آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۵۲۷
جامعه
۱۳
رسانه

ساختمان قاجاری روزنامه اطلاعات واگذار خواهد شد

چوب حراج بر تاریخ مطبوعات ایران

گروه اجتماعی: ساختمان قاجاری روزنامه اطلاعات که روزگاری مهم ترین ساختمان مطبوعاتی تهران بود از توفان، ترکش های جنگ و سقوط جرثقیل جان سالم به در برد اما با گذشت نزدیک به 20 سال بلاتکلیفی واگذار خواهد شد. نخستین ساختمان قدیمی ترین روزنامه در حال انتشار ایران که روزی به ادعای محمود دعایی، مدیر مسوول این روزنامه قرار بود موزه مطبوعات ایران باشد، قرار است مالکیت آن در روزهای آتی واگذار شود. محمود دعایی، سرپرست این موسسه در واکنش به این خبر و با اشاره به اینکه تنها سرقفلی این ساختمان در اختیار موسسه اطلاعات است، می گوید:«واگذاری این ملک بستگی به توافق معامله بین مالک و خریدار دارد و ما تعیین کننده کاربری نیستیم» دعایی در گفت وگو با «مهر» از سرنوشت این ساختمان پس از واگذاری ابراز بی اطلاعی می کند و می گوید:«اگر قرار بر این باشد که ساختمان را تخریب کنند، باید مجوز آن را از شهرداری و میراث فرهنگی بگیرند و به نظر می رسد این روند مشکل باشد.» روزنامه اطلاعات عصر روز یکشنبه 19 تیر 1305 با تلاش عباس مسعودی در تهران پا به عرصه وجود گذاشت. شورای عالی معارف 15 تیر ماه همان سال امتیاز این روزنامه را به نام عباس مسعودی صادر کرده بود. دفتر روزنامه اطلاعات به هنگام آغاز انتشار در کوچه وثوق خیابان لاله زار واقع بود و بعدها هم به خیابان خیام انتقال یافت. این روزنامه چندین ساختمان طی این سال ها داشته است. بعدها این روزنامه به ساختمان توپخانه منتقل شد. موسسه اطلاعات پس از سال 57 به همراه موسسه کیهان به بنیاد مستضعفین واگذار شدند و احمد آذری قمی، دادستان انقلاب اسلامی در 18شهریور ماه سال 1358 طی صدور اطلاعیه ای به بنیاد مستضعفین اجازه داد تا اموال منقول و غیرمنقول سناتور عباس مسعودی، صاحب موسسه اطلاعات را ضبط و مصادره کند. پس از انقلاب روزنامه اطلاعات با مدیرمسوولی محمود دعایی مشغول به کار بود و حتی زمان جنگ هم این ساختمان توانست، ترکش های بمباران را به جان بخرد و سرپا بایستد. سال 71 بود که مدیریت روزنامه اطلاعات تصمیم گرفت، ساختمان جدید را در خیابان نفت جنوبی، میرداماد بنا کند و این ساختمان در سال 1379 افتتاح و ساختمان قدیمی تخلیه شد. پس از این اتفاق، مالکیت این ملک به عهده تعاونی موسسه اطلاعات بود و ساختمان قبلی مدتی به عنوان انبار روزنامه ها و مجلات برگشتی مورد استفاده قرار می گرفت. در همین روزها بود که خبرهایی مبنی بر تبدیل این ساختمان به موزه مطبوعات کشور مطرح شد. با اینکه این موزه پیش از آن برای مدت کوتاهی در بقعه سرقبر آقا مولوی دایر و پس از مدت کوتاهی برچیده شد، اما هرگز مشخص نشد چه بلایی سر اشیای گردآوری شده آن آمد و مشخص نشد که عاقبت این موزه چه خواهد شد. در واقع آن روزها خبر می رسید که ساختمان قاجاری روزنامه اطلاعات قرار است با کاربری سایت موزه روزنامه اطلاعات به عنوان نخستین نشریه روزانه و کهن ترین روزنامه ایران که امروزه نیز چاپ آن ادامه دارد مورد استفاده قرار بگیرد. دعایی 3 سال پیش در گفت وگو با «خبرآنلاین» به دنبال ارتفاع گرفتن دو ساختمان در عرصه این بنای ثبتی در مورد سرانجام این موزه گفته بود «در زمانی که آقای مسجدجامعی وزیر ارشاد بودند، آرزو داشتیم که این ساختمان را وزارت ارشاد اسلامی بخرد و در آن، موزه صنعت چاپ و مطبوعات و نمایشگاه دایمی مطبوعات برپا کند اما به علت کمبود اعتبارات این وزارتخانه، چنین آرزویی محقق نشد و ما درنهایت آن را به بخش خصوصی فروختیم تا در ازای مبلغ آن بتوانیم، بخشی از بدهی های ساختمان جدید روزنامه اطلاعات در خیابان میرداماد را پرداخت کنیم و عملا ساختمان جدید تاسیس شود.»

ساختمان روزنامه اطلاعات در سال های موشک باران توانسته بود، جان سالم به در ببرد و حتی توفانی در 12 خرداد 1393 هم نتوانست خسارت قابل توجهی را به این عمارت وارد کند. این ساختمان در 25 مرداد سال 94 جایی در فهرست آثار ملی پیدا کرد اما درست 3 ماه بعد از ثبت ملی، جرثقیل نصب شده روی ساختمان 10 طبقه قدیمی روزنامه اطلاعات سقوط کرد و این ساختمان باز هم جان سالم به در برد. ساخت و سازهای بی رویه شهرداری طی این سال ها توانست این عمارت قدیمی را میان دو بنای بلندمرتبه محصور کند و عرصه ثبتی آن را به صراحت تمام نقض کند، اقدامی که نه شهرداری و نه میراث فرهنگی هرگز پاسخگوی آن نبودند و حالا پس از اینکه این عمارت که می توانست در قاموس یک موزه، معرف تاریخ روزنامه نگاری ایران باشد، نیمه جان اما همچنان سرپا به انتظار مالک بعدی خود است تا چه شود که مالک جدید منفعت مادی ساخت بنای چندین طبقه ای تجاری را به بهای ناچیز موزه بفروشد. واگذاری این ساختمان قاجاری و تخریب آن، آخرین کلنگی است که می تواند تمام خاطرات و اتفاقات این ساختمان را برای همیشه از چهره تهران پاک کند.