آرشیو چهار‌شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۸، شماره ۵۴۹۹
رسانه: دور دنیا
۸

ترکیه علاوه بر تجهیزات نظامی، 8000 نیروی شورشی به سوریه اعزام کرد

قمار اردوغان در خاک سوریه

رحیم محمدی

رجب طیب اردوغان پس از نا امیدی از همراهی دونالد ترامپ، تصمیم گرفت به صورت انفرادی خود را درگیر بحران جدیدی در خاک سوریه کرده و به اصطلاح منطقه ای امن را در شرق فرات ایجاد کند. اردوغان که برای فرار از بحران های داخلی ناگزیر به اتخاذ چنین تصمیمی بود روز گذشته بخشی از نیروهایش را وارد خاک سوریه کرد. در این میان خبرهایی هست که هم ورود نیروهای ترکیه به سوریه و هم خروج نیروهای آمریکایی از این کشور را مورد تردید قرار می دهند. کارشناسان نیز به ترکیه هشدار می دهند نه تنها در این عملیات سودی به دست نخواهد آورد، بلکه حتی ممکن است این اقدام در اصل دامی از سوی آمریکا برای غرق کردن اردوغان باشد.

رسانه های رسمی سوریه و نیز خبرگزاری های دیگر اعلام کردند، نیروهای ترکیه حمله ای به مواضع شبه نظامیان کرد در حومه استان حسکه در شمال شرق این کشور داشته اند. شبکه الاخباریه سوریه نیز از حمله هوایی ترکیه به تل طویل در المالکیه در حومه استان حسکه در شمال شرقی سوریه خبر داد. شبکه خبری اسپوتنیک روسیه نیز گزارش داد، جنگنده های ترکیه حمله ای به مقر نیروهای کرد در تل طویل داشتند و خسارات مالی و تلفات جانی نیز در بین نیروهای سوریه دموکراتیک برجای گذاشتند. درهمین حال وزارت دفاع ترکیه از تکمیل آمادگی های خود برای اجرای عملیات نظامی علیه افراد مسلح کرد در شمال شرق سوریه خبر داد و گفت تجهیزات جدیدی را به مرزها فرستاده است. به گفته خبرگزاری آناتولی، این تجهیزات شامل ده کامیون حامل تانک است که از اطراف شهرک یایلاداغی در استان هاتای در جوار مرزهای سوریه راهی استان های جنوب و جنوب شرقی ترکیه شده اند. پیشتر نیز کاروانی نظامی متشکل از 80 خودروی زرهی وارد دو شهر قرق خان و خاصه در استان هاتای شده بودند. همزمان یک منبع عربی نیز از ورود نیروهای موسوم به ارتش آزاد سوریه از ترکیه به سوریه خبر داد و گفت حدود 8000 شبه نظامی از نیروهای مخالف مسلح سوری به اضافه نیروهای ارتش ترکیه با ساز و برگ جنگی وارد خاک سوریه شدند. برخی منابع روسی نیز گفتند یگان هایی از ارتش ترکیه عصر دوشنبه عازم شهر منبج در حومه شرقی حلب شدند.

واکنش سوریه و کردها

فیصل مقداد، معاون وزیر خارجه سوریه با اشاره به عملیات قریب الوقوع ترکیه در خاک این کشور، گفت: دیگران نباید خود را در مهلکه گرفتار کنند، چراکه ما برای دفاع از وجب به وجب از خاک خود آماده ایم. المقداد تصریح کرد: دمشق از خاک خود دفاع خواهد کرد و اجازه نخواهد داد اشغالگران آن را تحت سیطره خود درآورند. این مقام سوری همچنین به پشت پا زدن ایالات متحده آمریکا به کردها اشاره کرد و گفت: هرآن که خود را به قیمتی ارزان بفروشد، توسط تاریخ کنار گذاشته خواهد شد. ما پیشتر هشدار داده بودیم که تکیه کنندگان بر بیگانگان، کنار گذاشته می شوند. المقداد همچنین درخصوص آمریکا گفت: آمریکا در حال حاضر در تمام دنیا شکست خورده و طرح های آنچه در خلیج فارس و چه در آفریقا و آسیا با شکست مواجه شده است.

از سوی دیگر روز گذشته ده ها نفر از کردهای سوریه در اعتراض به اقدامات ترکیه برای حمله نظامی به شرق فرات، تجمع اعتراضی برپا کردند. گروه های کرد سوری روزهای گذشته نیز گفته بودند تا پای جان با حضور نیروهای ترکیه در خاک سوریه مقابله خواهند کرد. تصمیم جدید اردوغان واکنش های متفاوت و متناقضی را در خود ترکیه هم به همراه داشته است. به گزارش تسنیم، یکی از ستون نویس های روزنامه های ترکیه در این باره نوشت: بارها گفته ام و نوشته ام، باز هم تکرار می کنم: صلح از جنگ دشوارتر است، اما باز هم باید به سوی صلح شتافت. صلح، نه در لوله تفنگ است و نه در میدان جنگ. صلح را باید پشت میز مذاکره جست وجو کرد. ترکیه باید به کشوری تبدیل شود که برای گریز از جنگ و درگیری، به طور مداوم در جست وجوی مذاکره و حقوق باشد و به گفت وگو پناه ببرد.لازم است که ترکیه پیش از هر اقدامی با کردهای خود به تفاهم برسد و سپس با کردهای منطقه نیز گفت وگو و ارتباطی موثر و انسانی برقرار کند.

این درحالی است که برخی رسانه ها از رویکرد جدید کردهای سوریه نسبت به دولت دمشق سخن می گویند. این منابع می افزایند بعد از ضربه ای که کردهای سوری از آمریکا دریافت کردند آنها چاره ای جز نزدیک شدن به دولت بشار اسد ندارند. یک کارشناس نظامی هم به بی بی سی گفت انتظار می رود به دنبال ضربه ای که دونالد ترامپ به کردهای سوریه زد آنها به روسیه متوسل شوند و از این کشور بخواهند بین آنها و مقامات دولت سوریه پادر میانی کند. این تحول به گفته آنها در نهایت به نفع دولت بشار اسد تمام خواهد شد.

بازی ترامپ و اردوغان

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه روز دوشنبه اعلام کرد کشورش عزم خود را برای عملیات نظامی در شمال شرق سوریه جهت پاکسازی منطقه از وجود یگان های مدافع خلق کرد که آنکارا آنها را شاخه تروریستی از حزب کارگران کردستان (پ ک ک) می داند، جزم کرده است. وی پیش از آن به صورت تلفنی با دونالد ترامپ همتای آمریکایی خود گفتگو کرده بود. روزنامه انگلیسی میدل ایست آی فحوای مکالمه تلفنی روسای جمهوری ترکیه و آمریکا را روز گذشته فاش کرد و نوشت: اردوغان خطاب به ترامپ گفته: یا با ترکیه در عملیاتش همکاری کنید یا راه را باز کنید. بعد از این تماس تلفنی واشنگتن در اقدامی غیرمنتظره اعلام کرد از عملیات ترکیه نه مشارکت می کند و نه حمایت می کند. اردوغان چندین دلیل را طی این تماس برای ترامپ مطرح کرد از جمله آنها اقدامات آمریکاست که با دستورالعمل های کاخ سفید تناقض دارد و دلیل دیگر تداوم تجهیز یگان های مدافع خلق کرد به محموله های تسلیحاتی است.

با این حال روز گذشته یک مقام آمریکایی گفت ترکیه هنوز عملیاتی در شمال سوریه انجام نداده است. ترکیه مدتها بود در حال رایزنی با آمریکا برای ایجاد یک منطقه امن در شمال سوریه بود. آمریکایی ها هرچند دراین باره قول هایی به ترکیه داده بودند اما در نهایت از همراهی با ترکیه برای ایجاد چنین منطقه ای منصرف شدند. به همین دلیل برخی از تحلیل گران ازجمله عبدالباری عطوان در روزنامه رای الیوم نوشت احتمال دارد آمریکا به این وسیله خواسته باشد ترکیه را درگیر یک بحران جدید کند. به نوشته او «ترامپ با تصمیم غیرمنتظره خود برای خارج کردن نیروهای آمریکایی از شمال سوریه هدیه ای مسموم و خطرناک به رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه داده و ارتش این کشور را وارد دام خطرناکی کرده که خروج از آن دشوار خواهد بود، همان طور که عربستان در باتلاق یمن و آمریکا در افغانستان و عراق افتاده است.» برخی دیگر از کارشناسان نیز می گوید قماری را که رجب طیب اردوغان در خاک سوریه شروع کرده است ممکن است ضربه سنگینی بر آینده سیاسی او زده و آسیب های جبران ناپذیری را بر او وارد کند.   

درنگ

روسیه و آمریکا

 کرملین روز گذشته درباره درست بودن خبر خروج نظامیان آمریکایی از سوریه ابراز تردید کرد. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ ریاست جمهوری روسیه در این باره گفت: آمریکا روسیه را درباره برنامه خود برای خارج کردن نظامیان ایالات متحده از سوریه مطلع نکرده و مسکو مطمئن نیست که این امر (خروج نظامیان آمریکایی از سوریه) انجام شده باشد.

روز دوشنبه آمریکا اعلام کرد بخشی از نیروهای خود را از خاک سوریه خارج می کند. این تصمیم با انتقادات زیادی در داخل و خارج از ایالات متحده مواجه شد. با این وجود یک مسوول ارشد آمریکایی اعلام کرد: نیروهای آمریکایی در مناطق دیگری از سوریه مستقر خواهند شد و ما هیچ چراغ سبزی به ترکیه برای عملیات در شمال سوریه نشان نداده ایم و فقط تلاش می کنیم جان سربازان مان را حفظ کنیم. این مقام آمریکایی تصریح کرد: تصمیم ترامپ برای خروج نیروهای مستقر در سوریه در نزدیکی مرزهای مشترک با ترکیه تنها شامل 50 تا صد سرباز می شود که نیروهای ویژه هستند و به پایگاه های دیگر در داخل سوریه منتقل می شوند. به ادعای این مسوول، استقرار مجدد نیروها هرگز به معنای نشان دادن چراغ سبز به عملیات نظامی ترکیه علیه نیروهای کرد در شمال شرق سوریه نیست.

دونالد ترامپ که به خاطر تصمیم ناگهانی خود به شدت زیر فشارهای سیاسی است روز گذشته در یک توییت جدید دولت ترکیه را به شدیدترین تحریم های اقتصادی تهدید کرد.

از سوی دیگر پنتاگون نیز اعلام کرد، تلاش می کند ترکیه را از حمله به شمال شرق سوریه منصرف کند.به همین دلیل روز گذشته وزرای دفاع روسیه و آمریکا پیرامون تحولات سوریه  تلفنی با یکدیگر گفت و گو کردند.