آرشیو سه‌شنبه ۱۷ دی ۱۳۹۸، شماره ۳۶۱۷
دیپلماسی
۱۵

رئیس جمهور آمریکا علی رغم مواضع وزیر خارجه اش، تهدید علیه ایران و مکان های فرهنگی را تکرار کرد: پافشاری ترامپ بر جنایت جنگی

رئیس جمهور آمریکا دیروز بار دیگر بر مواضع روز گذشته خود درباره احتمال اقدام نظامی علیه ایران و مکان های فرهنگی این کشور تاکید کرد. رئیس جمهور آمریکا که در حال بازگشت از مارآلاگو، تفرجگاه خود در فلوریدا بود، پای هواپیمای ریاست جمهوری در گفت وگو با خبرنگاران به توضیح مواضع خود پرداخت. «آنها اجازه دارند افراد ما را بکشند. اجازه دارند افراد ما را شکنجه و معلول کنند. اجازه دارند از بمب های کنار جاده استفاده کنند و افراد ما را منفجر کنند و ما اجازه نداریم به مکان های فرهنگی آنها دست بزنیم؟ نه این طور نیست».این موضع گیری از سوی ترامپ در حالی انجام شد که وزیر خارجه ایالات متحده، تلاش کرده بود مواضع رئیس جمهور را به شکل دیگری توضیح دهد. مایک پمپئو، تهدید ترامپ علیه مکان های فرهنگی را تکذیب کرده بود: «رئیس جمهور ترامپ نگفت به سراغ مکان های فرهنگی می رود. حرف او را بخوانید». پمپئو گفت ترامپ درباره بالابودن هزینه اقدامات ایران و جدیت واکنش آمریکا صحبت کرده است. او تاکید کرده بود: «من دیده ام که از لحاظ هدف گیری ما چه برنامه هایی داریم... مردم آمریکا باید بدانند هر هدفی که ما به آن حمله کنیم، هدفی قانونی خواهد بود و هدفی خواهد بود که برای یک حمله منفرد برای حفاظت و دفاع از آمریکا طراحی خواهد شد. رئیس جمهور ترامپ دراین باره بسیار توجه و تاکید دارد. او جنگ نمی خواهد». وزیر خارجه آمریکا همچنین گفته بود: «ما قانونی رفتار خواهیم کرد. ما در محدوده نظام [قانونی] عمل خواهیم کرد. همیشه این کار را کرده ایم و همیشه همین کار را خواهیم کرد». اقدام نظامی علیه مکان های فرهنگی، برخلاف قوانین بین المللی است. تاکید ترامپ بر موضعی که با انتقاد مواجه شده است، به خصوص بعد از توضیحات مقامات دولتش در رد اتهامات، سابقه دارد و او در مسائل مربوط به کره شمالی، روسیه، برکناری جیمز کومی، رئیس اف بی آی و موضوعات دیگر نیز چنین رویکردی اتخاذ کرده بود.صحبت های ترامپ، درون و بیرون از آمریکا با واکنش های منفی گسترده ای مواجه شده است که ضمن هشدار و ابراز نگرانی از رویکرد او و افزایش تنش و تهدید در منطقه و جهان، مشخصا تهدید او را تهدید به اقدام خلاف قانون و جنایت جنگی خوانده اند. دیده بان حقوق بشر نیز از جمله نهادهایی بود که به توییت ترامپ واکنش منفی نشان داده بود. اندرو پراسو، سرپرست دفتر واشنگتن این نهاد، گفته بود: «رئیس جمهور ترامپ باید علنا از تهدیدهای خود علیه میراث فرهنگی ایران بازگردد و تصریح کند که نه اجازه و نه دستور جنایت جنگی را نخواهد داد. وزارت دفاع ایالات متحده باید علنا بر تعهدش به رعایت قانون تاکید کند و تنها از دستورات نظامی که قانونی باشند تبعیت کند».رئیس جمهور ایالات متحده البته پیش تر نیز رویکرد متفاوت خود در قبال جنایت های جنگی را نشان داده بود. ترامپ، ادی گلگر، یکی از سربازان نیروی دریایی این کشور را که پرونده جنایت جنگی داشت، از جایگاه ریاست جمهوری عفو کرد. گلگر متهم بود بعد از کشتن یک نوجوان زندانی داعش، با پیکر بی جان او عکس یادگاری گرفته است. اقدام ترامپ در عفو او با واکنش منفی فرماندهان نظامی آمریکا و نیز هم دسته های گلگر همراه شد که علیه او شهادت داده بودند. نانسی پلوسی، رئیس دموکرات مجلس نمایندگان، در موضع گیری خود علیه تهدید ترامپ به این موضوع اشاره کرده بود: «تهدید ترامپ برای حمله به میراث فرهنگی ایران، بی اهمیتی شدید او را به حاکمیت قانون در جهان نشان می دهد. چه در خودداری از محکوم کردن قتل بی رحمانه منتقد سعودی، جمال خاشقجی و چه در عفو جنایت کاران جنگی محکوم، ترامپ نشان داده احترام اندکی برای حقوق بشر به عنوان بخشی از سیاست خارجی ایالات متحده قائل است».

پاسخ توییتری به نارضایتی قانونی کنگره

رئیس جمهور آمریکا همچنین پاسخ اعتراضات درباره عدم هماهنگی با کنگره درباره این اقدام را نیز در توییتر داد. ترامپ نوشت: «این پست های رسانه ها[ی اجتماعی] به عنوان خبردادن به کنگره ایالات متحده عمل می کنند که اگر ایران به هر فرد یا هدف آمریکایی حمله کند، ایالات متحده به سرعت و تمامی حمله متقابل خواهد کرد و شاید به شکلی غیرمتناسب. چنین اطلاع رسانی قانونی ای لازم نیست، اما به هرحال ارائه می شود». توییت ترامپ در واکنش به انتقاداتی است که می گویند دولت اجازه ندارد بدون هماهنگی و اجازه کنگره اقدام نظامی کند. پلوسی در انتقادات خود از تصمیم ترامپ برای ترور سپهبد سلیمانی هم به این موضوع اشاره کرده بود: «ما نگرانیم که دولت این اقدام را بدون مشورت کنگره و بدون احترام به اختیارات جنگی کنگره که قانون اساسی به آن داده انجام داده است».

در ساختار حکومت ایالات متحده، تصمیم گیرنده جنگ، کنگره است و به طورکلی، قوه مجریه باید با اجازه و تایید قوه مقننه از نیروهای نظامی استفاده کند. کنگره آمریکا در سال 2001 و پس از حملات 11 سپتامبر، با تصویب مصوبه استفاده از نیروی نظامی با اختیارات گسترده، به دولت رئیس جمهور وقت، جورج دبلیو بوش اجازه داده بود هرجا به نیروهای تروریست دسترسی داشت اقدام کند. مخالفان رویکرد ترامپ از اوایل دوران کاری او تاکید کرده بودند این مصوبه مجوز اقدام علیه بازیگران دولتی نیست. دموکرات ها که از مدت ها پیش به دنبال مهار ترامپ و اختیارات دولت او در زمینه تصمیمات نظامی بوده اند، بار دیگر تلاش در این زمینه را به شکل جدی پی گرفته اند. به گزارش ایسنا، نانسی پلوسی دوشنبه گفت مجلس نمایندگان به قطع نامه کاهش اختیارات نظامی رئیس جمهوری این کشور رای می دهد. پیش تر یک پایگاه اینترنتی آمریکایی از برنامه دموکرات های کنگره برای تصویب قطع نامه «الزام دونالد ترامپ به دورنگه داشتن سربازان آمریکایی از عملیات خصومت آمیز علیه ایران تا زمانی که کنگره به آن مجوز نداده»، خبر داده بودند. پایگاه اینترنتی هیل آمریکا نیز نوشت دموکرات ها می توانند سنا را ملزم به رای گیری بر سر چنین قطع نامه ای در صورت مطرح شدنش کنند، زیرا «قطع نامه مربوط به اختیارات جنگی یک قطع نامه ممتاز محسوب می شود». اما بعید است که دموکرات ها بتوانند  اکثریت لازم را برای غلبه بر وتوی رئیس جمهوری به دست بیاورند، چون جمهوری خواهان که اکثریت سنا را دارند، نشان داده اند در این زمینه نیز مثل موضوعات دیگر کاملا از ترامپ حمایت می کنند.