آرشیو دو‌شنبه ۲۴‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۹۸۴
بازرگانی
۵

دست اندازهای صادرات محصولات کشاورزی

دنیای اقتصاد : نمایندگان بخش خصوصی در نشست بیست و دوم کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی اتاق بازرگانی تهران نسبت به مداخله دولت در بازار محصولات کشاورزی و برهم زدن رابطه کشاورز و صادرکننده انتقاد کردند. نمایندگان وزارت جهاد کشاورزی نیز عنوان کردند که این وزارتخانه تمایلی به حضور در بازار ندارد و خرید و صادرات محصولات کشاورزی، حتی خرید تضمینی، باید توسط بخش خصوصی صورت گیرد. در این جلسه، احمدرضا فرشچیان، رئیس این کمیسیون، از نگرانی صادرکنندگان برای ورود وزارت جهاد کشاورزی به خرید تضمینی آن هم در آغاز فصل برداشت محصولات و نبود تولیدات باکیفیت برای صادرات، سخن گفت و این نگرانی را به دو نماینده وزارت جهاد کشاورزی در این نشست آنلاین حضور داشتند، اعلام کرد.

به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، فرشچیان در این باره گفت: امسال نیز صادرکنندگان محصولات کشاورزی این نگرانی را دارند که وزارت جهاد کشاورزی به خرید تضمینی در ابتدای فصل زراعی ورود پیدا کند و مانند سال های قبل به صادرات ضربه وارد شود؛ چرا که کشاورزان با خیالی آسوده اقدام به تولید محصولات با هر کیفیتی می کنند این اطمینان خاطر را خواهند داشت که دولت تولیدات آنان را خواهد خرید و این در حالی است که صادرکنندگان نگرانند که به محصولات باکیفیت برای صادرات به بازارها دسترسی نداشته باشند.

وی افزود: براساس قانون، خرید تضمینی باید در مواقع بحرانی و بروز حوادث غیرمترقبه و در راستای حمایت از بخش کشاورزی صورت گیرد اما طی سال های اخیر، اتحادیه های تعاونی روستایی در هر برهه از زمان که خواسته اند اقدام به خرید تضمینی کرده و صادرات را با چالش مواجه کرده اند. رئیس کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی اتاق تهران با اشاره به گزارش تجارت خارجی کشور افزود: آمارها نشان می دهد که صادرات غیرنفتی طی این مدت 39 درصد افت داشته و این در حالی است که صادرات محصولات کشاورزی نیز روند کاهشی را تجربه کرده است. وی با بیان اینکه به دلیل شیوع ویروس کرونا و همچنین مشکلات تحریم ها و البته مساله باقی مانده سموم، درخواست برای خرید محصولات کشاورزی ایران به شدت کاهش یافته و از این رو صادرات کشاورزی نتوانسته به اهداف پیش بینی شده دست یابد. به گفته فرشچیان، بررسی ها نشان می دهد که اگرچه صادرات بخش کشاورزی طی امسال از نظر وزنی رشد داشته اما از حیث ارزش، این بخش نتوانسته ارزآوری سال های قبل را تکرار کند. محمدعلی طهماسبی، معاون باغبانی وزارت جهاد کشاورزی نیز در ادامه این جلسه، طی سخنانی با بیان اینکه خرید تضمینی تنها چند محصول کشاورزی را در بر می گیرد، گفت: وزارت جهاد کشاورزی بر این باور است که بخش خصوصی باید از تولید تا صادرات بخش کشاورزی را در دست داشته باشد. هدف وزارتخانه این است که تولیدکنندگان خود بیایند و بازار محصولات کشاورزی را به دست بگیرند و دولت تنها وظیفه نظارت را برعهده داشته باشد.

معاون وزیر جهاد کشاورزی افزود: در رابطه با خرید تضمینی گندم، وزارت جهاد کشاورزی دخالتی ندارد و شرکت بازرگانی دولتی اقدام به خرید می کند. با این حال، وزارت جهاد کشاورزی معتقد است خرید تضمینی باید به بخش خصوصی سپرده شود و خط ویژه اعتباری برای این بخش در نظر گرفته شود.

طهماسبی با بیان اینکه وزارت جهاد کشاورزی تمایلی به در اختیار گرفتن تنظیم بازار میوه ندارد و ما می خواهیم که این حوزه نیز به بخش خصوصی واگذار شود، گفت: در ارتباط با خرید گوجه فرنگی نیز به وزارت جهاد کشاورزی تکلیف شده که وارد عمل شود که ما نیز اعلام کردیم که بخش خصوصی برای خرید پا پیش بگذارد.

عباس کشاورز، قائم مقام وزارت جهاد کشاورزی نیز در سخنانی خرید تضمینی از سوی دولت را سیاستی در راستای حمایت از کشاورزان عنوان کرد و افزود: صادرات محصولات کشاورزی طی چند سال اخیر، اگرچه از نظر وزنی رشد داشته اما از نظر ارزآوری افزایشی در این بخش نداشته ایم که نشان می دهد صادرات بخش کشاورزی باید مورد آسیب شناسی قرار گیرد. در زمینه بازارهای صادراتی نیز باید مطالعات درستی صورت گیرد که کدام محصولات کشاورزی ایران قابلیت صادرات در بازارهای منطقه ای و جهانی را دارد.

کشاورز سپس با بیان اینکه صادرکنندگان باید با کشاورزان و تولیدکنندگان این بخش وارد عرصه کشاورزی قراردادی شوند، افزود: بسته بندی، استانداردسازی و تولید بر مبنای تقاضای بازار، از جمله موضوعات کلیدی در توسعه صادرات بخش کشاورزی است.

قائم مقام وزیر جهاد کشاورزی سپس، رقابت تجار و صادرکنندگان ایرانی در بازارهای بین المللی را به ضرر صادرات این بخش عنوان کرد و افزود: تغییر متناوب در مقررات و سیاست های اقتصادی در داخل کشور، از دیگر معضلاتی است که صادرکنندگان و فعالان اقتصادی را دچار تزلزل کرده است. وی با بیان اینکه به هنگام کمبود محصول کشاورزی در بازار داخل، باید دلیل آن را از تولیدکنندگان پرسید و نباید مانع صادرات شد، افزود: ارزش واحد صادرات بخش کشاورزی کشور در حال کاهش است و در این رابطه با همفکری بخش خصوصی باید مانع تداوم آن شد. کشاورز سپس با اشاره به اینکه وزارت جهاد کشاورزی قائل به دخالت در بازار نیست، گفت: تشکل های بخش ‎خصوصی باید کمک کنند تا مداخلات دولت در بازار به حداقل برسد.

قائم مقام وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه صادرات یک قرارداد تضمینی با طرف های خارجی است، افزود: باید تلاش کرد تا از بروز لطمات بیشتر به صادرات بخش خصوصی جلوگیری شود، علاوه بر اینکه توسعه صادرات را باید با برندسازی به جلو پیش راند.

وی همچنین پیشنهاد تشکیل کمیته ای مشترک با حضور تشکل ها و فعالان اقتصادی در بخش کشاورزی و مدیران مجموعه وزارت جهاد کشاورزی را مطرح کرد که مورد استقبال اعضای کمیسیون قرار گرفت. صدرالدین نیاورانی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان میوه و تره بار نیز در این نشست با اشاره به کاهش صادرات محصولات کشاورزی ایران به بازارهای عراق، قطر و روسیه گفت: متاسفانه کشور نتوانسته است از توافق نامه اوراسیا که سال گذشته به امضا رسید در راستای توسعه صادرات محصولات کشاورزی استفاده کند و الزام به بازگشت ارز صادراتی به معضلی بزرگ برای فعالان اقتصادی این بخش تبدیل شده است. وی مسائل مربوط به بسته بندی محصولات، نحوه ارسال و استانداردهای ورود به بازارها را از مهم ترین چالش های صادرات میوه و تره بار کشور عنوان کرد و افزود: صادرکنندگان نسبت به بازگشت ارز صادراتی به داخل کشور اعتقاد راسخ دارند اما مکانیزمی که بانک مرکزی برای آن تعریف کرده، شدنی نیست. نیاورانی افزود: در حال حاضر، صادرات کشور از اروپا و کشورهای خاور دور که طی سال های نه چندان دور برقرار بود به چند کشور همسایه محدود شده که آن نیز از طریق ریال صورت می گیرد.

به گفته وی، پس از شیوع و همه گیری ویروس کرونا، صادرات محصولات کشاورزی ایران به امارات به دلیل کاهش شدید ورود گردشگر به این کشور افت کرده و این در حالی است که برای بهبود صادرات باید مرکزی برای تایید مقررات بهداشتی واحدهای صادراتی در کشور ایجاد شود تا بتوان محصولات تضمین شده را به بازارهای صادراتی ارسال کرد. محمدعلی رضایی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان گیاهان دارویی و فرآورده های غذایی نیز اختلافات میان وزارت صمت و وزارت جهاد کشاورزی را یکی از عوامل کاهش صادرات بخش کشاورزی کشور دانست و گفت: بسیاری از واحدهای تولید زعفران کشور تنها با 10 درصد ظرفیت کار می کنند و این در حالی است که صادرات 45 میلیون یورویی زعفران یک شرکت صادراتی به 3 میلیون یورو کاهش یافته است. وی کهنه شدن ماشین آلات واحدهای تولیدی و افزایش شدید قیمت ها در این بخش به دنبال صعود چند برابری نرخ ارز را عامل دیگری در کاهش صادرات بخش کشاورزی به ویژه داروهای گیاهی و زعفران عنوان کرد.

محسن رشیدفرخی رئیس انجمن ملی خرما نیز خواستار عدم ورود دولت به خرید تضمینی خرما برای امسال شد و افزود: هر سال که دولت در خرید تضمینی خرما وارد نشد، مشکلی در این بخش بروز پیدا نکرد. دولت اجازه دهد که بخش خصوصی و تشکل ها خریدها را انجام دهد. در پایان این نشست احمدرضا فرشچیان، رئیس کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی اتاق تهران با اشاره به سخنان معاون باغبانی وزارت جهاد کشاورزی و همچنین قائم مقام این وزارتخانه در این نشست با اشاره به اینکه دغدغه اصلی صادرکنندگان بخش کشاورزی، ورود دولت به خرید تضمینی محصولات باغی و صادراتی است، افزود: طبق گفته های این دو مقام وزارت جهاد کشاورزی، این وزارتخانه امسال درصدد است که ممنوعیتی برای صادرات اتخاذ نکند و در این زمینه صادرکنندگان اطمینان خاطر لازم را داشته باشند.