آرشیو چهار‌شنبه ۲۸ اسفند ۱۳۹۸، شماره ۴۶۱۲
جهان
۴
گزارش روز

عدنان زرفی مسوول تشکیل کابینه در عراق شد

فرصت 30 روزه برهم صالح به نامزد جدید

گروه جهان: عدنان زرفی فرماندار پیشین نجف از سوی رییس جمهور عراق مامور تشکیل کابینه در این کشور شده است. این سیاستمدار که عضو فراکسیون نصر پارلمان عراق، وابسته به حیدر العبادی، نخست وزیر پیشین است، از سوی بسیاری از منتقدان از اصلی ترین رهبران جریان هایی شمرده می شود که در انحراف اعتراض های مردمی در عراق به سمت شعارهای ضد ایرانی و علیه حشد الشعبی، نقش بازی کرده اند. فهرست فتح در پارلمان عراق، تحت رهبری هادی العامری که نمایندگان آن عمدتا منتسب به حشدالشعبی هستند، معرفی این فرد را به عنوان مامور تشکیل کابینه یک اقدام تحریک آمیز از سوی رییس جمهور توصیف کرده است. عدنان زرفی دست کم 30 روز فرصت دارد تا کابینه و برنامه دولتش را برای رای اعتماد به پارلمان ببرد.برهم صالح، رییس جمهور عراق پس از تفویض این حکم خطاب به الزرفی گفت: عراق شایسته بهترین ها است و ملت آن فداکاری های بزرگی برای دستیابی به زندگی آزاد و با عزت و آینده ای درخشان و امیدبخش برای همه نسل ها از خود نشان داده است.

تلاش برای نجات با نامزد جدید

عدنان زرفی برای بسیاری از ناظران تحولات عراق چهره ناشناخته ای حداقل برای احراز پست نخست وزیری آن هم در روزهای بحرانی این کشور است. نام وی به شکل جدی از روز دوشنبه در محافل داخلی عراق پیچید. به دنبال ناکامی کمیته هفت نفره نمایندگان گروه های شیعی عراق برای انتخاب نام نامزد نخست وزیری آتی عراق در روز دوشنبه که آخرین فرصت فراکسیون بزرگتر پارلمان برای معرفی نخست وزیر بود، برخی منابع از نخست وزیری احتمالی عدنان زرفی به عنوان رییس فراکسیون پارلمانی النصر در پارلمان عراق خبر داده بودند و انتظار می رفت که شامگاه دوشنبه، برهم صالح او را برای این پست معرفی کند اما این امر تا صبح روز سه شنبه به دلایلی نامشخص به تاخیر افتاد. عراق شش ماه پرحادثه را پشت سر گذاشته است. اعتراض های داخلی دمی در این کشور پایان نیافته و همزمان عملیات تروریستی امریکا علیه سردار شهید قاسم سلیمانی در خاک این کشور هم عراق را ناخواسته به صحنه منازعه هرچند غیرمستقیم ایران و امریکا تبدیل کرده است. پایگاه های امریکایی دایما هدف حملات موشکی و خمپاره ای قرار می گیرند آن هم در شرایطی که هیچ کس مسوولیت این حملات را برعهده نمی گیرد. امریکا نیز مرتبا پایگاه های نیروهای نظامی متعلق به دولت عراق را بمباران می کند. با این همه به نظر می رسد که برهم صالح رییس جمهور عراق در شش ماه گذشته از تمام ابزارهای خود برای تشکیل دولتی مورد قبول معترضان و مقبول برای احزاب متفاوت عراقی استفاده کرده است. تلاشی که به نظر می رسد تاکنون نه به سکوت معترضان منتهی شده و نه اتفاق نظر احزاب را با خود همراه کرده است. مبارزه با فساد و رفع ناکارآمدی دستگاه های اجرایی اصلی ترین مطالبه معترضان عراقی اعلام شده است. پس از آنکه عادل عبدالمهدی نخست وزیر پیشین عراق درخواست استعفای خود را به پارلمان عراق ارایه کرد و با موافقت پارلمان عراق همراه شد، «برهم صالح»، «محمد توفیق علاوی» را مامور تشکیل کابینه عراق کرد.اما علاوی نیز یازدهم اسفند ماه، پس از به حد نصاب نرسیدن تعداد اعضای پارلمان در نشست آن روز برای رای اعتماد به کابینه وی، در پیامی مکتوب به برهم صالح رییس جمهور عراق انصراف خود را از تشکیل کابینه اعلام کرد و صالح هم به دنبال آن اعلام کرد که طی 15 روز و بر اساس بند 75 قانون اساسی گزینه دیگری را برای تشکیل کابینه معرفی خواهد کرد.این مهلت 15 روزه، روز دوشنبه به پایان رسید و «جریان حکمت» و ائتلاف سائرون از کمیته هفت نفره نمایندگان گروه های شیعی عراق برای انتخاب نام نامزد نخست وزیری آتی عراق خارج شدند و پس از مناقشه درباره پرونده 17 نفر برای تصدی این پست، تاکید کردند که در آخرین ساعات باقیمانده به مهلت قانونی نتوانستند به توافقی در این خصوص دست یابند.

مخالفت تظاهرات کنندگان، شک و تردید احزاب

تظاهرکنندگان در میدان تحریر عراق که بیش از 6 ماه است برای تغییر ساختار حکومتی در عراق تجمع می کنند، از انتخاب این شخصیت سیاسی وابسته به طبقه نخبگان سیاسی ناراضی هستند.بر خلاف زرفی، محمد علاوی، پیش از معرفی به عنوان مسوول تشکیل کابینه در فهرست کسانی بود که از سوی تظاهرکنندگان و تحصن کنندگان در میدان تحریر بغداد حمایت می شد، اما بلافاصله بعد از معرفی او توسط فراکسیون سائرون، منتسب به مقتدی صدر به عنوان مسوول تشکیل کابینه، تظاهر کنندگان روی اسم او خط کشیدند.میزان حمایت احزاب از نخست وزیری الزرفی در میدان عمل و پس از رایزنی های سیاسی مشخص نیست اما مجموع واکنش های حزبی اولیه نشان می دهد که به دست آوردن رای اعتماد کابینه امر ساده ای برای الزرفی نخواهد بود. از همان نخستین ساعات معرفی الزرفی توسط برهم صالح، ائتلاف الفتح مخالفت خود را با نخست وزیری وی اعلام کرد. ائتلاف «الفتح» عراق با انتشار بیانیه ای، ماموریت الزرفی برای تشکیل کابینه جدید در این کشور را نپذیرفت. به گزارش خبرگزاری فارس، الفتح ضمن عدم پذیرش نخست وزیری الزرفی، آن را «اقدامی بر خلاف قانون اساسی» دانست که ریاست جمهوری عراق انجام داده است.الفتح تاکید کرد «در قانون اساسی عراق تصریح شده است که باید نامزد فراکسیون بزرگتر، مامور تشکیل کابینه شود.رییس جمهور را کاملا مسوول پیامدهای این اقدام تحریک آمیز می دانیم و نهایت تلاش را صورت خواهیم داد تا مانع از عدم رعایت قانون و قانون اساسی شویم.» با این همه «کریم علیوی» نماینده ائتلاف «الفتح» عراق می گوید:

«ائتلاف الفتح و تمام فراکسیون های سیاسی شیعه، زمانی به الزرفی رای اعتماد خواهند داد که برنامه دولت آینده، حاوی تضمینی برای اجرای مصوبه پارلمان عراق مبنی بر اخراج نیروهای خارجی از جمله نیروهای امریکایی از کشور باشد». با وجود بیانیه انتقادآمیز الفتح، «علی التمیمی» کارشناس حقوقی عراق در گفت وگو با وبگاه المسله، بر این عقیده است که پس از ناکامی کمیته هفت نفره برای معرفی نخست وزیر و پایان مهلت قانونی، «برهم صالح» طبق قانون می توانست خود تمامی اختیارات نخست وزیری را بر عهده بگیرد و دیگر فراکسیون اکثریت موضوعیت ندارد و رییس جمهور در انتخاب هر فردی آزاد است.در حالی که برخی از کاربران عراقی در فضای مجازی مساله تابعیت امریکایی الزرفی را مطرح کردند به نظر می رسد که مخالفت گروه های سیاسی به خصوص احزاب عمده شیعه با نخست وزیری وی عمیق تر از چیزی باشد که در ظاهر به نظر می رسد. به گزارش وبگاه الاخباریه، تا کنون عمده گروه های سیاسی شیعه مخالفت خود را صراحتا با نخست وزیری الزرفی اعلام کرده اند که از جمله آنها ائتلاف دوله القانون، بدر، عصائب اهل الحق و حکمت هستند.یک منبع عراقی می گوید برخی گروه های سیاسی به «برهم صالح» گفته بودند که هر فردی را می تواند معرفی کند جز «عدنان الزرفی».واکنش «جواد الطلیباوی» از رهبران جنبش «عصائب اهل الحق» عراق، شدیدتر از دیگر شخصیت ها بود. او گفته است که انتخاب الزرفی، خیانت به خون شهدا و مردم محسوب می شود و به نظر می رسد که توطئه ای در حال رخ دادن است.با وجود این اعتراض ها، یک منبع در دولت عراق به خبرگزاری فرانسه اطلاع داده که ساختار سیاسی عراق ترجیح داد چهره ای نه چندان چالشی را به عنوان نخست وزیر معرفی کند تا شاید بتواند اجماع احزاب را به دست آورد. میدل ایست ای در گزارشی درباره انتخاب نخست وزیر جدید عراق می نویسد: احزاب نزدیک به ایران یعنی عصائب الحق و ائتلاف فتح مخالفت خود را با این انتخاب برهم صالح اعلام کرده اند. با این همه نماینده سازمان ملل در عراق از این انتخاب استقبال کرده است.

چالش های عراق از نگاه عدنان زرفی

عدنان زرفی قبل از اینکه مامور تشکیل کابینه شود با انتشار مطلبی در صفحه فیس بوک خود در هشتم مارس جاری چالش های اساسی دولت جدید عراق را برشمرده و نوشته بود: «دولت آتی عراق با چهار چالش خطیر مواجه است که در راس آن چالش خارجی و رابطه عراق با جامعه بین المللی و شورای امنیت و ائتلاف بین المللی است.دومین چالش مهم دولت جدید عراق، اعتراضات جاری طی پنج ماهه اخیر تاکنون در عراق و تحقق خواسته های تظاهرات کنندگان و برگزاری انتخابات است.سومین چالش مهم دولت آتی عراق بحران مالی کاهش قیمت نفت و کاهش منابع غیرنفتی و وخامت وضعیت بیکاری است. چهارمین چالش دولت آتی شیوع کرونا و حفظ سلامت جامعه و فراهم کردن شرایط مناسب برای مقابله با شیوع بیشتر این ویروس در عراق است.عدنان زرفی پیش از این نیز گفته بود که جبران کسری بودجه فدرال با متوقف کردن پاداش کارمندان دولت صورت نمی گیرد بلکه با کنترل و هدایت هزینه ها به سمت تولید است.

نخست وزیر جدید عراق کیست؟

«عدنان عبدخضیر الزرفی» متولد 1966 در نجف اشرف است. به گزارش خبرگزاری فارس، او دارای مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری فقه اسلامی از دانشگاه کوفه و دانشکده فقه و کارشناسی ارشد رشته امنیت و برنامه ریزی راهبردی از دانشکده امنیت و دفاع بغداد است.الزرفی در حال حاضر نماینده پارلمان عراق و دبیرکل حزب «حرکه الوفاء العراقیه» است که دارای 8 کرسی در شورای استانداری نجف و دو کرسی در پارلمان عراق است.وی در سال های 2004 تا 2005، 2009 تا 2012 و 2012 تا 2014 استاندار نجف بود. از سال 2006 تا 2009 نیز معاون اداره اطلاعات در وزارت کشور عراق بود.نخست وزیر مامور تشکیل کابینه عراق، در سال های 2003 تا 2004 عضو تیم بازسازی و عمران عراق بود.در سال 2006 عضو شورای استانداری و رییس فراکسیون «الوفاء للنجف» بود.الزرفی در سال 1983 به عضویت حزب «الدعوه الاسلامیه» درآمد و در سال 1988 به حبس ابد محکوم شد و به زندان «ابوغریب» انتقال یافت. اما در22 فوریه 1991 موفق به فرار شد. از اول مارس این سال به انتفاضه الشعبانیه در نجف اشرف پیوست و طی این انتفاضه سه بار زخمی شد. او حزب الوفاء العراقیه را در سال 2004 تاسیس کرد. او به دولت ایالات متحده امریکا هم نزدیک است و یک سال بعد از اشغال عراق توسط امریکا توسط پل برمر، به عنوان فرماندار شهر مقدس نجف معرفی شده بود.