آرشیو دو‌شنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۵۲۵
اقتصاد
۱۱
گزارش

رییس صندوق بین المللی پول در مصاحبه با گاردین: تغییرات آب و هوایی خطرناک تر از بحران های مالی است

گروه اقتصاد: کریستینا جورجیوا، رییس صندوق بین المللی پول در مصاحبه ای اختصاصی با گاردین، گرمایش زمین را به عنوان یک تهدید جدی برای بی ثباتی بیشتر مالی در جهان عنوان کرد. شاید این اولین بار باشد که رییس یکی از مهم ترین نهادهای بین المللی اقتصادی، از موضوعی مانند تغییرات آب و هوایی به عنوان عامل محدودکننده رشد جهانی صحبت می کند. جورجیوا معتقد است تغییرات آب و هوایی بیشتر از آنکه کشورهای تولیدکننده دی اکسیدکربن را تحت تاثیر قرار دهد، بر اقتصاد کشورهای کمتر توسعه یافته یا نوظهور تاثیرگذار خواهد بود.

تغییرات اقلیمی، خطرناک تر از بحران مالی

جورجیوا در این گفت وگو از موضوعاتی سخن گفت که در 75 سال گذشته تقریبا جایی در میان تحقیقات اقتصاددانان صندوق بین المللی پول نداشته است. به خصوص اینکه در ده سال اخیر با وجود بحران مالی امریکا در سال 2008 و پیش بینی کاهش رشد اقتصادی جهان تا چند سال آینده، عمده موضوعات مورد بحث در خصوص لزوم تعادل بین تراز پرداخت ها یا بحران مالی بود. اما این بار رییس صندوق بین المللی پول از مشکلی سخن گفت که به زعم او در سال های آتی می تواند در قالبی خطرناک تر ظاهر شده و جهان به ویژه کشورهای فقیر را تحت تاثیر قرار دهد. این مشکل همان گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی است.

با این حال، این برای بار اول نیست که رییس جدید صندوق بین المللی پول، در خصوص تغییرات اقلیمی ابراز نگرانی کرده است. پیش تر او در نشست ماه اکتبر سازمان متبوعش بارها از مخاطرات زیست محیطی جهان سخن گفت. به گواه حاضران در این نشست بیشتر زمان او به صحبت در خصوص تغییرات اقلیمی به جای بررسی اقتصاد جهانی و سقوط مالی گذشت.

جورجیوا معتقد است بحران آب و هوا و ثبات مالی تضادی با یکدیگر ندارند زیرا اگر بدون نظارت به خود واگذار شود، قطعا می توانند بر یکدیگر تاثیر گذاشته و حتی تشدید شوند. او در این خصوص گفت: «وقتی افراد از تصمیم گیران می خواهند که بر توافقنامه های زیست محیطی پایبند بمانند، باید این اتفاق بیفتد. این دقیقا کاری است که در این شرایط باید انجام شود.» به نظر او تغییرات آب و هوایی قابل رویت نیست اما با گذر زمان، تاثیرات خود را بر اقتصاد جهان به ویژه بر کشورهای فقیر می گذارد.

او در پاسخ به این پرسش که بزرگ ترین ریسک تاریخ چه خواهد بود؛ آیا مجددا سقوط مالی اتفاق می افتد یا گرمایش جهانی می تواند تاثیرات به مراتب مخرب تری بر اقتصاد بگذارد، گفت: «تغییرات آب و هوایی یک تهدید است و باید جدی گرفته شود زیرا از نظر صندوق بین المللی پول که با مسائل اقتصادی سر و کار دارد، تغییرات بر اقلیم آب و هوایی می تواند توسعه را در هر بعد آن به عقب براند؛ موضوعی که در سالیان اخیر شاهد آن بوده ایم.» او قرار است در کنفرانس تغییرات آب و هوایی سازمان ملل COP25 که از امروز تا 13 دسامبر در مادرید برگزار می شود، سخنرانی کند. به نظر می رسد عمده صحبت های او در خصوص معاهده پاریس و بررسی تعهدات سایر کشورها برای کاهش تولید آلاینده های کربنی باشد. جورجیوا معتقد است سازمان متبوعش ثقش مهمی در جلوگیری از افزایش دما در سطوح فاجعه بار ایفا می کند.

اصرار صندوق بین المللی پول بر افزایش مالیات بر کربن

ریس صندوق بین المللی پول معتقد است انقلاب صنعتی آغاز دوره ای بود که منجر به بهبود شگرفی در زندگی افراد شد. اما هر انقلابی هزینه هایی نیز دارد. هزینه انقلاب صنعتی نیز پیامدهای ناخواسته ای بود که ایجاد کرد. یکی از آنها استفاده بیش از حد از انرژی و سوخت های فسیلی بود. هر چند به اعتقاد او می توان با روش هایی این مشکلات را حل و فصل کرد. جورجیوا بر این مدعا تاکید دارد که بحران زیست محیطی علاوه بر یک تهدید، یک فرصت نیز می تواند باشد. فرصت از این جهت که رشد بیشتر باعث بالا رفتن انگیزه برای تسریع در سرمایه گذاری در استفاده از تکنولوژی به روزتری که کربن کمتری تولید کند. این امر می تواند تحولاتی به مثابه انقلاب صنعتی برای جهان ایجاد کند.

تضادی بین رشد اقتصادی و اجبار به کاهش آلودگی نیست

او در پاسخ به این پرسش که بسیاری از فعالان محیط زیست تناقضی بین پیگیری رشد توسط صندوق بین المللی پول و ماموریت جدید آن یعنی رفع تغییرات آب و هوایی می بینند، گفت: «این دو مساله ضرورتا در تقابل با یکدیگر نیست. شما می توانید با استفاده از تکنولوژی های سبز رشدی پایدار و عادلانه داشته باشید. در واقع پیام COP25 (نشست تغییرات آب و هوایی سازمان ملل) نیز همین است، شناسایی مخاطرات زیست محیطی و تمرکز بر اقدامات عملی در جهت رفع آن.». به گفته او دو اقدام عملی مد نظر این نهاد بین المللی، مالیات و سیاست های هزینه ای و انعطاف پذیر کردن بخش های مالی نسبت به رخدادهایی که منجر به گرمایش جهانی می شود، است. IMF در تلاش است برای آسیب های نشات گرفته از سوزاندن سوخت های فسیلی بر کشورهای با تولید بالا، مالیات وضع کند. این صندوق در حال حاضر با نرخ متوسط دو دلار در هر تن تولید دی اکسیدکربن، کشورها را مجبور به تولید دی اکسیدکربن کمتری می کند. هر چند جورجیوا معتقد است این نرخ باید تا سال 2030 به 75 دلار در هر تن برسد. او در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات افزایش مالیات بر سوخت های فسیلی نیز اشاره کرد. به گفته جورجیوا این امر ممکن است مشکلاتی را در شرایط فعلی سیاسی برای برخی کشورها فراهم کند. به خصوص اینکه قیمت سوخت در کشورهای توسعه یافته نسبت به کشورهای در حال توسعه گران تر است. با وضع مالیات بر سوخت های فسیلی اعتراضات نیز افزایش می یابد که می تواند به بحران های سیاسی به خصوص در کشورهای توسعه یافته بینجامد. این اقدام برای دولتمردان نیز ضررهای مالی و سیاسی هنگفتی می تواند داشته باشد. رییس صندوق بین المللی پول در بخش دیگری از سخنان خود راهکاری نیز برای کاهش آسیب های اقتصادی و سیاسی ارایه داد. به گفته او با وضع مالیات بر تولید کربن، قیمت ها نیز افزایش می یابد. بنابراین در وهله اول باید افرادی که در معرض آسیب نشات گرفته از افزایش قیمت ها هستند، شناسایی شوند. او در بخش دیگری از سخنان خود ضمن اشاره به این موضوع که باید به مردم اطمینان داد که رفاه آنها با وضع مالیات تحت تاثیرات منفی قرار نمی گیرد، خاطرنشان کرد: «حل مشکلات آب و هوایی، کمبود یا نابرابری ایجاد نمی کند.»

رییس صندوق بین المللی پول در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه های اصلاحات مالی موسسه متبوعش نیز اشاراتی کرد. به گفته او استانداردهای سختگیرانه ای برای مواجهه با خطرات آب و هوایی، افزایش فشار برای اعمال سیاست های مالی و ایجاد صندوق هایی برای پوشش بیمه ای کارهایی که با تغییرات آب و هوایی در معرض خطر نابودی قرار دارند، است. او در خصوص این راهکارها گفت: «باید به این نکته رسید که تغییرات آب و هوایی به همگان و به ویژه کشورهای در حال توسعه اسیب جدی تری وارد می کند. در واقع کشورهایی که آلودگی بسیار کمتری دارند، بیشترین آسیب را دیده اند. این کشورها به تنهایی نمی توانند تغییرات آب و هوایی را کند کرده یا آن را کنترل کنند به همین دلیل است که باید متحدانه اقداماتی در مقابل تغییرات اقلیمی انجام داد. واقعیت برای کسانی که در حال حاضر تحت تاثیر قرار گرفته اند، واقعیت بقیه ما است.»

او در پایان صحبت های خود ضمن اشاره به افزایش آلودگی در چین گفت: «مطالعات اخیر نشان می دهد که این کشور در یک سال و نیم گذشته بیش از 5 برابر ظرفیت تولید آلودگی خود، زغال سنگ سوزانده است. این موضوع تنها برای چین نیست بلکه وضعیت هند در تولید آلودگی نیز خوب نیست. این دو اقتصاد نوظهور باید بدانند که مرحله گذار به سمت انرژی های تجدیدپذیر فرا رسیده است.»

او در خصوص دیگر اعضای صندوق بین المللی پول نیز هشدار داد: «کشورها باید بدانند که در حال گذار از ارزشمندترین کالا هستیم.»