آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۴۸۲۵
فرهنگ و هنر
۲۱
یادداشت

درباره آخرین فیلم مجید مجیدی خورشید پشتش به ماست

شایان ربیعی

فیلم سینمایی خورشید ساخته مجید مجیدی از بهترین فیلم های جشنواره امسال بود. یک فیلم نفسگیر و الهام بخش با بازی های فوق العاده چند کودک و صد البته بازی دوست داشتنی و جذاب علی نصیریان. خورشید روایتی خطی با خرده روایت هایی جزئی از زندگی چند کودک کار است. به سختی می توان درون مایه فیلم را در مفهومی واحد یا حتی جمله ای کوتاه خلاصه کرد. با این حال می توان گفت فیلم با رویاهای کوچک و خواسته های معمولی آدم های قصه اش سر و کار دارد. رویای بازگشتن مادر به خانه، رفتن به باشگاه فوتبال، ادامه فعالیت مدرسه، باز کردن گیم نت، کارواش زدن و... رویاها و خواسته هایی که هر بار دورتر و دست نیافتنی تر می شوند. در واقع خورشید روایت دور شدن رویاهای نزدیک است.

روایت ناممکن شدن همه چیزهایی که به نظر می رسد باید ممکن و معمولی باشند.یک نکته: ادامه این یادداشت ممکن است بخشی از قضیه را لو بدهد!  آدم های اصلی قصه یعنی همان بچه ها، مدام در حال دویدن هستند؛ فرار از دست مامور مترو، از دست خلافکار، گنده لات، حراست بیمارستان، حراست پارکینگ فروشگاه و... دویدن هایی که اضطرار و اضطراب قصه این کودکان را تشدید می کند و گویی هر چه بیشتر می دوند کمتر می رسند و همیشه چیزی وجود دارد که بر اراده آنان محاط می شود و محدودش می کند. سکانس پایانی فیلم تکان دهنده است؛ صدای زنگ مدرسه و طنین آن در دل کلاس ها، ساختمان و حیاط خالی. صدایی که به خوبی در فیلم معنازدایی شده است تا هرگونه تفسیری درباره پایان قصه معلق شود. گویی همه چیز به همان اندازه یله و رهاشده و پا در هوا  است. نمایی سرد و بی روح از مدرسه. یادآور آن جمله معروف در ویدئویی که پیش از این وایرال شده بود، گویی واقعا «خورشید پشتش به ماست». فهم درست از نور، طراحی میزانسن و تقطیع پلان ها به ویژه در سکانس پایانی کانال آب، فیلم خورشید را با اختلاف چشمگیری از دیگر آثار امسال، سینمایی تر کرده است. نکته پایانی آن که در چند سکانس کوتاه مجیدی به جای قصه گفتن، تلاش می کند حرف بزند. این اتفاق باعث می شود تا حرف ها شعاری شوند و فیلم هم از ریتم بیفتد؛ مثلا سکانس های مربوط به ضبط فیلم برای شبکه های اجتماعی یا چاپ تراکت تبلیغاتی برای انتخابات شورای شهر و... همین اتفاق یعنی تلاش برای حرف زدن به جای قصه گفتن باعث شده تا نیم ساعت میانی فیلم کند پیش برود.