آرشیو سه‌شنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۹، شماره ۵۶۹۳
رسانه: رادیو و تلویزیون
۶

سریال «دردسر والدین» پس از نزدیک به 20 سال دوباره روی آنتن رفته است

و عشق آسان نمود اول!

گفتگو: نوشین مجلسی

سال 80 سریالی با قصه ای تازه و متفاوت روی آنتن شبکه سه سیما رفت و قصه پیوند دردسرساز دو خانواده از طبقه متوسط را روایت می کرد. ایران یزدان پناه با روحیه ای منضبط و دارای سه فرزند، با علی پورحاتم که زندگی را ساده تر می انگارد و چهار فرزند دارد، ازدواج می کند و خانواده جدید و پرجمعیت آنان با انواع مشکلات اقتصادی، تربیتی و... مواجه می شود. حضور مهران مدیری، کمدین تلویزیونی به عنوان ایفاگر نقش پدر خانواده یکی از ویژگی هایی بود که بسیاری را برای دیدن سریال ترغیب می کرد و قصه ساده و روان آن نیز مخاطبان پیگیری داشت. «دردسر والدین» به تهیه کنندگی بیژن امکانیان این روزها از شبکه آی فیلم پخش می شود، به همین خاطر نگاهی به سرنوشت بازیگران کودک و نوجوان این مجموعه انداختیم و سراغ مسعود نوابی، کارگردانی که این روزها کمتر فعال است و فریدون فرهودی، یکی از نویسندگان آن رفتیم.
مسعود نوابی، کارگردان «دردسر والدین» از این سریال می گوید
آرشام خدا دوست
 
مدیری هیچ ایده ای را به ما تحمیل نکرد

کارگردان «دردسر والدین» سابقه ساخت سریال هایی نظیر «بازگشت به خانه»، «تلاش»، «گمشده»، «صدایم کن»، «مسافر زمان» و «آهوی ماه نهم» را در کارنامه دارد. مسعود نوابی در سینما هم ساخت فیلم در ژانرهای درام و کمدی را تجربه کرده است. در میان آ ثار او شاید بتوان همین دردسر والدین را سریالی دانست که بیشتر دیده شد و استانداردهایی را هم برای جلب نظر منتقدان در آن سال ها داشت. نوابی فارغ التحصیل رشته کارگردانی است و با وجود تجربه های موفقی که داشته، چند سالی است در سینما و تلویزیون کم کار شده. با او درباره دردسر والدین گپ زدیم.

 این روزها سریال دردسر والدین از شبکه آی فیلم پخش می شود؛ سریالی که برای بسیاری خاطره انگیز است. چه شد که سراغ ساخت آن رفتید؟

مثل هر کارگردان حرفه ای دیگر همواره به من پیشنهاد کاری می شود و من از میان پیشنهادها، کار مورد علاقه ام را انتخاب کرده سپس ارزیابی می کنم چقدر سریال یا فیلم پیشنهادی جای کار دارد و در صورت ساخت می تواند کار مناسب و استانداردی بشود. موقعی که بیژن امکانیان ساخت دردسر والدین را به من پیشنهاد داد، به دفتر ایشان رفتم و بعد از خواندن فیلمنامه که به صورت مشترک توسط فریدون فرهودی، حسین مثقالی و احمد خداکرم نوشته شده بود، متوجه شدم با فیلمنامه کامل و یکدستی روبه رو هستم به گونه ای که احتیاجی به کم یا اضافه کردن یک واو هم ندارد. البته این موقعیت کمتر پیش می آید که فیلمساز با چنین فیلمنامه کامل و یکدستی مواجه شود.

 به خاطر حس نوستالژیک هم که شده بسیاری مایلند همچنان سریال را دنبال کنند.

 طبق آمارها دردسر والدین در همان زمان پخش هم بالای 80 درصد مخاطب داشت و این میزان استقبال برای کمتر سریالی به وجود می آید. الان هم که سریال در حال بازپخش است از شنیدن بازخوردهای مثبت مخاطبان بسیار خوشحال شده ام و یاد خاطرات خوب ساخت این سریال در ابتدای دهه 80 با یک گروه حرفه ای افتادم. حرفه ای گری هیچ گاه پیر نمی شود و همین است که سریالی ماندگار می سازد.

 دردسر والدین در بزنگاه های درستی از درام بهره می برد و در جاهایی هم روی طنز تاکید می کند.

دردسرهای اداره کردن یک زندگی، توسط پدر کارمندی که همسرش را از دست داده و مجبور است ضمن کار کردن سه فرزندش را هم مدیریت کند هنوز هم گره خوبی است. از آن طرف ماجرا هم مادری که همسرش را از دست داده مجبور است برای تامین معاش خانواده کار کند و در ضمن وظایف پدری را  هم انجام بدهد. چالش علاقه مرد به زن اوج درام داستان دردسر والدین بود و واکنش فرزندان آن زن و مرد برای خیلی از مخاطبان کودک و نوجوان بسیار جالب بود. در فضای داستانی فیلم ضمن نشان دادن چالش های زندگی طبقه متوسط و کارمند با فضای شاد و پر از امید و شادی مواجه هستیم و همین ها بود که عزم من را برای ساخت سریال جدی تر کرد.

 یکی از ویژگی های سریال شما بازی مهران مدیری در آن است. بازیگری که همواره پیشنهادهای کمی را می پذیرد و در آن سال ها بیشتر به عنوان یک کمدین شناخته می شد.

مهران مدیری، بازیگر بسیار توانمند و خوبی است و طنز و کمدی را درست می شناسد و بازی اش در این لحظات عالی است. موقعی که بازی در سریال به او پیشنهاد شد از شخصیت علی پورحاتم و ویژگی های اخلاقی اش خوشش آمد و در سریال بازی کرد.

 در کار با مدیری چالش خاصی نداشتید؟

مدیری در حین کار خیلی با من همراه بود و با توجه به پس زمینه کارگردان بودنش اصلا تلاش نکرد نظر یا ایده ای را به من تحمیل کند و در طول کار مثل یک بازیگر حرفه ای بازیش را منطبق با فیلمنامه به بهترین شکل ممکن انجام داد و برای همین هیچ اغراقی در کارش به چشم نمی خورد.

 البته چهره های مشهور دیگری هم بودند و در کنار آنان بازیگرانی هم داشتید که پس از این سریال دیده شدند.

 همین طور است. درکنار مهران مدیری، حضور فاطمه گودرزی هم جزو نقاط قوت کار بود. زنده یاد حمیده خیرآبادی (نادره) هم حضورش بسیار موثر بود. علی صادقی هم بعد از بازی در این سریال به بازیگر پرکار و شناخته شده ای تبدیل شد.

 در کارنامه کاری شما، ساخت کارهای کمدی مثل «کلاهی برای باران» و «قلقلک» و همچنین آثار درام و رئالیستی مثل «آهوی ماه نهم» و «سایه» دیده می شود. به نظر می رسد به تنوع ژانری علاقه دارید؟

 سال ها برای تلویزیون کارهای اجتماعی و ملودرام ساختم. من عاشق ملودرام هستم و در دهه 70 اولین فیلمم «سا ل های بیقراری» یک ملودرام بود و فروش خوبی هم داشت، اما به خاطر سلیقه مخاطب که به تدریج به سمت کمدی می رفت من نیز تلاش کردم فیلم و سریال های کمدی خوب و خوش ساختی بسازم.

 اگر قدرت انتخاب داشتید چطور؟ کمدی یا ملودرام؟

اگر قدرت انتخاب داشته باشم ترجیح می دهم آثار جدی و اجتماعی بسازم. در سینما و تلویزیون ایران فیلمساز هرچقدر فیلم کمدی درجه یک، متفاوت و خوب بسازد باز از سوی مردم و منتقدان چندان جدی گرفته نمی شود. سوای این ویژگی من به ژانر ملودرام و درگیری های دراماتیکی که در آن وجود دارد، علاقه دارم. در تلویزیون دردسر والدین را داشتم که مردم دوستش دارند و در سینما هم فیلم پرفروش و پرمخاطبی مثل کلاهی برای باران را ساختم که کمدی موفقی بود. الان هم مشغول بازنویسی نهایی فیلمنامه ای کمدی هستم که در پاییز آن را می سازم.

 
از بچه ها چه خبر؟

یکی از محورهای اصلی سریال مشکلاتی بود که بچه ها برای خانواده نکویی و پورحاتم ایجاد می کردند. آغاز آشنایی زوج قصه هم با اختلاف دو فرزندشان در مدرسه کلید خورد.  بعدها با ازدواج این دو نفر و هم زیستی شش تا از بچه ها در یک خانه، دردسرها بیش از این هم شد. طبق قصه می توان گفت در کنار مدیری و گودرزی، ایفاگران نقش والدین، بازیگران جوان، نوجوان و کودک سریال هم بار زیادی را به دوش می کشیدند که تا حد زیادی از پس آن برآمدند.  بسیاری از فرزندان دردسرساز این خانواده، ولی امروز دیگر در قاب تصویر حضور ندارند و گویی همان سال ها از بازیگری خداحافظی کردند.  یکی از آنها، ایفاگر نقش پسر کوچک خانواده پورحاتم بود که نام و نشانی از او نیست. در ادامه نگاهی به سرنوشت فرزندان این خانواده در عالم بازیگری انداخته ایم:

هانیه مرادی (سمیرا): سال هاست خبری از هانیه مرادی، بازیگر نقش سمیرا که در فیلم هایی مثل کاغذ بی خط و بی همتا هم استعداد خود را نشان داده بود، در عالم بازیگری نیست.

 سهیل تاکی (سعید): ایفاگر نقش سعید نکویی، پسر خانواده چند سال بعد از این مجموعه با سریال بایرام دیگر ساخته نوابی در تلویزیون حاضر شد، اما او نیز حضور پررنگی در این سال ها نداشته است.

 اشکان پارسا (سهراب): سال 77 در سریال مجتمع مسکونی فرخ و فرج به کارگردانی اصغر فرهادی و سال 79 در سریال مریم مقدس ایفای نقش کرد و کارش را سال 80 با بازی در این مجموعه ادامه داد، اما بعد از آن دیگر در تلویزیون دیده نشد.

 روژان آریامنش (مهشید): دختر کوچک خانواده بود که در آن سال ها نقش فرزند را در بسیاری از آثار نمایشی بازی می کرد. او در سریال مختارنامه هم ایفای نقش کرد، ولی چند سالی است در این حوزه به صورت جدی دیده نشده است.

 مریم بلالی مقدم (مینا): بازیگر فیلم خوابگاه دختران و سریال تب سرد در «دردسر والدین» نقش مینا، دختر بزرگ خانواده را داشت که بعد از آن در چند فیلم و سریال بازی کرد، اما ظاهرا برای ادامه تحصیل به کشوری دیگر رفته و سال هاست او را در قاب تصویر ندیده ایم.

 علی صادقی (سعید): در میان فرزندان خانواده پورحاتم و نکویی، علی صادقی بود که در بازیگری عاقبت بخیر شد. او در زمان این سریال 21 سال داشت ولی نقش نوجوان را بازی می کرد و بعد از آن در آثار کمدی دیگر دیده شد و دست کم تا سال ها می شد او را به عنوان یک ستاره کمدی با سبکی خاص شناخت.

 

گفت وگو با فریدون فرهودی، نویسنده سریال

دردسرهای این ازدواج شیرین است

 شما بازنویسی فیلمنامه دردسر والدین را به عهده داشتید، نسبت به متن اولیه چه تغییراتی ایجاد کردید؟

آقای امکانیان متنی داشتند که درست یادم نیست مشکلی داشت یا تایید نشده بود؛ به هر حال از من خواستند بازنویسی اش کنم. من و حسین مثقالی به عنوان نویسنده همکار با هم کار کردیم. با آقای مثقالی خیلی خوب پیش رفتیم و باید از ایشان تشکر کنم. در حقیقت اسکلت اصلی کار موجود بود، اما ما روی شخصیت پردازی ها، موقعیت صحنه ها و بیانشان کار کردیم.

 مقصودتان از بیان چیست؟

لحنی که هم گویای مشکلات باشد و هم فضای شاد و گرمی را نشان دهد نیاز به پرداخت داشت. شخصیت ها و روابط شان باید باورپذیر در می آمد. یک سری نکات تربیتی هم بود که باید در دل قصه بیان می شد.

 برای این که این موارد حالت آموزشی مستقیم پیدا نکند، چه کردید؟

سعی کردیم در دل قصه و در تقابل میان شخصیت ها، این موارد را نشان دهیم. در واقع در رفتار شخصیت ها و نتایج کارهایشان این نکات نمایش داده شد.

 البته در شخصیت پردازی ها تناقض هایی دیده می شود. مثلا از ایران، مادر خانواده، شخصیتی منطقی و اصولی تصویر می شود که یک جورهایی عقل کل است، اما در عمل تصمیمی می گیرد که به نظر می رسد عاقلانه نیست.

چه تصمیمی؟

 خودش سه فرزند دارد و با کسی ازدواج می کند که چهار بچه دارد.

اگر عاقلانه به این معنا باشد که بسته به شرایط زندگی اش نباید ازدواج کند، این یک نوع اندیشه است، اما بچه های او نیاز به سرپرست دارند. در ضمن این مادر هم آدم است، عواطف دارد و برای خودش حق زندگی قائل است. قرار است حرف کار این باشد که در کنار مساله سرپرستی و ایجاد خانواده کامل برای بچه های هر دو طرف، این ازدواج از نظر عاطفی هم برای این آدم ها دستاوردهایی دارد. این زن و مرد باید بتوانند در زندگی نیازهای عاطفی شان را برطرف کنند. آدم ‎ها حق دارند کسی را دوست داشته باشند.

 اما عنوان سریال و ماجراهای دردسرسازی که بعد از ازدواج این دو نفر شاهدش هستیم، خلاف این موضوع را ثابت می کند.

 این را باید پای طنز داستان گذاشت. واقعا دردسر می شود، ولی در پایان قرار است نقطه تفاهمی شکل بگیرد. اصلا داستان نمایشی اگر پایان خوشی دارد، باید در نقطه پایان، ختم بخیر شدن را ببینیم و در طول قصه این چالش ها را ایجاد کنیم. اگر این مشکلات نباشد دیگر قصه ای در کار نیست. به نوعی می توان گفت دردسرهای این ازدواج شیرین است.

 روزهای تصویربرداری در صحنه حضور داشتید؟

خاطرم هست در آن زمان درگیر کارهای متعددی بودیم. کارگاه فیلمنامه نویسی و چند فیلمنامه در دست داشتم و برای همین به صحنه نمی رفتم. با آقای امکانیان، آقای نوابی و دیگر افراد گروه آشنایی و دوستی قبلی داشتم برای همین نیازی نبود ما هم سر صحنه باشیم. آنها خودشان کار را پیش می بردند.

 تا جایی که خاطرم هست بیژن امکانیان بعد از آن به عنوان تهیه کننده در تلویزیون دیده نشد.

به طور کلی در بازیگری و تهیه کنندگی گزیده کار است. از سینما به تلویزیون آمد، بعد از آن هم بر سینما متمرکز شد.

 در انتخاب بازیگران هم نظری داشتید؟

تا جایی که خاطرم هست خیر؛ البته مشورت هایی داشتیم.

 در گروه بازیگران، حضور مهران مدیری در نقش پدر خانواده انتخاب متفاوتی بود که آن زمان و هنوز هم برای برخی جای سوال است.

این حوزه جزو اختیارات کارگردان و تهیه کننده است که به نظرم باتوجه به امکانات تهیه کننده و کارگردان و اقتضائات روز، انتخاب بسیار خوبی بود. در این کار وزنه سنگین زبان طنز کار بر دوش آقای مدیری است. با شرایط فعلی آقای مدیری کار ندارم، ولی اگر آن زمان را در نظر بگیریم زبان کار را خیلی خوب درآورد. آن موقع دامنه کاری آقای مدیری نسبت به الان خیلی محدودتر بود ولی خیلی خوب از پسش برآمد. باید در نظر داشت که شخصیت مادر کمتر از شخصیت پدر می تواند بار طنز را حفظ کند و تقابل این دو با هم این زبان را ایجاد کرده بود.

 البته سکانس هایی که زبانی طنز دارد، بیشتر در ابتدای آشنایی است و بعد می بینم شخصیت پدر با مشکلات جدی در شرکت دست وپنجه نرم می کند.

این طبیعی است. هر آدمی این دو وجه را در زندگی اش دارد.

 پس نمی شود گفت این شخصیت فقط بار طنز را به دوش می کشد و به نظر می آید بازی مدیری در صحنه های جدی به خوبی بخش کمدی نیست.

به نظرم آقای مدیری به طور کلی از پس این نقش برآمدند. او الان کار اجرا و... هم می کند، اما آن زمان به عنوان یک بازیگر خیلی خوب بود. آن موقع که سریال را دیدم به نظرم آمد تفاوت و تقابل لحظه های متفاوت زندگی این آدم در کار به خوبی درآمده است.