آرشیو چهار‌شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۸، شماره ۳۶۱۸
اقتصاد
۵
گذر

در سازمان بورس چه می گذرد؟

اگر بخواهیم نرخ سود حداکثری را برای کل سال 1397 در نظر بگیریم و فرض را بر این بگذاریم که شرکت در کل سال 1397 به این میزان سپرده در بانک ها داشته است، این شرکت باید حداکثر 26.6 میلیارد تومان سود حاصل از سپرده های بانکی داشته باشد. در صورتی که می بینیم در صورت سود و زیان این شرکت برای سال 1397 رقمی بیش از 69 میلیارد تومان سود حاصل از سپرده بانکی شناسایی شده است. به گزارش بورس نیوز، شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (به اختصار سمات) یکی از شرکت های تابعه سازمان بورس و اوراق بهادار بوده که طبق اساسنامه آن وظیفه تسویه وجوه معاملات اوراق بهادار و کالا های مورد معامله در بورس های کشور و همچنین پایاپای اوراق بهادار و نگهداری سوابق معاملات و مالکیت آنها را بر عهده دارد. از دیگر وظایف این شرکت پرداخت سود سهام سهامداران شرکت های مختلف به وکالت از طرف این شرکت هاست. تمامی کارمزدهای شرکت سمات توسط هیئت مدیره سازمان بورس تصویب می شود و این شرکت بدون تصویب سازمان بورس نمی تواند درآمدی برای خود تعریف کند. شرکت سمات به دلیل ماهیت فعالیت خود و لزوم دارابودن نقدینگی جهت فعالیت در راستای ماموریت های خود باید سرمایه کافی داشته باشد که بر اساس آخرین صورت های مالی حسابرسی شده برای دوره مالی شش ماهه منتهی به 31 شهریور 1398 سرمایه شرکت بالغ بر 150 میلیارد تومان می شود که بخشی برای خرید دارایی های ثابت و... استفاده و بخشی نیز به صورت سپرده بانکی در حساب های بانکی نگهداری می شود.

بر اساس صورت های مالی مذکور کل وجه سرمایه گذاری کوتاه مدت این شرکت در پایان سال 1397 که در سپرده های بانکی سرمایه گذاری شده، حداکثر مبلغ 121 میلیارد تومان بوده که با توجه به یادداشت شماره 17 صفحه 35 صورت های مالی شش ماهه، با نرخ های 18 تا 22 درصد در بانک های مختلف سپرده شده است.

اگر بخواهیم نرخ سود حداکثری را برای کل سال 1397 در نظر بگیریم و فرض را بر این بگذاریم که شرکت در کل سال 1397 به این میزان سپرده در بانک ها داشته است، این شرکت باید حداکثر 26.6 میلیارد تومان سود حاصل از سپرده های بانکی داشته باشد. در صورتی که می بینیم در صورت سود و زیان این شرکت برای سال 1397 رقمی بیش از 69 میلیارد تومان سود حاصل از سپرده بانکی شناسایی شده است. سوال اصلی اینجاست که این رقم 42 میلیارد تومان مازاد از کجا آمده است؟ بررسی اعداد و ارقام صورت های مالی شرکت سمات نشانه هایی از محل شناسایی این سود به دست می دهد که صحت یا سقم آن را سازمان بورس باید روشن کند.

به نظر می رسد شرکت سمات با توجه به دراختیارداشتن وجوه سرمایه گذاران و خریداران و فروشندگان اوراق بهادار و کالا های مورد معامله در بازار سرمایه، اقدام به مذاکره با بانک ها و اخذ سود از این منابع کرده است که در سال 1397 به عددی بیش از 42 میلیارد تومان رسیده و در شش ماهه اول سال 1398 عددی حدود 25 میلیارد تومان از این محل برای خود ایجاد کرده است.

سوال اساسی این است که آیا شرکت سمات برای دریافت سودهای بانکی فوق از وجوه سرمایه گذاران و معامله گران، مجوز های لازم را از سازمان بورس دریافت کرده است؟ و آیا سازمان بورس می تواند چنین مجوزی برای دریافت سود به سمات بدهد؟

یکی از نکات جالب در تحلیل صورت های مالی شرکت سمات افزایش افسارگسیخته هزینه های این شرکت در سال 1397 نسبت به دوره قبل و همچنین شش ماهه اول سال 1398 نسبت به مدت مشابه سال قبل آن است؛ به نحوی که کل هزینه های این شرکت در سال 1397 نسبت به سال 1396 بالغ بر 52 درصد و در شش ماهه اول سال 1398 نسبت به شش ماهه اول سال 1397 بالغ بر 94 درصد رشد داشته است. مقایسه صورت های مالی شرکت سمات با چهار بورس بازار سرمایه (شرکت های بورس و فرابورس و بورس کالا و بورس انرژی) نشان می دهد شرکت سپرده گذاری در شش ماهه اول سال تقریبا به اندازه دو بورس تهران و بورس کالا هزینه داشته است. این در حالی است که از پنج عضو هیئت مدیره این شرکت، سه عضو آن از طرف سازمان بورس و اوراق بهادار تعیین می شود و طبیعتا انتظار بر این است که سازمان بورس نظارت بیشتری بر این شرکت داشته باشد.

یکی از نکات جالب در صورت های مالی شرکت سمات، درآمد حاصل از اجرای طرح موسوم به سجام و هزینه های آن است.

طبق یادداشت شماره 5 بالغ بر 15 میلیارد تومان درآمد حاصل از ارائه خدمات در سامانه سجام کسب شده است که مشخص نیست هزینه توسعه و بهره برداری از این سامانه به چه میزان بوده است. در حالی که بخش عمده عملیات این سامانه توسط شرکت های کارگزاری و دفاتر پیشخوان انجام می شود. به گزارش دیگر رسانه ها، نکات فوق بخشی از ابهامات و سوالات متعددی است که درخصوص عملکرد شرکت سپرده گذاری مطرح است که لازم است سازمان بورس جهت شفاف سازی و جلب اطمینان فعالان بازار سرمایه پاسخ های قانع کننده ای ارائه دهد.