دوره نایب رئیسی مجلس در دوره اول و چهارم را در کارنامه دارد. پرورش دی ماه 1392 در اصفهان درگذشت. 

سیدرضا زواره ای متولد 1317 در ورامین بود و در سال 1359 به مدت دو هفته شهردار تهران شد. او که حقوق خوانده بود، اولین دادستان انقلاب تهران نیز شد. زواره ای یک دوره نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی بود و در دولت مرحوم هاشمی رفسنجانی معاون وزیر کشور و همچنین رئیس شورای امنیت کشور هم بود. او در این انتخابات با 78 هزار رای سوم شد. زواره ای در انتخابات ریاست جمهوری دوره هفتم نیز شرکت کرد. 

حسن غفوری فرد متولد 1322 در تهران و عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی است. پس از پیروزی انقلاب و بعد از استعفای دولت موقت مهدی بازرگان به سمت استاندار خراسان منصوب شد. او پس از شهادت دو نفر از نمایندگان استان خراسان در انفجار 7 تیر1360، به عنوان نماینده این استان در انتخابات مجلس شرکت کرد و به آن راه یافت. یک ماه بعد اما به سمت وزیر نیرو در دولت اول میرحسین موسوی منصوب شد. او در انتخابات ریاست جمهوری با 62هزار رای چهارم شد. در انتخابات دوره هشتم ریاست جمهوری نیز نامزد شد. 

چهارمین دوره: 25/5/1364

این دوره از انتخابات ریاست جمهوری در تاریخ 25 مرداد سال 64 برگزار شد.50 نفر برای نامزدی در انتخابات ثبت نام کردند که شورای نگهبان صلاحیت سه نفر را تایید کرد. مهدی بازرگان نخست وزیر دولت موقت بعد از پیروزی انقلاب، مشهورترین فردی بود که صلاحیت او رد شد. در این انتخابات 25 میلیون و 133هزار و 802 نفر واجد شرایط بودند که از این تعداد 14میلیون و 238هزار و 587 نفر (54. 78درصد) شرکت کردند. آیت الله خامنه ای با 12میلیون و 205هزار رای (85درصد آرا) برای بار دوم به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد. 

سیدمحمود مصطفوی کاشانی متولد 1321 در تهران است. او حقوقدان و فرزند  آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی است. او عضو موسس شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی از سال 1357 تا 1359 بوده است. کاشانی در این دوره به صورت مستقل در انتخابات شرکت کرد و با کسب یک میلیون و 397 هزار رای، دوم شد. او در هشتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نیز نامزد شد. 

مرحوم عسگراولادی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیت هایی همچون نمایندگی ولی فقیه در کمیته امداد امام خمینی و ریاست شورای مرکزی کمیته امداد را برعهده داشت. او که پیش تر در دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری شرکت کرده و آخر شده بود، باز هم در این دوره از حزب موتلفه اسلامی کاندیدا شد و با 278 هزار رای سوم شد. عسگراولادی که عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام هم بود، در آبان 1392 در 81 سالگی درگذشت. 

پنجمین دوره: 6/5/1368

این اولین انتخابات ریاست جمهوری پس از فوت امام خمینی بود. آیت الله خامنه ای تا 17 مهر آن سال می توانست رئیس جمهور باشد اما با انتخاب ایشان به عنوان رهبر انقلاب، انتخابات ریاست جمهوری کمی زودتر برگزار شد. در این دوره، 79 نفر داوطلب شدند اما فقط دو نفر تایید صلاحیت شدند. 30میلیون و 139هزار و 598 نفر واجد شرایط شرکت در انتخابات بودند که از این تعداد 16میلیون و 452هزار و677 نفر (54. 59درصد) شرکت کردند و در نهایت مرحوم هاشمی رفسنجانی با 15میلیون و550هزار و 528 رای (94 درصد) رئیس جمهور شد.  

عباس شیبانی تنها نامزد و رقیب مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی بود که با 635 هزار رای شکست خورد. او در پنج دوره اول مجلس شورای اسلامی به مدت 19 سال نماینده مردم تهران بود. شیبانی همچنین در سه دوره و به مدت 14 سال عضو شورای شهر تهران بود. شیبانی اکنون 87ساله است و دبیر کلی جمعیت وفاداران انقلاب اسلامی، عضویت در ائتلاف آبادگران ایران اسلامی و سابقه عضویت درحزب جمهوری اسلامی و جبهه ملی ایران را نیز دارد. 

ششمین دوره: 21/3/1372

در  این انتخابات شورای نگهبان از میان 128 نفری که ثبت نام کرده بودند، صلاحیت چهار نفر را تایید کرد.  جامعه روحانیت، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و موتلفه اسلامی در این دوره از انتخابات از آیت الله هاشمی رفسنجانی حمایت کردند. در این انتخابات 33میلیون و 156هزار و 55 نفر واجد شرایط شرکت در انتخابات بودند که از این تعداد 16میلیون و796 هزارو787 نفر (50. 66درصد) شرکت کردند. در نهایت مرحوم هاشمی رفسنجانی برای بار دوم به عنوان رئیس جمهوری انتخاب شد. میزان مشارکت در این دوره 50 درصد بود. 

احمد توکلی متولد 1330 در بهشهر است و دکترای اقتصاد از دانشگاه ناتینگهام انگلستان دارد. او ریاست شهربانی، کمیته انقلاب اسلامی، دادیار و دادستان انقلاب بهشهر و همچنین سخنگویی دولت شهید رجایی  را در کارنامه خود دارد. توکلی همچنین سخنگو و وزیر کار و امور اجتماعی در دولت اول میرحسین موسوی بود که استعفا داد. او در دوره اول مجلس شورای اسلامی نماینده بهشهر و در دوره های هفتم تا نهم نماینده مردم تهران بوده است. توکلی بنیان گذار روزنامه رسالت است. او به عنوان منتقد مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی وارد انتخابات شد اما با چهار میلیون رای و 23 درصد آرا دوم شد. 

عبدالله جاسبی متولد 1323 در تهران است. او که دکترای مدیریت تولید و فناوری از دانشگاه آستون بیرمنگام انگلستان را دارد، ارائه دهنده پیشنهاد تشکیل دانشگاه آزاد اسلامی و رئیس این دانشگاه از ابتدای تاسیس آن در سال 1361 تا دی 1390 بود. جاسبی همچنین دو دوره به عضویت شورای اجرائی انجمن بین المللی دانشگاه ها برگزیده شد. او در این دوره از انتخابات به رقابت با مرحوم هاشمی رفسنجانی پرداخت اما در نهایت با یک میلیون و 500 هزار رای سوم شد. 

مرحوم رجبعلی طاهری متولد 1315 در کازرون بود. با پیروزی انقلاب مسئولیت تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و کمیته های انقلاب در استان فارس را به  طاهری سپردند. او همچنین به عضویت شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی درآمد و در اولین دوره انتخابات مجلس از سوی مردم کازرون به مجلس راه یافت. طاهری اولین کسی بود که طرح عدم کفایت سیاسی بنی صدر را در مجلس مطرح کرد. او در این انتخابات به عنوان یکی از منتقدان سیاست های اقتصادی دولت هاشمی نامزد شد اما 387هزار رای به دست آورد و در سال 1392 درگذشت. 

هفتمین دوره 2/3/1376

انتخابات هفتمین دوره ریاست جمهوری در دوم خرداد 1376برگزار شد. در این انتخابات 238 نفر داوطلب شدند که از این تعداد چهار نفر توسط شورای نگهبان تایید صلاحیت شدند. در این دوره 36میلیون و 466هزار و 487 نفر واجد شرایط شرکت در انتخابات بودند که از این تعداد 29 میلیون و 145هزار و 745 نفر (79. 92درصد) در انتخابات شرکت کردند. در نهایت سیدمحمد خاتمی، وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی با 20میلیون و 138هزار و 784 رای (69درصد) به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد. 

علی اکبر ناطق نوری متولد 1323 در شهرستان نور است. او در دوره های اول، سوم، چهارم و پنجم نماینده مجلس و همچنین در دوره های چهارم و پنجم ریاست آن را برعهده داشت. ناطق نوری سرپرستی کمیته های انقلاب، وزارت کشور دولت اول میرحسین موسوی را در کارنامه خود دارد. او در این انتخابات نامزد جامعه روحانیت مبارز بود اما با به دست آوردن حدود هفت میلیون رای و 24 درصد کل آرا شکست خورد. او فردای انتخابات در پیامی به خاتمی انتخاب او را تبریک گفت. او دیگر نامزد هیچ انتخاباتی نشد. او رئیس بازرسی دفتر مقام معظم رهبری نیز بود که در اردیبهشت سال 1396 استعفا داد. 

مرحوم زواره ای از سال 1368 تا 1384 عضو حقوقدان و قائم مقام دبیر شورای نگهبان بود. او همچنین به مدت 10 سال ریاست سازمان ثبت اسناد و املاک کشور را برعهده داشت. زواره ای در این انتخابات با  772 هزار رای سوم شد.  او همچنین برای نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نامزد شد که صلاحیت او توسط شورای نگهبان که خود سال ها عضو و دبیر آن بود، رد شد. زواره ای در واکنش به این موضوع در نامه ای به آیت الله جنتی، دبیر شورای نگهبان از این رفتار گله کرد. او در شهریور 84 بر اثر سکته قلبی درگذشت. 

محمد محمدی نیک معروف به محمد محمدی ری شهری متولد 1325 است. او حاکم شرع دادگاه های انقلاب اسلامی، دادگاه انقلاب ارتش، وزیر اطلاعات بین سال های 1363 تا 1368، دادستان کل کشور و دادستان دادگاه ویژه روحانیت بوده است. حجت الاسلام ری شهری سرپرستی حجاج را نیز بر عهده داشت که در سال 1388 از آن استعفا داد. او در این دوره انتخابات با کسب 744 هزار رای چهارم شد. ری شهری هم اکنون نماینده مردم تهران در مجلس خبرگان رهبری و نایب تولیت حرم شاه عبدالعظیم حسنی در شهر ری است. 

هشتمین دوره: 18/3/1380

هشتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران 18 خرداد 1380 برگزار شد. در این انتخابات 814 نفر ثبت نام کردند اما 10 نامزد توسط شورای نگهبان تایید صلاحیت شدند. واجدین شرایط بیش از 42 میلیون نفر بودند که حدود 28 میلیون نفر آنها در انتخابات شرکت کردند. سیدمحمد خاتمی با کسب 21 میلیون و 659 هزار و 53 رای از مجموع 28 میلیون و 81 هزار و 930 رای ماخوذه حدود 76 درصد آرای شرکت کنندگان برای دومین بار به ریاست جمهوری انتخاب شد. 

احمد توکلی از ابتدای دوره هفتم تا اوایل دوره نهم، ریاست مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی را بر عهده داشت. او در انتخابات مجلس دهم  نیز در لیست ائتلافی اصولگرایان تهران بود اما نتوانست وارد مجلس شود. توکلی در این انتخابات همچون انتخابات دور ششم که منتقد اقتصادی دولت سازندگی بود، به سیاست های اقتصادی دولت خاتمی نیز معترض بود اما در نهایت توانست چهار میلیون و636 هزار رای کسب کند.او در انتخابات نهم ریاست جمهوری نیز از کاندیداهای اولیه اصولگرایان بود، اما به نفع محمدباقر قالیباف کنار رفت. 

علی شمخانی متولد 1334 در اهواز و دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت از دانشگاه جندی شاپور است. در دوران جنگ ایران و عراق فرماندهی سپاه خوزستان را برعهده داشت. شمخانی از 1368 تا 1376 فرماندهی نیروی دریایی ارتش و از سال 1369 با حفظ سمت، فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران را نیز عهده دار بود. او در دو دولت محمد خاتمی وزیر دفاع  بود. در این انتخابات به رقابت با رئیس دولت پرداخت اما با 738 هزار رای سوم شد. او از شهریور 1392 دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران است. 

عبدالله جاسبی که چند دوره عضو شورای اجرائی اتحادیه دانشگاه های جهان بوده و دو دوره متوالی ریاست شورای اجرائی اتحادیه دانشگاه های جهان اسلام را عهده دار شده است تا سال 92 نیز تنها رئیس دانشگاه آزاد اسلامی بود که در نهایت با رای شش نفر از هیئت امنای دانشگاه آزاد از این سمت رفت. دوران مدیریت طولانی مدت حضور او در دانشگاه آزاد باعث اعتراضات فراوانی شده بود. جاسبی در این انتخابات 260 هزار رای به دست آورد. 

محمود کاشانی در سال های 1359 تا 1363 داور ارشد جمهوری اسلامی در دیوان داوری ایران و ایالات متحده آمریکا، برای حل وفصل دعاوی میان دو دولت و اتباع دولت آمریکا علیه ایران در لاهه-هلند بوده است. او در این انتخابات با کسب حدود 250 هزار رای در رتبه پنجم قرار گرفت. کاشانی در چهار دوره، عضویت در هیئت مدیره کانون وکلای دادگستری مرکزی از سال های 1378 تا 1382 و از سال 1386 تا 1390 را بر عهده داشته است. 

محمد حسن غفوری فرد از سال 1368 در دولت اول مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی رئیس سازمان تربیت بدنی بود. او در انتخابات مجلس پنجم در سال 1374 شرکت کرد و به عنوان نماینده تهران به مجلس شورای اسلامی رفت. او در این دوره از انتخابات 129هزار رای به دست آورد.  غفوری فرد از سال 1385به مدت سه سال رئیس دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین بود. او در انتخابات دوره هشتم مجلس نیز شرکت کرد و به مجلس راه یافت اما در انتخابات مجلس نهم و دهم نتوانست به مجلس راه یابد. 

سیدمنصور رضوی متولد 1331 است. او در دولت میرحسین موسوی، معاون نخست وزیر و در دولت آیت الله هاشمی رفسنجانی، معاون رئیس جمهور بود. رضوی همچنین مدتی دبیری شورای عالی اداری کشور و ریاست شورای حقوق و دستمزد کارمندان دولت را بر عهده داشت. او که عضو اولین دوره شورای شهر تهران نیز بود، در این انتخابات توانست 114 هزار رای به دست آورد. 

سید شهاب الدین صدر پزشک و متولد 1340 در تهران است. او سابقه ریاست سازمان نظام پزشکی، رئیس کمیسیون بهداشت مجلس هشتم و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و نمایندگی مردم تهران در دوره های چهارم، پنجم، هفتم و هشتم مجلس شورای اسلامی و معاونت وزیر بهداشت را نیز دارد. شهاب الدین صدر در این انتخابات توانست 59 هزار رای به دست آورد. او برای شرکت در نهمین دوره انتخابات مجلس کاندیدا شده بود که صلاحیتش مورد تایید قرار نگرفت. 

علی فلاحیان متولد 1328 است. او فرمانده کل کمیته های انقلاب، نمایندگی استان خوزستان در دوره سوم و چهارم مجلس خبرگان رهبری، قائم مقامی وزارت اطلاعات، ریاست سازمان بازرسی کل کشور و حاکم شرع در شهرهای آبادان، مشهد و کرمانشاه را در کارنامه دارد. فلاحیان در دولت مرحوم هاشمی رفسنجانی وزیر اطلاعات بود. او در این انتخابات 55 هزار رای به دست آورد. 

سیدمصطفی هاشمی طبا متولد 1325 در اصفهان است. او کارشناسی ارشد نساجی از دانشگاه امیرکبیر تهران دارد. هاشمی طبا در دولت شهید محمدجواد باهنر و همچنین میرحسین موسوی وزیر صنایع بود. او همچنین از 1365 تا 1367 و از 1375 تا 1383 رئیس کمیته ملی المپیک جمهوری اسلامی ایران بود. او در این دوره انتخابات با 28 هزار رای آخر شد. 

نهمین دوره: 27/3/1384

نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال 1384 در دو مرحله در تاریخ 27 خرداد و 3 تیر همان سال برگزار شد. شورای نگهبان از 1014 نفری که برای انتخابات ریاست جمهوری ایران ثبت نام کرده بودند، صلاحیت شش نفر را تایید کرد اما بعد از حکم مقام معظم رهبری، صلاحیت مصطفی معین و محسن مهرعلیزاده که نامزدهای جبهه اصلاحات محسوب می شدند تایید شد و تعداد کاندیداها به هشت نفر رسید.  در دور اول انتخابات، آیت الله هاشمی رفسنجانی با شش میلیون و 190 هزار و 122 رای رتبه اول را کسب کرد، محمود احمدی نژاد پنج میلیون و 718 هزار و 129 رای را کسب کرد، اما هیچ کدام نتوانستند اکثریت مطلق آرا را کسب کنند. در دور دوم محمود احمدی نژاد از مجموع 27 میلیون و 959 هزار و 253 رای، 17,248,782 رای به دست آورد  رئیس جمهور شد. 

اکبر هاشمی بهرمانی سال 1313 در رفسنجان به دنیا آمد. او که از مبارزین پیش از انقلاب بود، پس از پیروزی انقلاب به عنوان یکی از اعضای شورای انقلاب اسلامی انتخاب شد. در جنگ ایران و عراق نماینده امام خمینی در شورای عالی دفاع بود و عملا فرماندهی نیروهای مسلح را برعهده داشت. مرحوم هاشمی رفسنجانی اولین رئیس مجلس شورای اسلامی است و تا سال 1368 در این مقام ماند. بعد از آن به مدت هشت سال رئیس جمهور شد و از سال 1384 تا پایان عمر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام بود. او در همه ادوار مجلس خبرگان رهبری نماینده مردم تهران بود و از سال 1386 تا 1390 ریاست آن را برعهده داشت. مرحوم هاشمی در دور اول انتخابات شش میلیون و 211 هزار رای آورد و با احمدی نژاد به مرحله دوم رفت اما در این مرحله با 10 میلیون رای و کسب 35درصد آرا در انتخابات شکست خورد. هاشمی در سال 92 نیز نامزد ریاست جمهوری شد اما صلاحیت او توسط شورای نگهبان تایید نشد. او دی ماه 1395 درگذشت. 

مهدی کروبی سال 1316 در الیگودرز به دنیا آمد. او در اولین دوره مجلس شورای اسلامی نماینده الیگودرز در مجلس بود و با فرمان امام خمینی بنیاد شهید انقلاب اسلامی را تاسیس کرد. کروبی در دور دوم و سوم مجلس شورای اسلامی به عنوان نمایند تهران به مجلس شورای اسلامی راه یافت و در مجلس ششم رئیس مجلس شد. کروبی در این انتخابات یکی از نامزدهای اصلاح طلبان بود که پنج میلیون رای به دست آورد و به نتیجه انتخابات اعتراض کرد. کروبی حزب اعتماد ملی را تاسیس کرد. 

محمدباقر قالیباف متولد 1340 است و فرماندهی قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا، نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی را برعهده داشت. او در این انتخابات چهار میلیون رای به دست آورد و چهارم شد. پس از انتخابات و رفتن محمود احمدی نژاد به پاستور، شورای شهر تهران قالیباف را به عنوان شهردار تهران انتخاب کرد که تا سال 1396 در این سمت ماند. 

مصطفی معین نجف آبادی پزشک و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1330 به دنیا آمد. او نمایندگی مردم شیراز در دور اول مجلس و نماینده مردم تهران در دوره سوم و نمایندگی مردم اصفهان در دوره پنجم را در کارنامه خود دارد. معین در دولت اول آیت الله هاشمی رفسنجانی و همچنین در دولت اول محمد خاتمی، وزارت علوم را برعهده داشت. او در این انتخابات نامزد اصلاح طلبان بود و با چهار میلیون رای پنجم شد. مصطفی معین  پس از انتخابات در بیانیه ای به نتایج آن اعتراض کرد. او در دهمین دوره انتخابات مجلس از حوزه انتخابیه شیراز ثبت نام کرد، اما شورای نگهبان صلاحیت او را تایید نکرد. 

علی اردشیرلاریجانی در سال 1336 در شهر نجف متولد شد. او فرزند آیت الله میرزا هاشم آملی است. او در سال 1375 به مدت یک سال وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت هاشمی رفسنجانی بود و بعد از آن به مدت 10 سال ریاست سازمان صداوسیما را برعهده گفت. او در این انتخابات یک میلیون و 700 هزار رای آورد و ششم شد. بعد از آن به مدت دو سال دبیر شورای امنیت ملی شد اما در سال 1386 استعفا داد. لاریجانی سپس در انتخابات مجلس شرکت کرد و اکنون به مدت 11 سال است که ریاست آن را برعهده دارد.

محسن مهرعلیزاده سال 1335 در مراغه به دنیا آمد. او از سال 1376 تا 1380 استاندار خراسان بود و در دولت دوم خاتمی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان تربیت بدنی شد. مهرعلیزاده که ابتدا در این دوره انتخابات احراز صلاحیت نشده بود، در نهایت با یک میلیون و 288 هزار رای آخر شد. او آبان 1396 به عنوان استاندار اصفهان انتخاب شد اما یک سال بعد به علت قانون منع به کارگیری بازنشستگان کنار رفت. 

دهمین دوره: 22/3/1388

این دوره انتخابات ریاست جمهوری در 22 خرداد 1388 برگزار شد. 475 نفر برای ریاست جمهوری ثبت نام کردند که شورای نگهبان صلاحیت چهار نفر را تایید کرد. در این دوره 46 میلیون و 200 هزار نفر واجد شرایط رای دادن بودند که 85 درصد آنان در رای گیری شرکت کردند. بر اساس اعلام رسمی وزارت کشور، محمود احمدی نژاد بیش از 24 میلیون رای به دست آورد. میرحسین موسوی و مهدی کروبی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری به نحوه رای گیری و نتایج اعلام شده اعتراض کردند. 

میرحسین موسوی خامنه سال 1320 در خامنه به دنیا آمد. او پیش از انقلاب در کنار شهید بهشتی در مبارزات شرکت می کرد و در نخستین روزهای بعد از پیروزی انقلاب در 1357 به حزب جمهوری اسلامی پیوست و دبیر سیاسی آن و سردبیر روزنامه جمهوری اسلامی شد. موسوی سال 60 در کابینه های شهید رجایی، شهید باهنر و مرحوم مهدوی کنی به عنوان وزیر خارجه معرفی شد. با انتخاب آیت الله خامنه ای به عنوان رئیس جمهوری، ایشان میرحسین موسوی را به عنوان نخست وزیر معرفی کردند. او تا سال 1368 نخست وزیر بود و بعد از آن به عضویت مجمع تشخیص مصلحت نظام درآمد. موسوی تا سال 1375 عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز بود و در سال 1377 و با حکم سیدمحمد خاتمی، رئیس فرهنگستان هنر شد. او در این دوره از انتخابات شرکت کرد. موسوی مورد حمایت اصلاح طلبان بود. تعداد آرای موسوی 13میلیون و 338هزار رای اعلام  و دوم شد.

محسن رضایی میرقائد در سال 1333 در مسجدسلیمان به دنیا آمد. او از پایه گذاران گروه منصورون، در اوایل دهه 1350 بود و پس از انقلاب  نیز از افراد پایه گذار سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی به شمار می آمد. محسن رضایی از سال 1360 تا 1376 به مدت 16 سال، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود. از او به عنوان موسس نیروی زمینی، هوایی و دریایی سپاه نام برده می شود. محسن رضایی پس از استعفا و کناره گیری از فعالیت های نظامی در سپاه، عضو و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام شد. او در سال 1384 نامزد انتخابات ریاست جمهوری شده بود که پیش از انتخابات انصراف داد. رضایی در این انتخابات به صورت مستقل وارد انتخابات شد و تعداد آرای او  681 هزار رای اعلام شد. او به نتایج اعلام شده اعتراض کرد اما بعدا از اعتراض خود منصرف شد. 

 مهدی کروبی بعد از تاسیس حزب اعتماد ملی، اولین اصلاح طلبی بود که حضورش در این انتخابات را اعلام کرد. تعداد رای های مهدی کروبی در این دوره 333 هزار رای اعلام شد که از تعداد آرای باطله نیز کمتر بود. او به نتیجه انتخابات اعتراض کرد.  

یازدهمین دوره: 24/3/1392

یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران 24 خرداد 1392 برگزار شد. 686 نفر در این انتخابات ثبت نام کردند که شورای نگهبان صلاحیت هشت نفر را تایید کرد. از نکات مهم این انتخابات تایید صلاحیت نشدن آیت الله هاشمی رفسنجانی بود. شورای نگهبان صلاحیت او را که در آن زمان 79 سال داشت، به دلیل عدم توانایی جسمی تایید نکرد. پیش از برگزاری انتخابات، غلامعلی حدادعادل به نفع دیگر نامزدهای اصولگرا و محمدرضا عارف، نامزد اصلاح طلبان به نفع حجت الاسلام حسن روحانی انصراف دادند. در نهایت حسن روحانی که نامزد مورد حمایت اصلاح طلبان بود، با بیش از 18 میلیون و 600 هزار رای از مجموع بیش از 36 میلیون و 700 هزار رای با کسب 50 درصد آرا به عنوان رئیس جمهور  انتخاب شد. 

محمدباقر قالیباف که دکترای جغرافیای سیاسی دارد و دوره خلبانی هواپیمای ایرباس را در فرانسه گذرانده، با شعار «ایران سربلند» در این دوره از انتخابات نامزد شد. او در این انتخابات نامزد اصلی اصولگرایان بود اما با شش میلیون رای بعد از حسن روحانی رتبه دوم را به دست آورد. قالیباف در سال 1396 نیز در انتخابات شرکت کرد اما در نهایت به نفع حجت الاسلام رئیسی انصراف داد. او هم اکنون عضو مجمع تشخیص مصلحت  نظام است. 

سعید جلیلی در سال 1344 در مشهد به دنیا آمد و دارای دکترای علوم سیاسی از دانشگاه امام صادق (ع) است. او ریاست اداره بازرسی وزارت خارجه، مدیر بررسی های جاری دفتر مقام معظم رهبری و معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه را در کارنامه خود دارد و از سال 1386 تا شهریور 1392 دبیر شورای عالی امنیت ملی و رئیس گروه مذاکره کننده هسته ای ایران با کشورهای غربی بود. جلیلی با شعار «حیات طیبه» در انتخابات 1392 نامزد شد و با کسب بیش از چهار میلیون و 168 هزار رای سوم شد.

 محسن رضایی در این دوره برای بار سوم وارد کارزار انتخاباتی شد. او شعار «سلام بر زندگی»  را برای خود انتخاب کرده بود. محسن رضایی این بار نیز تا آخر پای انتخابات باقی ماند و با 388 هزار رای ناکام ماند. او که از سال 1376 دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام است، عمده فعالیت های خود را در مجمع متمرکز کرده است. محسن رضایی در انتخابات ریاست جمهوری در سال 1396 شرکت نکرد. 

علی اکبر ولایتی در سال 1324 در شمیران به دنیا آمد. او که پزشک متخصص اطفال و کودکان است پس از پیروزی انقلاب به عنوان معاون وزارت بهداری، نماینده مردم تهران در اولین دوره مجلس شورای اسلامی انتخاب شد. ولایتی از سال 1360 به مدت 16 سال وزیر خارجه بود که در این دوران جنگ بین ایران و عراق به پایان رسید. او در این دوره از انتخابات با دو میلیون و 268 هزار رای نتوانست به ریاست جمهوری برسد. ولایتی هم اکنون مشاور بین الملل مقام معظم رهبری، رئیس هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است. 

سیدمحمد غرضی در سال1320 در اصفهان به دنیا آمد. او بعد از انقلاب استاندار کردستان و خوزستان، نماینده اولین دوره مجلس از اصفهان، وزیر نفت در دولت مرحوم مهدوی کنی و میرحسین موسوی بوده است. غرضی همچنین وزیر پست و تلگراف و تلفن در دولت دوم میرحسین موسوی و دولت آیت الله هاشمی رفسنجانی بود. او با شعار «دولت ضدتورم» در انتخابات شرکت کرد و با کسب 446هزار رای آخر شد. 

دوازدهمین دوره: 29/2/1396

این دوره از انتخابات در 29 اردیبهشت 1396 برگزار شد. 1636 نفر نامزد شرکت در انتخابات شدند که در نهایت شورای نگهبان صلاحیت هشت نفر را تایید کرد. از نکات جالب در این دوره ثبت نام محمود احمدی نژاد برای شرکت در انتخابات بود اما توسط شورای نگهبان تایید صلاحیت نشد. چند روز قبل از برگزاری انتخابات، محمدباقر قالیباف به نفع حجت الاسلام رئیسی و اسحاق جهانگیری، نامزد اصلاح طلبان و معاون اول رئیس جمهور به نفع حجت الاسلام روحانی انصراف دادند. در نهایت، حسن روحانی با 23 میلیون و 636 هزار و 652 رای و کسب 57 درصد آرا به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد. 

سید ابراهیم رئیس الساداتی در سال 1339 در مشهد به دنیا آمد. او فعالیت قضائی خود را در 20سالگی به عنوان دادستان کرج آغاز کرد و سپس دادستان همدان شد. رئیسی در سال 1364 به تهران منتقل شد و جانشین دادستان شد و در سال 1368 به عنوان دادستان تهران منصوب شد. او  نماینده خراسان جنوبی و عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان نیز هست. ابراهیم رئیسی از سال 1383 تا 1393 معاون اول قوه قضائیه بود. او در این دوره انتخابات نامزد اصلی اصولگرایان بود اما با 15 میلیون رای و کسب 38 درصد آرا دوم شد. ابراهیم رئیسی هم اکنون ریاست قوه قضائیه را بر عهده دارد. 

سیدمصطفی آقامیرسلیم متولد 1326 در تهران است.  او در اوایل انقلاب معاونت سیاسی- اجتماعی وزیر کشور را بر عهده داشت. میرسلیم که از اعضای حزب جمهوری اسلامی بود، به پیشنهاد بنی صدر برای نخست وزیری به مجلس معرفی شد اما رای نیاورد. او در دوره ریاست جمهوری مقام معظم رهبری سرپرست نهاد ریاست جمهوری و مشاور عالی رئیس جمهور بود. او مدتی در دولت دوم مرحوم هاشمی رفسنجانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. میرسلیم در این دوره از انتخابات نامزد حزب موتلفه اسلامی بود و در نهایت 478 هزار رای به دست آورد. او هم اکنون رئیس شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است. 

سیدمصطفی هاشمی طبا در دولت دوم مرحوم هاشمی رفسنجانی و دولت اول سیدمحمد خاتمی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان تربیت بدنی بود. او در سال 1393 به عنوان مشاور وزیر ورزش در امور زیربنایی، سرمایه گذاری و توسعه زیرساخت های ورزش کشور معرفی شد.  هاشمی طبا در این انتخابات اعلام کرد که از نامزدی انصراف نمی دهد اما به حسن روحانی رای می دهد. او با 214 هزار و 441 رای چهارم شد.