آرشیو سه‌شنبه ۱۲ آذر ۱۳۹۸، شماره ۹۶۴۸
صفحه آخر
۱۲

گزارش «رسالت» از تبین جایگاه سلبریتی ها در فضای سیاسی، اجتماعی کشور

کارما بازی گری است شما بازی نخورید!

معصومه شمسینی غیاثوند

لغو معافیت مالیاتی هنرمندان از پیش نویس اصلاح و ساماندهی معافیت های مالیاتی که از سوی سازمان امور مالیاتی پیشنهاد شد با انتقادهای فراوان همراه بود.

 بر اساس اصلاح ساختار بودجه و توسعه پایه های مالیاتی بر اساس برنامه ششم توسعه به گفته کارشناسان اقتصادی بیش از 50 هزار میلیارد تومان معافیت مالیاتی در بخش های مختلف اقتصادی گسترده شده که فرصتی برای رانت خواری ایجاد کرده است، برای همین مسئولان سازمان مالیاتی به فکر اصلاح و ساماندهی این معافیت ها و توسعه پایه های مالیات هستند.

به همین منظور طبق بند 79 پیش نویس «لایحه اصلاح برخی قوانین و مقررات مالیاتی» که در وزارت اقتصاد مورد بررسی قرار گرفت کارشناسان مالیاتی خواستار حذف معافیت مالیاتی هنرمندان یعنی بند «ل» ماده 139 قانون مالیات های مستقیم شدند درحالی که این بند به صراحت اعلام می کند فعالیت های انتشاراتی و مطبوعاتی و قرآنی، فرهنگی و هنری از پرداخت مالیات معاف هستند. این موضوع با انتقادهای بسیاری همراه بوده است هرچند وزارت فرهنگ و ارشاد با این طرح مخالفت کرده است اما برخی کارشناسان مالیاتی نیز معتقد هستند که این طرح در خصوص سلبریتی هایی که دستمزدهای نجومی می گیرند باید اجرا شود.

اگرچه استدلال وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره نویسندگانی که حق التالیف ناچیزی بابت نوشتن کتاب دریافت می کنند یا آن دسته از ناشرانی که به دلیل مشکلات بازار کاغذ افتان و خیزان اقتصاد نشر را زنده نگه داشته اند می تواند قرین صحت باشد اما این استدلال قابل تعمیم به همه کسانی که ذینفع اقتصاد فرهنگ و هنر هستند نیست. چنانکه موافقان حذف معافیت مالیاتی نگاه دیگری دارند. سید محمد سبحانیان اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه از جمله این افراد است. این کارشناس اقتصادی معتقد است:«در کشور ما رقم دقیقی که دولت بابت حقوق و دستمزد به کارکنانش پرداخت می کند مشخص نیست. اینها از بدیهی ترین اصول حکومت داری است. همچنین ما نمی دانیم چه حمایت هایی به چه میزانی از چه افرادی انجام می شود. الان همه بازیگران و همه هنرمندان از پرداخت مالیات معاف هستند. با چه منطقی فردی که برای یک فیلم سینمایی یا برگزاری یک کنسرت، یک میلیارد یا چند میلیارد درآمد کسب می کند، باید از مالیات معاف باشد.» نگرانی وزیر ارشاد در قبال کلیات ماجرا قابل درک و پذیرش است اما نباید از افراد مشهور و برخی سلبریتی ها منورالفکر که نه تنها کمکی به رشد فرهنگی و فضای اجتماعی کشور نمی کنند بلکه به ضد فرهنگ و حتی گاهی اوقات در قامت اپوزیسیون با پول بیت المال فعالیت می کنند، به راحتی گذشت. چرا باید عده ای از این معافیت که ویژه خواری محسوب می شود سودهای کلان به جیب بزنند. به جرئت می توان گفت برخی از این سلبریتی ها مصداق تهاجم فرهنگی و برهم زننده هنجارهای اجتماعی و فرهنگی هستند که عملکرد آنها قابل دفاع نیست. علاوه بر این، درست است که همه فعالیت های فرهنگی و هنری مانند بازیگری درآمدهای کلان ندارند ولی نمی توان از دستمزدهای گزاف فعالین این بخش چشم پوشی کرد.  محمدباقر نوبخت معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه بودجه در مصاحبه با یکی از خبرگزاری ها در این رابطه عنوان کرده است: «بخشی که باید از معافیت مالیاتی مستثنا شده یا تقلیل پیدا کند، بخش فرهنگ و هنر نیست، حتی ما باید اگر می توانیم در این رابطه مالیات منفی هم داشته باشیم. یعنی مساعدت هایی را به عنوان «یارانه» پرداخت کنیم، نه اینکه از این بخش حساس و ارزشمند فرهنگ و هنر، بخواهیم مالیات بگیریم. به همین دلیل دولت مخالف حذف معافیت مالیاتی اصحاب فرهنگ و هنر است.» این اظهارات در حالی مطرح می شود که نوبخت در چارچوب اصلاح ساختار بودجه خواستار ساماندهی و حذف معافیت ها و توسعه پایه های مالیاتی شده است و بر شفافیت نظام های اقتصادی تاکید کرده است. با کدام استدلال و منطق و از کیسه چه کسی می خواهید مساعدت و یارانه، آن هم به چه کسانی بدهید؟ سوالی دیگر به اذهان خطور می کند که آیا نوبخت سخنگو یا نماینده دولت در این موضوع است یا خیر که از جانب دولت مخالفت کرده است؟آیا وزارت امور اقتصادی و متولی ساماندهی معافیت های مالیاتی نماینده دولت محسوب نمی شود؟! استثنا قائل شدن برای مالیات، تبعیض و رانت و عدم شفافیت از عملکرد بخش های مختلف را به همراه دارد. اگر قرار است شفافیت به اجرا درآید بهتر است برای همه اقشار عادلانه رفتار شود. خون امثال هنرمندان از کارگرانی که حقوق خود را دریافت نکرده، مالیاتش را می پردازند، رنگین تر نیست و نباید باشد.  هیچ یک از بخش ها و فعالان اقتصادی نباید از شفافیت عملکرد معاف باشند. در نظر گرفتن مالیات پلکانی و نهایتا اظهارنامه مالیاتی با نرخ صفر و نه معافیت می تواند برای این قشر فرهیخته ملاک قرار گیرد تا گردش مالی آنها برای حاکمیت شفاف و روشن شود. ضمن اینکه به نظر می رسد دولت در این زمینه به دنبال یارکشی از بین هنرمندان و سلبریتی هایی است که نه تنها  آورده ای فرهنگی برای جامعه نداشته اند و یا حداقل جامعه اثری از این حضور آنها نمی بیند بلکه خود همواره در زمان مشکلات اقتصادی و اجتماعی باری بر دوش افکار عمومی و نظام بدون درنظر گرفتن شرایط دشوار کشورهستند. بیانیه روزهای اخیر جمعی از این افراد که در حمایت از اغتشاشات آبان ماه منتشر شد نیز نشان می دهد جایگاه  آنها در فضای سیاسی و اجتماعی ایران چگونه است و بهره مندی از فضای باز فرهنگی در کشور و درآمدهای آنچنانی ایشان موجب شده تا به خود اجازه دخالت در هر اموری را بدهند. حمایت دولت از آنها نیز بیشتر در همین راستا ارزیابی می شود که در مواقع خطر با صدور بیاینه و حمایت از عملکرد غیرقابل دفاع دولت دفاع کنند. نکته دیگر در این زمینه  نحوه  تعیین دستمزد سلبریتی هاست که مشخص نیست برچه اساسی تعیین می شود. آنچه از دستمزد بازیگران فهمیده می شود آن است که اعلام رقم برای حضور یک بازیگر در پروژه ای، ملاک و مشخصه خاص و ثابتی ندارد. بیشتر، رقمی است که از سوی بازیگر مطرح می شود و از سوی مدیر تولید یا تهیه کننده مورد چکش کاری قرار گرفته تا درنهایت به رقمی که روی آن توافق می کنند، برسند. اما در دنیا، برای تعیین دستمزد سلبریتی ها یک فرمول ثابت وجود دارد و آن، عدم تعیین رقم دستمزد توسط بازیگران است. یکی از مزایای سیستم استودیویی هالیوود درکنار تمام نقدهایی که به آن وارد است، مکانیزه بودن سیستم دستمزدهاست. این طور نیست که یک بازیگر بخواهد یا بتواند 20 درصد بیشتر از سال گذشته دستمزد بگیرد اما در ایران هیچ حدو مرزی برای آن متصور نیست و دستمزدها نجومی بالا و پایین می شود.

مقابله با درآمدهای بادآورده برخی از هنرمندان 

شهرام گیل آبادی، مدیرعامل خانه تئاتر  در گفت وگو با «رسالت» در خصوص دریافت مبالغ نجومی برخی سلبریتی ها و هنرمندان در کشور در حوزه سینما و کنسرت ها که در کشور برگزار می شود، اظهار داشت: «هنرمندان همان طور که معتقد به این هستند که باید با اختلاس های میلیاردی در کشور  مقابله شود بر این باور هستند که باید با درآمدهای بادآورده برخی از هنرمندان هم مقابله شود. این جریان مورد تایید آنها نیست چراکه بیش از 98 درصد هنرمندان در تامین معیشت روزانه خود دچار مشکل هستند و به سختی روزگار را سپری می کنند.» مدیرعامل خانه تئاتر ایران  در رابطه با سابقه قانون حمایتی معافیت از مالیات هنرمندان گفت: «در دهه 80 طرحی اعلام شد که بر اساس این طرح بخش هایی که به طور مستقیم با فضای فکری و معیشتی مردم در ارتباط بودند اما دارای بدنه ضعیفی بودند و نیاز به رشد و توسعه داشتند بر اساس سیاست های کلان نظام از پرداخت مالیات معاف شوند درنتیجه این طرح باعث گسترش و توسعه فضای فرهنگی و هنری در کشور شد.» وی با انتقاد از سیاست های دولت در طول سال های اخیر که برنامه های آنها شکست اقتصادی بزرگی را در کشور به همراه داشت، خاطرنشان کرد: «با کاهش درآمد ارزی در کشور طبق اعلام سازمان مالیاتی کشور که از سال 90 تاکنون که این رقم از 100 میلیارد دلار به 12 میلیارد دلار کاهش یافته است دولت به دنبال جبران این خسارت است.» گیل آبادی با بیان اینکه این طرح خیانت بزرگی در حق اصحاب فرهنگ و هنر است، ادامه داد: «دولت در سیاست های کلان واگرایی مطلق از خودش به نمایش گذاشت تا کشور به شکست اقتصادی رسید و در طول این سال ها جامعه فرهنگی و هنری کشور نه تنها موردحمایت دولت قرار نگرفت بلکه جفاهایی در حق آنها صورت گرفت.» مدیرعامل خانه تئاتر با تاکید بر اینکه بخش فرهنگ و هنر جامعه باید همانند سایر بخش های جامعه موردحمایت قرار بگیرد، عنوان کرد: «حذف بند «ل» ماده 139 یکی از اقدامات شتاب زده دولت در زمینه حذف معافیت قانون مالیاتی است. با توجه به افزایش تورم نقطه به نقطه که به 51 درصد رسیده است این طرح یا پیشنهاد، جفای بزرگی در حق اهالی فرهنگ و هنر است که به جای اینکه موردحمایت دولت قرار بگیرند مورد بی تدبیری دولت قرارگرفته اند و باعث می شود به اهالی فرهنگ و هنر فشار بیشتری وارد شود.» گیل آبادی، بابیان اینکه دلایل کارشناسان مالیاتی وزارت اقتصاد مبنی بر حذف معافیت مالیاتی اهالی فرهنگ و هنر به هیچ عنوان قابل توجیه نیست، تصریح کرد: «عمده ترین دلیل این اقدم دولت شکست مطلق اقتصادی در کشور است که نتیجه بی تدبیری دولت بوده است برای همین قصد دارند با فشار به بخش هایی که هیچ گاه موردحمایت آنها نبوده اند مشکلات اقتصادی را جبران کنند.»

 وی با تاکید بر اینکه برای همین حذف بند «ل» ماده 139 جفای جدید دولت به فضای فرهنگ و هنر در کشور است، خاطرنشان کرد: «این طرح یا پیشنهاد ازنظر هنرمندان و اهالی فرهنگ و هنر مطرود است و حتما اهل فرهنگ و هنر در مقابل آن قد علم خواهند کرد چراکه این جفای بزرگی در حق صنعت نشر، مطبوعات و تولیدات هنری در کشور ایجاد خواهد کرد.» گیل آبادی، بابیان اینکه فعالیت های فرهنگی و هنری در کشور با توجه به تورم سقوط ناگواری را در طول تاریخ تجربه می کنند، خاطرنشان کرد: «نتیجه این سقوط لطمه بزرگی به حوزه فرهنگ، اندیشه، آموزش و توسعه  کشور وارد می کند که در طول تاریخ بی سابقه است به طوری که آیندگان در رابطه با این اقدام قضاوت خواهند کرد ما موافق اختلاف های دستمزد میلیاردی بین هنرمندان نیستیم اما نباید فضای فرهنگ و هنر کشور را به دلیل بی تدبیری مسئولان دولت با آسیب روبه رو کنیم.»