آرشیو پنج‌شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۵۶۶۶
رسانه: رادیو و تلویزیون
۶

گفت و گو با عوامل برنامه ماه رمضانی دعوت شبکه یک: همه چیز در خدمت خانواده

فاطمه شهدوست

«دعوت» عنوان برنامه ماه رمضانی شبکه یک است که با شکل و شمایلی کمی متفاوت تر از برنامه هایی که دیده ایم، روی آنتن رفته است. اصل این تفاوت هم که در همان نگاه اول به چشم می خورد، حضور یک روحانی در مقام مجری است. با این حال در ادامه با دیدن برنامه شاید با خودتان بگویید در کنار تغییر در مجری، باز هم قصه همان است که همیشه شاهدش بودیم، ولی این بار ماجرا با وجود قالب ثابتی که مدت هاست پای ثابت برنامه سازی آن هم در ماه رمضان شده است، کمی فرق می کند. این تفاوت هم به جنس مهمانانی برمی گردد که در برنامه حاضر می شوند. در واقع دعوت با محور قرار دادن خانواده دست به انتخاب سوژه هایش زده و هر شب قصه ای که یک سر آن به این موضوع برمی گردد را تعریف می کند. مجتبی کشاورز، تهیه کنندگی و محمد برمایی به عنوان مجری -کارشناس دعوت دراین برنامه حضور دارند، گروهی که در ادامه با آنها گفت وگو کردیم و از حال و هوای برنامه ماه رمضانی آن هم دم افطار پرسیدیم.

مهمان را فدای دیده شدن نمی کنیم

کشاورز که از تهیه کننده های قدیمی تلویزیون است، از سال گذشته تهیه کنندگی دعوت را به عهده گرفته است. در گپی که داشتیم او از شکل گیری این برنامه و نگاهی که آن را امسال هم به یکی از برنامه های مورد توجه مخاطبان تبدیل کرده، گفت. در ادامه این صحبت ها را می خوانید.

 دعوت، جزو برنامه هایی است که امسال بدون حامی مالی روی آنتن رفت، اما انگار این موضوع کارتان را چندان سخت نکرده و برنامه همچنان نسبت به خیلی از همگروهی هایش مخاطبانش را دارد.

این تفکر وجود دارد که برنامه خوب ساختن، پول خوب می خواهد. من می گویم برنامه خوب ساختن، گروه حرفه ای و فکر خوب می خواهد. پول لازم است اما کافی و اولویت نیست. من نمی دانم دوستان در دیگر شبکه ها چه مبلغی هزینه کرده اند اما دعوت با بودجه ای حداقلی برنامه ساخته شده است. علت موفقیت دعوت چندان به پول داشتن و نداشتن ارتباط ندارد، بلکه کار تحقیقی و پژوهشی که برای تولید این برنامه انجام شد، عامل موفقیت این برنامه است. ما به این پژوهش ایمان داشتیم و خروجی دقیقا مشابه تحقیقاتمان بود. هیچ جایی برنامه ای با پول زیاد، خوب نشد. برنامه های خوب با پرداخت و ایده مناسب پربیننده شدند. دعوت با منطقی ترین عدد عرف برنامه سازی و برآورد مالی براساس چارچوپ صدا و سیما کار را شروع کرد و از این بابت مدیون شبکه ایم که مردانه از ما حمایت کردند.

شما در این برنامه بیشتر به دنبال اتفاقات قابل لمس بودید، این باعث نشد متهم به تکراری بودن شوید؟

تا به حال موضوع تکراری در برنامه دعوت نداشتیم و از سر ناچاری سراغ سوژه خاصی نرفتیم. اتفاقا هرشب دست ما به لحاظ انتخاب سوژه باز بود و به قدری گروه پژوهشی و سردبیری برنامه برای هر موضوع زمان می گذارند و به آن فکر می کنند که سوژه تکراری نداریم. اگر بیننده در جایی این احساس را داشته که برنامه تکراری است، حتما ضعف ما بوده و می پذیریم اما ما حتی در مواردی که ممکن بود تکراری باشد هم برشی از زندگی آن فرد را مطرح کردیم که متفاوت باشد.

 نزدیک شدن به خط قرمزها در رسانه همیشه برای مخاطب جذاب است. در این برنامه هم گاهی این اتفاق می افتد. شما با چه نگاهی به این سمت رفتید؛حاشیه سازی؟

به نظر من تلویزیون جای مسائل روز جامعه است. چرا باید خودسانسوری کرد. زمانی که موضوع را برای حاشیه سازی مطرح کنیم وارد خط قرمز شده ایم. ما قرار نیست حاشیه سازی کنیم . مهمان را برای دیده شدن برنامه فدا نمی کنیم. اعتقاد نداریم که برای مطرح شدن دعوت باید هرکاری که می شود با مهمان کرد، بلکه به کرامت مهمان بسیار معتقدیم . تمام کسانی که در این برنامه حاضر شدند در مثبت ترین تا به ظاهر منفی ترین موضوعات با احترام با مهمانان برخورد شد و آنها هم راضی بودند. برخی برنامه ها مهمان را برای برنامه خرج می کنند. ما در دعوت این کار را نکردیم . در این برنامه هر حرفی را با پردازش درست و در مسیر مناسب گفتیم و شنیده شد. چه کسی گفته ما خط قرمزهای زیادی داریم؟ خط قرمز زمانی ایجاد می شود که هدف حاشیه سازی باشد. البته اگر بخواهید از حاشیه نتیجه گیری درست داشته و به متن بپردازید هیچ اشکالی ندارد. ما تا به حال منعی در تولید این برنامه نداشتیه ایم.

 تدارک دعوت برای عید فطر

ما بعد از شب های قدر جریانی را با مخاطب آغاز می کنیم تا در عید فطر اتفاق جدیدی برای مردم داشته باشیم. تلاش می کنیم جشن ما شبیه جشن های معمول و مرسوم تلویزیون نباشد و قرار است مردم بخشی از جشن عید فطر دعوت باشند. فراخوان مردمی می دهیم و آنها را با برنامه درگیر می کنیم و از خود مردم مهمان برنامه هستند. ما بارها گفته ایم محمد برمایی، کارشناسی است که اجرا می کند اما در جشن عید فطر از یک مجری استفاده می کنیم چراکه آن برنامه بیشتر اجرا می طلبد تا کارشناسی.

دنبال تجلیل زنان و مادران هستیم

محمد برمایی از چهره های آشنایی است که پیشتر به عنوان کارشناس مذهبی در برنامه های مختلف او را دیده ایم. اما این بار حجت الاسلام برمایی در مقام مجری -کارشناس سکان این برنامه را به دست گرفته است. اتفاقی که باعث شد - با او هم گفت وگویی داشته باشیم. یکی از ویژگی های این برنامه حضور پررنگ زنان در آن است، یعنی خیلی از سوژه ها معطوف به روایت خانم هایی است که در آن حاضر می شوند. برمایی درباره این نگاه می گوید: زنان مخاطب اصلی دعوت نیستند، بلکه خانواده مخاطب است، اما گاهی ما در برنامه سازی ها یا با فمنیسمی افراط گرایانه پیش می رویم یا بسیار مردسالارانه زندگی را روایت می کنیم . در صورتی که تعادل در دین اسلام و نگاه به خانواده بسیار عیان است و همگی این موضوع را می دانیم. ما در اسلام فقط مساوات نداریم بلکه عدالت هم داریم و در برنامه تلویزیونی قاعدتا وقتی من در برنامه از مردی که 17 سال زندان بوده می گویم باید به سختی های همسرش اشاره کنم. در برنامه ها زنان سرپرست خانوار را نمی بینیم و او را زنی تهیدست و فقیر معرفی می کنیم که چون حمایت اجتماعی از آنها صورت نمی گیرد مورد توهین قرار می گیرند و احساس ناامنی می کنند. در دعوت نمی خواهیم نگاه فمنیستی داشته باشیم، اما می گوییم این زن که خانواده را حفظ کرده دارای ارج و قرب بسیار است. باید او را دید و مورد تجلیل قرار داد، اما نباید فمنیست افراطی اسلامی باشیم.

پرحاشیه های کم محتوا

در آخر هم برمایی با انتقاد از بعضی برنامه های خانواده محور خاطرنشان کرد: من نقد جدی به برخی از برنامه های خانواده محور تلویزیون دارم و آنها را برنامه های پرحاشیه و کم محتوایی می دانم. مثلا برنامه های خانواده محور به سمت تبلیغ کاسه بشقاب رفته اند یا به کلونی برای بیزینس شخصی افراد متخصص تبدیل شده اند. اما برنامه محتوامحوری که از قصه های مردم برای مردم بگوید و روی نقطه زخم آدم ها دست بگذارد البته نه این که فقط درد را روایت کند، بلکه راهکار هم نشان دهد، کم است. دعوت در دو سال گذشته مدل خوبی از برنامه سازی با رویکرد خانواده ارائه کرده است و به شاخه های دیگر در حوزه خانواده پرداخته ایم که شاید لازم باشد، برنامه ادامه دار شود و این گروه از تهیه کنندگی تا سردبیری و کارگردانی هنری ظرفیت این دارد و پکیج آماده و امتحان پس داده ای است.

 مطالعه در حوزه زنان

برمایی همچنین از مطالعاتی که در این فضا داشت، گفت و افزود: من پنج سال در فضای کاری خودم مطالعاتی در حوزه زنان داشتم و زن شناسی از منظر اسلام، شخصیت شناسی و اسطوره شناسی حوزه زنان را خوب بلدم، بنابراین می دانم این زن آسیه صفت است و زلیخای درون دارد. این زن در زندگی خود یک سیندخت و تهمینه در شاهنامه است که جلوی وقوع جنگی را می گیرد. باید از چنین زنی که ایستاده و در زندگی تدبیر می کند، گفت. باید به ساختار حوزه زنان توجه کرد و البته نباید در تله های افراط و تفریط افتاد و فمنیست غربی یا اسلامی شد. همه چیز در خدمت خانواده است. زن در مجاورت خانواده رشد می کند و باعث حفظ آن می شود. پایداری خانواده اهداف جدی برنامه امسال است و می گوییم چه کسانی در خانواده به حفظ آن کمک کرده اند. زنان را باید درست دید. در ضمن معتقدم به این تعادل در تلویزیون کم پرداخته شده است. حضور یک چهره روحانی به عنوان مجری چنین برنامه ای اتفاقی است که کمتر افتاده و هنوز به چشم خیلی ها آشنا نیست. این انتخاب در کنار تازگی که دارد، نگاه ویژه ای می طلبد تا درگیر فضای یکنواخت نشود، موضوعی که برمایی درباره اش می گوید: در رسالت طلبگی من موضوع خانواده تعریفی تخصصی دارد، بنابراین نمی توانم به موضوع حاشیه ای دیگری بپردازم، چراکه نه زمان این را دارم و نه سواد کافی. برنامه دعوت در دو سال گذشته کمی مراجعان را به سمت ما زیاد کرده و انتظار مردم را از شخص خود من افزایش داده است. دغدغه های شخصی که من در حوزه خانواده داشتم، تحقق یافته است.

خاطره بازی

این برنامه تا امروز ماجراهای مختلفی را برای من و شما روایت کرده است که بعضی از آنها بازخوردهای زیادی داشتند و قصه شان بعد از برنامه دست به دست در فضای مجازی می چرخید. خواستگاری به اشکال مختلف یکی از موضوعاتی است که آن را در قسمت های زیادی از این برنامه دیدیم از پسری که مدت ها جواب رد شنیده بود و بعد با تصادف و معلولیت دختر بازهم از او دست نکشید، گرفته تا داستان آشنایی پدربزرگ و مادربزرگی که در سال های دور به هم رسیده بودند. همچنین زوجی که به خاطر شک خانم و شوخی آقا در این زمینه از هم جدا شدند و بعد از مدتی به هم برگشتند هم ماجرایی بود که با بقیه قصه ها متفاوت بود.