آرشیو سه‌شنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۳۴۹۹
سیاست
۲

نگاهی به مواضع سیاسی آیت الله محمد یزدی

مواجهه مطهری با آیت الله

شرق: آیت الله محمد یزدی چند روز پیش در دیدار با دادستان های کشور در دفتر جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، گفت: «نباید اجازه دهیم افراد سودجو به مجلس شورای اسلامی راه یابند، زیرا برخی نمایندگان به این امید وارد مجلس می شوند که با اعمال فشار به وزرا، رشوه خواری کنند... نباید به خاطر خوش آمد یا بدآمد کسی از قانون و شرع بگذریم؛ ما باید از ورود سودجویان به مجلس جلوگیری کنیم و بدانیم عناوینی که داریم و مناصبی که در آن قرار گرفته ایم، گذراست».

این سخنان با واکنش هایی روبه رو شد چنانچه علی مطهری، نماینده فعلی مجلس در واکنش به سخنان یزدی در کانال تلگرامی خود نوشت: «اولا این سخن، همه نمایندگان مجلس را زیر سوال می برد. بهتر بود ایشان به فرض صحت کلامشان و اثبات اتهام وارده نام آن نمایندگان را ذکر می کردند تا ذمه سایر نمایندگان بری می شد. ثانیا در میان نمایندگان به ندرت چنین کسانی پیدا می شوند و علت آن هم نوع رفتار شورای نگهبان است که افراد حر و آزاده و پاکدست و پاک دامن را به دلیل انتقاد از نظام به جرم ضدیت با ولایت فقیه رد صلاحیت و چنان افرادی را تایید صلاحیت می کند. بنابراین به فرض صحت ادعای آقای یزدی، برای رفع این نقیصه، شورای نگهبان باید روش خود را عوض کند و صرفا افرادی را که جرم قابل توجه مالی یا اخلاقی دارند، رد صلاحیت کند؛ نه اینکه کاندیداهایی را هم که انتقادی به نظام دارند اما افراد سالم و صالحی هستند، ردصلاحیت نماید».

محمد یزدی همواره یکی از مهم ترین شخصیت های سیاسی نظام بوده است زیرا مسئولیت های متعددی ازجمله نمایندگی مجلس خبرگان قانون اساسی، نمایندگی مجلس شورای اسلامی، نمایندگی مجلس خبرگان رهبری، عضو فقهای شورای نگهبان، ریاست قوه قضائیه و عضویت در شورای بازنگری قانون اساسی را برعهده داشته است.

یزدی و مخالفت با اصلاحات

او علاوه بر تعدد مسئولیت ها از حیث مواضع سیاسی اش و رویکرد عملی اش مورد توجه بوده است؛ به طوری که می توان از آیت الله یزدی به عنوان فردی یاد کرد که در مخالفت با جریان اصلاحات ثابت قدم بوده است و هیچ گاه تمایل به نرمش در قبال نیروهای جریان اصلاحات نداشته است. به نحوی که اخیرا وقتی آیت الله شبیری زنجانی به دیدار سیدمحمد خاتمی رفت، خطاب به این مرجع تقلید نوشت: «پیرو انتشار تصاویری در فضای مجازی از حضرت عالی در کنار برخی افراد مسئله دار که برای نظام جمهوری اسلامی و مقام معظم رهبری احترامی قائل نیستند؛ بدین وسیله به عرض می رساند، این موضوع ناراحتی و تعجب مقلدین و حوزویان را در پی داشته است. لازم به ذکر است، این جانب نیز در دو مرحله با حضرت عالی مکاتباتی در مورد برخی از مسائل دیگر داشته ام که جواب قانع کننده ای دریافت نکردم؛ لذا این نامه را به ناچار به صورت سرگشاده خدمتتان ارسال کردم. چگونه می شود حضرت عالی که فرصتی برای ملاقات با هیئت رئیسه مجمع عمومی اساتید را ندارید، فرصت می کنید در منزل آقایی در تهران حاضر شوید و با این آقایان ملاقات داشته باشید. یادآور می شوم مقام و احترام شما در سایه احترام به نظام اسلامی حاکم، رهبری و شان مرجعیت است، پس لازم است این احترام و شئون مرجعیت را رعایت فرموده و ترتیبی اتخاذ فرمایید این گونه مسائل دیگر تکرار نگردد».

این نامه با مخالفت های شخصیت های متعددی همراه شد؛ چنان که آیت الله سیدمصطفی محقق داماد در یادداشتی در وصف آیت الله شبیری زنجانی نوشت: «به تصدیق عموم ارباب معرفت، خبرگان واقعی، دین شناسان و صاحب نظران در میدان فقاهت شیعی، حضرت آیت الله العظمی حاج آقا موسی شبیری زنجانی دامت برکاته یکی از شایستگان مرجعیت تقلید در زمان حاضر می باشند. نگارنده هرچند بر این باور است که جایگاه رهبری بالاتر از آن است که هرکس برای تثبیت مواضع فکری خود از آن مقام معظم خرج کند، ولی به رغم این باور اجازه فرمایید این جمله را به سمع خوانندگان برساند. نگارنده این سطور در تعظیم و تکریم مقام علمی و اخلاقی علامه شبیری از مقام معظم رهبری، جملاتی کم نظیر به گوش خود شنیده است که رساننده عظمت والای آن بزرگوار در نظر معظم له و نشانه حق شناسی و زرشناسی ایشان است». یا آنکه آیت الله سیدمحمد غروی، عضو شورای عالی حوزه های علمیه، در واکنش به آیت الله یزدی گفت: «کاری که آقای یزدی در این شرایط کردند، خطای استراتژیک بود. خواهشم این است کسانی که واقعا دلسوز انقلاب، نظام، مرجعیت و روحانیت هستند، این پرونده را ببندند چون به نفع هیچ کسی نیست. واقعا بعید می دانم در آینده مرجعی به این عمق آیت الله شبیری زنجانی داشته باشیم. همین طور شخصیت آیت الله یزدی در فعالیت های انقلابی بر کسی با آن سوابق پوشیده نیست و بنابراین بهتر است پرونده را ببندند و مسئله را ادامه ندهند». یا رسول منتجب نیا گفت: «آیت الله یزدی با چه دلیل و مجوز شرعی و قانونی، جمعی از بزرگان اسلام و کشور را به مسئله داربودن و حرمت قائل نشدن برای نظام و رهبری متهم می کند؟».

دوران ریاست قوه قضائیه محمد یزدی هم بسیار محل مناقشه است زیرا او بعد از روی کارآمدنش در دستگاه قضا نهاد دادسرا را حذف کرد. با حذف دادسرا پرونده های قضائی مستقیما دادگاه می رفت و دادگاه مسئولیت تحقیق را نیز برعهده داشت؛ یعنی تمام مسئولیت های قاضی، دادستان و بازپرس در یک مقام به نام قاضی جمع شده بود. این اقدام  با مخالفت های بسیاری روبه رو شد به نحوی که پس از اتمام دوران مسئولیتش، آیت الله سیدمحمود شاهرودی، رئیس وقت قوه قضائیه، گفت که من یک ویرانه را تحویل گرفتم و همواره از احیای دادسراها به عنوان یکی از اقدامات مثبتش یاد می کرد.

ماجرای سپنتا نیکنام

محمد یزدی در ماجرای سپنتا نیکنام، نماینده زرتشتی شورای شهر یزد، یکی از موافقان تعلیق او بود و شاید بیشترین تلاش را برای توقف دوره نمایندگی نیکنام انجام داد. او در این باره گفته بود: «اقلیت های مذهبی می توانند در مجلس نماینده داشته باشند و نظر دهند اما اگر شورای نگهبان بر آن نظرات ایراد شرعی بگیرد، از مصوبات مجلس حذف می شود. اگر جایی اکثریت قریب به اتفاق شان مسلمان باشند، غیرمسلمان نمی تواند برای آنها تصمیم بگیرد. قانون انتخابات صراحت دارد که اشخاص می توانند برای عضویت در شورای شهر کاندیدا شوند، اگر فردی در شهری انتخاب شد که اکثر قریب به اتفاق آن مسلمان هستند و وی در اقلیت بود، او در شورای شهر نمی تواند برای شهری که اکثرا مسلمان هستند، تصمیم بگیرد». در نهایت چنین نظری از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام رد شد  و عضویت نیکنام در شورای شهر یزد تایید شد.

با همه اینها باید گفت محمد یزدی با تمام اختلاف نظرهایی که بر سر مواضعش وجود دارد، بخشی از تاریخ انقلاب اسلامی است و نمی توان تاثیر او را انکار کرد؛ هرچند بسیاری نظری خلاف نظراتش داشته باشند.