آرشیو چهار‌شنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۹، شماره ۵۶۹۴
جامعه
۱۷

شواهد و اظهارنظر کارشناسان و مسئولان درباره کرونا از بازگشت محدودیت ها به تهران و 6 استان قرمز حکایت دارد

بازگشت به قرنطینه؟

میثم اسماعیلی

ظرفیت آی سی یو بیمارستان ها تکمیل شده است و رنگ هشدارها از سفیدی و زردی به قرمزی کشیده و آمار کشته های کرونا بالا رفته است. وضعیت ابتلا و مرگ و میرها بیش از پیک اولیه است، دوشنبه گذشته ایران با 162 کشته در روز بعد از کشورهای مکزیک و هند در رتبه سوم قربانی های کرونا در یک روز قرار گرفت. با همه این اوصاف اما وقتی چشم چشم می کنیم به محیط پیرامونمان تفاوتی با یک روز عادی در آن دیده نمی شود. کسب و کارها بازگشایی شده اند و بدون محدودیت به فعالیت خود ادامه می دهند، تهران که همچنان قفل ترافیک است، رستوران ها فعال اند و گاهی هم صدای بوق خودروی عروس توی گوشمان زنگ می زند. پارک ها و بوستان ها در قرق شب نشینی شهروندان است و وقتی یک روز به تعطیلی معمول هفته اضافه می شود، جاده های شمال یکطرفه می شود. درصد اجرای پروتکل های بهداشتی به شکل هولناکی کاهش پیدا کرده و با خواهش و تمنا و ایجاد پویش کاری از پیش نمی رود، اجبار در رعایت آن هم به شکل عجیبی موکول شده است به هفته دیگر! وضعیت کرونا در ایران هولناک است اما هولناک تر از آن این که هراس از این ویروس مرگبار ریخته است. حداقل رفتار عمومی شهروندان و تصمیمات دولتمردان که این را نشان می دهد. هر چند حالا زمزمه هایی به گوش می رسد که اگر قرار بر این پیشتازی ویروس باشد قرنطینه تهران و برخی مناطق قرمز گزینه ای روی میز است.

از هفته گذشته تا امروز به طور میانگین  هر روز 136 نفر در ایران به واسطه ابتلا به ویروس کرونا جان عزیزشان را از دست داده اند.

آمار جزئی تر این تعداد هفته پیش از زبان معاون کل وزارت بهداشت و درمان اعلام شد، این که هر 13 دقیقه یک نفر در ایران جانش را از دست می دهد و هر 33 ثانیه یک نفر مبتلا به این ویروس می شود. وضعیت تهران هشداردهنده است و آنچه آمار می گوید در شرایط بدتری نسبت به گذشته قرار داریم. همین دیروز دکتر فرشاد علامه گفته تخت های کرونایی بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران پر شده اند.

بخش هشدارآمیز گفته های او اشاره به عدم تاب آوری سیستم درمانی دارد. این که اگر مراجعه به بیمارستان های پایتخت شبیه آنچه که در اسفند بود، باشد دیگر توانی برای کادر درمانی وجود نخواهد داشت. با متر و عیار آمارها که پیش برویم همچنان وضعیت تهران ترسناک است.

خسرو صادق نیت رئیس مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) اعلام کرده «مراجعان ما در زمینه کرونا سه برابر شده است و تعداد بستری های ما نیز سه برابر شده است.»

مهرپور رئیس بیمارستان شریعتی تهران هم می گوید انتظار چنین افزایشی نداشته و از آن به عنوان «شبیخون» یاد  کرده است.

طالب پور رئیس بیمارستان سینا تهران هم می گوید شگفت زده شده است. او گفته شوکه است و «نمی داند چه اتفاقی افتاده است که موج زیادی از بیماران در سنین پایین تر و در شرایط نامناسب تر به بیمارستان مراجعه کرده اند.»

 2 هفته آینده شرایط بدتر می شود

کرونا همچنان ناشناخته است و تنها به واسطه نظام داده ها می توان به بخش هایی از رفتار این ویروس پی برد. پیش از این افراد سالمند را قربانی مورد علاقه این ویروس می دانستیم و حالا ایرج حریرچی می گوید: «اخیرا موارد بستری مبتلایان بدحال و جوان افزایش یافته است و همه اینها یک زنگ خطر و هشداری است و مردم نباید این معضل را شوخی بدانند.» تنها قطعیت موجود در رابطه با این ویروس یک چیز است و آن هم این که نباید مبتلا شد، راه رسیدن به این قطعیت هم در حال حاضر تنها و تنها یک چیز است؛ اجرای پروتکل های بهداشتی و رعایت فاصله گذاری های اجتماعی. وضعیت کنونی که کشته های کرونا افزایش چشمگیری هم داشته، همه ماجرا نیست چراکه از قرار معلوم کرونا سر باز ایستادن ندارد و تمام نمی شود. همان داده کاوی آمارها نشان می دهد که در 15 روز آینده تهران و دیگر شهرها وضعیت بدتری را نسبت به امروز تجربه خواهند کرد. آن طور که علیرضا دلاوری معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران دیروز در نشست خبری اش اعلام کرده: «50 درصد تست های کرونا منجر به بستری بیمار می شود و در 15 روز آینده میزان بروز، بستری و مرگ و میر بیماران مبتلا به این ویروس در کشور افزایش می یابد.»

 رفتار عجیب ما و مسوولان

مقایسه آماری تعداد کشته های کرونا و میزان اجرای پروتکل های بهداشتی در اسفندماه سال گذشته و امروز نتیجه عجیبی دارد، این که در حالی 80 درصد مردم در اسفندماه پروتکل های بهداشتی را مو به مو اجرا می کردند که میانگین تعداد کشته های هفته آخر اسفند در ایران 90 نفر بود اما حالا میزان اجرای این پروتکل ها در حالی به 11 درصد رسیده است که میانگین مرگ و میرها به واسطه کرونا در هفته اخیر به 136نفر در روز رسیده است. ساده اش این که وقتی در روز 90نفر جانشان را از دست می دادند شهروندان 80 درصد رعایت می کردند اما حالا در روز 136نفر می میرند و مردم تنها 11درصد رعایت می کنند! پرواضح است که این وضعیت تنها نتیجه رفتار شهروندان و مسوولیت اجتماعی آنها  نبوده و تصمیمات دولتمردان هم بی تاثیر در وضعیت کنونی نیست. ساده انگاری مهار این ویروس را پیش از این هم از زبان آنها شنیده بودیم، این که وعده داده شده بود پایان ماه مبارک رمضان زمان جشن شکست کرونا خواهد بود، تاثیرش را می توان در ساده انگاشتن تاثیرگذاری این ویروس از سوی مردم دید. فقط اظهارنظرهای این چنینی نبود که ترس از کرونا را کاهش داد و به باور بسیاری اجرای برخی از سیاست های دولت هم در رسوب چنین ذهنیتی تاثیر داشت. آنها معتقدند تصمیمات نامناسب برای برداشتن محدودیت ها و اجرای سیاست هایی همچون بازگشایی مدارس از 15 شهریور اهمیت خطرناکی این ویروس را کم کرد و حتی رسانه ها را به این باور رساند که موضوع کرونا را از اولویت خبری خود خارج کنند.

 محدودیت ها بازمی گردد

اما درست در روزهایی که آمار ابتلا و مرگ رو به کاهش بود و همه آن را مقدمه ای بر پایان موج اول شیوع می دانستند حسن روحانی هشدار داد که در صورت عدم رعایت و اجرای پروتکل های بهداشتی محدودیت های گذشته باز خواهد گشت. اواسط خردادماه رئیس جمهور اعلام کرد: «مردم شریف ایران باید بدانند چنانچه در هر بخشی از کشور این هشدارها جدی گرفته نشود و خدای ناکرده شیوع بیماری دوباره اوج بگیرد، مسوولان ناگزیر از بازگرداندن محدودیت ها خواهند بود که این موضوع هم زندگی عادی شهروندان را دچار مشکل خواهد کرد و هم آسیب های اقتصادی جدی به جامعه خواهد زد.» هشداری که حالا با اجباری شدن استفاده از ماسک از 15 تیرماه و افزایش آمار ابتلا و مرگ و پذیرش بالای بیمارستان های پایتخت بسیار جدی تر شده است.

 تهران نزدیک به قرنطینه

از همان روزهای ابتدایی شیوع ویروس تا همین امروز یکی از راه حل های پر چالش در رابطه با مهار زنجیره سرایت «قرنطینه» بوده است. راه حلی که از همان ابتدا به اندازه مخالفانش موافق هم داشت. حالا اما به نظر می رسد تهران در وضعیتی است که تنها قرنطینه شدنش می تواند تا حدودی از وضعیت ناگوارش بکاهد. این را می توان از میان حرف های مسوولان هم متوجه شد. این که معاون کل وزارت بهداشت و درمان اعلام کرده است: «تاکنون شش استان به علاوه استان تهران درخواست هایی در زمینه بازگشت محدودیت ها داشته اند.» این اظهارنظر یکی از نشانه هایی است که برخی از آن به عنوان قرنطینه برخی شهرها از جمله تهران تعبیر می کنند.

علیرضا زالی به «احتمال اعمال محدودیت های جدید با هدف کاهش پاندمی کووید-19» اشاره کرد و گفت: «اعمال محدودیت های جدید با توجه به وخامت شیوع گسترده کرونا براساس شرایط مختلف مناطق ضروری است.»

فرمانده عملیات مقابله با کرونا در کلانشهر تهران آمار روزهای اخیر را بازتاب تغییرات 25 تا 30 روز قبل دانسته و گفته است «به نظر می رسد سهم سفرهای خردادماه در افزایش بار مراجعان چشمگیر است و طبیعتا سفرهای تابستانی هم می تواند خطرآفرین باشد.»

ماجرای اعمال محدودیت های تازه برای شهر تهران جدی است چراکه علیرضا زالی می گوید: «ستاد بیماری کرونا در تهران بسته پیشنهادی ششگانه خود را به ستاد ملی برای اعمال محدودیت ها اعلام کرده و منتظر تصمیم ستاد ملی هستیم.» گزینه قرنطینه پایتخت به مدت دو هفته یکی از گزینه های جدی پیش رو برای مهار حداقلی ویروس کروناست. وضعیتی که قطعا دلایل بسیاری برای شکل گرفتن آن وجود دارد.

سردرگمی در استفاده از ماسک

با این که هنوز چهار روز تا 15 تیر و اجباری شدن رسمی استفاده از ماسک در مکان های عمومی می گذرد اما اوضاع شیوع کرونا در کشور به حدی بد است که باید از همین لحظه شروع کرد، باید ماسکی برداشت و به صورت زد و همه بهانه ها و توجیه ها را که قصدش مقاومت کردن است، کنار گذاشت.

وزارت بهداشت در ماجرای اجباری شدن ماسک به قول خودش روی احساس مسوولیت مردم و فرهنگ والای آنها حساب کرده، مردمی که چنین مسوولیت پذیری ای دارند اما نگران هستند خودشان ماسک بزنند ولی بازهم دیگرانی پیدا شوند که وقعی به این الزام ننهند و دوباره با صورت های بدون ماسک در جامعه ظاهر شوند. در این میان اما مرکز پژوهش های مجلس دغدغه مصرف بهینه ماسک را دارد و حرفش این است که با این که زیاد درباره فواید ماسک زدن صحبت می شود ولی دستورالعمل شفاف و جامعی در این باره وجود ندارد. اشاره مرکز پژوهش های مجلس در واقع به توصیه سازمان جهانی بهداشت است مبنی بر این که وقتی از ضرورت استفاده از ماسک به عنوان پرمصرف ترین وسیله حفاظت شخصی صحبت می شود باید در کنار آن یک راهبرد ارتباطی قوی نیز برای توضیح شرایط و ارائه ادله به مردم وجود داشته باشد تا منطق استفاده از ماسک برای همگان روشن و شفاف باشد. همچنین باید دستورالعمل های واضحی تدوین شود تا مردم بدانند باید از چه ماسکی، در چه زمانی و چگونه  استفاده کنند.  مرکز پژوهش های مجلس اما می گوید وزارت بهداشت گرچه تاکنون توصیه هایی کلی در مورد به همراه داشتن یا استفاده از ماسک ارائه داده ولی در مسیر توصیه سازمان جهانی بهداشت حرکت نکرده و درباره استانداردهای مصرف و مصرف بجای ماسک برای گروه های مختلف و شرایط گوناگون سکوت کرده است.

محدودیت ها در جهان بر می گردد

در  کشورهایی مانند اسپانیا که همه گیری کرونا مجددا در بخش هایی از ایالت های آراگون و اندلوسیا مشاهده شده است ، دولت و وزارت بهداشت اسپانیا ناچار شده اند در این شهرها با از سرگیری محدودیت ها و اعمال تدابیر کنترلی موافقت کنند. علاوه بر این، شیوع مجدد ویروس کرونا در ایالت نوردراین- وست فالن آلمان در اثر سرایت این ویروس در میان کارگران یک کشتارگاه در این ایالت و بعد از آن انتقال کووید-19 از این کارگران به خانواده هایشان و دیگر افراد موجب شده است که مقامات محلی نوردراین- وست فالن دستور به بازگشت محدودیت های پیشین بدهند. از جمله این که در این ایالات مدارس، مهدکودک ها، موزه ها، استخرها، سالن های سرپوشیده ورزشی و نمایشگاه ها دوباره تعطیل شده اند و مجددا فقط اعضای یک خانواده یا دو نفر می توانند در اماکن عمومی در کنار هم حضور داشته باشند.

در انگلیس نیز با وجود آن که دولت به دنبال کاهش محدودیت های کرونایی در سراسر این کشور بود، تازه ترین گزارش ها از جهش دوباره شمار مبتلایان به کرونا در برخی مناطق این کشور حکایت دارد. اتفاقی که باعث شده مقامات دولتی انگلیس از تصمیم خود برای بازگشایی برخ کسب وکار ها عقب نشینی کنند و حتی ناچار به قرنطینه مجدد برخی مناطق این کشور از جمله شهر لستر شوند. همچنین دو هفته پیش بود که در پکن با مشاهده بیش از صد مورد جدید ابتلا به کرونا، مقامات این شهر دوباره همه مدارس و مراکز آموزشی آن را تعطیل کردند و از ساکنان آن خواستند تا حد امکان از شهر خارج نشوند.

 

جامعه

تهران آبستن فاجعه است
اقبال شاکری، عضو مجمع نمایندگان تهران

 تهران در شرایط بسیار سختی به سر می برد به گونه ای که در زمره شهرهای در صدر از حیث شیوع گسترده کرونا قرار گرفته است و در وضعیت قرمز قرار دارد. ضعف ستاد مقابله با کرونا در اجرای برنامه های مناسب در تهران برای کنترل این بیماری آشکار است، بنابراین لازم است قبل از این که این موضوع به یک فاجعه تبدیل شود، تصمیمات مقتضی اتخاذ شود. ستاد ملی مقابله با کرونا که دولت تشکیل داده است، فاقد یک مسوول فنی متخصص و قدرتمندی است که بتواند برای هر موضوعی تصمیم بگیرد، ابلاغ و پیگیری کند و بر روند اجرای آن نظارت داشته باشد. بازگشایی های  آزمون و خطایی، بدون داشتن نیرو و مدیر کنترل کننده باعث شده است که باردیگر شاهد شیوع گسترده این بیماری در بین شهروندان تهرانی باشیم، از سوی دیگر عدم هماهنگی بین مسوولان مربوطه کما این که از یک طرف گفته می شود طرح ترافیک اجرا شود و از سوی دیگر گفته می شود که اعمال آن از عوامل افزایش سطح استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی همچون اتوبوس و مترو می شود و در نهایت مردم شاهد این تعارض در عمل بین مسوولان هستند. یکی دیگر از موانع موجود برای کنترل بیماری کرونا به حوزه اطلاع رسانی برمی گردد، چرا که در این زمینه بیشتر شاهد هشدار هستیم و دستورالعمل یا اقدام مناسبی برای رعایت پروتکل های بهداشتی و فاصله گذاری اجتماعی مشاهده نمی شود و این موضوع باعث سردرگمی مردم شده است، تاجایی که این بیماری را جدی نمی گیرند.

 
مکث
محدودیت ها در اختیار ستادهای محلی کرونا
حسین عرفانی،رئیس اداره مراقبت بیماری های واگیر وزارت بهداشت

 فعلا قرار است فاصله گذاری اجتماعی و اعمال محدودیت ها در کشور به صورت پویا دنبال شود. یعنی برای هر منطقه ای از ایران بسته به شرایط همه گیری کرونا در آنجا تصمیم گیری می شود،چراکه به این نتیجه رسیده ایم در کشور پهناوری مثل ایران نمی توان برای همه مناطق نسخه ای واحد تجویز کرد. به همین دلیل، اختیاراتی به ستادهای استانی و شهرستانی داده شده تا با در نظر گرفتن شرایط محلی و هماهنگی ستاد ملی در صورت نیاز، محدودیت هایی را وضع کنند. همچنین با توجه به بیشتر شدن آمار روزانه بیماران کرونایی بستری شده نسبت به تعداد ترخیصی های روزانه، احتمال بازگشت محدودیت ها در پایتخت بعید نیست و اگر میزان شیوع بیماری در تهران به حدی برسد که سلامت عمومی جامعه به خطر بیفتد، در روزهای آینده احتمال دارد محدودیت هایی را هم برای پایتخت وضع کنیم.