آرشیو سه‌شنبه ۲۷ اسفند ۱۳۹۸، شماره ۵۶۲۵
فرهنگ
۶

با این کتاب ها سفر کنید

حالا ما هی می گوییم در این قرنطینگی که نشسته اید خانه، تا می توانید کتاب بخوانید، عده ای را خب خوش نمی آید. چرا؟ چون آنها می گویند سفرمان هوا شده و کتاب برای ما جای سفر را نمی گیرد و عن قریب است که از تصور ده بیست روز خانه نشینی دور از جان شما پس بیفتیم و دق کنیم. تازه، می گویند ما که سفر هم اگر قرار بود برویم، همان جا کتابمان را هم می خواندیم؛ می نشستیم در مجاورت آبشار فلان و موراکامی مان را باز می کردیم جلوی چشم مان و با صدای جاری شدن آب، کلمات مرد ژاپنی را فرو می دادیم، یا در کویر فلان، زیر آسمان پرستاره، بهمان کتابمان را می خواندیم.

راستش را بخواهید، ابتدای امر که می خواستیم در این صفحه از تعطیلانه نوروزی جام جم، کتاب معرفی کنیم به تان، کم آوردیم و پیش خودمان گفتیم خب حق با شماست. چیزی از شما دریغ شده، البته برای محافظت از سلامتی خودتان، که با چیز دیگری جبران شدنی نیست حتی با کتاب. اما خب یک هو فکری به سرمان زد که شاید بتواند کمی جای سفر را هم بگیرد. با یک تیر دو نشانه زدن است. هم کتاب می خوانید، هم سفر می کنید.

می خواهیم یک سری سفرنامه به تان معرفی کنیم که نمی توانید بگویید کاش می توانستیم سفرش را برویم به جای این که بنشینیم در خانه و سفرنامه اش را بخوانیم. نه! خب ماجرا این است که هیچ گاه، حتی در صورت نازل نشدن بلای کرونا هم نمی توانستید چنین سفرهایی را تجربه کنید. این سفرهایی که می خواهیم درباره شان کتاب به شما پیشنهاد کنیم، دیگر مقدورتان نیست و صرفا از مسیر همین کتاب هایی که عرض خواهیم کرد رفتنی است؛ سفر به آن سوی آب ها، منتها سوهایی که دیگر آن شکلی نیستند که در این مشاهدات و کتاب ها بوده اند.

نشر اطراف، دو سه سالی است که یک مجموعه راه انداخته با عنوان «تماشای شهر». دبیر این مجموعه هم علی اکبر شیروانی است؛ همان محققی که رفیق سال های پایانی عمر قاسم هاشمی نژاد بزرگ بود و رهاور این رفاقت هم شد دو کتاب به کوشش شیروانی. یکی «راه ننوشته» که گفت وگویی است با آقای شاعر و داستان نویس و عرفان پژوه، و دیگری «عشق گوش، عشق گوشوار» که مجموعه مقالاتی است از قاسم هاشمی نژاد. شیروانی اما در مجموعه «تماشای شهر» نشر اطراف، کاری کرده کارستان و از لابه لای متون دوره قاجار، از سفرنامه هایی سراغ گرفته که ایرانیان از مشاهداتشان از سفر به بلاد فرنگ می نوشتند. اهمیت این تحقیق ها از آن روست که چنین متونی را اگر خودتان قرار بود بخوانید باید لابه لای هزاران صفحه متن که همگی سفرنامه نبودند سردرگم می شدید تا چند صفحه از این اشارات را بخوانید، اما شیروانی در این چند سال نشسته و از این متون سفرنامه هایی خواندنی به دست داده است. در این مجموعه اولین تصویرها و گزارش مسافران قاجاری از پنج شهر از میان سفرنامه های موجود به شکل ویراستاری و دبیری شده کنار هم قرار گرفته اند. محصول کار او حالا به انتشار پنج جلد از سری «تماشای شهر» منجر شده است: «پاریس از دور نمایان شد»، «آسمان لندن زیاده می بارد»، «قهوه ی استانبول نیکو می سوزد»، «سن پترزبورگ موزیکانچی دارد» و «بمبئی رقص الوان است».