آرشیو دو‌شنبه ۲۴‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۷۴۲
جهان
۵
سوژه روز

نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا پایگاه های نظامی اش را پیرامون ایران توسعه می دهد

فیل استعمار و هوای خلیج فارس

شهاب شهسواری

بریتانیا حضور نظامیان خود را پیرامون مرزهای ایران افزایش می دهد. بن والاس، وزیر دفاع بریتانیا که هفته گذشته برای دیدار با مقام های رسمی قطر و عمان به این دو کشور عربی سفر کرده بود، در بازگشت از سفر خود اعلام کرد که سرمایه گذاری بریتانیا برای ساخت و توسعه دو پایگاه دریایی دایمی اش در عمان و بحرین به شکل چشمگیری افزایش پیدا می کند. این وزیر بریتانیایی اعلام کرده است که با 30 میلیون دلار سرمایه گذاری جدید در بندر جدیدالتاسیس دقم عمان، پایگاه دریایی بریتانیا در این کشور توسعه سه برابری پیدا خواهد کرد. نیروی دریایی بریتانیا تیر ماه سال جاری هم اعلام کرده بود که عملیات بازسازی لنگرگاه پایگاه دریایی اچ ام اس جفیر را در بحرین برای پذیرش ناوهای نظامی بزرگ تر از جمله ناوشکن های تیپ 45 و ناوچه های تیپ 23 نیروی دریایی بریتانیا توسعه دهند.

ناوچه تهاجمی اچ ام اس مونتروز، از دو سال پیش با اضافه شدن امکانات جدید به پایگاه دریایی جفیر به منطقه خلیج فارس اعزام شده است. ارتش بریتانیا هدف از اعزام این ناوچه تهاجمی را «حفاظت از دریانوردی آزاد در آب های بین المللی» عنوان کرده است.

بریتانیا از سال 2018 رسما پایگاه دریایی دایمی اش در بحرین را بعد از 47 سال احیا کرد و از سال گذشته نیز با سرمایه گذاری در بندر جدید دقم عمان، در حال ایجاد یک پایگاه دریایی دایمی در این کشور با هدف ادعایی «تامین لجستیک ناوگان بریتانیا در اقیانوس هند» است. بندر تازه تاسیس دقم عمان به تازگی به دومین پایگاه دریایی نظامیان امریکایی در منطقه خلیج فارس و دریای عمان هم تبدیل شده است. ناوگان پنجم نیروی دریایی ارتش امریکا، پیش از این انحصارا در قطر استقرار داشت، اما از سال گذشته دولت عمان به نیروی دریایی امریکا اجازه داده است تا از بندر دقم برای پهلو گرفتن ناوهای هواپیما بر امریکایی استفاده کند. بندر دقم در 500 کیلومتری تنگه استراتژیک هرمز و دهانه ورودی خلیج فارس قرار گرفته است.

اعتراف به اهداف ضدایرانی

بن والاس در سفرش به حاشیه خلیج فارس، در مصاحبه ای با شبکه خبری الجزیره قطر تاکید کرد که دولت این کشور بر موضع خود بر همکاری با ائتلاف نظامی ضد ایرانی تاسیس شده توسط امریکا در خلیج فارس استوار است. موضع بریتانیا در مورد همکاری با امریکا در جهت اقدامات تحریک آمیز نظامی در خلیج فارس و ائتلاف سازی علیه ایران، درست بر خلاف دیگر کشورهای اروپایی از جمله فرانسه و آلمان است که با اقدام امریکا مخالفت کرده اند.

فرانسوی ها که خودشان یک پایگاه دایمی دریایی در امارات متحده عربی دارند، بعد از تنش ها در خلیج فارس اعلام کردند که برای اسکورت کشتی های تجاری در منطقه یک ائتلاف دریایی تمام اروپایی تشکیل می دهند و با ائتلاف پیشنهادی امریکا همکاری نمی کنند. جرمی هانت، وزیر خارجه وقت بریتانیا از پیشنهاد فرانسه استقبال کرد، اما با تغییر دولت در بریتانیا و انتصاب دو سیاستمدار تندروی محافظه کار، یعنی دومینیک راب به عنوان وزیر خارجه و بن والاس به عنوان وزیر دفاع در بریتانیا، این موضع عوض شد و بریتانیا اعلام کرد که به ائتلاف دریایی تحت رهبری امریکا علیه ایران می پیوندد.

اقدام امریکا در ایجاد یک ائتلاف نظامی ضد ایرانی در منطقه که گفته می شود دولت هایی همچون امارات متحده عربی، رژیم اشغال گر فلسطین و استرالیا به آن پیوسته اند، بعد از آن رخ داد که بهار سال گذشته حملاتی مشکوک به چهار نفت کش نروژی، اماراتی و سعودی در سواحل امارات متحده عربی و دو نفت کش ژاپنی در نزدیکی سواحل ایران انجام شد. پس از این وقایع توقیف یک نفت کش حامل نفت ایران در آب های جبل الطارق توسط ارتش بریتانیا و واکنش ایران با توقیف یک نفت کش بریتانیایی متخلف در آب های دریای عمان، تنش ها در منطقه به صورت چشمگیری افزایش پیدا کرد. نهایتا ایران و بریتانیا برای آزادی کشتی های توقیف شده خود به توافق دست یافتند و این تنش ها بدون وقوع رویایی نظامی خاتمه یافت، اما نهایتا دولت جدید بریتانیا تصمیم گرفت در ائتلاف ضدایرانی امریکا در منطقه خلیج فارس مشارکت کند.

بریتانیا در دو سال گذشته به شکل روزافزونی در حال افزایش توان رزمی خود در خاورمیانه و خلیج فارس است. دولتمردان بریتانیایی ابایی ندارند که هدف خود را از حضور در منطقه اهداف توسعه طلبانه و تهاجمی معرفی کنند. وزیر دفاع بریتانیا در مصاحبه با شبکه خبری الجزیره در مورد باقی ماندن نظامیان بریتانیایی در خاک عراق تاکید می کند که دیگر نه جنگی با گروه تروریستی داعش وجود دارد و نه ارتش عراق نیازی به آموزش دارد، اما نیروهای بریتانیایی فعلا اراده ای برای خروج از عراق ندارند. بن والاس، وزیر دفاع بریتانیا، در مصاحبه با الجزیره قطر با پذیرش رویکرد ضد ایرانی و تنش آفرین دولت کشورش در خلیج فارس و دریای عمان، تاکید کرده است که هدفش از این اقدامات این است که «پیامی برای ایران بفرستیم درباره اینکه رفتارش قابل قبول نیست.» والاس با تاکید بر روابط نزدیک با کشورهای حاشیه خلیج فارس بدون اشاره به نام صحیح منطقه گفت: «دوستی قدیمی میان پادشاهی متحده و کشورهای خلیج [فارس] از همیشه اهمیت بیشتری پیدا کرده است. چه در زمینه مبارزه با داعش و چه در زمینه تامین امنیت خیابان های بریتانیا با استفاده از شبکه های اطلاعاتی، رابطه ما با این کشورهای به شدت ارزشمند است.»

بازگشت بعد نیم قرن

درست نیم قرن بعد از آنکه امپراتوری بریتانیا رسما قیمومیت بر سرزمین های عربی جنوب خلیج فارس را رها کرد و نظامیان خود را از این منطقه خارج کرد، حالا این کشور قصد دارد به تدریج پایگاه های خود در این منطقه استراتژیک را بازسازی کند. سال 1971 دولت بریتانیا بعد از دو قرن و در پی پذیرش استقلال بحرین توسط نظام پادشاهی وقت ایران، قیمومیت کشورهای بحرین، قطر، عمان و امارات متحده عربی را رها کرد و پایگاه های نظامی خود در منطقه از بحرین تا عمان را تخلیه کرد. سه دهه بعد از این عقب نشینی، تهاجم غیرقانونی امریکا به عراق فرصتی برای بریتانیا شد که همزمان با مخالفت بین المللی با این عملیات غیرقانونی و غیرمشروع در همکاری با امریکا به منطقه بازگردد.

از آن زمان تاکنون نیروهای بریتانیایی در عراق مستقر شده اند و به تدریج پایگاه های نظامی دایمی بریتانیا در کشورهایی که 50 سال پیش از امپراتوری بریتانیا استقلال یافته بودند به تدریج مجددا تاسیس شد. به گفته وزیر دفاع بریتانیا، بندرگاه جدید نظامی بریتانیا در عمان که در بندر دقم ساخته می شود، توان پذیرش همه ناوهای نظامی بریتانیا از جمله دو ناو هواپیما بر کلاس ملکه الیزابت این کشور را دارد. دو ناو هواپیما بر ملکه الیزابت و شاهزاده ولز، تاکنون پایگاه اختصاصی برای پهلوگیری در منطقه خاورمیانه نداشتند، اما با توسعه بندر دقم، راه این دو ناو بریتانیایی به سمت خلیج فارس و تنگه هرمز باز می شود.

بریتانیا بر خلاف نیروی دریایی، تفنگداران دریایی و نیروی زمینی امریکا، استعداد نظامی چندان زیادی در کشورهای حاشیه خلیج فارس ندارد. ناوچه های مین روب نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا که طی سال های گذشته به خلیج فارس و تنگه هرمز اعزام شده بودند، به مدت طولانی در منطقه باقی می مانند و خدمه آن به صورت دوره ای با نیروهای تازه نفسی که از بریتانیا می آیند جایگزین می شوند.

مین روب اچ ام اس لدبری، قدیمی ترین ناو نظامی در حال خدمت در ناوگان بریتانیا بعد از 3 سال خدمت در خلیج فارس به بریتانیا بازگشت. در حال حاضر چهار مین روب و یک شناور آبی خاکی بریتانیا در کنار ناوچه تهاجمی اچ ام اس مونتروز در خلیج فارس در حال عملیات هستند. بریتانیا این ناوها را در قالب سه عملیات تحت رهبری امریکا با عنوان های «عملیات نیروهای مشترک ویژه 150» (عملیات تحت رهبری امریکا برای مبارزه با راهزنی دریایی در دریای عمان، اقیانوس هند و دریای سرخ)، «عملیات نیروهای مشترک ویژه 152» (عملیات تحت رهبری امریکا برای امنیت زدایی از خلیج فارس) و عملیات سنتینل (عملیات تحت رهبری امریکا برای آسیب رساندن به منافع ایران) مشارکت می کنند.