آرشیو سه‌شنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۶۸۰
جامعه
۶
محیط زیست

یک ماه از شروع آتش سوزی ها در کشور گذشته است

زمین های سوخته

گروه اجتماعی: زنجیره خبرهای ریز و درشت آتش سوزی های کشور به موازات زنجیره خبرهای ریز و درشت کرونا ادامه دار شده است؛ خبرهای آتش گاهی کم رنگ می شوند و گاهی مانند حالا که سه تن دیگر از نیروهای داوطلب جان شان را برای مهار آتش گذاشتند، پررنگ تر. همین جان هایی که از دست رفتند سبب شد تا دوباره در شبکه های اجتماعی و از زبان برخی کارشناسان یادی شود از صحبت های عیسی کلانتری، رییس سازمان حفاظت محیط زیست که چندی پیش روبه روی دوربین خبرگزاری ایسنا نشست و گفت: «آتش سوزی هایی که تا حال اتفاق افتاده کمتر از هزار و 500 هکتار بوده. این مساله عادی است منتها چون امروز شبکه های تلویزیونی مخالف نظام جمهوری اسلامی هی بزرگ می کنند؛ بی بی سی، من و تو، وی او ای و بقیه، بعضی وقت ها مسوولان هم تحت تاثیر آنها قرار می گیرند.»

محمد درویش یکی از کارشناسانی است که از ابتدای آتش سوزی ها از طریق اینستاگرام و تلگرام به صورت مرتب در مورد وضعیت و دامنه بحران به مخاطبانش اطلاع رسانی می کند. روز یکشنبه در ویدیویی هم به دست کم گرفتن های آتش سوزی از سوی رییس سازمان حفاظت محیط زیست انتقاد کرد و هم توجه مخاطبانش را به سوی نقشه ای کشاند که چند روز پیش از سوی سازمان فضایی ایران منتشر شد و وسعت آتش سوزی ها را نشان می داد: «سطحی از کشور که متاسفانه بر اثر آتش سوزی های اخیر، رویشگاه های طبیعی، مرتعی و جنگلی خودش را از دست داده، بیش از 40 هزار هکتار و این فقط در ماه خرداد بوده. این در حالی است که ما معمولا به صورت میانگین بین 8 هزار تا 40 هزار هکتار در طول یک سال جنگل ها و عرصه های طبیعی مان دچار آتش سوزی می شد پس امسال با یک سال فوق العاده استثنایی مواجه هستیم». همین موضوع سبب شد که او در صحبت هایش به عددهای اعلام شده از سوی کلانتری اشاره و این عادی سازی ها را ناشی از اظهارات او در سال گذشته بداند: «رییس سازمان حفاظت محیط زیست همچنان می گوید این آتش سوزی ها عادی است؛ خودش روشن می شود، خودش خاموش می شود و فقط حدود هزار هکتار جنگل سوخته و نباید بیش از حد نگران باشیم. چرا چنین حرفی را می زند؟ چون ایشان سال گذشته اعلام کرد که سرمایه گذاری برای اطفای حریق در جنگل های ایران توجیه اقتصادی ندارد و کسی که آن حرف را می زند الان هم باید مصیبتی را که رویشگاه های جنگلی و مرتعی ما دچارش شده اند را دست کم بگیرد و اهمیتش را کم کند.»

از ابتدای امسال مشخص بود که به سبب گذراندن یک دوره ترسالی، امکان شعله ور شدن بیشتر مراتع و جنگل ها بیشتر است و یکی از انتقادات مطرح شده در مورد بروز و گسترش آتش سوزی ها همین است که با وجود این هشدارها و پیش بینی ها، فکری برای تامین منابع و تجهیزات مورد نیاز نبرد با حریق های گسترده نشد و در عوض حالا انگشت اتهام به سوی مردم و آتش سوزی های عمدی نشانه می رود. این نکته ای است که درویش هم در صحبت هایش به آن اشاره کرد: «نباید این مساله را در زمین مردم بیندازیم و بگوییم مردم دارند عمدی آتش می زنند و دستی در کار است تا مدیریت جمهوری اسلامی را ناکارآمد نشان دهد. این اتفاق طبیعی بود و باید می افتاد اما ما می توانستیم با رعایت اصولی که در پیشگیری و آمادگی است و با برخورداری از یگان های هوایی مختص اطفای حریق این خسارت ها را کم کنیم. دولت ما هنوز نتوانسته همان شماره سه رقمی 139 را رسما اعلام کند. یک ماه از آتش سوزی ها می گذرد. دولتی که نمی تواند بستر نرم افزاری لازم برای یک شماره سه رقمی را فراهم کند، نباید توپ را در زمین حریف بیندازد یا بگوید اتفاقی نیفتاده.»

این کارشناس محیط زیست در صحبت هایش هشدار می دهد که هنوز هم با رسیدن به قلب بحران فاصله داریم و همین حالا باید هشدارها جدی گرفته شوند چون سه ماه تیر تا شهریور هم احتمال گسترش بیشتر آتش سوزی ها هست و هنوز می تواند جلوی رسیدن به اوج سوختن زمین ها را گرفت.

از خرداد تا تیر

هنوز اوایل خرداد بود که آتشی که در جنگل های گچساران کهگیلویه وبویراحمد زبانه کشید لحظه به لحظه دامنش را گسترده تر کرد و بعد چند روز دیگر تصاویر نیروهای مردمی که با شاخه های درختان تلاش داشتند آتش را خفه کنند بر صفحه خبرگزاری ها مخابره شد. بعد خبر آتش از خاییز بوشهر و بعد خاییز خوزستان رسید و این بار دیگر رسیدن فیلم هایی از مویه مردم بر حجم آتش و بعد حضور خبرنگاران و عکس و خبرهایی که ارسال کردند، موضوع آتش سوزی های گسترده را بیشتر بر سر زبان ها انداخت. همراه با این حریق های دامنه دار سوال این بود که چرا همچنان عکس هایی که می رسد بیشتر نشان از نبرد تن به تن مردم و محیط بانان با آتش دارد، پس تجهیزات و بالگردهای اطفای حریق کجا هستند؟ روز 11 خرداد ماه همین موضوع تبدیل شد به تیتر و عکس اول روزنامه اعتماد و بررسی همین موضوع. در آن گزارش توضیح داده شد: «روز شنبه، 10 خرداد با دستور محمدباقر نوبخت، 15 میلیارد تومان برای اطفای حریق جنگل ها اختصاص داده شد، اما گفت وگو با فعالان محیط زیست نشان می دهد که این 15 میلیارد تومان، بخشی از بودجه ای است که پیش از این سازمان برنامه و بودجه باید به سازمان جنگل ها برای اطفای حریق پرداخت می کرد، حالا با بدهی سنگین این سازمان به وزارت دفاع بابت هزینه سوخت بالگردها، این بالگردها نیز بدون پرداخت بدهی به آسمان سوزان جنگل زاگرس نمی آیند.» یک هفته بعدتر روایت اختصاصی «اعتماد» از «شب تش» از داوطلبانی می گفت که همچنان با سلاح شاخه های درخت ارزن به مصاف آتش رفته بودند.

حالا یک ماه گذشته است. دامنه های زاگرس بیش از هر نقطه دیگری سوخته اند و همراه با آن چهار فعال محیط زیست و داوطلب از جان گذشته زندگی خود را بر سر خاموش کردن آتش گذاشته اند. فارس، لرستان، خوزستان، بوشهر و کرمانشاه قربانیان اصلی آتش بوده اند و این ماجرا همچنان ادامه دارد. روی نقشه منتشر شده توسط سازمان فضایی کشور، از حاشیه خلیج فارس تا نزدیکی دریای خزر می شود جای پای آتش را دید؛ زرد و نارنجی.