آرشیو یک‌شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۹، شماره ۳۷۸۲
صفحه آخر
۱۲
روزگار کرونایی (2)

افراد غریبه به مثابه خطر بالقوه

مترجم: دکتر سامان توکلی

هوی کارل، متیو راتکلیف، تام فروزی در نشریه تخصصی  Lancet در (30 ژوئن 2020/ 10 تیرماه 1399) مطالعه ای را منتشر کرد که دیروز بخش اول آن منتشر شد. 

***

 در مطالعه تجربه اجتماعی زمان همه گیری جهانی باید بر مضمون دیگری نیز تاکید کنیم: بافتار و زمینه ای که تعاملات بین فردی در آن اتفاق می افتند، جهان مشترکی که پیشاپیش وجود داشته و هنگام مواجهه با فرد دیگر خود را در آن یافته ایم. مارتین هایدگر، پدیدارشناس، از «در-جهان-بودن» سخن می گوید که عبارت است از شیوه ای که هنگام تجربه کردن و برقراری رابطه با دیگران، به طور عملی و غایت مندانه، پیشاپیش در بافتاری معنادار غوطه وریم. ما جهان را با دیگران به اشتراک داریم و بیشتر معنای آن از همین مشترک بودن می آید. در این دنیای ازپیش داده هنجارهای متعددی برای تعامل با افراد دیگر قرار دارد. برای مثال، درک پیشاتاملی ما از اشیا و مکان ها، شامل جاده ، پیاده رو، علائم ، زمین بازی، فروشگاه ، محل کار و پارک، به طور هم زمان درکی است از اینکه در هر کدام از این موقعیت ها از دیگران چه انتظاری داشته باشیم و با آنان چگونه تعامل کنیم.

در بسیاری از کشورها، با اجرای فاصله گذاری اجتماعی، بخشی عمده از این ساختارهای زمینه ای تغییر کرده اند و هنجارهای تعامل که زمانی بدیهی فرض می شدند از بین رفته اند. [در نتیجه ازدست رفتن این ساختارهای زمینه ای] گاهی اوقات احساس می کنیم که دیگر نمی دانیم باید چطور رفتار کنیم، چگونه دیگران را تعبیر کنیم یا با آنان تعامل کنیم. نه تنها قواعد و اصول این موقعیت جدید تازه اند، بلکه به شکل عجیبی ناکامل هم هستند. الگوهایی که به صورت عادتی انتظارشان را داریم، با اجرای فاصله گذاری اجتماعی در فضاهای عمومی، مکررا به چالش کشیده می شوند و به همین دلیل، تجربه عدم قطعیت اضطراب آلود و تجربه غیبت و فقدان وجود دارد. برای برخی، این حالت معادل با چیزی است که می توان آن را عدم قطعیت کلی نامید: ازدست رفتن اعتماد و اطمینان پیشاتاملی که قبلا در ارتباط با اغلب امور زندگی مان داشتیم. این شرایط تجربه فرد و ارتباط و درگیری او با تمامیت جهان را دربر می گیرد. مشخصه عناصر مختلف تجربه دوران همه گیری بدگمانی، عدم قطعیت و تردید است. ممکن است به هوایی که تنفس می کنیم و سطوحی که لمس می کنیم بی اعتماد باشیم و افراد غریبه هم ناگهان به مثابه منابع پیش بینی ناپذیر خطری بالقوه به نظر می رسند. احساس فراگیر عدم قطعیت می تواند باعث شود که هر احساس ناراحتی بدنی، فرد را به تردید بیندازد و پرسش هایی را برایش برانگیزد (آیا گلویم درد می کند؟ این سرفه چه بود؟). تردید می تواند در هنگام انجام فعالیت های روتین مانند شستن دست ها یا تمیزکردن سطوح هم ایجاد شود؛ آیا این کار را به قدر کافی خوب انجام دادم؟ تردید باقی مانده (آیا همه چیز را تمیز کردم؟) می تواند احساس اطمینان روزمره و عادتی مان را از بین ببرد و آن را به الگویی از بی اعتمادی، رفتار وسواسی و اضطراب تبدیل کند. با این تغییر، احساس اطمینان، اعتماد، آسایش و تعلق که زمانی برای بسیاری از ما -قطعا نه برای همه ما- بدیهی بود، از بین می رود و غیبت اینها باعث می شود که خود را به شکلی غریب نشان بدهند. بررسی این نوع تجربه ها اهمیت دارد: در طول همه گیری جهانی کووید19 و در نتیجه اقدامات درازمدت فاصله گذاری اجتماعی، تجربه انسان ها -از خودشان، دیگران و جهان به طورکلی- چگونه تغییری کرده است؟ اگر این ادعای پدیدارشناسی درست باشد که تعامل بدن مند با دیگران پایه ای اساسی در تجربه انسانی است، قاعدتا وقوع اختلال بی سابقه در چنین تعاملی [که در دوران همه گیری رخ داده است]، باید اثری ناپایدارکننده داشته باشد. درک بهتر پیامدهای منفی و نیز پیامدهای مثبت این نظم باختگی تجربه انسان ها ارزشمند است. اما، با توجه به برخی گزارش های رسانه ها و موسسات سلامت روان درباره همراهی آن با مشکلاتی در سلامت روان، آنچه نیازمند فوری ترین توجه است اثر مضر آشفتگی درازمدت در زندگی اجتماعی است. در ماه های آینده که -امیدواریم- جهان از مرحله بحرانی همه گیری به سمت شرایطی شبیه تر به زندگی «نرمال» گذر می کند، بسیار اهمیت دارد که از این فرصت برای انسجام اجتماعی مجدد بیشترین بهره برده شود. درک بهتر ازدست رفتن ساختارهای هنجارین قبلی از دنیای اجتماعی و تاثیر فاصله گذاری اجتماعی بر توانایی های بین فردی انسان ها می تواند به روشن شدن برخی رفتارهای مشکل ساز که خود را به شکل بی اعتنایی به فاصله گذاری اجتماعی نشان می دهد نیز کمک کند. علاوه بر آن، تامل پدیدارشناسانه بر تجربه های مان و بر آنچه در زمان همه گیری جهانی به دست آورده ایم یا از دست داده ایم، باعث می شود که قدر چیزهایی را که قبلا بدیهی فرض می شد -یعنی بودن بدن مندمان با دیگران در جهانی مشترک- بیشتر و عمیق تر از قبل بدانیم.