آرشیو دو‌شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۸، شماره ۹۶۸۳
اجتماعی
۱۰

«رسالت» مسئله آلودگی صوتی را بررسی می کند

تبعات شنیدن صداهای آزار دهنده

زهره سادات موسوی

گروه اجتماعی: آلودگی صوتی یکی از تبعات ناگزیر و زیان بار صنعتی شدن جوامع است که به انتشار امواج ناخواسته و آزاردهنده در هوا می انجامد و بر سلامت جسم و روح افراد تاثیرات مخربی می گذارد. شاید خیلی از ما سر و صداهای محیطی را به عنوان پس زمینه زندگی خود پذیرفته باشیم اما تاثیراتی که در دراز مدت و البته به طور نامحسوس می تواند بر سلامت ما اثرگذار  باشد، قابل کتمان نیست. کم شنوایی ملموس ترین اثری است که این سرو صداهای مزاحم و همیشگی در پی دارند. بررسی ها نشان می دهد ساکنین شهر دهلی هند به عنوان دومین شهر پر سر و صدای جهان بعد از گوانجوی چین، شنوایی شان معادل فردی است که 19 سال از سن واقعی اش پیرتر است. این سرو صداها همچنین بر عملکرد مغز افراد تاثیر می گذارد، آنان را خسته و بی حوصله می کند و  ممکن است افراد با کوچک ترین برخورد یا اشتباهی در خیابان چه به صورت لفظی و چه به صورت فیزیکی به جان هم بیفتند. همچنین پرخاشگری با اعضای خانواده و نداشتن حال و حوصله برای تعامل با آنان می تواند به دلیل همین سرو صداهایی باشد که در طی روز ناخواسته به گوشمان خورده و روان مان را خسته کرده است. 

علی جبار زارده کارشناس امور اجتماعی در گفت وگو با ایرنا در این رابطه خاطرنشان می کند: «اغلب در دعواهای زناشویی ، فرزند آزاری ها، مشکل با همسایه ها، تصادفات و کشته های رانندگی ردپایی از تاثیرات مخرب آلودگی صوتی را پیدا می کنیم که حتی در رابطه باکار هم اعصاب و روان به هم ریخته از کارایی پایینی برای خود و جامعه برخوردار است.» 

تاثیرات مخرب آلودگی صوتی علاوه بر آسیب های اجتماعی آسیب های فردی را هم در حوزه جسم و روان شامل می شود از جمله بیماری های قلبی و عروقی، افزایش فشارخون و ضربان قلب، زخم معده، اختلالات خواب، افسردگی و استرس که شاید خود فرد هم متوجه علت اصلی این آسیب ها نشود. 

حد مجاز آلودگی صوتی در شهرهای ایران و مناطق مسکونی طبق مصوبه شورای عالی محیط زیست شماره 236 مصوب سال 1381  برای بازه زمانی 7 صبح تا 10 شب برابر 55 دسی بل و برای 10 شب تا 7 صبح، 45 دسی بل اعلام شده است. در این شرایط شاخص صوت بین 65 تا 70 دسی بل حاکی از شرایط آزار دهنده برای تمام افراد است که این رقم در بزرگراه های شهر تهران بین 70 تا 80 دسی بل است و از آنجایی که اکثر این بزرگراه ها در نزدیکی مناطق مسکونی قرارگرفته اند بالطبع شهروندان در معرض جدی مخاطرات آن قرار می گیرند. در این رابطه حسین شهید زاده، سرپرست شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، بزرگراه تندگویان را در صدر این بزرگراه ها می داند و می گوید: «متاسفانه در بزرگراه های تهران از جمله این مکان، فاصله خانه های مسکونی از لبه بزرگراه خیلی کم است و در نتیجه صدای بزرگراه به طور کامل در خانه ها شنیده می شود.» به گفته شهید زاده، کسی که در مجاورت بزرگراه اقدام به ساختمان سازی می کند باید قوانین ساخت و ساز از جمله استفاده از پنجره های دو جداره و دیوارهای جاذب صوت را رعایت کند که متاسفانه این اتفاق نمی افتد. همچنین به نقل از مهر و بر اساس اطلاعات منتشر شده از ایستگاه های ثابت سنجش صوت در تهران 9 نقطه در مرحله خطرناک (شاخص بالای 70) هستند. این مناطق ایستگاه های بعثت، میدان الغدیر، آذری، منطقه 18، نیروی هوایی، مترو، تهرانسر-گلها، همت و شهید گمنام هستند. همچنین ایستگاه منطقه 4، هلال احمر، توحید، میدان بهاران، آریاشهر، صنعت، شهران، میان تهرانسر و میدان المپیک دارای شاخص آزار دهنده هستند و ایستگاه های فتح، منطقه 21 و 22، و ایستگاه ترافیک دارای شاخص 60 تا 65 هستند که وضعیت نامناسب برای کودکان و بیماران محسوب می شود.

ترافیک جاده ای، ترافیک هوایی و ترافیک ریلی سه منبع مهم آلودگی صوتی در شهرها هستند که بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی ترافیک جاده ای مهم ترین علت آلودگی صوتی در شهرها محسوب می شود. سروصدای ناشی از وسایل نقلیه متحرک شخصی و عمومی از جمله موتورسیکلت ها، ماشین های سواری، اتوبوس ها و ماشین های سنگین و نیمه سنگین همه در زیرمجموعه ترافیک جاده ای قرار می گیرند.  بیشترین میزان آلودگی صوتی ناشی از ترافیک جاده ای را می توان مرکز شهر تهران و جنوب آن دانست. البته ساکنان جنوب شهر از آلودگی صوتی ناشی از ترافیک ریلی نیز رنج می برند. گفته می شود مناطقی که بیشترین میزان آلودگی صوتی در شهر تهران را دارند، مناطق 9، 10، 11، 12، 16 و 21 هستند و کمترین میزان آلودگی صوتی در مناطق 3 و 18 شهر تهران است.همچنین میزان آلودگی صوتی اطراف فرودگاه مهرآباد در طول روز 55  تا 77 دسی بل و در شب 45 تا 70 دسی بل و هنگام نشست وبرخاست هواپیما نیز 100 تا 115 دسی بل گزارش شده است.  

فعالیت های ساختمان سازی بعد از ترافیک جاده ای دومین منبع آلودگی صوتی در شهر تهران محسوب می شوند که به گفته کارشناسان، در کشور تاکنون قوانین و مقرراتی برای این موضوع تصویب نشده است. رویدادهای اجتماعی از جمله مراسمات جشن و عزا که در مساجد و یا خیابان ها برگزار می شوند، برخی کسب و کارهایی که با دستگاه های سبک و سنگین سر و کار دارند از جمله چاپخانه ها و صنایع کوچکی که در داخل شهر فعال هستند مثل کارگاه های تراشکاری، پایانه های حمل و نقل، تعمیرگاه ها، موتورهای تولید برق و در داخل منازل لوازم خانگی از جمله تلویزیون، ماشین لباسشویی، جاروبرقی، کولرهای آبی و گازی در زمره دیگر عوامل آلودگی صوتی قرار می گیرند که در طول روز با آن ها مواجه می شویم یا سر و کار داریم. در مورد آلودگی صوتی ناشی از ترافیک، مطابق ماده 7 آیین نامه پیشنهادی سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت صنایع و معادن ، در ارتباط با تعیین حد مجاز آلودگی صوتی در خودروهای تولید داخل که در سال  1384 تنفیذ شده است، به کار انداختن و تردد هرگونه وسیله نقلیه موتوری مولد آلودگی صوتی ممنوع است. همچنین طبق موضوع ماده 6 این آیین نامه نیروی انتظامی موظف است از تردد هر نوع وسیله نقلیه موتوری که راکب آن فاقد گواهینامه است ممانعت به عمل آورده و عاملین یا رانندگان این گونه وسایل نقلیه را به مجازات های مقرر در ماده 32 قانون محکوم کند. همچنین بر اساس ماده 32 قانون نحوه جلوگیری از آلودگی صوتی، عاملین آلودگی صوتی به جزای نقدی از پنجاه هزار ریال تا پانصد هزار ریال و در صورت تکرار از یک صدهزار ریال تا یک میلیون ریال محکوم خواهند شد. همچنین بر اساس ماده 29 قانون هوای پاک تولید هر گونه آلودگی صوتی توسط منابع ثابت و متحرک ممنوع است و متخلفان جریمه نقدی می شوند.گفته می شود نزدیک به 60 مصوبه در رابطه با آلودگی هوا که آلودگی صوتی نیز بخشی از آن است مسکوت مانده و اجرا نمی شود. نمونه اش همین قانون هوای پاک است که علیرغم بازدارندگی های موثری که دارد به دلیل بی عملی و کم کاری مسئولین به درستی اجرا نمی شود. راه کارهای مختلفی هم برای کم کردن اثر آلودگی های صوتی از سوی کارشناسان پیشنهاد می شود که مهم ترین آن ها ایجاد فضای سبز است. گفته می شود درختانی با برگ های بزرگ قابلیت جذب صوت را دارند. استفاده از وسایل نقلیه هیبریدی با صدای کم، احداث ایستگاه های قطار و فرودگاه ها خارج از شهر، استفاده از دیوارهای صوتی در بزرگراه ها و رعایت موارد کاهش دهنده ی آلودگی صوتی در بحث ساختمان سازی را می توان از دیگر عوامل برشمرد.البته فرهنگ سازی چیزی است که بیش از هر چیز در کاهش این آسیب می تواند موثر واقع شود. باید به مردم آموزش داده شود بوق زدن

 فقط برای مواقع اضطرار است، در مکان های عمومی اجازه نداریم بلند با تلفن همراه خود صحبت کنیم و گوش دادن موسیقی با صدای بلند در ماشین امری است که علیرغم لذتی که به ما می دهد در مقابل موجب سلب آسایش از همشهریان مان می شود، به علاوه در جشن ها و مراسمات خود رعایت حق همسایگان امری ضروری است. این ها مواردی که علاوه بر آموزش از همان دوران کودکی در مدارس و مهدهای کودک در رسانه ها نیز به طور مستمر و جدی باید آموزش داده شود.